عقر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ع-ق-رالصيغ: ٥ · الجذور المجاورة: ٣٥ · الآيات: ٨ · السور: ٧؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».وعدلدنبلغفَعَقَرَثلثعقركبرمرأعَاقِرٌعتوفَعَقَرُواعطووريدمدمنوقربب

الجذرالصيغ ٥الآيات ٨السور ٧المجاورة ٣٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

عقر

ع - ق - ر

جذر
  • الورود: ٨
  • الآيات: ٨
  • الصيغ: ٥
  • المعاجم: ١٣

“Akv” derinin zedelenmesinden oluşmuş yaradır. Atların ve eşeklerin semer veya eğerleri altında oluşan yaradır. Buna yağır denir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

“Akv” derinin zedelenmesinden oluşmuş yaradır. Atların ve eşeklerin semer veya eğerleri altında oluşan yaradır. Buna yağır denir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١١٬٠٣٠
باب العين و القاف والراء )ع ق ر، ع ر ق، ق ع ر، ق رع، ر ع ق، ر ق ع مستعملات( عقر: العَقْرُ: كالجَرْح. سَرْجٌ مِعْقر وكَلْبٌ عَقُورٌ يَعْقِرُ النَّاس. وعَقَرْتُ الفَرَسَ: كَشَفُْ قوائمَهُ بالسَّيْف، وفرس عَقِيرٌ معقورٌ وكذلك يُفْعَلُ بالنَّاقة فإذا سَقَطَتْ نَحَرَها مُسْتَمْكِناً منها. وكل عَقِيرِ مَعْقُور، وجمعه عَقُرْى، قال لبيد: لمّا رأى لُبَدَ النُّسورِ تَطَـيَرَتُ رَفَعَ القَوَادِمَ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٬١٥١
عَقَرَهُ، أي جرحَه، فهو عَقيرٌ، وقومٌ عَقْرى. ويقال في الدعاء على الإنسان: جَدْعاً له وعَقْراً وحَلْقاً! أي عَقَرَ الله جسده، وأصابه بوجعٍ في حلقه. وربَّما قالوا: عَقْرى وحَلْقى، بلا تنوين. وكلبٌ عَقورٌ. والتَعْقير أكثر من العَقْرِ. والعَقاقيرُ: أصول الأدوية. واحدها عَقَّارٌ. وتَعاقَرا إبلهما، أي عرقباها يتباريان في ذلك. والمُعاقَرة: المنافرة، والسِباب، والهجاء. وعاقَرَهُ، أي لازمه. والمُعاقرَةُ:
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٢٩٬٨٦٠
باب العين والقاف مع الراء عقر ، عرق ، قرع ، قعر ، رقع ، رعق : مستعملات عقر : أبو عبيد عن أبي عبيدة : العاقر العظيم من الرمل . وعنه عن الأصمعيّ : العاقر من الرمال : الرَّملة التي لا تنبِتُ شيئاً . وقال ابن شُمَيل : يقال ناقة عقير وجملٌ عَقير . قال : والعَقْر لا يكون إلاّ في القوائم . عَقَره ، إذا قطع قائمةً من قوائمه . وقال الله في قصّة ثمود : ( صَاحِبَهُمْ فَتَعَاطَى ) ( القَمَر : 29 ) ، أي
لا توجد ترجمة تركية بعدرابط المدخل

باب العين والقاف مع الراء عقر ، عرق ، قرع ، قعر ، رقع ، رعق : مستعملات عقر : أبو عبيد عن أبي عبيدة : العاقر العظيم من الرمل . وعنه عن الأصمعيّ : العاقر من الرمال : الرَّملة التي لا تنبِتُ شيئاً . وقال ابن شُمَيل : يقال ناقة عقير وجملٌ عَقير . قال : والعَقْر لا يكون إلاّ في القوائم . عَقَره ، إذا قطع قائمةً من قوائمه . وقال الله في قصّة ثمود : ( صَاحِبَهُمْ فَتَعَاطَى ) ( القَمَر : 29 ) ، أي تعاطَى الشقيُّ عَقر الناقة فبلغَ ما أراد . قلت : والعَقْر عند العرب : كَسْف عرقوب البعير ، ثم جُعِل النَّحر عقراً لأنّ العَقْر سببٌ لنحره ، وناحِرُ البعير يَعقِره ثم ينحره . وفي حديث النبي ( صلى الله عليه وسلم ) حين قيل له يومَ النَّفْر في أمر صفيّة : إنها حائض ، فقال : ( عَقْرى حَلْقَى ، ما أُراها إلاّ حابستَنا ) . قال أبو عبيد : معنى عَقْرَى عقَرها الله ، وحَلْقَى : حَلَقَها . فقوله عقَرها يعني عقر جسَدها . وحَلَقَها : أصابها الله بوجعٍ في حَلْقها . قال أبو عبيد : أصحابُ الحديث يروونه ( عَقْرَى حَلْقَى ) ، وإنما هو ( عَقْراً حَلْقاً ) . قال : وهذا على مذهب العرب في الدعاء على الشيء من غير إرادةٍ لوقوعه ، لا يراد به الوقوع . وقال شمر : قلتُ لأبي عبيد : لم لا تجيز عَقْرَى ؟ فقال : لأن فعَلَى تجيء نعتاً ، ولم تجىء في الدعاء . فقلتُ : روى ابن شُميل عن العرب : ( مُطَّيرَى ) وعَقرى أخفُّ منها ؟ فلم ينكره وقال : صيِّروه على وجهين . وفي حديث عمر أن رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) لمّا مات قرأ أبو بكر حين صعِد إلى منبره فخطب : ( يَعْلَمُونَ إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَّيِّتُونَ ) ( الزُّمَر : 30 ) قال عمر : ( فعَقِرتُ حتّى خَرَرتُ إلى الأرض ) قال أبو عبيد : يقال عَقِر وبَعِل ، وهو مثل الدَّهَش . وأخبرني المنذريّ عن إبراهيم الحربيّ عن محمود بن غيلان عن النضر بن شميل عن الهرماس بن حبيبٍ عن أبيه عن جدِّه قال : بعث رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) عُيينةَ بن بدر حين أسلمَ الناسُ ودجَا الإسلام ، فهجَم على بني عديّ بن جُندَب بذات الشُّقوق ، فأغاروا عليهم وأخذوا أموالهم حتّى أحضروها المدينةَ عند نَبِيّ الله ( صلى الله عليه وسلم ) فقالت وفود بني العنبر أُخِذنا يا رسولَ الله مسلمين غيرَ مشْركين حين خَضْرَمنا النَّعَم . فردَّ النبي ( صلى الله عليه وسلم ) ذراريَّهم وعَقارَ بيوتهم . قال أبو الفضل : قال الحربيّ : ردّ النبي ( صلى الله عليه وسلم ) ذراريَّهم لأنه لم يَرَ أن يَسبيَهم إلاَّ على أمرٍ صحيح ، ووجَدَهم مُقِرّين بالإسلام . قال إبراهيم : أراد بعَقار بيوتهم أرَضِيهم . قلت : غلط أبو إسحاق في تفسير العَقَار هاهنا ، وإنما أراد بعقار بيوتهم أمتعةَ بيوتهم من الثياب والأدوات . أخبرني المنذري عن أبي العباس عن ابن الأعرابيّ أنه قال : أنشدني أبو مَحْضَة قصيدةً وأنشدَني منها أبياتاً ، فقال : هذه الأبياتُ عَقَار هذه القصيدة ، أي خيارُها . قال : وعَقارُ البيت ونَضَده : متاعُه الذي لا يبتذَل إلا في الأعياد والحقوقِ الكبار . قال : ومنه قيل : البُهْمَى عُقْر الكلأ ، أي خير ما رعَت الإبل . وقال : بيتٌ حسنُ الأَهَرة ، والظَّهَرَة ، والعَقار . قلت : والقول ما قال ابنُ الأعرابيّ : وعَقار كلّ شيءٍ : خياره . وقال أبو عبيد : سمعتُ الأصمعيّ يقول : عُقر الدار : أصلُها في لغة أهل الحجاز ، فأمّا أهل نجدٍ فيقولون عَقْر . قال : ومنه قيل العَقَار ، وهو المنزل ، والأرضُ ، والضِّياع . [ قال : وقال أبو عبيدة : العُقْر والعُقُر ، يخفّف ويثقّل : مؤخّر الحوض . قال : ويقال للناقة التي تشرب من عُقر الحوض عَقِرة . وقال ابن الأعرابي : مَفْرغ الدلو من مؤخّره عُقْره ، ومن مقدَّمه إزاؤه . قال أبو عبيد : العَقَاراء : اسم موضع . وأنشد لحميد بن ثور يصف الخمر : ركودُ الحُميَّا طَلَّةٌ شابَ ماءَها لها من عَقاراء الكروم زَبيبُ قال شمر : ويروى هذا البيت لحميد : ( لها من عُقارات الكروم رَبيبُ ) . قال : والعُقارات : الخمور . رَبيب ، من يربُّها ويملكها . أبو عبيد عن الأصمعي : العُقار : اسم للخمر . وروى شمرٌ عن ابن الأعرابيّ : سمّيت الخمر عُقاراً لأنها تَعقِر العقل . وقال غيره : سمِّيت عُقاراً لأنها تلزم الدَّنَّ . يقال عاقَره ، إذا لازمَه وداومَ عليه . والمعاقرة : الإدمان . وقيل : سمِّيت عقاراً لمعاقرتها الدنَّ ، أي ملازمتها إياه . أبو عبيد عن الأصمعي قال : المِعقَر من الرِّحال : الذي ليس بواقٍ . قال أبو عبيد : لا يقال مِعقَرٌ إلاّ لما كانت تلك عادتَه . فأمّا ما عَقَر مَرَّةً فلا يكون إلاّ عاقراً . قال أبو عبيد : وقال أبو زيد : سَرج عُقر . وأنشد قول البَعيث : ألحَّ على أكتافهم قَتَب عُقَرْ وفي حديث النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( خَمسٌ مَن قتلهنَّ وهو حرامٌ فلا جُناح عليه : العقرب ، والفأرة ، والغراب ، والحِدأ ، والكلب العقور ) . قال أبو عبيد : بلغني عن سفيان بن عيينة أنه قال : معناه كل سبع عَقور ولم يخصّ به الكلب . قال أبو عبيد : ولهذا يقال لكل جارح أو عاقر من السباع : كلب عَقور ، مثل الأسد والفهد والنمر والذئب وما أشببهَا . قلت : ولنساء الأعراب خَرزة يقال لها العُقَرَة ، يزعمن أنَّها إذا علِّقت على حَقْو المرأة لم تحمل إذا وطئت . وروي عن ابن بزرج أنه قال : يقال امرأة عاقر ، ولقد عَقُرت أشدَّ العُقْر ، وأعقر الله رحمها فهي مُعقَرة ، وقد عَقُر الرجل مثل المرأة ، ورجال عُقُر ونساء عُقر . وقالوا : امرأة عُقَرة مثل هُمَزة ، وهو داء في الرحم . وأنشد ابن بزرج : سقَى الكلابيُّ العُقيليَّ العُقُرْ قال : والعُقُر : كلُّ ما شربه إنسانٌ فلم يُولَد له ، فهو عُقُر له . قال : ويقال أيضاً عَقَرَ وعَقِر ، إذا عَقُر فلم يحمَل له . قال : وعُقَرة العلم النِّسيان . ويقال عَقرتُ ظهر الدابة ، إذا أدبرتَه فانعقر ، ومنه قوله : عقرتَ بعيري يا امرأ القيسِ فانزلِ وأما قوله : ويوم عقرتُ للعذارى مطيّتي فمعناه أنّه نحرها لهنَّ . والعُقْر للمغتَصَبة من الإماء كمهر المثل للحُرَّة . وبَيْضة العُقْر يقال هي بيضة الديك ، يقال إنه يبيض في السنة بيضة واحدة ثم لا يعود ، يضرب مثلاً للعطِية النَّزْرة التي لا يربُّها مُولِيها ببرَ يتلوها . وقال الليث : بيضة العقر : بيضة الديك ، تُنسب إلى العُقر لأنَّ الجارية العذراء يُبلَى ذلك منها بيضة الديك ، فيعلم شأنها ، فتضرب بيضة الديك مثلاً لكلِّ شيء لا يستطاع مَسُّه رخاوةً وضعفاً . وخلَّط الليث في تفسير عَقْر الدار وعُقْر الحوض ، فخالف بما قال الأئمةَ ، وقد أمضيت تفسيرهما على الصحة ، ولذلك أضربت عن ذكر ما قال الليث . قال : وقال الخليل : سمعتُ أعرابيّاً من أهل الصَّمَّان يقول : كلُّ فُرجة تكون بين شيئين فهو عَقْر وعُقْر لغتان . قال : ووضع يديه على قائمتي المائدة ونحن نتغدَّى فقال : ما بينهما عُقْر . قال والعَقْر : القصر الذي يكون معتمداً لأهل القرية . وقال لبيد : كعَقْر الهاجريّ إذا ابتناه بأشباهٍ حُذِينَ على مثالِ وقال غيره : العَقْر : القصر على أيّ حال كان . وقال الليث : العقر : غيم ينشأ من قِبَل العين فيغشى عين الشمس وما حواليها . قال : وقال بعضهم : العقر غيمٌ ينشأ في عُرض السماء ثم يقصِدُ على حياله من غير أن تبصره إذا مرَّ بك ، ولكن تسمع رعدَه من بعي

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٦٬٣٨١
(باب العين والقاف وما يثلثهما في الثلاثي) (عقل) العين والقاف واللام أصلٌ واحد منقاس مطرد، يدلُّ عُظْمُه على حُبْسة في الشَّيء أو ما يقارب الحُبْسة. من ذلك العَقْل، وهو الحابس عن ذَميم القَول والفِعل. قال الخليل: العَقل: نقيض الجهل. يقال عَقَل يعقِل عَقْلا، إذا عرَفَ ما كان يجهله قبل، أو انزجَر عمّا كان يفعلُه. وجمعه عقول. ورجل عاقلٌ وقوم عُقَلاء. وعاقلون. ورجل عَقُول، إذا كان حسَنَ الفَهم وافر
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٨٦
- عقر الحوض والدار وغيرهما: أصلها ويقال: له: عقر، وقيل: (ما غزي قوم في عقر دارهم قط إلا ذلوا) (هذا القيل لعلي بن أبي طالب من خطبة له في الجهاد، انظر: نهج البلاغة ص 122)، وقيل: للقصر: عقرة. وعقرته أصبت: عقرة، أي: أصله، نحو، رأسته، ومنه: عقرت النخل: قطعته من أصله، وعقرت البعير: نحرته، وعقرت ظهر البعير فانعقر، قال: ﴿فعقروها فقال تمتعوا في داركم﴾ [هود/65]، وقال تعالى: ﴿فتعاطى فعقر﴾ [القمر/29]، ومنه
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٨٣٢
ع ق ر الحركة وارد والسكون عاقر‏.‏ ورملة عاقر‏:‏ لا تنبت‏.‏ وكانت زورة فلان بيضة العقر وهي بيضة الدجاجة التي لا تبيض بعدها‏.‏ ولقحت عن عقر أي بعد حيال وتقول‏:‏ جئتنا عن عقر ولقح لقاؤك عن عقر‏.‏ ورجعت الحرب إلى عقر إذا فترت‏.‏ وعقرة العلم النسيان وهي خرزة تعلقها المرأة في وسطها فلا تحبل‏.‏ ورفع عقيرته إذا صوّت‏.‏ ويقال في الدعاء جدعاً له وعقراً وعقري حلقي‏.‏ وعقرت فلاناً بالركب إذا برزت
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣بلا ترجمةالحروف: ٢٣٬١٩٠
العَقْرُ والعُقْرُ: العُقْم، وهو اسْتِعقْامُ الرَّحِم، وهو أَن لا تحمل. وقد عَقُرَت المرأَة عَقَارةً وعِقارةً وعَقَرت تَعْقِرِ عَقْراً وعُقْراً وعَقِرَت عَقاراً، وهي عاقرٌ. قال ابن جني: ومما عدُّوه شاذّاً ما ذكروه من فَعُل فهو فاعِلٌ، نحو عَقُرَت المرأَة فهي عاقِرٌ، وشَعُر فهو شاعرٌ، وحَمُض فهو حامِضٌ، وطَهُرَ فهو طاهِرٌ؛ قال: وأَكثر ذلك وعامَّتُه إِنما هو لُغات تداخَلَت فَتَركَّبَت، قال: هكذا
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٩٩٩
* ع ق ر * * عَقَرَه * جرحه وبابه ضرب فهو * عَقِير * وهم * عَقْرَى * كجريح وجرحى وكلب * عَقُورٌ * و * التَّعْقِير * أكثر من العَقْر و * العَقَاقِير * أصول الأدوية واحدها * عَقَّار * بوزن عَطَّار و * العَقَار * بالفتح مخففا الأرض والضياع والنخل ويقال في البيت عَقَارٌ حَسَن أي متاع وأداة و * المُعْقِر * بوزن المعسر الكثير العَقار وقد * أعْقَر * و * العُقَار * بالضم الخمر سميت بذلك لأنها عَقَرَت
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٢٬٢٨٦
العقرة، وتضم، هكذا في الأساس والذي في المحكم: العقر والعقر: العقم، وهو استعقام الرحم، وهو أن لا تحمل. وقد عقرت المرأة، كعنى، عقارة، بالفتح، وعقارة، بالضم، وعقرت تعقر، من حد ضرب، عقرا، بالفتح، وعقرا وعقارا، بضمهما، وفي بعض النسخ الثاني كسحاب، وهي عاقر، هذه العبارة هكذا في سائر النسخ. وقال ابن القطاع في تهذيبه: وعقرت المرأة وعقرت وعقرت، أي من حد ضرب وكرم وعلم، كما هو مضبوط مصحح، عقرا وعقارا، الأول
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩بلا ترجمةالحروف: ٢٩٬٢٧٣
عَقَرَهُ 1 عَقَرَهُ ذ , (S, Mgh, O, &c.,) aor. عَقِرَ , (Mgh, O, Msb, K,) inf. n. عَقْرٌ, (S, * Mgh, O, Msb, K,) He wounded him; (S, Mgh, O, Msb, K;) [and so, app., accord. to the K, ↓ عقّرهُ, inf. n. تَعْقِيرٌ; or the latter signifies he wounded him much; for it is said that] تَعْقِيرٌ signifies more than عَقْرٌ: (S, O:) you say of a lion, and of a lynx, and of a leopard, and of a wolf, يَعْقِرُ
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٥٥١
عَقَرَ عَقَرَ I ( n. ac. عَقْر 1 ), a. Wounded; hurt, injured; hocked, houghed, hamstrung. b. Extenuated, jaded; galled ( camel ). c. Cut out the top of ( palm-tree ). d. Slew, slaughtered. e. [ Bi ], Hit, brought down, disabled ( game ). f. [ Bi ], Detained. عَقِرَ عَقِرَ A ( n. ac. عَقَر 4 ), a. Was stupefied, petrified with fear, was panicstricken. عَقُرَ عَقُرَ U ( n. ac.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٦٨٬٣٦٥
عقر عَقَرَ - يَعْقِرُ - عَاقِر عَقَرَ - يَعْقِرُ + كائن + كائناً أو شيئاً: يأتي إلى كائن حي فيصيبه بمرض أو جرح يؤدي إلى موته عَاقِر: اسم فاعل صفة مشبهة من فعل " عَقَرَ - يَعْقِرُ ": من يجرح أو يؤذي كائناً آخر بجرح يؤدي إلى موته المرأة العاقر: المرأة التي تحمل بجنين حي ثم يموت في بطنها بسبب منها، فهي تصيبه بأذى (عدم توافق مضادات الـ RH أو ضيق
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٥)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٣٥ (الإجمالي: ٤٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. مرأ

    الآيات المشتركة: ٣ · Mer’, “merve”den dönüşmüştür

  2. عتو

    الآيات المشتركة: ٢ · Karşı gelmek

  3. غلم

    الآيات المشتركة: ٢ · Ğulam, Genç, delikanlı demektir

  4. دمدم

    الآيات المشتركة: ١ · Ses taklidinden oluşmuş bir fiildir

  5. بلغ

    الآيات المشتركة: ٢ · İş ayakkabısı

  6. ندم

    الآيات المشتركة: ١ · “Redm” kumaşa dikilen yama, “nedm” arkadaş, içki…

  7. نوق

    الآيات المشتركة: ١ · Dişi devedir

  8. وعد

    الآيات المشتركة: ٢ · “Va’id” yağmur bulutu demektir

  9. عطو

    الآيات المشتركة: ١ · Bölüşmede birisine düşen pay demektir

  10. كبر

    الآيات المشتركة: ٢ · Yaşlı adamdır

  11. لدن

    الآيات المشتركة: ١ · Katın

  12. ربب

    الآيات المشتركة: ٤ · Ribve, tümsek demektir

الآيات التي ورد فيها(٨)

  1. فَعَقَرُوهَا فَقَالَ تَمَتَّعُوا فِي دَارِكُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ ذَلِكَ وَعْدٌ غَيْرُ مَكْذُوبٍ

    Onun dizinin bağını kestiler

  2. فَعَقَرُوهَا فَأَصْبَحُوا نَادِمِينَ

    Onun dizinin bağını kestiler

  3. فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوَّاهَا

    Hemen onun dizinin bağını kestiler

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökعقر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerعقم, ذبح, قطع
Zıt Kökولد
Çekirdek Özet 1Bir varlığın bacak kirişini, kökünü veya üreme merkezini kesip yaralayarak hareketini ve sürekliliğini durdurmak
Çekirdek Özet 2İlahi ayeti veya hayatın devamlılığını sağlayan biyolojik ve sembolik damarı kökünden işlemez kılma eylemi ve kısırlık durumu
Çekirdek Özet 3Bir sistemin işlevini sürdüren temel dayanağın tahrip edilmesi sonucu ortaya çıkan felç, neslin kesilmesi ve helak
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir hayvan kesimi veya biyolojik kısırlık sayıp, sistemin kökünü kurutma ve ilahi nişaneyle bağı koparma boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
عقBir şeyi bükme, engelleme, tutma, bağını koparma veya tabii akışını zorla durdurma çekirdeği (عقب, عقد, عقل, عقم)رÇekirdeğin durdurma ve engelleme hareketini doğrudan köke, ayak kirişlerine ve üreme mekanizmasına yönelterek varlığı yere düşürüp sürekliliğini bütünüyle iptal etme

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
عGöz; kaynak, odak noktası ve bir şeyin asıl cevheriVarlığın can alıcı merkezini, işlevini yürüten ana odağı ve yaşam kaynağını işaret eder.
قUfuktaki güneş, iğne deliği; sınır, toplanma ve sıkışmaHareketin sınır noktasına dayanmasını, gücün yoğunlaşıp bir eşikte kilitlenmesini simgeler.
رİnsan başı; başlangıç, üst yön, ilk dayanakVarlığın başını, kökünü, hiyerarşik duruşunu ve ayakta kalma kudretini gösterir.
عقرYaşam kaynağının (ع) sınır noktasına darbe alarak (ق) varlığın ayakta duran temelini ve kökünü (ر) devirmesiVarlığın hareket mekanizmasını ve nesil devamını sağlayan asıl odağın felç edilerek kökten düşürülmesi eylemidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBineğin bacak kirişini kılıçla kesip yere düşürmek, binek sırtını semerle yaralayıp yağır etmek ve ağacı kökünden kesmektir.
Cahiliye şiiri kullanımıİmruu’l-Kays bir beytinde binitini kadınlar için boğazlayıp bacaklarını kestiğini şöyle ifade eder: ويوم عقَرتُ للِعذارى مَطِيَّتي / فيا عجباً لرَحلِها المُتَحمِّلِ
Erken Arapça kullanımHz. Ali'ye atfedilen bir hutbede kabilenin kendi merkezinde vurulması deyimleşmiş olarak şöyle geçer: مَا غُزِيَ قَوْمٌ فِي عُقْرِ دَارِهِمْ إِلَّا ذَلُّوا

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dîvânu İmriilqays.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde عقر kökü, fiziksel olarak bir şeyin kökünü kazımak, bacak kirişlerini keserek devirmek ve üretkenliği yok etmek anlam kümesini ortak bir miras olarak muhafaza eder. İbranicede yer alan עָקַר (ʿāqar) kökü, doğrudan bir şeyi kökünden sökmek, ağacı köklemek ve binek hayvanlarının ayak kirişlerini kesip sakat bırakmak anlamındadır; bu kökten türeyen עָקָר (ʿāqār) ve עֲקָרָה (ʿăqārāh) kelimeleri ise nesil veremeyen, kısır kadın ve erkek için kullanılır. Aramice ve Süryanicede עֲקַר / ʿqar kökü aynı şekilde kökünden koparmak, kısırlaştırmak ve temelini tahrip etmek manalarını taşır. Arapçada kök bir yandan devenin bacak kirişini kesme ve kadının kısır olması anlamlarını korurken, diğer yandan bir yerin aslı ve merkezi anlamına gelen عُقْر (ʿuqr) kavramını da bünyesinde tutarak eylemin doğrudan köke ve merkeze yönelik tahrip edici karakterini korumuştur.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament (HALOT), Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönKökten vurma, yaralama, kiriş kesme ve kısırlıkKökün temelinde bir şeyin işlev gördüğü dayanağı sakatlayarak hareketten ve doğumdan menetme mantığı esastır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ʿāqar, Süryanice ʿqarHem kökünden sökme ve hayvanı kirişini keserek devirme hem de döl tutmama anlamları Sami ortak mirasıdır.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında güvenilir ses ve anlam denkliği taşıyan kök tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith Syriac Dictionary, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
عقرAnlamlıYaralamak, kiriş kesmek, kısır olmakBir şeyin kökünü, bacağını veya döl yatağını işlemez kılarak hareketini ve neslini durdurmakHedef kök; Kur'an'da geçer
عرقAnlamlıTerlemek, damar, kök salmakBedenin derinliklerinden sıvının sızması, canlıyı besleyen damar veya ağacın yerdeki uzantısıKur'an'da geçmez; bedensel kök ve sıvı akışı boyutu
قعرAnlamlıDip, çukur, kökünden sökmekBir nesnenin en alt noktasına inmek veya bir şeyi kökünden devirip çukurunu açmakKur'an'da geçer; derinlik ve kökten devrilme ilişkisi
قرعAnlamlıVurmak, çarpmak, kapı çalmakİki sert cismin birbirine şiddetle çarpması, şiddetli ses çıkarmak veya başı vurarak yaralamakKur'an'da geçer; sert vuruş ve darbe ortaklığı
رعقAnlamlıSes çıkarmak, bağırsak gürültüsüAtın yürürken karnından veya kınından ses gelmesi, içten gelen gürültüKur'an'da geçmez; nadir bedensel hareket sesi
رقعAnlamlıYamamak, deliği kapatmakYırtılan veya yarılan bir boşluğu bir parça ile kapatıp onarmakKur'an'da geçmez; yarayı veya yarığı kapatma yönü

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
عقرMerkezKökten sakatlama, kiriş kesme ve kısırlıkVarlığın can alıcı dayanağını vurup onu devirerek sürekliliğini bütünüyle kesmekHayvanın bacak kirişini kesmek veya rahmin döl tutmaması
عقمKomşuKısırlık, sonuçsuzluk, neslin tükenmesiDoğurma kabiliyetinin içsel olarak bulunmaması veya sonucun bütünüyle bereketsiz kalmasıDoğal yapının ürün veremez hale gelmesi
ذبحKomşuBoğazlamak, kesmekHayvanın boğazını keserek kanını akıtıp meşru yolla canını almakİbadet veya gıda kastıyla yapılan meşru kesim
قطعKomşuParçalara ayırmak, irtibatı koparmakBir bütünü ikiye ayırarak fiziksel veya soyut bağı sonlandırmakGenel koparma ve ayırma eylemi
ولدZıtDoğurmak, türemek, varlık sahasına çıkarmakBir canlıdan yeni bir canlı meydana gelerek neslin ve hareketin devam etmesiÜreme, çoğalma ve hayatın sürekliliği

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaعقرKiriş kesmek, kısır olmak, yaralamakCanlının dayanak kirişini tahrip ederek felç etmek veya döl tutamaz kılmakKesin
LatinceHamstringere, sterilisAşil tendonunu kesmek, kısır olmakTendonu keserek yürüyemez hale getirmeyi ve üreyememeyi karşılar; kök anlamını tam vermezGüçlü
İngilizceHamstring, barren, sterilizeAyak bağını kesip felç etmek, kısırHem mekanik olarak devirmeyi hem de üretkenlikten mahrumiyeti ifade ederGüçlü
AlmancaLähmen, unfruchtbar machenSakat bırakmak, kısırlaştırmakSistemin işlevini durdurup hareket kabiliyetini ve doğurganlığını elinden almayı anlatırGüçlü
FransızcaÉjarreter, stérileİncik kirişini kesmek, verimsizHayvanın arka ayak sinirini kesip düşürme nüansını birebir taşırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré Dictionnaire de la langue française.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَعَقَرُوهَا / فَعَقَرَBineğin bacak kirişlerini keserek yere yıkmak ve katletmekSemûd kavminin ilahi bir mucize ve toplumsal emanet olan Salih'in devesini cüretle sakatlayıp öldürmesi bağlamı (A'râf 7:77, Hûd 11:65, Şuarâ 26:157, Kamer 54:29, Şems 91:14)
عَاقِر / عَاقِرًاBiyolojik olarak döl tutamama, kısırlıkZekeriyyâ peygamberin yaşlılık döneminde eşinin çocuk doğurma yeteneğinin bulunmadığını belirterek ilahi lütfa yönelmesi bağlamı (Âl-i İmrân 3:40, Meryem 19:5, Meryem 19:8)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi mucizenin tahribi ve toplumsal helak ilişkisiSemûd kavminde suçu bir kişinin işlemesine rağmen bütün toplumun helake uğramasının adalet boyutuSuça rıza gösterme ve ilahi nişaneyle bağı topluca koparma
FıkıhZekat, av ve tehlikeli hayvanların zararıSaldırgan köpeğin öldürülmesi ve av hayvanının kaçarken bacak kirişlerinin kesilerek yakalanması hükümleriZararı engellemek amacıyla hayvanın hareket merkezine müdahale
TefsirSalih'in devesinin öldürülüş tarzı ve Zekeriyya'nın duasıDevenin doğrudan boğazlanmayıp önce ayak kirişlerinin kesilerek düşürülmesi ve kısırlığın imkansızlık doğurmadığıFiziksel sakatlama vahşeti ile biyolojik kısırlığın ilahi kudretle aşılması
Hadisİhramlıya veya hareme yönelik hükümlerİhramlının öldürebileceği yırtıcı ve zararlı hayvanların nitelenmesiCanlıları yaralayan, parçalayan ve saldıran kuduz hayvan tabiri

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi sembol ve mucizeAyeti kökünden iptal etmeVarlığın hakikatle olan bağını kesmekToplumun ilahi bir uyarıcıya meydan okuyarak emaneti yok etmesidir.Kesin
İlmiBiyoloji ve üreme mekanizmasıFonksiyonel kısırlıkDöl yatağının süreklilik sağlayamamasıSebepler dairesinde üretimin durması fakat ilahi müdahale ile yeniden canlanabilmesidir.Kesin
SiyasiToplumsal otorite ve sözleşmeHukuki ve ahlaki sözleşmeyi felç etmeSistemi taşıyan sütunları devirmekDevleti ve kamu barışını ayakta tutan temel ilkenin kılıçla kesilmesidir.Güçlü
İktisadiÜretim araçları ve kamu malıOrtak mülkiyeti ve kaynağı tahrip etmeEkonomik damarı sakat bırakmakToplumun ortak faydalandığı bir üretim ve yaşam aracını gasbedip yok etmektir.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSistemik tekillik ve iletim hattının kopmasıFiziksel veya sibernetik bir ağda, tüm sistemi besleyen ana omurganın veya veri taşıyıcı bacakların kopmasıyla bütün yapının çökmesiGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal felç ve anomiToplumun normatif omurgasının ve dayanışma ağlarının kırılarak toplumsal hareketliliğin sıfırlanmasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir tıbbi kısırlığa veya öfkeyle bir hayvanın boğazlanmasına indirgeyerek anlamı daraltmak
Kur'an içi daha geniş anlamBir sistemi ayakta tutan temel taşıyıcıyı keserek varlığı işlemez kılmak, nesli durdurmak ve ilahi düzenle bağı bilerek koparmak
Yanlış anlamanın doğuracağı hataSemûd kavminin suçunu basit bir hayvan itlafı gibi görmek ve ilahi emanete yönelen organize darbeyi ve helak gerekçesini kavrayamamak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da helak anlatılarında bir toplumun ilahi uyarıcıya karşı cüretinin zirve noktasını ve sebepler dünyasında tükenmişliğin ilahi kudretle aşılmasını anlatan kilit bir köktür.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Semûd kavminin Salih aleyhisselamın devesini katletmesini anlatan surelerde ve Hz. Zekeriyya'nın zürriyet talebini içeren ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kısırlığın mutlak bir yok oluş olduğu zannını yıkar; ayrıca bir toplumsal suçta eylemi bir kişi işlese bile o eyleme onay veren tüm yapının kökten suçlu sayılacağını gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBineğin bacak kirişlerini keserek hareket mekanizmasını felç edip yere yıkmak ve rahmin döl tutmasını önleyen bir arıza taşımaktır.
  • Soyut anlamBir varlığın veya yapının sürekliliğini, fonksiyonunu ve geleceğe taşınmasını sağlayan can alıcı dayanağın ortadan kaldırılmasıdır.
  • Sistematik karşılıkSistemin taşıyıcı kolonunun veya nesil damarının kesilerek yapının çöküşe ve kısırlığa sürüklenmesidir.
  • LaTeX modeliS(t)⋅δ(k)→0  ⟹  lim⁡t→∞P(t)=∅
  • LaTeX açıklamasıModelde S(t) zaman içindeki canlı veya toplumsal sistemi, δ(k) bu sistemin kökünü, bacak kirişini veya üreme dayanağını hedef alan kesici müdahaleyi temsil eder. Bu köksel müdahale ile sistemin hareket kabiliyeti sıfırlanır (0) ve bunun mantıksal sonucu olarak sistemin gelecekteki ürünü veya nesli boş kümeye (P(t)=∅) dönüşür. Formül, kirişin kesilmesiyle hayvanın devrilmesi ve kısırlıkla neslin durması arasındaki yapısal izomorfizmi sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ع