شهب

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ش-ه-بالصيغ: ٤ · الجذور المجاورة: ٢٣ · الآيات: ٥ · السور: ٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».بِشِهَابٍلمسوَشُهُبًاخبرشهبحرسسمعثقبشِهَابٌتبعشِهَابًاوجدشددرصدقعد

الجذرالصيغ ٤الآيات ٥السور ٤المجاورة ٢٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

شهب

ش - ه - ب

جذر
  • الورود: ٥
  • الآيات: ٥
  • الصيغ: ٤
  • المعاجم: ١٢

Gök taşı demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Gök taşı demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٥٧٥
باب الهاء والشين والباء معهما هب ش، ش ه ب، ب ه ش، ش ب ه مستعملات هبش: يُقال: تَهَبَّشوا، وتحبّشوا، أي: اجتمعوا، والاسم: الهُباشةُ والحباشة، أي: الجماعة. شهب: الشَّهَبُ والشُّهبةُ: لون بياضٍ يصدعُه سوادٌ في خلاله. والعَنْبرُ الجيّد لونُه أَشْهبُ. وآشهابَّ رأسه، إذا غلب بياضه سواده، واشتهب كذلك. ويومٌ أَشْهبُ، أي: ذو ريحٍ باردة، وليلةٌ شَهْباءُ كذلك، وكتيبةٌ شهباء لما فيها من بياض السِّلاحِ في
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٩٦
الشُهْبَةُ في الألوان: البياضُ الذي غلب على السواد. وقد شَهِبَ الشيء بالكسر شَهَباً، وأشْتَهَبَ الرأسُ. وفرسٌ أَشْهَبُ، وقد اشْهَبَّ اشْهِباباً، واشْهابَّ اشْهيباباً مثله. وغُرَّةٌ شَهْباءُ، وهو أن يكون غُرَّةِ الفرسِ شَعَرٌ يخالف البياضَ. واشْهابَّ الزرعُ، إذا هاج وبقي في خلاله شيءٌ أخضر. ويقال لليوم ذي الرِيح الباردة والصَقيع: أشْهَبُ، والليلةُ شَهباءُ. وكتيبةٌ شهباءُ، لبياض الحديد. والنصلُ
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٠٬٥٢٠
ه ش ب شهب ، شبه ، هبش ، بهش : مستعملة . شهب : الليث : الشَّهَب : لون بياض يَصْدَعه سوادٌ في خلاله ، وأَنشد : وَعَلا المفارقَ رَبْعُ شَيْبٍ أَشهب قال : والعنبر الجيِّد لونُه أَشهب ، ويقال اشهابَّ رأسي : إذا كان البَياض غالباً للسّواد واشتهب كذلك ، وأنشد : شاب بعدي رأسُ هذا واشتهب ويوم أَشهب : ذو ريح بارِدة ، وليلةٌ شهْباء كذلك ، وكتيبة شهباء ، لما فيها مِنْ بياض السِّلاح في خلال السَّواد . ويقال
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬٣٢١
(باب الشين والهاء وما يثلثهما) (شهو) الشين والهاء والحرف المعتل كلمة واحدة، وهي الشّهوة. يقال: رجلٌ شَهْوانُ، وشيءٌ شَهِيّ. (شهب) الشين والهاء والباء أصلٌ واحدٌ يدلُّ على بياض في شيءٍ من سواد، لا تكون الشُّهبةُ خالصةً بياضاً. ومن ذلك الشُّهبة في الفرَس، هو بياضٌ يخالطُهُ سَواد. ويقال كَتِيبةٌ شَهباء، إِذا كانت عِليتُها بياضَ الحديد، ويقال لليوم ذي البرد والصُّرَّاد([1]): أشهبُ، والليلة الشّهباءُ.
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٦٩
- الشهاب: الشعلة الساطعة من النار الموقدة، ومن العارض في الجو، نحو: ﴿فأتبعه شهاب ثاقب﴾ [الصافات/10]، ﴿شهاب مبين﴾ [الحجر/18]، ﴿شهابا رصدا﴾ [الجن/9]. والشهبة: البياض المختلط بالسواد تشبيها بالشهاب المختلط بالدخان، ومنه قيل: كتيبة شهباء: اعتبارا بسواد القوم وبيياض الحديد.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٤٨٧
ش ه ب فيه شهبة وشهب وهو بياض يصدعه سواد خلاله واشهاب واشتهب‏.‏ قال‏:‏ قالت الخنساء لما جئتها شاب بعدي رأس هذا واشتهب ومن المجاز‏:‏ نصل أشهب‏:‏ برد فذهب سواده‏.‏ واشهاب الزرع‏:‏ هاج‏.‏ وسقاه الشهاب‏:‏ الضياح‏.‏ وعام أشهب وسنة شهباء كما يقال‏:‏ بيضاء وحمراء وغبراء وكهباء وظلماء وشهبتهم السنة‏.‏ وكتيبة شهباء‏:‏ لشهبة الحديد‏.‏ ويوم أشهب وليلة شهباء إذا هبت فيهما ريح باردة‏.‏ وفلان شهاب حرب
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٦٬٣٤٣
الشَّهَبُ والشُّهْبةُ: لَونُ بَياضٍ، يَصْدَعُه سَوادٌ في خِلالِه؛ وأَنشد: وعَلا الـمَفارِقَ رَبْعُ شَيْبٍ أَشْهَبِ والعَنْبَرُ الجَيِّدُ لَوْنُه أَشْهَبُ؛ وقيل: الشُّهْبة البَياضُ الذي غَلَبَ على السَّوادِ. وقد شَهُبَ وشَهِبَ شُهْبةً، واشْهَبَّ، وجاءَ في شِعْرِ هُذيلٍ شاهِبٌ؛ قال: فَعُجِّلْتُ رَيْحانَ الجِنانِ، وعُجِّلُوا * رَمَاريمَ فَوَّارٍ، من النَّارِ، شاهِبِ وفَرَسٌ أَشْهَبُ، وقدِ اشْهَبَّ
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬٥٧٣
الشهب محركة: لون بياض يصدعه سواد في خلاله كالشهبة بالضم لا البياض الصافي كما وهم فيه بعض، وأنشد: وعلا المفارق ربع شيب أشهب وقيل: الشهب والشهبة: البياض الذي غلب على السواد. وقد شهب وشهب ككرم وسمع شهبة واشهب كاحمر، وهو أشهب. و جاء في شعر هذيل شاهب. قال: فعجلت ريحان الجنان وعجلوا زمازيم فوار من النار شاهب وفرس أشهب. وقد اشهب اشهبابا. واشهاب اشهيبابا مثله.
رابط المدخل

الشهب محركة: لون بياض يصدعه سواد في خلاله كالشهبة بالضم لا البياض الصافي كما وهم فيه بعض، وأنشد: وعلا المفارق ربع شيب أشهب وقيل: الشهب والشهبة: البياض الذي غلب على السواد. وقد شهب وشهب ككرم وسمع شهبة واشهب كاحمر، وهو أشهب. و جاء في شعر هذيل شاهب. قال: فعجلت ريحان الجنان وعجلوا زمازيم فوار من النار شاهب وفرس أشهب. وقد اشهب اشهبابا. واشهاب اشهيبابا مثله. من المجاز: سنة شهباء إذا كانت مجدبة بيضاء من الجدب لا خضرة ترى فيها. أو التي لا مطر فيها، ثم البيضاء، ثم الحمراء. وأنشد الجوهري وغيره لزهير بن أبي سلمى: إذا السنة الشهباء بالناس أجحفتونال كرام المال في الجحرة الأكل

وقال ابن بري: الشهباء: البيضاء أي بيضاء لكثرة الثلج وعدم النبات. وأجحفت: أضرت بهم وأهلكت أموالهم. ونال كرام المال أي كرائم الإبل يعني أنها تنحر وتؤكل لأنهم لا يجدون لبنا يغنيهم عن أكلها. والجحرة: السنة الشديدة التي تجحر الناس في البيوت. ويوم أشهب، وسنة شهباء، وجيش أشهب أي قوي شديد. وأكثر ما يستعمل في الشدة والكراهة. وفي حديث حليمة: خرجت في سنة شهباء أي ذات قحط وجدب. وفي لسان العرب: وسنة شهباء كثيرة الثلج جدبة. والشهباء أمثل من البيضاء، والحمراء أشد من البيضاء، والغبراء التي لا مطر فيها. والشهباء أيضا: الأرض التي لا خضرة فيها لقلة المطر من الشهبة، وهي البياض فسميت سنة الجدب بها. من المجاز: سقاه الشهاب وهو بالفتح: اللبن الضياح أو الذي ثلثاه ماء وثلثه لبن كالشهابة بالضم عن كراع، وذلك لتغير لونه. قال الأزهري: وسمعت غير واحد من العرب يقول للبن الممزوج بالماء شهاب كما ترى بفتح الشين. قال أبو حاتم: هو الشهابة وهو الفضيخ والخضار، والشهاب والسجاج والسجار والضياح والسمار كله واحد. شهاب ككتاب: شعلة من نار ساطعة. وروى الأزهري عن ابن السكيت قال: الشهاب: العود الذي فيه نار. قال: وقال أبو الهيثم: الشهاب: أصل خشبة أو عود فيها نار ساطعة. ويقال للكوكب الذي ينقض على أثر الشيطان بالليل شهاب. قال الله تعالى: فأتبعه شهاب ثاقب. وفي حديث استراق السمع: فربما أدركه الشهاب قبل أن يلقيها يعني الكلمة المسترقة، وأراد بالشهاب الذي ينقض بالليل، شبه الكوكب وهو في الأصل الشعلة من النار. وفي التنزيل العزيز: أو آتيكم بشهاب قبس. قال الفراء: نون عاصم والأعمش فيهما، قال: وأضافه أهل المدينة بشهاب قبس، قال: وهذا من إضافة الشيء إلى نفسه كما قالوا حبة الخضراء ومسجد الجامع، يضاف الشيء إلى نفسه ويضاف أوائلها إلى ثوانيها، وهي هي في المعنى، كذا في لسان العرب. من المجاز: الشهاب: الماضي في الأمر. يقال للرجل الماضي في الحرب شهاب حرب أي ماض فيها، على التشبيه بالكوكب في مضيه ج شهب ككتب. وجزز بعض فيه التسكين تخفيفا وشهبان بالضم حكاه الجوهري عن الأخفش و شهبان بالكسر وهو غريب وأشهب بضم الهاء. قال ابن منظور: وأظنه اسما للجمع. قال: تركنا وخلى ذو الهوادة بيننا بأشهب نارينا لدى القوم نرتمي والشهبان بالضم: بنو عمرو بن تميم. قال ذو الرمة.

إذا عم داعيها أتتـه بـمـالـك وشهبان عمرو كل شوهاء صلدم عم داعيها أي دعا الأب الأكبر. ومن المجاز: هؤلاء شهبان الجيش. ويوم أشهب: بارد وهو مجاز. وفي لسان العرب أي ذو ريح باردة. قال أراه لما فيه من الثلج والصقيع والبرد. وليلة شهباء كذلك. وقال الأزهري : يوم أشهب: ذو حليت وأزيز. وقوله أنشده سيبويه: فدى لبني ذهل بن شيبان ناقتي إذا كان يوم ذو كواكب أشهب

يجوز أن يكون أشهب لبياض السلاح وأن يكون أشهب لمكان الغبار. والشهب ككتب: النجوم السبعة المعروفة، وهي الدراري. الشهب أيضا: ثلاث ليال من الشهر لتغير لونها. الشهب بالفتح هو الجبل الذي علاه الثلج. الشهب بالضم: ع نقله الصاغاني. والأشهب: الأسد. ذكره الصاغاني. والأمر الصعب الكريه في حديث العباس، قال يوم الفتح: يا أهل مكة، أسلموا تسلموا فقد استبطنتم بأشهب بازل أي رميتم بأمر صعب لا طاقة لكم به، وجعله بازلا؛ لأن بزول البعير نهايته في القوة. الأشهب: اسم رجل، وهو أشهب بن عبد العزيز بن داوود القيسي أبو محمد المصري الفقيه يقال اسمه مسكين، مات سنة أربع بعد المائتين. الأشهب من العنبر: الجيد لونه، وهو الضارب إلى البياض. و أنشد المازني: وما أخذا الديوان حتى تصعلكا زمانا وحث الأشهبان غناهما هما عامان أبيضان ما بينهما خضرة من النبات. والشهباء من المعز: كالملحاء من الضأن. و الشهباء من الكتائب: كتيبة شهباء لما فيها من بياض السلاح والحديد في حال السواد، وقيل: وهي البيضاء الصافية الحديد. وفي التهذيب: كتيبة شهابة? وقيل: كتيبة شهباء إذا كانت عليتها بياض الحديد. الشهباء: فرس للقتال البجلي، وهو قيس بن الحارث. وغرة شهباء، وهو أن يكون في غرة الفرس شعر يخالف البياض، كذا في لسان العرب. والأشاهب: بنو المنذر، لجمالهم. قال الأعشى: وبني المنذر الأشاهب بالحي رة يمشون غدوة كالسيوف قلت: وهم إحدى كتائب النعمان ابن المنذر، وهم بنو عمه وأخواته وأخواتهم، سموا بذلك لبياض وجوههم كذا في المستقصى. والشهبان محركة كالشبهان: شجر معروف كالثمام بالضم. والشوهب كجوهر: القنفذ. يقال: شهبه الحر والبرد كمنعه: لوحه وغير لونه كشهبه مشددا عن الفراء. قال أبو عبيد: شهب البرد الشجر إذا غير ألوانها وشهب الناس البرد. ومن المجاز: نصل أشهب: برد بردا خفيفا فلم يذهب سواده كله، حكاه أبو حنيفة، وأنشد: وفي اليد اليمنى لمستـعـيرهـا شهباء تروي الريش من بصيرها يعني أنها تغل في الرمية حتى يشرب ريش السهم الدم. وفي الصحاح: النصل الأشهب: الذي برد فذهب سواده. وأشهب الفحل إذا ولد له الشهب نقله الزجاج. وعبارة ابن منظور: وأشهب الرجل إذا كان نسل خيله شهبا، هذا قول أهل اللغة إلا أن ابن الأعرابي قال: ليس في الخيل شهب. وقال أبو عبيد: الشهبة في ألوان الخيل: أن تشق معظم لونه شعرة أو شعرات بيض كميتا كان أو أشقر أو أدهم. واشهاب رأسه واشتهب: غلب بياضه سواده. قال امرؤ القيس: قالت الخنساء لمـا جـئتـهـا شاب بعدي رأس هذا واشتهب

وأشهبت السنة القوم: جردت أموالهم وكذلك شهبتهم، نقله الصاغاني. ومن المجاز: اشهاب الزرع: قارب المنح فابيض وهاج وفي خلاله خضرة قليلة. ويقال: اشهابت مشافره. كذا في لسان العرب. وشهاب: اسم شيطان كما ورد في الحديث؛ ولذا غير النبي صلى الله عليه وسلم اسم رجل سمي شهابا. وأشهبان: اسم موضع في ديار العرب. أورده السهيلي. ومحمد بن شهاب الزهري من أتباع التابعين. والأخنس بن شهاب: شاعر. وابن شهيب: صوفي. وابن قاضي شهبة بالضم: فقيه مؤرخ.

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٠٬٤٨٤
شَهِبَ 1 شَهِبَ ذ , (S, Msb, K,) aor. شَهَبَ , (Msb, K,) inf. n. شَهَبٌ, (S, Mgh, Msb, K, *) It (a thing, S) was, or became, of the colour termed شُهْبَة, (S, Msb, K,) i. e. of a [gray] colour in which whiteness predominated over blackness, (S, Mgh, Msb,) or in which whiteness was interrupted by blackness; (K, * TA;) as also شَهُبَ, aor. شَهُبَ ; and ↓ اشهبّ; (K;) the last, inf. n. اِشْهِبَابٌ,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٤١
شَهَبَ شَهَبَ A ( n. ac. شَهْب 1 ), a. Scorched; spoilt the complexion of. شَهِبَ شَهِبَ A شَهُبَ U ( n. ac. شَهَب 4 ), a. Was, became ash-coloured, grayish. شَهَّبَ شَهَّبَ II , a. Scorched & c. أَشْهَبَ أَشْهَبَ IV , a. Destroyed the cattle of, beggared. اِشْتَهَبَ اِشْتَهَبَ VIII , اِشْهَبَّ IX , اِشْهَاْبَّ XI , a. Was, became ash-coloured, ashen, grayish. شَهْب شَهْب 1 , a.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٨٬٢١٠
شهب شَهِبَ - يَشْهَبُ (شَهُبَ - يَشْهُبُ) - شِهَاب -شُهُب شَهِبَ - يَشْهَبُ (شَهُبَ - يَشْهُبُ) + الكائن: يحترق ويتوهج بنار ولهب أبيض يشوبه قليل من السواد شَهِبَت - تَشْهَبُ + النار: يكون لهيبها أبيضاً ساطعاً في أغلبه ويتخلله بعض الدخان الأسود شِهَاب: على وزن " فـِعال" اسم فعل مبالغة من " شَهِبَ - يَشْهَبُ ": وهو كذلك اسم آلة منه: النار
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٣ (الإجمالي: ٣٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. حرس

    الآيات المشتركة: ١ · Hars (se) ekin demektir

  2. ثقب

    الآيات المشتركة: ١ · Delik demektir

  3. قبس

    الآيات المشتركة: ١ · Meşale, ateş demektir

  4. وجد

    الآيات المشتركة: ٢ · Su birikintisidir

  5. لمس

    الآيات المشتركة: ١ · Birbirinize dokundunuz

  6. خطف

    الآيات المشتركة: ١ · Hatfe daldan yapılmış, yaya bağlanan ip ile kuşu birden…

  7. رصد

    الآيات المشتركة: ١ · “Rusde”, yaban hayvanın düşmesi için açılmış ve üstü…

  8. سرق

    الآيات المشتركة: ١ · Çaldı

  9. تبع

    الآيات المشتركة: ٢ · İnek yavrusu, dana demektir

  10. سمع

    الآيات المشتركة: ٢ · İşiten

  11. صلي

    الآيات المشتركة: ١ · Ona yaslanırlar

  12. قعد

    الآيات المشتركة: ١ · Temel demektir

الآيات التي ورد فيها(٥)

  1. إِلَّا مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ فَأَتْبَعَهُ شِهَابٌ مُبِينٌ

    Ateş parçası

  2. إِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهَابٌ ثَاقِبٌ

    Ateş parçası

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökشهب
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنور, ضأ, شعل, قبس, جذو
Zıt Kökظلم
Çekirdek Özet 1Karanlığın veya zıt bir rengin içinde parıldayan, beyazlığı siyahlığıyla karışık parlak ateş ve ışık yalımı
Çekirdek Özet 2Karanlığı delip geçen delici alev, semavî korunma kalkanı ve aydınlatıcı/yakıcı ateş közü
Çekirdek Özet 3Gaybî sınır ihlallerini engelleyen keskin savunma düzeneği ve ontolojik bilgi güvenliği
Kritik Hata RiskiKavramı yalnızca mekanik bir taş parçasına indirgeyerek ayetlerdeki nüfuz edici ilahî muhafaza ve ışık dinamiğini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
شهGörünür olma, algı alanına çıkma, dikkat çekecek derecede belirginleşme ve yükselme (شهد, شهر, شهق, شهو)بİçe nüfuz etme, barınma ve somut bir kütle/kıvılcım halinde sabitlenerek karanlığın içine delip geçici bir ateş parçası olarak ayrışma

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
شDişKeskinlik, parçalama, sürtünmeyle açığa çıkan şiddet ve yarıp geçme
هKollarını kaldırmış insanDikkat çekme, ansızın beliren görünürlük, parlama ve ortaya çıkış
بEv, çadırSınırlı bir mekan, içe giriş, odaklanmış bir kütle veya kabuk
شهبDiş, ortaya çıkan varlık ve mekanKaranlık uzamı keskin bir parıltıyla yarıp geçen, ansızın görünür olan ve odaklanmış bir ateş parçasında cisimleşen ışık

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSiyah ile beyazın birbirine karıştığı alacalı renk; atın tüyünde siyah kıllar arasına beyazın karışması, demir zırhların parıltısı veya karanlık içinde aniden çakan parlak alev yalımı
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü’l-Kays saçlarının ağarmasını ve siyahın içine beyazın girmesini şu mısra ile tasvir eder: قَالَتِ الْخَنْسَاءُ لَمَّا جِئْتُهَا / شَابَ بَعْدِي رَأْسُ هَذَا وَاشْتَهَبْ
Erken Arapça kullanımHüzeyl şiirinde yakıcı ve parıldayan alev nitelemesi olarak geçer: فَعُجِّلْتُ رَيْحَانَ الْجِنَانِ وَعُجِّلُوا / رَمَارِيمَ فَوَّارٍ مِنَ النَّارِ شَاهِبِ

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn ve Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça شهب kökü, Semitik dillerin genelinde doğrudan birincil bir gök taşı terimi olmaktan ziyade, baskın bir arka plan rengi (özellikle karanlık/siyah) üzerinde beliren beyazlık, kül rengi, parlama ve alacalılık semantik matrisine dayanır. Kökün İbranice ve Süryanicede birebir aynı üçlü ses dizilişiyle doğrudan kök akrabalığı sınırlı olup, kökteki شه ikili çekirdeği genel Sami ufkunda ortaya çıkma, parıldama ve şahit olunma anlamlarıyla bağlantılıdır. Arap dilinde kök, hem rengin alacalığını (siyah-beyaz karışımı at, demir zırhın donuk ak parıltısı) hem de bu donukluk veya karanlık içinden aniden fırlayan ışıklı parlak ateşi (şihâb) ifade edecek şekilde özelleşmiştir. Bu doğrultuda kök, fiziksel olarak karanlık gökyüzünde bir çizgi halinde parıldayan meteorik alevleri niteleyen özel bir ada dönüşmüştür.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab ve Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSiyahın içindeki beyazlık ve parlak alevRenk karışımından fışkıran parıltıya ve karanlık geceyi yaran ateşe doğru semantik kaymaKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİki harfli شه çekirdeği üzerinden görünürlükGörünür olma ve dikkat çekici bir aydınlıkla belirme dairesinde ortaklıkGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dış halkalarda düzenli fonetik ve semantik denklik tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha ve David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
شهبAnlamlıAlacalı parlaklık ve ateş parçasıKaranlıkta çakan alev, siyah-beyaz karışımı renkHedef kök; Kur'an'da geçer
شبهAnlamlıBenzerlik ve belirsizlikİki şeyin birbirine karışması, ayrımın zorlaşmasıKur'an'da geçer; zihinsel alacalık/karışıklık
هشبKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilir
هبشAnlamlıToplama ve devşirmeBir şeyi derleyip bir araya getirme, kazanç sağlamaKur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta‘mel
بشهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilir
بهشAnlamlıGüler yüz gösterme ve yumuşaklıkBir kimseye neşeyle yönelme, el uzatmaKur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta‘mel

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
شهبMerkezParıldayan delici alevKaranlık içinde aniden çakan, hareketli ve delici parlak ateşHem rengi hem yakıcı ışık fırlayışını içerir
نورKomşuYaygın aydınlıkIsı ve yakıcılık taşımayan, bütünü görünür kılan duru ışıkCisimsel bir alevden ziyade aydınlatıcı ilkedir
ضأKomşuKaynak ışığıKendi özünden parlayan, göz alıcı ve hararetli parlaklıkIşığın kaynağından yayılan kuvvetli parıltı
شعلKomşuAlev almaBir maddenin tutuşmasıyla yükselen dalgalı alevHarekete geçen ateşin tutuşma biçimi
قبسKomşuAlınan ateşBir odaktan faydalanmak üzere taşınan kor veya alevİktibas edilen, aydınlanma ve ısınma amaçlı kor
جذوKomşuSabit köz parçasıBaşında alevi kalmamış, derinden yanan kalın odun ateşiDurağan ve taşınabilir sıcaklık odağı
ظلمZıtKaranlık ve örtünmeIşığın ve görünürlüğün tamamen ortadan kalkması durumuParıltının ve delici alevin zıddı olan mutlak zemin

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaشهبParıldayan alev, meteorKaranlık içinden fırlayan ak kor ve delici ışık kütlesiKesin
LatinceFax, sidus, fulgurAlev meşalesi, kayan yıldız, şimşekHızlıca akan ışığı karşılar; siyah-beyaz alacalığını dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceMeteor, fireball, blazing torchGök taşı, ateş topu, meşaleHareketi ve yanan kütleyi verir; rengin özgün kuramsal tabiatını tam kapsamazGüçlü
AlmancaSternschnuppe, FeuerballKayan yıldız, ateş küresiGöksel akışı ve yanmayı açıklar; alacalı donukluk nüansı eksiktirGüçlü
FransızcaMétéore, bolide, brandonGök taşı, akkor kütle, meşaleAtmosferik parlamayı karşılar; kökün iç renk ikiliğini taşımazGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch ve Lane's Arabic-English Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
شِهَابٌ ثَاقِبٌ / شِهَابٌ مُبِينٌGaybı koruyan delici semavî alevŞeytanların melekût aleminden haber çalmasını engelleyen savunma atışı (Sâffât 37:10, Hicr 15:18)
شِهَابًا رَصَدًا / وَشُهُبًاGözetleme ve engelleme sistemiCinlerin semaya nüfuz girişimlerine karşı pusuya yatmış koruyucu ateşler (Cin 72:8, 72:9)
بِشِهَابٍ قَبَسٍIsınma ve aydınlanma meşalesiHz. Musa’nın Tûr yolunda ailesi için getirmek istediği tutuşturulmuş ateş közü (Neml 27:7)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamGaybın korunması ve nübüvvetVahyin nüzul sürecinde cin ve şeytanların semadan haber alma yollarının kesilmesi ve vahyin korunmuşluğuİlahî mesajın ontolojik güvenliğini sağlayan kozmik savunma
FıkıhVeri bulunamadıKök fıkıh literatüründe doğrudan teknik bir amelî hüküm terimi olarak yer almazVeri bulunamadı
TefsirKozmolojik ve melekûtî tefsirŞihâbın fiziksel gök taşı mı yoksa semavî bir nur enerjisi mi olduğu yönündeki rivayet ve akıl yürütmelerKaranlığı yarıp geçen yakıcı ve delici ışın
HadisResulullah'ın risaleti öncesi sema hadiseleriPeygamberliğin gelişiyle birlikte gökyüzünde şihâb atışlarının sıklaşması ve cinlerin haber alamamasıSınır aşımına karşı fırlatılan anî ve keskin alev

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahyin mahfuziyetiKoruyucu kalkanGaybî veriye yetkisiz erişimi engellemeVahiy kanallarının şeytanî müdahalelerden ve tahrifattan arındırılmasıKesin
İlmiDoğruluk ve bilgi güvenliğiHata ayıklayıcı denetimYanıltıcı ve yetkisiz malumatı yakıp yok etmeHakikat zeminine sızmaya çalışan spekülasyonların delille bertaraf edilmesiGüçlü
SiyasiSınır ve egemenlik muhafazasıSavunma ve caydırıcılık doktriniYetkisiz sınır ihlallerini anında imha etmeMerkezin güvenliğini tehdit eden istihbari ve fiziki sızmaları püskürtmeGüçlü
İktisadiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadıKökün doğrudan iktisadi bir işlev veya kurumu bulunmamaktadırVeri bulunamadı

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAtmosferik sürtünmeyle plazmalaşan kütle (meteor) ve güvenlik duvarı (firewall)Yüksek hızla karanlık ortama giren ve sürtünmeyle ışıldayarak izinsiz veri akışını paket düzeyinde imha eden filtreGüçlü
Beşeri bilimlerİstihbarata karşı koyma ve meşru müdafaa refleksiToplumsal yapının mahremiyetini ve egemenlik alanını korumak için kaçak bilgi akışını cezalandıran hukuki yaptırımGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca uzay boşluğundaki donuk minerallerden ibaret gök taşına indirgeyerek Kur'an'daki meşale, alev ve melekûtî muhafaza boyutunu dışlamak
Kur'an içi daha geniş anlamHem yerde karanlığı aydınlatıp ısıtan odaklanmış ateş parçasını (قبس) hem de gökte gayb sınırlarını bekleyen delici ve yakıcı alevi kapsayan çok katmanlı yapı
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki semavî koruma nizamını mitolojik bir gök savaşı gibi okumak veya Hz. Musa kıssasındaki pratik ısınma ateşini kozmolojik gök taşıyla karıştırmak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an vahyinin iniş sürecinde bilgi kaynaklarının nasıl korunduğunu, gayb ile şehadet alemi arasındaki aşılmaz sınırı ve ilahî iradenin semavî nizamını kavratır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Vahyin güvenliğini ele alan Cin, Sâffât ve Hicr surelerindeki ayetler ile Hz. Musa'nın peygamberliğe çağrılış sahnesini anlatan Tâhâ ve Neml surelerindeki bağlamlarda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Vahyin cinler veya kâhinler tarafından gökten kulak hırsızlığı yoluyla çalınabileceği veya Kur'an'ın gaybî tahrife açık olduğu vehmini kesin olarak ortadan kaldırır.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamKaranlığın içinden fışkıran siyah-beyaz alacalı parıltı; aydınlatan meşale közü veya karanlık gökyüzünü delip geçen akkor haldeki alev parçası.
  • Soyut anlamBilgi ve varlık alanına yönelik gayrimeşru sızmaları engelleyen keskin savunma, sınır aşımına karşı uygulanan anî ve delici imha kuvveti.
  • Sistematik karşılıkYetkisiz bilgi hırsızlığını ve sınır ihlalini önleyen ontolojik filtre ve ilahî güvenlik doktrini.
  • LaTeX modeliS(x)={I,x∉A∅,x∈A  ⟹  δ(x)→0
  • LaTeX açıklamasıModelde S semavî koruma ve alev sistemini, x sınıra yaklaşan varlığı veya bilgi talebini, A gayrimeşru erişim girişimini, I meşru aydınlanma halini, δ ise yetkisiz unsura yönelen delici şihâbın anî imha etkisini temsil eder; ihlal gerçekleştiği anda delici alev varlığı sıfırlar.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ش