حلف
ح - ل - ف
جذر- الورود: ١٣
- الآيات: ١٢
- الصيغ: ٨
- المعاجم: ١٣
Hilye süs demektir. Helva tatlı demektir. Halef’ te inandırıcı tatlı söz demektir. Doğru söylediğine inandırmak için yapılan yemi demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Hilye süs demektir. Helva tatlı demektir. Halef’ te inandırıcı tatlı söz demektir. Doğru söylediğine inandırmak için yapılan yemi demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٥٣٦باب الحاء واللام والفاء معهما
ح ل ف، ح ف ل، ف ح ل، ف ل ح، ل ف ح، ل ح ف كلهن مستعملات
حلف:
الحَلْفُ والحَلِفُ لغتان، في القَسَم، الواحدة حَلْفة، ويقال: مَحْلُوفةً بالله ما قال ذاكَ، يُنصَبُ على ضمير يحلف بالله محلوفةً أي قَسَماً فالمحلوفة هي القَسَم، قال النابغة:
فاصبَحْتُ لا ذو الصَّعْن عني مكذِّبٌ ولا حَلِفي على البَـرءاةِ نـافـع
ورجل حَلاّف وحَلافّة كثير الحَلْف. واستَحْلفْتُه بالله ما
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧١٠حَلَفَ أي أقسم، يَحْلِفُ حَلْفاً وحَلِفاً ومَحْلوفاً. وأَحْلَفْتُهُ أنا وحَلّفْتُهُ واسْتَحْلَفْتُهُ، كلُّه بمعنىً. والحِلْفُ بالكسر: العهدُ يكون بين القوم، وقد حالَفَهُ، أي عاهده. وتَحالَفوا، أي تَعاهدوا. وفي الحديث أنّه صلى الله عليه وسلم حالَفَ قريش والأنصار، يعني آخَى بينهم؛ لأنَّه لا حِلْفَ في الإسلام. والحَليفُ: المُحالِفُ. ورجلٌ حليفُ اللسان، إذا كان حديدَ اللسان فصيحاً. وقولهم حَضارِ
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ١٧٬١٥٦ح ل ف
حلف ، حفل ، لحف ، فحل ، لفح ، فلح : مستعملات .
حلف : قال الليث : الحَلْفُ والحَلِفُ لغتان وهو القَسَمُ والواحدة حَلْفة وقال امرؤ القيس :
حلفتُ لها بالله حِلْفَة فاجرٍ
لناموا فما إنْ مِنْ حديثٍ ولا صالِ
قال ويقال : مَحْلُوفَةً بالله ما قال ذاك ، يَنْصِبُون على ضميرِ أَحْلِفُ بالله مَحْلُوفَةً أي قَسَماً والمحْلُوفَة القَسَم .
أبو عبيد عن الأحمر : حلفت مَحْلُوفاً مصدرٌ وكذلك المعقول والميسور
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٬٤٢٣(باب الحاء واللام وما يثلثهما)
(حلم) الحاء واللام والميم، أصولٌ ثلاثة: الأول ترك العَجَلة، والثاني تثقُّب الشيء، والثالث رُؤية الشيء في المنام. وهي متباينةٌ جدَّاً، تدلُّ على أنَّ بعضَ اللغةِ ليس قياساً، وإن كان أكثرُه منقاساً.
فالأوّل: الحِلْم خلافُ الطَّيش. يقال حَلُمْتُ عنه أحلُم، فأنا حليمٌ.
والأصل الثاني: قولهم حَلِمَ الأَديمُ إذا تثَقَّبَ وفسَدَ؛ وذلك أنْ يقع فيه دوابُّ تفسدُه. قال:
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٢١٩- الحلف: العهد بين القوم، والمحالفة: المعاهدة، وجعلت للملازمة التي تكون بمعاهدة، وفلان حلف كرم، وحليف كرم، والأحلاف جمع حليف، قال الشاعر وهو زهير:
*- تداركتما الأحلاف قد ثل عرشها *
(الشطر لزهير، وعجزه:
*وذبيان قد زلت بأقدامها النعل*
وهو في ديوانه ص 61؛ والعباب الزاخر (حلف) )
أي: كاد يزول استقامة أمورها، وعرش الرجل: قوام أمره.
والحلف أصله اليمين الذي يأخذ بعضهم من بعض بها العبد، ثم عبر به عن كل
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٠٢٢ح ل ف
قال: حلف بالله على كذا حلفاً وهو حلاف وحلافة.
وحلف حلفة فاجر وأحلوفة كاذبة.
وحالفه علـى كـذان وتحالفـوا عليـه واحتلفـوا.
وحلـف خصمـه وأحلفـه واستحلفـه القاضي.
ووقع الحريق في الحلفاء وكأنه أخو الحلفاء أي الأسد.
ومـن المجـاز: بينهـم حلـف أي عهـد.
وهـم حلفاء بني فلان وأحلافهم.
وهذا حليفي وهو حليف الندى وحليف السهر.
وقال جرير: محالفهم جـوع قديـم وذلـة وبئـس
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٩٬٥٧٣الحِلْفُ والحَلِفُ: القَسَمُ لغتان، حَلَفَ أَي أَقْسَم يَحْلِفُ حَلْفاً وحِلْفاً وحَلِفاً ومَحْلُوفاً، وهو أَحد ما جاء من المصادر على مَفْعُولٍ مثل الـمَجْلُودِ والـمَعْقُولِ والـمَعْسُور والـمَيْسُورِ، والواحدة حَلْفةٌ؛ قال امْرؤُ القيس:
حَلَفْتُ لَها باللّهِ حَلْفةَ فاجِرٍ:
لَنامُوا فما إنْ مِنْ حَدِيثٍ ولا صالي
ويقولون: مَحْلُوفةً باللّه ما قال ذلك، ينصبون على إضمار يَحْلِفُ باللّه مَحْلُوفةً
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٢٢* ح ل ف * * حَلَف * يحلف بالكسر * حَلِفاً * بكسر اللام و * مَحْلُوفاً * وهو أحد ما جاء من المصادر على مفعول و * أحْلَفَهُ * و * حَلَّفَهُ * و * اسْتَحْلَفهُ * كله بمعنى و * الحِلْفُ * بوزن الحقف العهد يكون بين القوم وقد * حَالَفهُ * أي عاهده و * تَحَالفُوا * تعاهدوا ز وفي الحديث ﴿أنه حالف بين قريش والأنصار﴾ يعني آخى بينهم لأنه لا حلف في الإسلام و * الحَلِيفُ المُحَالِفُ * والمولى و *
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٨٬٧٩٩حلف، يحلف، من حد ضرب، حلفا، بالفتح، ويكسر، وهما لغتان صحيحتان، اقتصر الجوهري على الأولى، وحلفا، ككتف، نقله الجوهري، ومحلوفا قال الجوهري: وهو أحد ما جاء من المصادر على مفعول، مثل: المجلود والمعقول، والمعسور، ومحلوفة، نقله الليث.
وقال ابن بزرج: يقال: لا ومحلوفائه: لا أفعل، بالمد، يريد: ومحلوفه، فمدها. وقال الليث: يقولون: محلوفة بالله ما قال ذلك، ينصبون على الإضمار، أي: أحلف محلوفة، أي: قسما،
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١١٬٠٦١حَلَفَ
1 حَلَفَ حلف , aor. حَلِفَ , inf. n. حَلِفٌ and حَلْفٌ (S, Msb, K) and حِلْفٌ (K) and مَحْلُوفٌ, (S, K,) like مَجْلُودٌ and مَعْقُولٌ and مَعْسُورٌ, (S,) and مَحْلُوفَةٌ (Lth, K) [and مَحْلُوفَآءُ, like مَشْعُورَآءُ, as will be seen from what follows], He swore. (S.) You say, حَلَبَ بِاللّٰهِ [He swore by God]. (Msb.) [And حَلَفَ اـِنّهُ كَذَا He swore it was so. And حَلَفَ لَهُ عَلَى
حَلَفَ 1 حَلَفَ حلف , aor. حَلِفَ , inf. n. حَلِفٌ and حَلْفٌ (S, Msb, K) and حِلْفٌ (K) and مَحْلُوفٌ, (S, K,) like مَجْلُودٌ and مَعْقُولٌ and مَعْسُورٌ, (S,) and مَحْلُوفَةٌ (Lth, K) [and مَحْلُوفَآءُ, like مَشْعُورَآءُ, as will be seen from what follows], He swore. (S.) You say, حَلَبَ بِاللّٰهِ [He swore by God]. (Msb.) [And حَلَفَ اـِنّهُ كَذَا He swore it was so. And حَلَفَ لَهُ عَلَى كَذَا He swore to him to do such a thing.] And حَلَفَ يَمِينًا (T in art. ثنى, &c.) and عَلَى يَمِينٍ (El-Jلmi' es Sagheer voce مَنْ, &c.) [He swore an oath]. And لَا وَمَحْلُوفَائِهِ لَا أَفْعَلُ [No, by the swearing it, (meaning no, I swear it,) I will not do such a thing]. (Ibn-Buzurj, K. *) And مَحْلُوفَةً بِاللّٰهِ, meaning أَحْلِفُ مَحْلُوفَةً, i. e. [I swear] an oath [by God]. (Lth, K.) Accord. to IAth, the primary signification of حَلِفٌ is The act of confederating, or making a compact or confederacy, to aid, or assist; and making an agreement: [but this meaning is afterwards said in the TA to be tropical:] when the object of this, in the time of paganism, was to aid in sedition or the like, and in fighting, and incursions into the territories of enemies, it was forbidden by Mohammad: when the object was to aid the wronged, and for making close the ties of relationship, and the like, he confirmed it. (TA.)
2 حَلَّفَ see 4, in three places.
حالفهُ عَلَى كَذَا 3 حالفهُ عَلَى كَذَا ذ He swore with him respecting, or to do, such a thing. (TA.) ― -b2- Also, (S, * K, * TA,) inf. n. مُحَالَفَةٌ and حِلَافٌ, (TA,) (tropical:) He united with him in a confederacy, league, compact, or covenant, (S, K, TA,) [respecting, or to do, such a thing.] ― -b3- And حالفهُ (tropical:) He clave, clung, kept, or held fast, to it: (K, TA:) see a verse of Aboo-Dhu-eyb in art. خلف, voce خَالَفَ. (TA.) You say, حالف بَثَّهُ, and حُزْنَهُ, (tropical:) He clave to his grief, or sorrow. (TA.) ― -b4- مُحَالَفَةٌ also signifies (assumed tropical:) The establishing a brotherhood. (TA.) It is said in a trad., حَالَفَ بَيْنَ قُرَيْشٍ وَالأَنْصَارِ (assumed tropical:) He established a brotherhood between Kureysh and the Assistants. (S, TA.)
احلفهُ 4 احلفهُ احلفه احلفة أحلفه حلف , (S, Msb, K,) inf. n. اـِحْلَافٌ; (Msb;) and ↓ حلّفهُ, (S, Msb, K,) inf. n. تَحْلِيفٌ; (Msb, K;) and ↓ استحلفهُ; all signify the same; (S, Msb, K;) [He made him to swear: and ↓ the last, he asked him, or required him, to swear: and he conjured him, or adjured him; as is shown in the M in art. بلو; (see 8 in that art. in the present work;) and so ↓ the second; as is shown in the explanation of the phrase أُعَمِّرُكَ اللّٰهَ أَنْ تَفْعَلَ in the K and TA:) said [for instance] of a judge. (TA.) You say, بِاللّٰهِ مَا فَعَلَ ↓ استحلفهُ and ↓ حلّفهُ and احلفهُ [He made him to swear by God he did not, or had not done, such a thing]. (TA.) ― -b2- [Hence,] أَحْلَفَ الغُلَامُ The boy passed the time when he had nearly attained to puberty: (K:) so says Lth; adding that some say, قَدْ أُحْلِفَ: and this Z mentions also, and he adds, so that it was doubted whether he had attained to puberty: but Az says that أَحْلَفَ الغُلَامُ in this sense is a mistake; and that it means only he nearly attained to puberty; so that those who looked at him differed in opinion; one saying and swearing that he had attained to puberty, and another saying and swearing the contrary. (TA.) ― -b3- And أَحْلَفَتِ الحَلْفَآءُ The حلفاء attained to maturity. (IAar, K.) [By الحلفاء would seem to be here meant the clamorous female slave: for when this word means a kind of grass, the ا is not that which denotes the fem. gender, but is a letter of quasicoordination, if its n. of un. be حَلْفَآءَةٌ, as in the Msb: but accord. to Sb, it is in this sense sing. and pl.; and as pl., it is fem.; and in a description of it by Aboo-Ziyلd, cited by AHn, it is made fem.]
تحالفوا عَلَى كَذَا 6 تحالفوا عَلَى كَذَا ذ They swore, one to another, respecting, or to do, such a thing; as also ↓ احتلفوا. (TA.) ― -b2- And تحالفوا (tropical:) They confederated; or united in a confederacy, league, compact, or covenant. (S. K, TA.) And تحالفا (assumed tropical:) They two united in a confederacy &c. that their case should be one in respect of aiding and defending. (Msb.) And تحالفا بِالأَيْمَانِ أَنْ يَكُونَ أَمْرُهُمَا وَاحِدًا (assumed tropical:) They two united in a confederacy &c., by oaths, that their case should be one. (Lth, TA.)
8 اـِحْتَلَفَ see 6.
10 اـِسْتَحْلَفَ see 4, in three places.
حِلْفٌ حِلْفٌ حلف (assumed tropical:) A confederacy, league, compact, or covenant, (S, Msb, K,) between persons; (S, K;) as also ↓ حِلْفَةٌ: (Msb:) because it is not concluded, or ratified, but by swearing. (ISd, TA.) ― -b2- (assumed tropical:) Friendship; or true, or sincere, friendship. (K.) -A2- (tropical:) A confederate of another; one who unites in a confederacy, league, compact, or covenant; (TA;) as also ↓ حَلِيفٌ: (S, Msb, K, TA:) or a friend, or sincere friend, who swears to his companion that he will not act unfaithfully with him: (K:) or a friend, or true friend, is thus called because he so swears; as also ↓ حَلِيفٌ: (TA:) pl. of the former أَحْلَافٌ; (S, * K;) and of the latter حُلَفَآءُ. (TA.) By the احلاف are meant, in a poem of Zuheyr, Asad and Ghatafلn; because they united in a confederacy to aid each other; and the same appellation is applied to a party of Thakeef; (S, K;) and to six tribes of Kureysh, namely, 'Abd-ed-Dلr, Kaab, Jumah, Sahm, Makhzoom, and 'Adee: (K:) and ↓ الحَلِيفَانِ to Benoo-Asad and Teiyi, (S, O, K,) or Asad and Ghatafلn; (ISd, TA;) and Fezلrah and Asad also (S, K) are termed حَلِيفَانِ. (S.)
حَلَفٌ حَلَفٌ حلف : see حَلْفَآء.
حَلْفَةٌ حَلْفَةٌ حلف حلفه حلفة An oath. (Msb, TA. *) You say, حَلَفَ حَلْفَةً, (TA,) and ↓ مَحْلُوفَةً, i. e. He swore an oath; (Lth, K;) and ↓ حَلَفَ أُحْلُوفَةً [which means the same]: (Lh, TA:) this last word is of the measure أُفْعُولَة from الحَلِفُ. (K.) ― -b2- See also حِلْفٌ.
حَلَفَةٌ حَلَفَةٌ حلف حلفه حلفة : see حَلْفَآء.
حَلِفَةٌ حَلِفَةٌ حلف حلفه حلفة : see حَلْفَآء. ― -b2- أَرْضٌ حَلِفَةٌ Land abounding with [the kind of grass called] حَلْفَآء; as also ↓ محلفة [app. مَحْلَفَةٌ]: (TA:) or producing حلفاء. (AHn, TA.)
حَلْفَآء حَلْفَآء حلفآء [app. حَلْفَآءٌ accord. to some, and حَلْفَآءٌ accord. to others, (in the CK, erroneously, حُلَفاء,)], (S, Msb, K, &c.,) in measure like حَمْرَآء, [and if so, حَلْفَآءُ, but see what follows,] (Msb,) and ↓ حَلَفٌ, (Akh, K,) [A kind of high, coarse grass; called by the botanists poa multiflora, and poa cynosuroïdes;] a certain plant, (S, Msb, K,) [growing] in water, (S,) well known, (Msb,) of those termed أَغْلَاث: (TA:) Aboo-Ziyلd says of the حلفاء that it seldom grows anywhere but near to water or to the bottom of a valley; and is long, or tall, (سلبة,) rough to the touch; seldom, or never, does any one lay hold upon it, for fear of his hand being cut; sometimes camels and sheep or goats eat a little of it; and it is much liked by oxen: (AHn, TA:) [a coll. gen. n.:] n. un. ↓ حَلَفَةٌ, (S, K,) accord. to AZ, (S,) or Aboo-Ziyلd, and AHn, (TA,) and ↓ حَلِفَةٌ, (S, K,) accord. to As, (S,) and حَلْفَآءَةٌ, (Msb, K,) like صَحْرَآءَةٌ: (K: [in the CK like صَحْرَةٌ, and omitted in my copy of the TA:]) [this last n. un. requires that the coll. gen. n. should be حَلْفَآءٌ: (see 4, last sentence:) but] Sb says that حلفاء is sing. and pl.: [see شَجَرٌ:] (TA:) [as pl., it is fem.; and it is made fem. in the description by Aboo-Ziyلd, cited above:] sometimes it has حَلَافِىُّ for pl.: and its dim. is ↓ حُلَيْفَيَّةٌ. (O, TA.) أَنَا الَّذِي فِى الحَلْفَآءِ, occurring in a trad., means (assumed tropical:) I am the lion; because that beast repairs to the places where the حلفاء grows: and [hence,] كَأَنَّهُ أَخُو الحَلْفَآءِ means (assumed tropical:) As though he were the lion. (TA.) -A2- حَلْفَآءُ also signifies A clamorous female slave: (IAar, K:) pl. حُلُفٌ. (K.)
حَلِيفٌ حَلِيفٌ حليف : see حِلْفٌ, in three places. ― -b2- (assumed tropical:) Whatever cleaves, clings, keeps, or holds fast, to another thing, is termed its حَلِيف: whence one says, فُلَانٌ حَلِيفُ الجُودِ (assumed tropical:) [Such a one cleaves to liberality], &c. (TA.) You say also, هُوَ حَلِيفُ السَّهَرِ, meaning (tropical:) He is sleepless. (TA.) ― -b3- حَلِيفُ اللِّسَانِ (tropical:) Sharp-tongued; (S, Z, K;) chaste, or eloquent, in speech; (S;) who conforms to the desire of his companion, as though he were a confederate. (Z, TA.) ― -b4- حَلِيفُ الغَرْبِ, in a poem of Sa'ideh Ibn-Ju-eiyeh, (Skr, K, * TA,) means (tropical:) A sharp spear-head, (K,) or a spear with a sharp head: (Skr, TA:) or it means a brisk, lively, or sprightly, horse. (Skr, K.) Az says, سِنَانٌ حَلِيفٌ means (tropical:) A sharp spear-head: and I think that it is termed حليف because the sharpness of its point is likened to the sharpness of the points of [the grass called] حَلْفَآء. (TA.)
حَلَافَةٌ حَلَافَةٌ حلافه حلافة (assumed tropical:) Sharpness, in anything. (TA.)
وَادٍ حُلَافِىٌّ وَادٍ حُلَافِىٌّ واد حلافى واد حلافي A valley that produces [the grass called] حَلْفَآء. (Sgh, K.)
حُلَيْفِيَّةٌ حُلَيْفِيَّةٌ حليف حليفيه حليفية : see حَلْفَآء.
حَلَّافٌ حَلَّافٌ حلاف and حَلَّافَةٌ: see what next follows.
حَالِفٌ حَالِفٌ حالف [Swearing:] and ↓ حَلَّافٌ that swears much, or often; and so ↓ حَلَّافَةٌ [but in a more intensive sense]. (TA.)
مَا أَحْلَفَ لِسَانَهُ مَا أَحْلَفَ لِسَانَهُ ذ (tropical:) How sharp-tongued is he, (K, * TA,) and how chaste, or eloquent, in speech! (TA.)
أُحْلُوفَةٌ أُحْلُوفَةٌ ذ : see حِلْفَةٌ.
مُحْلِفٌ مُحْلِفٌ محلف (tropical:) Anything respecting which one doubts, so that people swear respecting it; (ISd, L, K, TA;) so called because it occasions swearing: (ISd, TA:) such is also termed مُحْنِثٌ. (L.) [Hence,] (tropical:) A boy of whom one doubts whether he have attained to puberty. (IAar, TA.) [And hence] it is said, حَضَارِ وَالوَزْنُ مُحْلَفَانِ (tropical:) [Hadلri and El-Wezn are two causes of swearing]: these are two stars: the reason of the saying is that which is explained in art. حضر, voce حَضَارِ. (S, K.) Hence, also, كُمَيْتٌ مُحْلِفَةٌ, (S,) or كميت مُحْلِفٌ, (K,) i. e. (tropical:) [A bay] not of a clear hue; (S, TA;) between that termed أَحْوَى and that termed أَحَمُّ: accord. to the K, of a clear hue; but this is the meaning of غَيْرُ مُحْلِفٍ. (TA.) A poet says, (S,) namely Hubeyreh Ibn- 'Abd-Menلf El-Yarboo'ee, also called, after his mother, Ibn-El-Kelhabeh, (IB,) كُمَيْتٌ غَيْرُ مُحْلِفَةٍ وَلٰكِنْ كَلَوْنِ الصِّرْفِ عُلَّ بِهِ الأَدِيمُ [A bay not of a dubious hue, but like the colour of the صرف (q. v.) with which the hide is dyed a second time]; i. e., of a clear hue, so that one does not swear that she is otherwise than such: (S, L:) accord. to IAar, not requiring her owner to swear that he has seen her like in generousness: but the former is the right meaning. (L.) Also نَاقَةٌ مُحْلِفَةٌ (tropical:) A she-camel respecting the fatness of which one doubts. (TA.)
محلفة محلفة محلف محلفه محلفة [app. مَحْلَفَةٌ]: see حَلِفَةٌ.
مَحْلُوفَةٌ مَحْلُوفَةٌ محلوفه محلوفة : see حِلْفَةٌ.
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٠١٠حَلَفَ
حَلَفَ I ( n. ac. حَلْف 1 , حِلْف 2 , حَلِف 5 ),
a. Swore, took an oath, affirmed by oath.
b. [ La & Bi ], Swore to.... by.
c. [ La & 'Ala ], Took his oath to.... upon.
حَلَّفَ
حَلَّفَ II ,
a. Made to swear, administered an oath to.
b. Caused to be sworn.
حَاْلَفَ
حَاْلَفَ III ,
a. Bound by an oath; formed covenant &c. with by oath.
أَحْلَفَ
أَحْلَفَ IV ,
a. see II .
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣١٬٢٦٣حلف
حَلَفَ - يَحْلِفُ - حَلاّف
حَلَفَ - يَحْلِفُ + كائن+ كائناً أو بـِ كائن: لزمه وصحبه ولم يفارقه ليقويه ويشد من أزره: تحالف معه فيظلان معاً يأزر كل منهما الآخر
حَلَفَ - يَحْلِفُ + كائن + بـِ كائن أو شيء + خبر (أن أمراً هو كذا): صحبه معه ليأزره ويعينه ويصدِّقه تجاه هذا الخبر: يستعين بذكر عظيم كشاهد حاضر، ليؤكد صدق دعواه ونواياه: يذكر ويلفظ
الصيغ(٨)
- يَحْلِفُونَYemin ederler(يَفْعِلُونَ)×٥
- وَيَحْلِفُونَVe yemin ederlerمعانٍ أخرى: ١(وَيَفْعِلُونَ)×٢
- حَلَفْتُمْYemin ettiniz(فَعَلْتُمْ)×١
- حَلَّافٍÇok yemin eden(فَعَّالٍ)×١
- سَيَحْلِفُونَYemin edecekler(سَيَفْعِلُونَ)×١
- فَيَحْلِفُونَSonra yemin ederler(فَيَفْعِلُونَ)×١
- وَسَيَحْلِفُونَYemin edecekler(وَسَيَفْعِلُونَ)×١
- وَلَيَحْلِفُنَّVe kesinlikle yemin edecekler(وَلَيَفْعِلُنَّ)×١
الجذور المجاورةالمجاورة: ٨٥ (الإجمالي: ١١٢)
- أله
الآيات المشتركة: ١١ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
- كذب
الآيات المشتركة: ٤ · Kizb, kumaşın boyanmasında kullanılan bir çeşit boya…
- مهن
الآيات المشتركة: ١ · Bayağı
- وفق
الآيات المشتركة: ١ · “Vefk” yatay demektir
- رضي
الآيات المشتركة: ٢ · Radiy : Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt
- فرق
الآيات المشتركة: ٢ · Fırka Kayalıktan kopan parça demektir
- كسو
الآيات المشتركة: ١ · Sıvının zıddı katı demektir
- وسط
الآيات المشتركة: ١ · Orta
- عرض
الآيات المشتركة: ٢ · Ön dişler demektir
- رصد
الآيات المشتركة: ١ · “Rusde”, yaban hayvanın düşmesi için açılmış ve üstü…
- قصد
الآيات المشتركة: ١ · Kemik iliğidir
- عقد
الآيات المشتركة: ١ · Düğüm demektir
الآيات التي ورد فيها(١٢)
فَكَيْفَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ثُمَّ جَاءُوكَ يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ إِنْ أَرَدْنَا إِلَّا إِحْسَانًا وَتَوْفِيقًا
Yemin ederler
يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَكُمْ لِيُرْضُوكُمْ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَقُّ أَنْ يُرْضُوهُ إِنْ كَانُوا مُؤْمِنِينَ
Yemin ederler
يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ مَا قَالُوا وَلَقَدْ قَالُوا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُوا …
Yemin ederler
يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَرْضَى عَنِ الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ
Yemin ederler
يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعًا فَيَحْلِفُونَ لَهُ كَمَا يَحْلِفُونَ لَكُمْ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ عَلَى شَيْءٍ أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْكَاذِبُونَ
Yemin ederler
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | حلف |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | قسم, يمن, عقد, عهد |
| Zıt Kök | حنث |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeye sımsıkı bağlanmak, ayrılmayacak biçimde kenetlenmek ve birleşmek |
| Çekirdek Özet 2 | Bir iddiayı veya taahhüdü pekiştirmek amacıyla ilahi tanıklık üzerinden bağlayıcı söz vermek |
| Çekirdek Özet 3 | Ahit ve ittifak yoluyla bağlayıcılık tesis etme; Kur'an'da çoğunlukla nifakı örtme ve güven devşirme aracı olarak kullanımı |
| Kritik Hata Riski | Kökün anlamını yalnızca soyut bir dille and içmeye indirgeyip arkasındaki bağlayıcı sadakat, ittifak ve hukuki sorumluluk bağını göz ardı etmek |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| حل | Çözülme, bir yere yerleşip konaklama, serbest kalma veya bir düğümün merkezini oluşturma; حلل, حلم, حلي, حلق köklerinde görüldüğü gibi bir durumun sabitlenmesi veya serbestiyet kazanması | ف | Ağız, ifade ve kenar harfinin katılmasıyla, bağın ve bağlılığın lafızla ikrar edilmesi, sözle mühürlenen bir sadakat ve ittifak halkasına dönüştürülmesi |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ح | çit, duvar | Bir alanı çevreleme, koruma altına alma, dışarıya karşı sınır çekme |
| ل | çoban değneği, üvendire | Sevk etme, yönlendirme, iradeyi bir hedefe bağlama ve tabi kılma |
| ف | ağız | Söz söyleme, nefes, ikrar etme ve beyan |
| حلف | çitle çevrilip korunan bir sınıra iradenin söz ile bağlanması | İki tarafın söz beyanı ile kendilerini müşterek bir güven çitinin içine hapsetmesi, ayrılmaz bir sadakatle birbirine kenetlenmesi |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | İki kişinin veya kabilenin birbirine sımsıkı bağlanması, birbirinden ayrılmayacak şekilde kenetlenmesi ve dostluk ahdi kurması; sert ve keskin dilli olmak yahut bataklık kamışı |
| Cahiliye şiiri kullanımı | İmruü’l-Kays bir beytinde günahkâr ve yalancı bir yemin edişi betimlerken bu kökü kullanır: حَلَفْتُ لَها باللّهِ حَلْفةَ فاجِرٍ / لَنامُوا فما إنْ مِنْ حَدِيثٍ ولا صالي |
| Erken Arapça kullanım | Zuheyr b. Ebî Sulmâ kabileler arasındaki ittifakın ve bozulmaya yüz tutan bağların toparlanmasını anlatırken kelimeyi çoğul kalıbıyla anar: تداركتما الأحلاف قد ثل عرشها / وذبيان قد زلت بأقدامها النعل |
المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Dīvānu Zuhayr.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Sami dilleri ailesinde حلف kökü, biçimsel ve semantik bakımdan «bağlanma, antlaşma yapma, birinin yerine geçme veya yerini alma» ekseninde gelişmiştir. İbranice ve Aramice gibi Kuzeybatı Sami dillerinde ח-ל-ף kökü öncelikle bir durumdan diğerine geçişi, değişimi, bir şeyin ardılı olmayı ve yenilenmeyi ifade eder. Arapçada ise kök, birbiriyle müttefik olma, ayrılmaz biçimde bağlanma ve bu bağı ikrar eden yemin anlamında merkezileşmiştir. Kökün çöl şartlarında kabilelerin birbirine sadakat sözü vererek ortak bir kader birliği tesis etmesi ve bu ittifakın yemin ile mühürlenmesi biçimindeki gelişimi, Arap dilinde kelimenin doğrudan «yemin etmek» anlamıyla özdeşleşmesini sağlamıştır. Böylece Sami dillerindeki karşılıklı yer değiştirme veya bağ kurma çekirdeği, Arapçada kişinin kendini bir iddiaya yahut bir zümreye sözle sımsıkı bağlaması formuna evrilmiştir.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Gesenius, Lane’s Lexicon.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Süreklilik ve ayrılmazlık anlamındaki ملازمة kökünden yemin ve ittifaka geçiş | Kişinin yeminiyle sözüne bağlanması ve müttefiklerin birbirinden ayrılmaması üzerinden anlam genişlemesi gerçekleşmiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice חלף ve Aramice חלף ile morfolojik ortaklık | İbranicede değişim, ardıllık ve geçiş anlamı baskınken Arapçada bağlayıcı ittifak ve yemin öne çıkmıştır | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Güney Arapçası ve epigrafik metinlerde ittifak kalıpları | Kabileler arası ahitleri ve askeri bağlaşıkları tanımlayan terimlerle semantik paralellik taşır | Muhtemel |
المصدر David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; Maqāyīs al-Lugha.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| حلف | Anlamlı | Bağlanmak, yemin etmek | Ahitleşmek, ittifak kurmak ve sözü pekiştirmek | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| حفل | Anlamlı | Toplanmak, dolup taşmak | Suyun veya sütün birikmesi, cemiyet oluşturma, özen gösterme | Anlamda doluluk ve toplanma bağı vardır; Kur'an'da geçmez |
| لحف | Anlamlı | Sarmak, örtmek, bürümek | Bir şeyi örtüyle kaplamak; yüzsüzce istemek | Kuşatma ve sarma bağı; Kur'an'da geçer |
| لفح | Anlamlı | Çarpmak, yakmak | Ateşin veya sıcak rüzgârın yüze vurup tesir etmesi | Ani ve etkili temas; Kur'an'da geçer |
| فحل | Anlamlı | Erkeklik, baskın güç | Damızlık erkek hayvan; alanda üstünlük ve yetkinlik | Kuvvet ve baskınlık anlamı; Kur'an'da geçmez |
| فلح | Anlamlı | Yarmak, kurtuluşa ermek | Toprağı yarıp ekin çıkarmak; engelleri aşarak zafere ulaşmak | Yarmak suretiyle açılma; Kur'an'da geçer |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| حلف | Merkez | İttifak ve yemin | Söz ile kişinin kendisini bağlaması ve güvence vermesi | Çoğunlukla savunmacı veya nifak amaçlı ikrar |
| قسم | Komşu | Paylaşım ve kesin and | Varlığın veya hakkın kesin çizgilerle belirlenmesi üzerine yapılan and | Hukuki ve ilahi kesinliği içeren bağlayıcı beyan |
| يمن | Komşu | Güç, bereket ve sağ el | Sağ elin kavranması ve mukaddes güç adına söz verme | Kuvvet ve sadakat vurgulu yemin türü |
| عقد | Komşu | Düğümleme ve akit | İki iradeyi çözülmeyecek şekilde hukuken bağlama | İçsel ve dışsal sorumluluğu tam kurgulanmış bağ |
| عهد | Komşu | Gözetme ve taahhüt | Sürekli hatırlanması ve riayet edilmesi gereken vazife bağı | Zamana yayılan koruma ve sorumluluk ahdi |
| حنث | Zıt | Yemini bozma, günah | Verilen sözden dönme ve bağlayıcı taahhüdü iptal etme | Yeminin getirdiği bağı koparıp günaha girme hali |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | حلف | Bağlayıcı söz vermek, yemin etmek | Bir iddiayı veya ittifakı mukaddes bir bağ ile sabitleme | Kesin |
| Latince | iurare, foedus | And içmek, ittifak bağı kurmak | Hukuki ve dini yemini ifade ederken ittifak boyutuyla da örtüşür | Güçlü |
| İngilizce | to swear, confederacy | Yemin etmek, birlik olmak | Hem sözlü yemini hem de müttefiklik bağını karşılar | Güçlü |
| Almanca | schwören, Bündnis | And içmek, bağlaşma | Sözün hukuki ağırlığını ve taraflar arası kenetlenmeyi verir | Güçlü |
| Fransızca | jurer, alliance | Yemin etmek, pakt kurmak | Sadakat beyanını ve kurumsal ittifak bağını ifade eder | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| يَحْلِفُونَ / وَيَحْلِفُونَ | Suçluluğu örtbas etmek için yalan yere yemin etme | Münafıkların ihanetlerini gizlemek veya cezadan kurtulmak için Allah adına yalan yere and içmeleri; Tevbe 9:56, 9:62, Mücâdele 58:14 |
| حَلَّافٍ | Çok yemin eden, andını basitleştiren kimse | Yeminini değersizleştiren, ahlaken düşkün kınanmış kişilik tipi; Kalem 68:10 |
| حَلَفْتُمْ | Bozulması kefaret gerektiren meşru yemin | Müminlerin kasıtlı olarak bağladıkları ve bozulduğunda kefaret ödemeleri gereken yeminler; Mâide 5:89 |
| سَيَحْلِفُونَ / وَلَيَحْلِفُنَّ | Gelecekte mazeret uydurmak üzere kurulmuş yemin | Savaştan geri kalanların veya fitne mescidi kuranların kendilerini aklamak için peşinen kurguladıkları yemin hali; Tevbe 9:42, 9:95, 9:107 |
| فَيَحْلِفُونَ | Ahirette bile alışkanlıkla yalan beyanda bulunma | Dünyadaki sahte savunma refleksini hesap gününde dahi sürdürme teşebbüsü; Mücâdele 58:18 |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi isimlerle yemin ve nifak alametleri | Allah'ın isimleriyle yapılan yeminin ontolojik bağlayıcılığı ve münafıkların kalbi tasdik olmaksızın dille yemin etmelerinin imana etkisi | İtikadi samimiyet ile dildeki yemin arasındaki tutarsızlık |
| Fıkıh | Yemin hükümleri, lağv, gamûs ve mün'akid yeminler | Hangi lafızların bağlayıcı olduğu, kefaretin şartları ve yalan yere yapılan kasıtlı yeminin hukuki sonuçları | Hukuki sorumluluk ve kefaret gerektiren akit bağı |
| Tefsir | Nifak psikolojisinin tahlili | Kur'an'da kökün çoğunlukla münafıkların tavırlarını nitelemek için seçilmesinin edebi ve bağlamsal gerekçeleri | Yeminin bir savunma kalkanı ve sahte güven aracı olarak çözümlenmesi |
| Hadis | Yemin adabı ve kabile ittifakları | İslam'da Cahiliye tarzı haksız ittifakların kaldırılması, adalet üzere olanların teyidi ve çok yemin etmenin kınanması | Doğruluk ve adalete dayalı ahit ahlakı |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Kulun Allah adına söz verip sorumluluk altına girmesi | Kutsal taahhüt | Vicdani denetim mekanizması kurma | Dini bilincin söze ilahi şahitlik katarak sadakat üretmesi | Kesin |
| İlmi | İddianın doğruluğunu ispata yarayan beyan | Şahitli ikrar | Bilgi ve şüpheyi netleştirme | Kanıtın yetersiz kaldığı yerde şüpheyi gidermek üzere başvurulan son sınır | Güçlü |
| Siyasi | Topluluklar arası pakt ve bağlaşıklar | İttifak ve güvenlik paktı | Güç dengesi ve ortak savunma hattı oluşturma | Kabile veya devletlerin müşterek menfaat ve güvenlik amacıyla kenetlenmesi | Kesin |
| İktisadi | Ticarette güven tesis etme aracı | Akdi teminat | Piyasada belirsizliği azaltma ve risk paylaşımı | Malların değişiminde yalan yeminin piyasayı ifsat edici rolü ve dürüst taahhüdün önemi | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kovalent bağ veya kısıt fonksiyonu | İki bağımsız elemanın ortak bir alanı paylaşarak ayrılmaz bir bütünlük kurması yahut bir denklemde değişkenleri belirli sınırlara kilitleyen kısıtlayıcı bağıntı | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Toplumsal sözleşme ve koalisyon teorisi | Bireylerin veya hiziplerin ortak çıkar ve güvenlik maksadıyla kendi iradelerinden feragat ederek bağlayıcı bir ortak yapı inşa etmeleri | Kesin |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi sadece sıradan bir söz verme veya ağız alışkanlığıyla yapılan bir and içme eylemine indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kökün arkasındaki kurumsal ittifak, ayrılmaz sadakat bağı ve özellikle suçluluk psikolojisini gizlemek için kurulan sahte savunma mekanizması |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Kur'an'daki münafık tasvirlerinin derinliğini kaçırmak; yemini ahlaki ve hukuki bir bağ olmaktan çıkarıp basit bir dil alışkanlığı düzeyine düşürmek |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an, dilsel yemin ile kalbi sadakat arasındaki derin uçurumu ifşa ederken bu kökü merkeze alır; dil ile inşa edilen yapay güven mekanizmalarının deşifre edilmesini sağlar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Özellikle Medine döneminde nazil olan ve münafıkların iç dünyasını, ihanetlerini ve kendilerini temize çıkarma gayretlerini anlatan Tevbe ve Mücâdele surelerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Çok yemin etmenin dindarlık veya dürüstlük göstergesi olduğu yönündeki yanılgıyı düzeltir; aksine Kur'an'da çok yemin etmenin ahlaki bir zafiyet ve güven bunalımı işareti olduğunu ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamİki veya daha fazla unsurun birbirinden ayrılmayacak biçimde birbirine kenetlenmesi, yapışması ve ortak bir alanda bağlanması.
- Soyut anlamBir iddiayı veya iradeyi mukaddes bir merciye bağlayarak hukuki, ahlaki ve vicdani bir yükümlülük çemberine sokmak.
- Sistematik karşılıkSosyal ve siyasal ilişkilerde güven tesis etmek amacıyla başvurulan, ancak samimiyetten yoksun olduğunda tahripkâr bir manipülasyon kalkanına dönüşen kurumsal taahhüt.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde ve tarafları, aralarındaki ittifak ve bağlanma derecesini, bağlayıcılık eşiğini temsil eder; bu eşik aşıldığında kurulan bağı, öznenin sözlü beyanını ilahi veya mukaddes bir tanıklığı üzerinden doğrudan taahhüt ve sorumluluk kümesine kilitler.