لا

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ل-االصيغ: ٦ · الجذور المجاورة: ٦١٩ · الآيات: ١٬٢٨٠ · السور: ٩٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».حببوَلَاأَلَاأَوَلَاعلملاألهحزنأَفَلَافَلَانفسدونلَاضرر

الجذرالصيغ ٦الآيات ١٬٢٨٠السور ٩٣المجاورة ٦١٩

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

لا

ل - ا

جذر
  • الورود: ١٬٧٢٦
  • الآيات: ١٬٢٨٠
  • الصيغ: ٦
  • المعاجم: ٦

معناه في القرآن: -mazlar/-mezler

هذا الجذر أداة؛ مجاوراته عامة وضعيفة الدلالة.

ملاحظاتي

المعاجم(٦)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨بلا ترجمةالحروف: ١٨٬٢٧٧
باب الّلفيف من الّلام لو،لا، لن، لولا إمّالا، لي، ألا، إلاّ، الألاء، لأي، ل أ ل أ، إلى، أيل، لام الاستغاثة، ألل، يلل، ليل، لوي، ولي، ويل، وأل أول، لات، أولى، أولاء، أولو، أولات مستعملات لو: لو: حرفُ أمنيّة، كقولك: لو قَدِم زيدٌ، "لو أنّ لنا كَرَّةً" فهذا قد يُكْتَفَى به عن الجواب. وقد تكون لو موقوفةً بين نَفْيٍ وأُمْنيّة إذا وُصِلَتْ ب لا. كقولك: لولا أكرمتني، أي: لم تُكرمني، ولا يكون جواب لو
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٧٢٬٠٨٢
باب لفيف حرف اللام لام ، لو ، لا ، لات ، إمالا ، ألا ، إلا ، إلى ، لي ، ألى ، ألا ، آل ، أل ، ليل ، لوى ، ولى ، أول ، أيلول ، إيليا ، ولول ، تلو نَبدأ أولاً بالحروف التي جاءت لمعانٍ من باب اللاّم لحاجة الناس إلى معرفتها ، فمنها : لام : اللام التي توصل بها الأسماء ، والأفعال ، ولها معانٍ شتّى ، فمنها : لام الملك كقولك : هذا المالُ لِزيد ، وهذا الفرسُ لِعَمرو . ومن النحويين من يُسَمِّيها لام
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٥١٠
- (لا) يستعمل للعدم المحض. نحو: زيد لا عالم، وذلك يدل على كونه جاهلا، وذلك يكون للنفي، ويستعمل في الأزمنة الثلاثة، ومع الاسم والفعل غير أنه نفي به الماضي؛ فإما أن لا يؤتى بعده بالفعل، نحو أن يقال لك: هل خرجت؟ فتقول: لا، وتقديره: لا خرجت. ويكون قلما يذكر بعده الفعل الماضي إلا إذا فصل بينهما بشيء. نحو: لا رجلا ضربت ولا امرأة، أو يكون عطفا. نحو: لا خرجت ولا ركبت، أو عند تكريره. نحو: {فلا صدق ولا
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣٩
لا خرج فما كان إلاّ كلا ولا حتى رجع‏.‏
رابط المدخل

لا خرج فما كان إلاّ كلا ولا حتى رجع‏.‏

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٠٬٢١٠
الليث: لا حَرْفٌ يُنْفَى به ويُجْحَد به، وقد تجيء زائدة مع اليمين كقولك لا أُقْسِمُ بالله. قال أَبو إِسحق في قول الله عز وجل: لا أُقْسِمُ بيومِ القيامة، وأَشْكالِها في القرآن: لا اختلاف بين الناس أَن معناه أُقْسِمُ بيوم القيامة، واختلفوا في تفسير لا فقال بعضهم لا لَغْوٌ، وإِن كانت في أَوَّل السُّورة، لأَن القرآن كله كالسورة الواحدة لأَنه متصل بعضه ببعض؛ وقال الفرّاء: لا ردٌّ لكلام تقدَّم كأَنه
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٣٦٬٣٠٤
، كقولِ الجَعْدي : فقُلْت لَهُم : خَلُّوا النِّساءَ لأَهْلِها ، فقالوا لنا : كَلاَّ ، فقُلْنا لهُم : بَلَى ( لا : ( *!لا : تكونُ نافِيَةً ) ، أَي حَرْفٌ يُنْفَى به ويُجْحَدُ به ، وأَصْلُ ألِفِها ياءٌ عنْدَ قُطْرب حِكايَةً عن بعضِهم أَنَّه قالَ : لا أَفْعَلُ ذلكَ فأمالَ لا . وقالَ اللَّيْثُ : يقالُ : هذه لا مَكْتُوبةٌ ، فتَمُدُّها لتتم الكَلِمة اسْماً ، ولو صَغَّرْتَ لقُلْتَ : هذه لُوَيَّةٌ
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٦)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٦١٩ (الإجمالي: ١٬١٣٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. أله

    الآيات المشتركة: ٦٣١ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  2. حزن

    الآيات المشتركة: ٣٦ · “Huzal (he, ze)” zayıf hayvan, semizin zıddı demektir

  3. أمن

    الآيات المشتركة: ٢٣٧ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  4. دون

    الآيات المشتركة: ٦٩ · Dane, inek yavrusuna denir

  5. علم

    الآيات المشتركة: ٢٣٠ · Dağın sivri noktası demektir

  6. شيأ

    الآيات المشتركة: ١٥٣ · Şey

  7. نفس

    الآيات المشتركة: ١٠٤ · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir

  8. حبب

    الآيات المشتركة: ٤٤ · Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi)

  9. ظلم

    الآيات المشتركة: ١٠٥ · Zalimler

  10. خوف

    الآيات المشتركة: ٥٢ · Havf : “Hafe” korkulduğu zaman saklanmak için takınılan…

  11. كثر

    الآيات المشتركة: ٦٧ · Kesr(sin ile) kırık demektir

  12. ضرر

    الآيات المشتركة: ٣٧ · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir

الآيات التي ورد فيها(١٬٢٨٠)

عدد الآيات التي يرد فيها هذا الجذر: ١٬٢٨٠؛ ضيّق النطاق من شريط السور.

  1. ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ

    Değil

  2. إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ

    -mazlar/-mezler

  3. وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ

    -ma/-me

  4. أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلَكِنْ لَا يَشْعُرُونَ

    -mazlar/-mezler

  5. وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا كَمَا آمَنَ النَّاسُ قَالُوا أَنُؤْمِنُ كَمَا آمَنَ السُّفَهَاءُ أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاءُ وَلَكِنْ لَا يَعْلَمُونَ

    -mazlar/-mezler

  6. مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ نَارًا فَلَمَّا أَضَاءَتْ مَا حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِي ظُلُمَاتٍ لَا يُبْصِرُونَ

    -mazlar/-mezler

  7. صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُونَ

    -mazlar/-mezler

  8. إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا مَا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا …

    -mazlar/-mezler

  9. … نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ

    -mazlar/-mezler

  10. قَالُوا سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا إِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ

    Değil

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökلا
YapıEdat
Özel Durumİki harfli nefy ve nehiy edatı
Bağlamsal Yakın Köklerما, لم, لن, ليس
Zıt Kökنعم
Çekirdek Özet 1Varlığı, eylemi veya hükmü ortadan kaldıran mutlak olumsuzlama ve yokluk bildirme
Çekirdek Özet 2Hükmün, ilahlığın veya eylemin reddi ile mutlak nehiy ve tenzih
Çekirdek Özet 3Önermeyi mantıksal ve ontolojik olarak sıfırlama, geçersiz kılma ve engelleme işlevi
Kritik Hata RiskiEdatın cinsini nefyeden mutlak yapısının basit bir zaman olumsuzlaması veya geçici bir yasaklama gibi daraltılması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
لاMutlak yokluk, geri çevirme, engelleme ve olumsuzlama bildiren bağımsız edat yapısıاYönelme ve bağlama bildiren ل unsuruna mutlak açılım ve uzatma sağlayan elif eklenerek olumsuzlama genişletilmiş ve pekiştirilmiştir

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaHükmü veya yönelişi bir hedefe bağlama ve sevk etme hareketi
اÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçHükmün başlangıcındaki mutlak güç, durdurma ve kesinlik
لاDeğneğin durdurucu biçimde öne uzatılarak başlangıç noktasından itibaren yönelişi kesmesiBir eylemin, varlığın veya bağın kurulmasını en baştan engelleyerek geçersiz kılan durdurma ve sıfırlama hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir talebi, hareketi veya durumu kesin bir dille durdurma, geri çevirme ve ortadan kaldırma
Cahiliye şiiri kullanımıİmruülkays yemin ve nefy bağlamında bu edatı kullanmıştır: لا وأبيك ابنة العامري
Erken Arapça kullanımKlasik dilde olumsuzlama yanında yemini pekiştirme ve reddetme makamında kullanılmıştır; Hazret-i Âişe ve erken dönem nakillerinde yeminden önce sözü tekit ve nefyetme işlevi yaygındır

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, el-Müfredât, Lisânü’l-Arab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Proto-Sami dönemden itibaren olumsuzlama işlevi gören لا edatı, Doğu ve Batı Sami dillerinin tamamında morfolojik ve semantik süreklilik gösterir. Akadcada kalıcı ve genel olumsuzlama bildiren lā (𒆷), İbranicede eylemleri ve durumları olumsuzlayan lō (לא), Fenikece ve Aramice/Süryanicede yine olumsuzluk bildiren lā (ܠܐ) biçimleri birebir fonetik ve işlevsel denklik arz eder. Kök, Sami dillerinde eylemin geçersizliğini (nefy), yasaklanmasını (nehiy) ve isimlerin önüne geldiğinde ontolojik yokluğunu (cinsin nefyi) bildiren en temel ve arkaik partiküldür.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, The Foreign Vocabulary of the Qur’an.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönلاHem fiil hem isim cümlesine girerek mutlak yokluk, imkânsızlık ve yasaklama bildiren asli edatKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkadca lā, İbranice lō, Süryanice lāBütün Sami dillerinde ortak, değişmeyen ana olumsuzlama unsuruKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik olumsuzlama partikülleriKuzey Afrika ve Berberi dillerindeki kimi menfi edatlarla biçimsel paralellik taşırMuhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisânü’l-Arab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
لاAnlamlıNefy ve nehiyBir önermeyi, eylemi veya varlığı olumsuzlama ve engellemeHedef edat; Kur'an'da çok sık geçer
الAnlamlıBelirlilik ve işaretBaşına geldiği ismi belirli kılan harf-i tarif veya isim köküKur’an’da bağımsız kök olarak geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
لاMerkezOlumsuzlamaGenel, sürekli, ontolojik ve eylemsel mutlak retBütün zamanları ve isim cinsini kapsayabilen ana nefy edatıdır
ماKomşuOlumsuzlamaŞimdiki zaman ve somut durum odaklı nefyGenellikle mevcut durumu veya vuku bulmuş olguyu olumsuzlar
لمKomşuOlumsuzlamaGeçmişe matuf mutlak cezm ve nefyMuzari fiilin anlamını geçmişe çevirerek gerçekleşmediğini bildirir
لنKomşuOlumsuzlamaGeleceğe matuf kesin ve ebedi nefyGelecekte eylemin asla vuku bulmayacağını tekit ile vurgular
ليسKomşuOlumsuzlamaHâl ve nitelik olumsuzlamasıİsim cümlesinde özne ile yüklem arasındaki bağı kaldıran nakıs fiil
نعمZıtTasdik ve onaylamaBir önermeyi kabul etme ve doğrulamaNefyin tam zıddı olarak hükmü ikrar ve teyit eder

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaلاYokluk, ret, engellemeVarlığı, hükmü veya eylemi geçersiz kılan nefy ve nehiy edatıKesin
Latincenon, neDeğil, -menon düz olumsuzlamayı, ne ise yasaklama ve kaçınmayı karşılarKesin
İngilizceno, notHayır, değilno isimsel yokluğu ve cevabı, not ise önerme olumsuzlamasını verirKesin
Almancanein, nicht, keinHayır, değil, yoknein onaylamamayı, nicht eylemi, kein ise cinsin yokluğunu karşılarKesin
Fransızcane... pas, nonDeğil, hayırİkili yapıyla eylemi ve tek başına cevabi olumsuzlamayı temsil ederKesin

المصدر Lewis & Short, Oxford English Dictionary, Duden.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Cinsi nefyeden لاMutlak yokluk ve ilahlık iddiasının geçersiz kılınmasıTevhid ve kesin ontolojik ret bağlamında (Bakara 2:2, Âl-i İmrân 3:2)
Muzari fiili nefyeden لاSüreklilik arz eden genel olumsuzlama ve kanuniyetHidayet, iman ve sünnetullahın değişmezliği bağlamında (Bakara 2:6, Enbiya 21:24)
Nehiy bildiren لاKesin yasaklama ve sakındırmaİlahi emir, ahlaki ve hukuki sınırlar bağlamında (Bakara 2:22, İsrâ 17:32)
Pekiştirme / Zâide لاSözün teyidi ve yeminin kuvvetlendirilmesiYemin ve ret içerikli sarsıcı beyanlarda (Vâkıa 56:75, Kıyâme 75:1)
İstiğrâk ve tenbih ile ألاDikkat çekme, uyarı ve mutlak hakikat beyanıGafletten uyandırma ve nifakın ifşası bağlamında (Bakara 2:12, Hûd 11:60)
Soru ile birleşen أفلا / أولاAkletmeye ve ibret almaya sevk eden kınamaKozmik deliller ve tarihten ders çıkarma bağlamında (Bakara 2:44, Yâsîn 36:68)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamTevhid ilkesi ve sıfatlarTevhid kelimesindeki cinsin nefyi ile uluhiyetin diğer varlıklardan mutlak soyutlanmasıTenzih, gayrın reddi ve mutlak selb
FıkıhNehiy ve haramlık hükümleriYasaklama bildiren nehyin fıkıhta fesat veya butlan doğurup doğurmadığı meselesiTahrîm, men ve ibtal
TefsirKasem ve zâide edat tartışmalarıBaşta gelen edatın inkârcıların sözünü reddetme mi yoksa tekit mi olduğu tartışmasıReddiye, tekit ve fesahat
HadisNehiy sigaları ve genel kurallarZarar vermeme ve zararla karşılık vermeme gibi külli fıkhi kaidelerin kuruluşuKülli nehiy ve temel hukuki yasaklar

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve itikatMutlak tenzih ve retSahte ilahların ve ortakların bütünüyle tasfiyesiİman önce olumsuzlama ile başlar; batıl reddedilmeden hak ikrar edilemezKesin
İlmiMantık ve epistemolojiYanlışlama ve önerme değillemeHatalı hipotezlerin ve geçersiz hükümlerin elenmesiBilimsel doğrulama kadar yanlış olanın tespiti ve dışlanması esastırGüçlü
SiyasiHukuk düzeni ve otoriteYasağın tespiti ve sınır çekmeKeyfi gücün ve taşkınlığın sınırlandırılmasıAnayasal ve ilahi sınırların ihlal edilmesini engelleyen meşruiyet bariyeriGüçlü
İktisadiMülkiyet ve muamelelerHaksız kazancın engellenmesiSömürü ve faiz mekanizmalarının menedilmesiEkonomik dolaşımda zararlı unsurların yasaklanarak adil dengenin korunmasıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerBoş küme ve mantıksal NOT operatörüBir kümenin elemansızlığını veya ikili mantıkta bir durumun tersine çevrilerek sıfırlanmasını temsil ederKesin
Beşeri bilimlerTabu, veto ve hukuki yasakToplumsal yapının varlığını korumak için konulan nihai sınırlar ve eylemsiz kılma mekanizmasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiEdatın yalnızca basit bir gramer olumsuzlaması veya anlık bir 'hayır' cevabı olarak görülmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da bâtılı kökünden kazıyan, sahte otoriteleri lağveden ve varlık hiyerarşisini yeniden kuran kurucu bir inşa aracı olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataTevhid kelimesindeki ret aşamasının ciddiyetini kavrayamamak ve ilahi yasakların ontolojik bağlayıcılığını sıradan tavsiyelere indirgemek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an düşüncesinde arınma ve tahliye, inşadan önce gelir; tevhid, şirk unsurlarının bütünüyle reddedilmesi temeline dayanır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Tevhid beyanları, şeriatın ana yasakları, kozmik kanuniyet bildiren ayetler ve muhatabı sorgulamaya çağıran istifham bağlamlarında belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dinin sadece olumlu kabullerden ibaret olduğu yanılgısını giderir; hakikatin ancak sahte olanın kesin bir dille reddiyle kurulabileceğini gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamYönelmiş bir gücü, hareketi veya talebi en baştan durdurarak geri püskürtme ve sıfırlama.
  • Soyut anlamBir önermenin, varlık iddiasının veya eylemin geçerliliğini mantıksal ve ontolojik düzeyde mutlak olarak hükümsüz kılma.
  • Sistematik karşılıkSisteme dâhil olmaya çalışan meşruiyetsiz unsurları dışarıda bırakan negatif filtre ve varoluşsal sınır.
  • LaTeX modeli¬P  ⟹  S∖{x∣P(x)}
  • LaTeX açıklamasıModelde P belirli bir varlık veya eylem iddiasını, ¬ olumsuzlama işlevini, S genel varlık ve eylem kümesini, {x∣P(x)} ise olumsuzlanan unsurların alt kümesini temsil eder; bu alt kümenin evrensel kümeden bütünüyle çıkarılması mutlak tenzih ve nehyi gösterir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ل