خبث
خ - ب - ث
جذر- الورود: ١٦
- الآيات: ١٠
- الصيغ: ١٠
- المعاجم: ١٣
Habes bozuk yemek demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Habes bozuk yemek demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٢٥باب الخاء والثاء والباء معهما
خ ب ث يستعمل فقط خبث: خَبُثَ الشيء خبَاثةً وخُبْثاً فهو خَبيثٌ.
وأَخْبَثَ فهو مُخْبِث: صارَ ذا خُبْثٍ وشَرٌّ.
والخابِث: الرديء. وأَخْبَثَ القول ونحوه.
والخَبيثُ: نعت كل شيء فاسد، خَبيث الطعم، وخبيث اللون.
والخِبْثَةُ: الزنية من الفجور، ويقال: هذا ولد الخِبْثِة وولدٌ لخِبْثةٍ.
وخَبَثُ الحديد وغيره: مما يذاب بالنار، وهو ما يبقى من رداءته إذا أخلص جيده.
ويقولون للرجل:
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٦١الخبيث: ضدّ الطيّب. وقد خَبُثَ الشيء خَباثَةً، وخَبُثَ الرجل خُبْثاً، فهو خبيث، أي خَبٌّ رديءٌ. وأَخْبَثَهُ غيرُهُ، أي علَّمَهُ الخُبثَ وأفسدَه. وأَخْبَثَ أيضاً، أي اتَّخذ أصحاباً خبثاء، فهو خَبيثٌ مُخْبِثٌ ومَخْبَثانٌ. وقول عنترة:
نُبِّئْتُ عَمْراً غيرَ شاكِرٍ نِعْمَتيوالكُفْرُ مَخْبَثَةٌ لِنَفْسِ المُنْعِـمِ
أي مَفْسَدَةٌ. ويقال: فلانٌ لَخِبْثَةٍ، كما يقال لَزِنْيةٍ. ويقال في النداء: يا
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٬٥٦٩خ ث ب
خبث
استعمل منه : خبث .
خبث : قال الليث : خَبُثَ الشيءُ يَخْبُثُ خُبْثاً ،
فهو خبيثٌ ، وبه خُبْثٌ ، وخَبَاثَةٌ وأَخْبَثَ
فهو مُخْبِثٌ _ إذا صار ذا خُبْثٍ وشرٍّ .
وفي حديث أَنَسٍ : ) ( أنَّ النبي ( صلى الله عليه وسلم ) كان إذا
أَرَادَ الْخَلاءَ قالَ : أَعُوذُ بالله مِنَ الْخُبْثِ
والخَبَائِثِ ) ( .
وفي حديث آخر : أنه قال : ) ( اللَّهُمَّ إِنِّي
أَعُوذُ بِكَ من الرِّجْسِ النَّجْسِ الخبيثِ
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٬١٥٠(باب الخاء والباء وما يثلثهما)
(خبت) الخاء والباء والتاء أصلٌ واحد يدلُّ على خُشوع: يقال أَخْبَتَ يخبِتُ إخباتاً، إذا خشَع. وأخْبَتَ لله تعالى. قال عزّ ذكره: ﴿وَبَشِّرِ المُخْبِتِين﴾ [الحج 34]، وأصلُه من الخَبْت، وهو المفازة لا نباتَ فيها.
ومن ذلك الحديث: "ولو بِخَبْتِ الجَمِيش([1])". ألا تراه سمَّاها جَميشاً، كأنّ النَّباتَ قد جُمِشَ منها، أي حُلِق.
(خبث) الخاء والباء والثاء أصلٌ واحد
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٣٤٦- الخبث والخبيث: ما يكره رداءة وخساسة، محسوسا كان أو معقولا، وأصله الرديء الدخلة (الدخلة: البطانة الداخلة) الجاري مجرى خبث الحديد، كما قال الشاعر:
*- سبكناه ونحسبه لجينا**فأبدى الكير عن خبث الحديد*
(البيت في البصائر 2/522؛ والمستطرف 1/38 دون نسبة؛ والتمثيل والمحاضرة ص 288)
وذلك يتناول الباطل في الاعتقاد، والكذب في المقال، والقبيح في الفعال، قال عز وجل: ﴿ويحرم عليهم الخبائث﴾ [الأعراف/157]، أي: ما
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٥٦٦خ ب ث
خبث فلان وهو خبيث وهم خبثاء وخباث وفيه خبـث وخباثـة وهـو مـن الأخابـث وهـو خبيث مخبث وفيه مخابث جمة.
ونز به الأخبثان: الرجيع والبول " ولا تدافعوا الأخبثين في ومن المجاز: هذا مما يخبث النفس.
وليس الإبريز كالخبث أي ليس الجيد كالرديء.
وخبثت رائحته وخبث طعمه.
وخبث بفلانة: فجر بها.
وخبثت نفسه: غثت وفلان خب خبيث وهو ولد الخبثة.
قال: فإنك ضبي ولدت لخبثـة متى تستطع
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٩٬١٦٥الخَبِيثُ: ضِدُّ الطَّيِّبِ من الرِّزْق والولدِ والناسِ؛ وقوله: أَرْسِلْ إِلى زَرْع الخَبِيِّ الوالِجِ
قال ابن سيده: إِنما أَراد إِلى زَرْع الخَبِيثِ، فأَبدل الثاء ياء، ثم أَدعم، والجمعُ: خُبَثاء، وخِبَاثٌ، وخَبَثَة، عن كراع؛ قال: وليس في الكلام فَعيل يجمع على فَعَلَة غيره؛ قال: وعندي أَنهم توهموا فيه فاعلاً، ولذلك كَسَّروه على فَعَلة. وحَكى أَبو زيد في جمعه: خُبُوثٌ، وهو نادر أَيضاً، والأُنثى:
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٤٤٤* خ ب ث * * الخَبِيثُ * ضد الطيب وقد * خَبُثَ * الشيء بالضم * خَبَاثَةً * و * خَبُث * الرجل بالضم أيضا * خُبْثاً * فهو * خَبِيثٌ * أي خب رديء و * أخْبَثَهُ * علمه الخبث وأفسده و * أخْبَثَ * الرجل اتخذ أصحابا خبثاء فهو * خَبِيثٌ مُخْبِثٌ * بكسر الياء و * مَخْبَثَانٌ * بوزن زعفران و * المَخْبَثَةُ * بوزن المتربة المفسدة ومنه قول عنترة % والكفر مخبثة لنفس المنعم % و * خَبَثُ * الحديد وغيره بفتحتين
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٠٬٨٣٤الخبيث: ضد الطيب من الرزق والولد والناس، والجمع خبثاء وخباث، وخبثة، عن كراع، قال: وليس في الكلام فعيل يجمع على فعلة غيره، قال: وعندي أنهم توهموا فيه فاعلا ولذلك كسروه على فعلة، وحكى أبو زيد في جمعه خبوث، وهو نادر أيضا. والأنثى خبيثة، وفي التنزيل العزيز ويحرم عليهم الخبائث . ثم إن شيخنا ضبط الجمع الثاني بزيادة الألف، ونظره بأشراف، والذي في سائر أمهات اللغة خباث، بالكسر من غير، ألف ونظر الجمع
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٤٬٦٦١خَبُثَ
1 خَبُثَ خبث , (S, Mgh, Msb, K, &c.,) aor. خَبُثَ , (Msb, K,) inf. n. خَبَاثَةٌ, (S,) or خُبْثٌ, the former being a simple subst., (Msb,) or both, (Mgh, K, [the latter word erroneously written in the CK خَبْث,]) and خَبَاثِيَةٌ, (K,) said of a thing, (S, Mgh, Msb,) It was, or became, خَبِيث [q. v., meaning bad, &c.]; contr. of طَابَ. (S, Mgh, Msb, K.) [Hence,] خَبُثَتْ رَائِحَتُهُ
خَبُثَ 1 خَبُثَ خبث , (S, Mgh, Msb, K, &c.,) aor. خَبُثَ , (Msb, K,) inf. n. خَبَاثَةٌ, (S,) or خُبْثٌ, the former being a simple subst., (Msb,) or both, (Mgh, K, [the latter word erroneously written in the CK خَبْث,]) and خَبَاثِيَةٌ, (K,) said of a thing, (S, Mgh, Msb,) It was, or became, خَبِيث [q. v., meaning bad, &c.]; contr. of طَابَ. (S, Mgh, Msb, K.) [Hence,] خَبُثَتْ رَائِحَتُهُ (tropical:) [Its, or his, odour was, or became, bad, foul, or abominable]. (A.) And خَبُثَ طَعْمُهُ (tropical:) [Its taste was, or became, bad, foul, abominable, or nauseous]. (A.) And خَبُثَتْ نَفْسُهُ (tropical:) His soul [or stomach] became heavy; (TA;) it heaved, or became agitated by a tendency to vomit; syn. غَثَتْ: (A and TA in the present art., and S and K in art. غثى: [see also مَذِرَتْ نَفْسُهُ, in art. مذر:]) a phrase forbidden by Mohammad to be used; as though he disliked the word خُبْثٌ. (TA.) One says of certain food, تَخْبُثُ عَنْهُ النَّفْسُ (tropical:) [The soul, or stomach, becomes heavy, or heaves, or becomes agitated by a tendency to vomit, in consequence of it]. (TA.) ― -b2- خَبُثَ, (S, A, K,) inf. n. خُبْثٌ, (S, K,) said of a man, signifies [in like manner] He was, or became, خَبِيث, (S, A, K,) meaning bad, corrupt, base, or abominable; wicked, deceitful, guileful, artful, crafty, or cunning. (S, K, TA. [See also 4.]) [Hence,] خَبُثَ بِهَا (tropical:) He committed adultery, or fornication, with her. (A, Mgh, Msb, K.) ― -b3- [It is also said of a venomous reptile and the like, meaning It was, or became, malignant, or noxious; impure, unclean, foul, or filthy.]
هٰذَا مِمَّا يُخَبِّثُ النَّفْسَ 2 هٰذَا مِمَّا يُخَبِّثُ النَّفْسَ ذ , (TA,) or ↓ يُخْبِثُ, النفس, (so in a copy of the A, [but the former I believe to be the right,]) This is of the things that cause the soul [or stomach] to become heavy, or to heave, or become agitated by a tendency to vomit. (TA.)
اخبث 4 اخبث أخبث اخبث خبث He (a man) was, or became, characterized by خُبْث (Msb, TA) and شَرّ (Msb) [meaning badness, wickedness, deceit, &c.: see also خَبُثَ]. ― -b2- He had bad, wicked, or deceitful, companions or friends, and a bad, wicked, or deceitful, family: (L:) or his companions, or friends, became bad, wicked, or deceitful: (S in art. فلس:) or he took to himself bad, wicked, or deceitful, companions or friends (S, L, K) or connexions or assistants. (TA.) -A2- اخبثهُ He taught him to be bad, wicked, or deceitful: and rendered him bad, corrupt, vitious, or depraved. (S.) ― -b2- See also 2.
5 تَخَبَّثَ see what next follows.
تحابث 6 تحابث تحابث (A, TA) He made a show of being, or pretended to be, bad, wicked, or deceitful. (TA.) And you say also ↓ تخبّث [either in the same sense, or as meaning He affected, or endeavoured, to be bad, wicked, or deceitful; or to do that which was خَبِيث, or bad, &c.]. (A, TA.)
استخبث 10 استخبث استخبث [He deemed, or esteemed, خَبِيث, i. e. bad, &c.]. كَانَتِ العَرَبُ تَسْتَخْبِثُ مِثْلَ الحَيَّةِ وَالعَقْرَبِ [The Arabs used to deem impure, unclean, foul, or filthy, such as the serpent and the scorpion]. (Msb.) ― -b2- (tropical:) He deemed bad, or corrupt, a word, or a dialectic variant. (A, TA.)
خُبْثٌ خُبْثٌ خبث an inf. n. of خَبُثَ: (S, Mgh, Msb, K:) [used as a simple subst., it means Any of the qualities denoted by the epithet خَبِيثٌ, q. v., i. e. badness, &c.:] and ↓ خِبِّيثَى signifies the same: (K:) or this is a subst. from أَخْبثَ meaning “ he had a bad, wicked, or deceitful, family; ” (TA;) and signifies the state of having bad, wicked, or deceitful, companions or friends or connexions: (L:) ↓ خَابِثَةٌ, also, is syn. with [خُبْثٌ, and so is] ↓ خَبَاثَةٌ, (K,) [for] this last is another inf. n. of خَبُثَ, like خُبْثٌ, (S, Mgh, K,) or it is a simple subst. (Msb.) [Hence,] the first particularly signifies (tropical:) Adultery, or fornication. (K, TA.) See also خَبِيثٌ, in three places.
خَبَثٌ خَبَثٌ خبث The dross of iron, (S, TA,) and of silver, when they are molten. (TA.) [Hence the saying,] لَيْسَ الاـِبْرِيزُ كَالخَبَثِ [lit. Pure gold is not like dross]; meaning (tropical:) the good is not like the bad. (A, TA.) ― -b2- Adulterating alloy in gold and iron &c. (Har p. 135.) ― -b3- A thing wherein is no good. (TA.) ― -b4- (tropical:) Excrement, or ordure: impurity, or filth. (Mgh in art. قل, and TA.) Hence the saying in a trad., اـِذَا بَلَغَ المَآءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ خَبَثًا [explained in art. احل]. (Mgh ubi suprà, and TA.)
يَا خُبَثُ يَا خُبَثُ يا خبث : see خَبِيثٌ.
يَا خِبْثَةُ يَا خِبْثَةُ يا خبثه يا خبثة : see خَبيثٌ. -A2- خِبْثَةٌ with respect to a slave signifies (assumed tropical:) Unlawful capture; capture from a people whom it is unlawful to make slaves, (Mgh, * K, TA,) by reason of a treaty, or league, made with them, (Mgh, TA,) or of some sacred, or inviolable, right, originally belonging to them. (TA.) You say of a slave, لَا خِبْثَةَ فِيهِ مِنْ اـِبَاقٍ وَلَا سَرِقَةٍ (tropical:) [There is no unlawful capture in his case, from having run away, nor from having been stolen]. (A.) ― -b2- فُلَانٌ لِخِبْثَة is like the saying لِزِنْيَةٍ (assumed tropical:) [Such a one is the offspring of adultery, or fornication]. (S.) And وُلِدَ فُلَانٌ لِخِبْثَةٍ means (tropical:) Such a one was born spuriously. (A, * L.)
خَبَاثِ خَبَاثِ خباث : see the next paragraph, in two places.
خَبِيثٌ خَبِيثٌ خبيث contr. of طَيِّبٌ; (S, Mgh, Msb, K;) applied to objects of the senses and to those of the intellect; (Kull p. 177;) to sustenance, or victuals, and to offspring, and men, and to other things: (TA:) Bad; corrupt: (Msb, TA:) disapproved, hated, or abominable; (Msb, TA;) this accord. to IAar, being its primary signification: (TA:) or so in respect of taste, and of odour: (Mgh:) [nasty, nauseous, loathsome, or disgusting:] impure, unclean, foul, or filthy: (Mgh, Msb, TA:) unlawful; (Mgh, Msb;) applied in this sense to certain food: and, applied to certain beverage, injurious: (TA:) applied to medicine such as is forbidden in a certain trad., it means either impure and unlawful, such as wine &c., or nauseous to the taste: (IAth, TA:) you say that a thing is خَبِيث in taste, [and in odour,] and in colour: and you apply this epithet to adultery, or fornication; and to property unlawfully acquired; and to blood, and to the like things which God has forbidden: (TA:) also to such things as garlic and onions (Msb, TA) and leeks, (TA,) which are disagreeable in taste and odour: (TA:) and to such things as the serpent and the scorpion: (Msb:) applied to language, it means (assumed tropical:) opprobrious, or of a reviling nature; (TA;) and (tropical:) bad or corrupt [in respect of authority; or of a bad dialect]: (A, TA:) applied to religion, (assumed tropical:) infidel, or of the nature of infidelity: (TA:) applied to a man, bad, corrupt, base, or abominable; wicked, deceitful, guileful, artful, crafty, or cunning; (S, K, TA;) as also ↓ خَابِثٌ: (K:) and an adulterer, or a fornicator: (Msb:) and a blamer, or censurer: or a slanderer, or calumniator: (Har p. 611:) [and, applied to a venomous reptile and the like, malignant, or noxious; as well as impure, unclean, foul, or filthy:] the fem. is خَبِيثَةٌ: (Msb:) the pl. masc. is خِبَاثٌ (A, TA) and خُبُثٌ, for which it is allowable to say ↓ خُبْثٌ, accord. to the dial. of Temeem, (Msb,) and خُبَثَآءُ, (S, A, Msb, TA,) like شُرَفَآءُ [pl. of شَرِيفٌ], (Msb,) and أَخْبَاثٌ, like أَشَرَافٌ [another pl. of شَرِيفٌ], (Msb, MF, TA,) and خَبَثَةٌ, (Kr, Msb, MF, TA,) like ضَعَفَةٌ pl. of ضَعِيفٌ, (Msb, MF, TA,) two instances of which the like can scarcely be found, (Msb,) or is not found among sound words, for سَرَاةٌ pl. of سَرِىٌّ is an unsound word, (MF, TA,) and خُبُوثٌ, (AZ, TA,) which is also extr., (TA,) [and خَبَاثَى, (like as حَزَانَى is a pl. of حَزِينٌ,) applied in the A, in art. خنث, to خَنَاثَى, pl. of خُنْثَى,] and خَبِيثُونَ [applied only to rational beings]: (Mgh:) and the pl. fem., i. e. of خَبِيثَةٌ, is خَبَائِثُ (Msb, TA) and خَبِيثَاتٌ. (Mgh.) الشَّجَرَةُ الخَبِيثَةُ, mentioned in the Kur [xiv. 31], (TA,) means The colocynth: or the كَشُوث, (K; TA,) which is a certain plant that clings to the branches of trees and has no root in the earth; (S and K in art. كشث;) [a species of cuscuta, or dodder;] or yellow عُرُوق that cling to trees: (TA in the present art.:) also occurring in a trad., as meaning the garlic-plant; and the onion; and the leek; because of their disagreeable taste and odour. (IAth, TA.) It is said in a trad. respecting the slain at Bedr, ↓ أُلْقُوا فِى قَلِيبٍ خَبِيثٍ مُخْبِثٍ They were cast into a well corrupt, and corrupting what fell into it. (TA.) ↓ خَبِيثٌ مُخْبِثٌ, (S, L,) or خَبِيثٌ and ↓ مُخْبِثٌ, (K,) and ↓ خَابِثٌ (TA) and ↓ مَخْبَثَانٌ, (S, L, K,) applied to a man, signify One who takes to himself bad, wicked, or deceitful, companions or friends (S, L, K, TA) or connexions or assistants: (TA:) or ↓ مَخْبَثَانُ, as a determinate noun, [without the article ال] is only used in calling to, or addressing, a person: (K:) you say, يَا مَخْبَثَانُ; (S;) fem. ↓ مَخْبَثَانَةُ: and to a man and woman together, يا مَخْبَثَانُ: (L, TA:) and in the phrase ↓ خَبِيثٌ مُخْبِثٌ, the former word signifies bad, wicked, or deceitful, in himself; and the latter, having bad, wicked, or deceitful, companions or friends and assistants. (A 'Obeyd, TA.) One says also, ↓ يَاخُبَثُ, meaning يا خَبِيثُ [O bad or wicked or deceitful man!]; and to a woman, ↓ يَاخَبَاثِ, (S, K,) indecl., with kesr for its termination, (S,) and يا خَبِيثَةُ. (K [accord. to SM: so in all the copies in his hands; but not found by him in any other lexicon: not in the CK, nor in my MS. copy of the K.]) ↓ خَبَاثِ also occurs, in a saying of El-Hasan, addressed to the present world, الدُّنْيَا. (L.) And ↓ يَا خِبْثَةُ was said by El-Hajjلj to Anas, as meaning يا خَبِيثُ: and is also used as meaning O [thou of] bad, wicked, or deceitful, qualities or dispositions! [app. addressed to a woman, as the context seems to show; and agreeably with an assertion in Ham p. 810, that خِبْثةٌ is sometimes used in speaking of an old woman]. (L, TA.) خَبِيثُ النَّفْسِ means (tropical:) Having the soul [or stomach] heavy, [or heaving, or agitated by a tendency to vomit,] and in a disagreeable state. (TA.) And ↓ مَخْبَثَانٌ applied to a lie occurs in a trad, as meaning خَبِيثٌ app. in an intensive sense [i. e. Very abominable]. (TA.) In the saying, أَعُودُ بِاللّٰهِ, (Mgh,) or اَللّٰهُمَّ اـِنِّى أَعُودُ بِكَ, (Msb, * K, * TA,) مِنَ الخُبُثِ وَالخبَائِثِ, (Mgh, Msb, TA,) or وَالخَبَائِثِ ↓ مِنَ الخُبْثِ, (Msb, K, TA,) a form of words which Mohammad directed his followers to pronounce on entering a privy, or place of retirement for the relief of nature, because devils are in such a place, (Mgh, TA,) الخُبُث is pl. of الخَبِيث, (Mgh, Msb, TA,) and so is الخُبْث accord. to the dial. of Temeem, (Msb, TA,) and الخَبَائِث is pl. of الخَبِيثَة; (Mgh, TA;;) and the meaning is, I seek protection by God, or O God, I seek protection by Thee, from the male devils and the female devils, (IAth, Mgh, Msb, K, TA,) of the genii and of mankind: (Mgh:) or, reading ↓ الخُبْث, [as a subst,] from infidelity and the devils: (Aboo-Bekr, TA:) or, [so reading, and regarding الخبائث as pl. of ↓ الخَبِيثَةُ used as a subst.,] from infidelity and acts of disobedience: (Msb, TA:) or, from wicked, or unrighteous, conduct, such as adultery and the like, and culpable actions and evil qualities or dispositions: El-Khattلbee asserts that the reading الخُبْث, with the ب quiescent, is a mistake of the relaters of traditions; but En-Nawawee rejects this assertion. (TA.)
خَبَاثَةٌ خَبَاثَةٌ خباثه خباثة : see خُبْثٌ.
خَبِيثَةٌ خَبِيثَةٌ خبيث خبيثه خبيثة fem. of the epithet خَبِيثٌ. (Msb.) ― -b2- Also, [used as a subst.,] A bad, wicked, or deceitful, quality or disposition; and a culpable action: pl. خَبَائِثُ. (L, TA.) [Hence,] أُمُّ الخَبَائِثِ (assumed tropical:) [The mother of bad qualities &c.; meaning] wine. (T in art. ام.) See also خَبِيثٌ, last sentence. ― -b3- الخَبَائِثُ also signifies Those things which the Arabs deemed foul, or filthy, or unclean, and which they did not eat; such as vipers, and scorpions, and the برص [i. e. either بَرْص or بُرْص], and the وَرَل, and beetles, and the rat, or mouse. (L.)
خِبِّيثٌ خِبِّيثٌ خبيث , applied to a man, (TA,) signifies كَثِيرُ الخُبْثِ [i. e. Very bad or wicked or deceitful; or much addicted to adultery or fornication]: pl. خِبِّيثُونَ. (K.)
خِبِّيثَى خِبِّيثَى خبيث خبيثى خبيثي خبيثيي : see خُبْثٌ.
خَابِثٌ خَابِثٌ خابث : see خَبِيثٌ, in two places.
خَابِثَةٌ خَابِثَةٌ خابثه خابثة : see خُبْثٌ.
أَخْبَثُ أَخْبَثُ ذ [compar. and superl. of خَبِيثٌ]: pl. أَخَابِثُ. (TA.) You say, هُمْ أَخَابِثُ النَّاسِ [They are the worst, or the most wicked or deceitful, of men]. (TA.) And هُوَ مِنَ الأَخَابِثِ [He is of the worst, &c., of men]. (A, TA.) And هِىَ أَخْبَثُ الُّغَتَيْنِ (tropical:) It is the worse, or more corrupt, [in respect of authority,] of the two words, or dialectic variants. (A, TA.) ― -b2- الأَخْبَثَانِ Urine and dung (S, A, Msb, K) of a human being: (S, Msb, K:) or vomit and human ordure or thin human ordure: (Fr, TA:) or fetor of the mouth, and sleeplessness: or sleeplessness, and disquietude of mind by reason of grief. (K.) It is said in a trad., لَا يُصَلِّى الرَّجُلُ وُهُوَ يُدَافِعُ الأَخْبَثَيْنِ [The man shall not pray while he is striving to suppress the urine and ordure]. (TA.)
وَقَعَ فِى وَادِى تُخُبِّثَ وَقَعَ فِى وَادِى تُخُبِّثَ وقع في وادي تخبث , (K, * TA,) in which the last word, also pronounced تُخُبَّثَ, is imperfectly decl., (TA,) is similar to وقع فى وادى تُخُيِّبَ [and means He fell into a state of things that was bad, corrupt, disapproved, &c.]. (K, TA.)
مُخْبِثْ مُخْبِثْ مخبث One who teaches others to be bad, wicked, or deceitful: and some allow it to be applied to one who attributes, or imputes, to others what is bad, wicked, or the like. (TA.) ― -b2- See also خَبِيثٌ, in four places.
مَخْبَثَةٌ مَخْبَثَةٌ مخبثه مخبثة A cause of evil or corruption: (S, K:) pl. مَخَابِثُ. (TA.) So in the saying of 'Antarah, نُبِّئْتُ عَمْرًا غَيْرَ شَاكِرِ نِعْمَتِى وَالكُفْرُ مَخْبَثَةٌ لِنَفْسِ المُنْعِمِ [I have been told that 'Amr is not thankful for my beneficence: and ingratitude is a cause of evil to the soul of the benefactor]. (S.) One says also, فِيهِ مَخَابِثُ جَمَّةٌ [In him, or it, are many causes of evil or corruption]. (A.) And طَعَامٌ مَخْبَثَةٌ (tropical:) Food that is a cause of heaviness to the soul [or stomach]; or of heaving, or becoming agitated by a tendency to vomit: or that is unlawful. (TA.)
مَخْبَثَانٌ مَخْبَثَانٌ مخبثان and مَخْبَثَانُ and مَخْبَثَانَةُ: see خَبِيثٌ, in four places.
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٦٤خَبُثَ
خَبُثَ U ( n. ac. خُبْث 3 , خَبَاْثَة 22t ),
a. Was bad, foul, corrupt; was wicked, deceitful.
أَخْبَثَ
أَخْبَثَ IV ,
a. Corrupted, depraved.
b. Acted badly, wickedly.
c. Associated with bad, wicked companions.
تَخَاْبَثَ
تَخَاْبَثَ VI ,
a. Showed himself to be bad, base, deceitful.
اِسْتَخْبَثَ
اِسْتَخْبَثَ X ,
a. Considered bad, vile.
b. Was bad &c.
خُبْث
خُبْث 3 ,
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٣١٬٢٦١خبث
خَبُثَ - يَخْبُثُ - خُبْث - خَبيْث - خَبِيْثُوْن - خَبِيْثَة - خَبِيْثَات - خَبَائِث
خَبُثَ - يَخْبُثُ + الكائن أو الشيء أو الأمر: يصبح خبيثاً: يصبح غير سوي وكريه وغير مقبول: يتغير وصفه أو وصف وظيفته، من أصل موافق للقاعدة ويعتبر مقبولاً، إلى شكل جديد لا يوافق القاعدة، ويعتبر غير مقبول
خُبْث: على وزن " فـُعـْل": اسم فعل " خَبُثَ -
الصيغ(١٠)
- الْخَبِيثَZararlı(الْفَعِيلَ)×٥
- الْخَبَائِثَZararlılar(الْفَعَائِلَ)×٢
- خَبِيثَةٍZararlı(فَعِيلَةٍ)×٢
- الْخَبِيثَاتُZararlılar(الْفَعِيلَاتُ)×١
- الْخَبِيثُZararlı(الْفَعِيلُ)×١
- الْخَبِيثِZararlı(الْفَعِيلِ)×١
- خَبُثَZararlı oldu(فَعُلَ)×١
- لِلْخَبِيثَاتِZararlılar için(لِلْفَعِيلَاتِ)×١
- لِلْخَبِيثِينَZararlılar için(لِلْفَعِيلِينَ)×١
- وَالْخَبِيثُونَVe zararlılar(وَالْفَعِيلُونَ)×١
الجذور المجاورةالمجاورة: ٩١ (الإجمالي: ١١٤)
- طيب
الآيات المشتركة: ٨ · İyi
- ميز
الآيات المشتركة: ٢ · Ayırt eder
- جثث
الآيات المشتركة: ١ · Yerde sürünerek büyüyen çalı tipi ağaç demektir
- حوب
الآيات المشتركة: ١ · Ayb (Ayn) bozulmuş süt demektir
- غمض
الآيات المشتركة: ١ · Göz yumarsınız
- نكد
الآيات المشتركة: ١ · Huysuz
- فلح
الآيات المشتركة: ٢ · Felah “Felh” toprağın yarılmışı, çatlak toprak demektir
- أصر
الآيات المشتركة: ١ · Asire çadırın eteğini bağlayan ip demektir
- ركم
الآيات المشتركة: ١ · “Rükbe” diz demektir
- عزر
الآيات المشتركة: ١ · “Te’zir”deki “za”nın “ra” dönüşmesi ile oluşmuştur
- يمم
الآيات المشتركة: ١ · Büyük akarsu
- جبي
الآيات المشتركة: ١ · Onu seçti
الآيات التي ورد فيها(١٠)
… كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَلَسْتُمْ بِآخِذِيهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِيهِ …
Zararlı
… لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ …
Zararlı
وَآتُوا الْيَتَامَى أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَهُمْ إِلَى أَمْوَالِكُمْ إِنَّهُ كَانَ حُوبًا كَبِيرًا
Zararlı
لِيَمِيزَ اللَّهُ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَيَجْعَلَ الْخَبِيثَ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَيَرْكُمَهُ جَمِيعًا فَيَجْعَلَهُ فِي جَهَنَّمَ أُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ
Zararlı
لِيَمِيزَ اللَّهُ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَيَجْعَلَ الْخَبِيثَ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَيَرْكُمَهُ جَمِيعًا فَيَجْعَلَهُ فِي جَهَنَّمَ أُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ
Zararlı
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | خبث |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | فسد, رجس, ردأ |
| Zıt Kök | طيب |
| Çekirdek Özet 1 | Madenin erimesiyle yüzeye çıkan cüruf, posa; tadı ve kokusu bozulmuş, kokuşmuş ve zararlı tortu |
| Çekirdek Özet 2 | Arı, temiz ve bereketli olandan ayrıştırılması gereken maddi veya manevi niteliksizlik ve gayrimeşruluk |
| Çekirdek Özet 3 | İmtihan ve arınma sürecinde bünyeden tasfiye edilmesi gereken, değersiz ve ifsat edici atık unsurlar |
| Kritik Hata Riski | Kavramı yalnızca soyut cinsel ahlaksızlıkla daraltıp maddesel, iktisadi ve zihni niteliksizlik boyutunu dışarıda bırakmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| خب | Alttan alta işleyen gizli hareket, örtülü bozulma ve içsel sarsıntı; nitekim خبأ gizlemeyi, خبت alçak ve gizli vadiye inmeyi, خبز hamuru alttan alta yoğurup dönüştürmeyi, خبط örtülü dengesizlikle rastgele çarpmayı ve خبل içten içe çürütüp ifsat etmeyi gösterir | ث | Yayılma, saçılma ve ufalanma karakteri taşıyan sesin eklenmesiyle içsel ve örtük bozulma bünyeden dışa vuran kokuşmaya, maden cürufuna ve tortulaşmış atığa dönüşmüştür |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| خ | Çit, duvar; korumanın yarılması ve sınırdan sızma | İkiz harfi olan ح imgesinden türetme olarak, koruyucu sınırın delinmesini ve bünyeye yabancı/zararlı unsurun sızmasını simgeler |
| ب | Ev, çadır; iç, barınma, bünye | İç mekanı, nesnenin veya canlının kendi öz yapısını ve mahfuz alanını temsil eder |
| ث | İşaret, sınır; ufalanma ve saçılma | İkiz harfi olan ت imgesinden türetme olarak, sınırın gevşemesini, maddenin parçalanarak kalitesiz posa halinde dağılmasını gösterir |
| خبث | Bünyenin sınırının delinerek içinin bozulması ve atık posanın dışa vurması | Koruyucu yapının aşılmasıyla (خ) bünyenin içine (ب) sirayet eden bozulmanın, yapıyı kokuşturup cüruf halinde dışarıya atması (ث) hareketidir |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Madenlerin eritilmesiyle arı cevherden ayrışan cüruf ve posa (خبث الحديد); tadı ve kokusu bozulmuş, içen veya yiyen kimsede bulantı ve tiksinti oluşturan yiyecek |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şahit beytinde sahte madenin fırında cürufunu açığa çıkarması şu şekilde dile getirilir: سبكناه ونحسبه لجينا / فأبدى الكير عن خبث الحديد |
| Erken Arapça kullanım | Hz. Peygamber'in Medine'nin manevi arınmasını körüğün demir cürufunu atmasına benzettiği beyanda yer alır: تنفي خبثها كما ينفي الكير خبث الحديد |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, el-Müfredât, Lisān al-ʿArab.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça خبث kökü, Batı Sami dillerinde örtük bozulma, niteliksizlik ve kirlilik bildiren kök katmanıyla semantik süreklilik gösterir. İbranice ve Aramice/Süryanice şubelerinde doğrudan /ḫ-b-ṯ/ diziliminin birebir ses denkliği sınırlı kalmakla birlikte, kökün ilk iki sesi olan /ḫ-b/ tabanı örtülü çürüme, gizli fenalık ve yıpranma alanıyla doğrudan irtibatlıdır. Arapçada /ṯ/ foneminin getirdiği dağılma ve dışa vurma karakteriyle kök, madencilikteki ergitme işleminde açığa çıkan cürufu, gıdadaki kokuşmayı ve ardından ahlaki ve hukuki gayrimeşruluğu karşılayacak biçimde özelleşmiştir. Erken Sami tasavvurundaki saflaştırma ameliyesi, yabancı ve zararlı tortunun cevherden ayıklanması esasına dayandığından, Arapçada bu kavram maddi tortudan soyut kötülüğe uzanan bir değer standardı kurmuştur.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Cüruf, maden atığı ve kokuşmuş maddeden ahlaki kötülüğe ve harama geçiş | Fiziksel tortu ve kusur anlamı, fıtrata ve akla aykırı olan her türlü inanç, söz ve ameli niteleyecek şekilde genişlemiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | /ḫ-b/ tabanlı örtük bozulma ve tortulaşma matrisi | Güney Sami ve Arapça sahasında maden posası ve kirlilik anlamı üzerinde billurlaşmıştır | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrulanmış güvenilir bir kök denkliği tespit edilmemiştir | Veri bulunamadı |
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, David Cohen.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| خبث | Anlamlı | Cüruf, bozulma, pislik | Maden posası, kokuşmuş yiyecek, ahlaki ve hukuki murdarlık | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| خثب | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitābü’l-ʿAyn mühmel kaydeder; Kur'an'da geçmez |
| بخث | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitābü’l-ʿAyn mühmel kaydeder; Kur'an'da geçmez |
| بثخ | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitābü’l-ʿAyn mühmel kaydeder; Kur'an'da geçmez |
| ثخب | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitābü’l-ʿAyn mühmel kaydeder; Kur'an'da geçmez |
| ثبخ | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kitābü’l-ʿAyn mühmel kaydeder; Kur'an'da geçmez |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| خبث | Merkez | Niteliksizlik, cüruf, kirlilik | Özünde ve vasfında bozukluk barındıran, ayrıştırılıp atılması gereken tortu | Maddi ve manevi bakımdan arı olmayıp zarar veren unsur |
| فسد | Komşu | Denge ve düzenin bozulması | فسد düzgün işleyen bir yapının işlevini yitirmesidir; خبث doğrudan bünyedeki niteliksiz posayı ve kokuşmayı ifade eder | Sistemin dengesini kaybetmesi ve çürümesi |
| رجس | Komşu | Necaset, tiksindirici murdarlık | رجس daha ziyade nefret ve tiksinti uyandıran pislik halidir; خبث ise arı cevherin karşıtı olan değersizlik ve cüruftur | Duyu veya akıl yoluyla tiksinilen pislik |
| ردأ | Komşu | Kalitesizlik, düşüklük | ردأ kullanım değeri düşük ve kusurlu olan nesneyi belirtir; خبث kusurun ötesinde bünyeye sirayet eden fesat ve kirlilik taşır | Ticari ve işlevsel nitelik düşüklüğü |
| طيب | Zıt | Arılık, temizlik, bereket | طيب hem özü temiz ve meşru hem de nefse hoş gelen cevherdir; خبث onun tabiat, hüküm ve değerce tam karşıtıdır | Maddi ve manevi temizlik, üstün nitelik |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | خبث | Cüruf, kirlilik, gayrimeşruluk | Maden cürufundan haram kazanca, fıtri kokuşmadan ahlaki ve itikadi bozulmaya uzanan anlam alanı | Kesin |
| Latince | faex, impuritas, malitia | Tortu/cüruf, kirlilik, kötülük | faex sıvı veya metal tortusunu tam karşılarken impuritas arı olmama halini, malitia ahlaki fesadı verir | Güçlü |
| İngilizce | dross, foulness, impurity | Cüruf, murdarlık, kirlilik | dross maden atığını ve değersizliği karşılar; foulness ve impurity biyolojik ve manevi pisliği ifade eder | Güçlü |
| Almanca | Schlacke, Unreinheit, Schlechtigkeit | Cüruf, kirlilik, kötülük | Schlacke metalurjik ayrışma posasını, diğerleri niteliksizliği ve fena vasfı karşılar | Güçlü |
| Fransızca | scorie, impureté, malignité | Cüruf, arı olmama, habislik | scorie maden ergitme atığını doğrudan verir; impureté ve malignité nitelik bozukluğunu ifade eder | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Collins-Robert French Dictionary.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| خَبُثَ | Verimsiz, çorak ve bereketsiz toprak | Fiziksel niteliksizlik ve tarımsal kısırlık bağlamı; A‘râf 7:58 |
| الْخَبِيثَ | Değersiz, kusurlu ve kalitesiz mal | İnfakta göz yummadan alınmayacak kötü malın verilmemesi bağlamı; Bakara 2:267 |
| الْخَبِيثَ | Haram, gayrimeşru ve fıtraten bozuk kazanç | Helal ile haramın bir olamayacağı iktisadi ve ahlaki bağlam; Mâide 5:100, Nisâ 4:2 |
| الْخَبِيثَ | Münafıklar, kâfirler ve arınmamış topluluk | Toplumsal ayrışma ve cemaatin münafıklardan arındırılması bağlamı; Âl-i İmrân 3:179, Enfâl 8:37 |
| الْخَبَائِثَ | İğrenç eylemler, fıtrata aykırı cinsel sapkınlık | Lût kavminin helake uğramasına neden olan fahiş eylemler bağlamı; Enbiyâ 21:74 |
| خَبِيثَةٍ | Bâtıl inanç, şirk ve zehirli/kötü söz | Kökü yerde sabit olmayan çürük ağaç benzetmesi bağlamı; İbrâhîm 14:26 |
| الْخَبِيثَاتُ / الْخَبِيثُونَ | Karakterce bozuk, ahlaken düşük kadınlar ve erkekler | İffet, evlilikte denklik ve toplumsal ahlak nizamı bağlamı; Nûr 24:26 |
| الْخَبَائِثَ | Fıtrata zararlı, sağlığı bozan ve necis maddeler | Peygamber'in haram kıldığı tüketim maddeleri bağlamı; A‘râf 7:157 |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Hüsün ve kubuh meselesi, iman-nifak ayrımı | Fiil ve inançların zatında habaset bulunup bulunmadığı; küfrün ve nifakın fıtrattaki yıkıcı tortusu | Zati kötülük, bâtıl akide ve ruhi fesat |
| Fıkıh | Haram gıdalar, necasetler ve zekât standartları | Nelerin habâis sayılarak haram kılındığı; infak ve zekâtta kusurlu malın hukuki geçerliliği | Hukuki gayrimeşruluk, haramlık ve maddi niteliksizlik |
| Tefsir | Temyiz ayetleri ve cevher-cüruf analojisi | Dünyevi imtihanın gayesinin habîsi tayyibden ayırmak olduğu; şirk ile nifakın çorak toprağa benzetilmesi | Varlık ve değer hiyerarşisinde ontolojik tasfiye |
| Hadis | Maddi nezafet, mekruh kazançlar ve Medine'nin arınması | Tuvalet adabında habis varlıklardan sığınma; hacamat ücreti veya fahişelik bedeli gibi kazançların habîs sayılması | Fıtrata aykırı maddi kirlilik ve mekruh kazanç |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid-şirk ve ihlas-nifak ayrımı | Bâtıl inanç ve nifak | Ayıklama ve arındırma | Dini sistem, imtihan süreciyle kalplerdeki ve amellerdeki habaseti tayyibden ayırarak saf tevhidi korur | Kesin |
| İlmi | Hakikat-safsata ve bilgi-spekülasyon ayrımı | Hurâfe, asılsız iddia ve cerbeze | Epistemolojik eleme | Bilgi sisteminde delile dayanmayan, zihni ifsada uğratan asılsız veriler cüruf gibi ayıklanır | Güçlü |
| Siyasi | Toplum düzeni, meşruiyet ve fitne odakları | Yıkıcı zümreler, casusluk ve fesat | Tecrit ve tasfiye | Kamu düzenini içten çökerten müfsit unsurların tespiti ve siyasal bünyeden uzaklaştırılması sağlanır | Güçlü |
| İktisadi | Helal-haram kazanç ve üretim kalitesi | Hileli mal, haram gelir ve kalitesiz ürün | Piyasadan çekme ve denetim | İktisadi düzende hileli, çürük ve zararlı malların dolaşımı engellenir; infakta değersiz mal yasaklanır | Kesin |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Metalurjide cüruf (slag) ve termodinamikte safsızlık (impurity) | Maden izabesinde yüksek ısıyla yararlı metalin posadan ayrılması gibi, fiziksel ve kimyasal süreçlerde saflaşma safsızlıkların elenmesiyle gerçekleşir | Kesin |
| Beşeri bilimler | Sosyolojide yapısal anomi ve iktisatta Gresham Kanunu (kötü paranın iyiyi kovması) | Değersiz, gayrimeşru ve zararlı unsurlar denetlenmediğinde arı yapıyı istila eder; sistemik çöküşü önlemek için kurumsal tasfiye zorunludur | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kavramı yalnızca cinsel gayrimeşruluk, zina veya soyut ahlaki kötülükle sınırlandırıp maddesel, iktisadi ve ekolojik boyutları dışarıda bırakmak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da kök; verimsiz topraktan (7:58), infaktaki kalitesiz mala (2:267), haram kazançtan (5:100), sağlığa zararlı maddelere (7:157) ve bâtıl fikirlere (14:26) kadar bütün atık ve niteliksiz unsurları kapsar |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İktisadi kalitesizlik, hileli üretim ve verimsiz kaynak yönetimi gibi fiili çürüme alanlarının dinin arınma ve adalet talebinin dışında kaldığı yanılgısına düşülmesi |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın varlık ve ahlak tasavvurundaki temel diyalektiği kurar; hayatın gayesinin arı olanı (tayyib) cüruftan (habîs) ayrıştırmak (temyiz) olduğunu gösterir |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İktisadi adalet ve infak hükümleri (Bakara 2:267), helal gıda ve fıkhi arınma sınırları (Mâide 5:100, A‘râf 7:157) ve cemaatin münafıklardan tasfiyesi (Âl-i İmrân 3:179) ayetlerinde belirleyicidir |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Çoğunluğun veya niceliğin tek başına hakikat ve değer ölçüsü olduğu zannını yıkar; habîsin çokluğu hayret uyandırsa bile tayyib ile bir tutulamayacağını bildirerek nitelik merkezli bir ölçü vazeder |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamMaden eritildiğinde ayrışan posa ve cüruf; kokuşmuş yiyecek, necis madde ve ürün vermeyen çorak toprak.
- Soyut anlamVarlığın, inancın, sözün ve amelin özündeki niteliksizlik, bozukluk, gayrimeşruluk ve bünyeyi ifsat eden atık mahiyeti.
- Sistematik karşılıkSistemin arılığı, sıhhati ve sürekliliği için cevherden (tayyib) mutlaka tecrit ve tasfiye edilmesi gereken entropik tortu.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde başlangıçtaki karışık varlık veya toplum sistemini, ilahi imtihan ve ayrıştırma sürecini simgeler. Süreç neticesinde sistem arı cevher () ve atık cüruf () bileşenlerine ayrılır; bu iki küme ontolojik ve ahlaki olarak tam bir ayrılık içindedir (). Nihai erim ve hesap anında () meşru varlık ve değer uzayı () içinde habîs olanın hükmi ve varlıksal payı sıfırlanarak tasfiye tamamlanır ().