ودد

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: و-د-دالصيغ: ١٩ · الجذور المجاورة: ٦٣ · الآيات: ٢٨ · السور: ١٨؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أخذبِالْمَوَدَّةِبينالْوَدُودُوددكفروجدالْمَوَدَّةَوَدَّكونعدوفكريَوَدُّسوي

الجذرالصيغ ١٩الآيات ٢٨السور ١٨المجاورة ٦٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ودد

و - د - د

جذر
  • الورود: ٢٩
  • الآيات: ٢٨
  • الصيغ: ١٩
  • المعاجم: ١٠

Vadi, bir ırmağın veya derenin içinde bulunduğu sahadır. Vedd, bu yakalardan biridir. Dayanışma ve meyl etme anlamlarına gelir. Birbirine yaklaşma anlamına da gelir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٠)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Vadi, bir ırmağın veya derenin içinde bulunduğu sahadır. Vedd, bu yakalardan biridir. Dayanışma ve meyl etme anlamlarına gelir. Birbirine yaklaşma anlamına da gelir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٩٬٨٨٨
باب اللفيف من الدال د د، د و د، د ي د، د أ د، د و و، د و أ، د أ ي، أ د و، أ و د، و د أ، و أ د، أ ي د، أ د ي، و د ي، و د د، أ د د، د ا د ا، د و د ى، ي د ي مستعملات دد: حِكاية الاستنان للطَّرَب، وضَرْبِ الأصابع في ذلك، وإن لم تُضْرَب بعد أن يَجْري في بَطالةٍ فهو دَدٌ، قال الطرمّاح: واستَطْرَبَتْ ظُعْنُهم لمّا احْزَأَلَّ بهم آلُ الضُّحَى ناشِطاً من داعِيات دَدِ ويُروَى أيضاً: من داعِبٍ دَدَدِ.
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٥١
تقول: وَدِدْتُ لو تفعل ذاك، ووَدِدْتُ لو أنَّك تفعل ذاك، أوَدُّ وَدًّا ووُدًّا ووَدادَةً، ووِداداً أي تمنَّيت. قال الشاعر: وَدِدْتُ وِدادَةً لو أنَّ حـظِّـي من الخُلاَّنِ أنْ لا يَصْرِموني ووددت الرجل أوده وداً إذا أحببته. والوُدُّ والوَدُّ والوِدُّ: المَوَدَّةُ. تقول: بوُدِّي أن يكون كذا. وأمَّا قول الشاعر: أَيُّها العائِدُ المُسائِلُ عَنَّـاوبِوِدَّيْكَ لو تَرى أكْفاني فإنَّما أشبع
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٨٧٩
- الود: محبة الشيء، وتمني كونه، ويستعمل في كل واحد من المعنيين على أن التمني يتضمن معنى الود؛ لأن التمني هو تشهي حصول ما توده، وقوله تعالى: ﴿وجعل بينكم مودة ورحمة﴾ [الروم/21]، وقوله: ﴿سيجعل لهم الرحمن ودا﴾ [مريم/96]، فإشارة إلى ما أوقع بينهم من الألفه المذكورة في قوله: ﴿لو أنفقت ما في الأرض جميعا ما ألفت﴾ الآية [الأنفال/63]. وفي المودة التي تقتضي المحبة المجردة في قوله: {قل لا أسألكم عليه أجرا
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٢٩
و د د وددته وداً ومودّةً وبيننا موادّ ومواتّ وهو وديدي وودّي وواددته وداداً ونحن نتوادّ ووددت لو كان كذا ودادةً وبودّي لو كان‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٥٬٨٤٨
الودُّ: مصدر المودَّة. ابن سيده: الودُّ الحُبُّ يكون في جميع مَداخِل الخَيْر؛ عن أَبي زيد. ووَدِدْتُ الشيءَ أَوَدُّ، وهو من الأُمْنِيَّة؛ قال الفراء: هذا أَفضل الكلام؛ وقال بعضهم: وَدَدْتُ ويَفْعَلُ منه يَوَدُّ لا غير؛ ذكر هذا في قوله تعالى: يَوَدُّ أَحدُهم لو يُعَمّر أَي يتمنى. الليث: يقال: وِدُّكَ وَوَدِيدُكَ كما تقول حِبُّكَ وحَبِيبُك. الجوهري: الوِدُّ الوَدِيدُ، والجمع أَوُدٌّ مثل قِدْحٍ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٩٤
* و د د * * وَدِدْتُ * لو تفعل كذا بالكسر * وُدًّا * بالضم والفتح و * وَدَاداً * و * وَدَادَةً * بالفتح فيهما أي تمنيت وودِدتُ لو أنك تفعل كذا مثله و * وَدِدتُ * الرجل بالكسر * وُدًّا * بالضم أحببته و * الوِدّ * بضم الواو وفتحها وكسرها * المَوَدَةُ * وتقول * بُودِّي * أن يكون كذا و * الوِدُّ * بالكسر * الوَدِيدُ * والجمع * أَوُدُّ * بضم الواو كقدح وأَقدُح وهما * يَتَوَادَّانِ * وهم * أوِدَّاءُ *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٩٬٢٥٢
الود والوداد: الحب والصداقة، ثم استعير للتمني، وقال ابن سيده: الود: الحب يكون في جميع مداخل الخير، عن أبي زيد، ووددت الشيء أود، وهو الأمنية، قال الفراء: هذا أفضل الكلام، وقال بعضهم: وددت، ويفعل منه يود لا غير، ذكر هذا في قوله يود أحدهم لو يعمر أي يتمنى. وفي المفردات: الود: محبة الشيء وتمني كونه، ويستعمل في كل واحد من المعنيين. وعدم تعريج المصنف عليه مع ذكره في الدواوين المشهورة غريب ويثلثان،
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٤٧٨
وَدَّ وَدَّ ( a. for وَدِدَ ) A ( n. ac. وَدّ 1 , وِدّ 2 , وُدّ 3 , مَوْدَدَة 17t , مِوْدَدَة 20t , وَدَاْد 22 , وَدَاْدَة 22t , وِدَاْد 23 , وُدَاْد 24 , مَوْدُوْدَة ), Loved, liked, cherished; wished for, desired, wanted. وَاْدَدَ وَاْدَدَ III , a. Loved, liked. تَوَدَّدَ تَوَدَّدَ V a. [ Ila ], Showed love for. b. Sought to win, gained the love of. تَوَاْدَدَ تَوَاْدَدَ VI ,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٩٬٦٠٨
ودد وَدَّ - يَوَدُّ - وُدٌّ - وَدُوْد - مَوَدَّة - وادَّ - يُوَادُّ - وَدّ - وَدَّاً وَدَّ - وَدِدت أو وَدَدْتُ - يَوَدُّ + كائن + شيئاً: يحبه فيُفَضِّلُه ويعطيه الأولوية أو الأسبقية: يحبه ويتمنى أن يكون أو يصير قبل سواه: يعطي لعمل من الأعمال التي عليه القيام بها الأولية في التنفيذ، وذلك للدلالة على أن له أهمية ومتعة لديه أكبر من كل ما
لا توجد ترجمة تركية بعدرابط المدخل

ودد وَدَّ - يَوَدُّ - وُدٌّ - وَدُوْد - مَوَدَّة - وادَّ - يُوَادُّ - وَدّ - وَدَّاً وَدَّ - وَدِدت أو وَدَدْتُ - يَوَدُّ + كائن + شيئاً: يحبه فيُفَضِّلُه ويعطيه الأولوية أو الأسبقية: يحبه ويتمنى أن يكون أو يصير قبل سواه: يعطي لعمل من الأعمال التي عليه القيام بها الأولية في التنفيذ، وذلك للدلالة على أن له أهمية ومتعة لديه أكبر من كل ما سواه. وهنا فإن فعل " وَدَّ - يَوَدُّ " يرتبط بفعل آخر يأتي بعده هو الفعل الذي أعطي الأولوية على غيره، وهو بذلك يكون " فعلاً مساعداً " للفعل الآخر الذي يأتي بعده وَدَّ - يَوَدُّ + كائن + أن يفعل + أمراً: يحبه فيفضل أن يفعله: يحب ويتمنى أن يفعله أكثر من سواه وقبل أي شيء سواه: ويقوم لفظ " وَدَّ - يَوَدُّ " هنا بعمل " فعل مساعد ": يود + أن يفعل وَدَّ - يَوَدُّ + كائن + لو + خبر يعود على الكائن (يفعل - يكون): فيه معنى التمني المشروط: يفضل ويحب ويتمنى أن يفعل كذا، وذلك لو فعل آخر كذا: يحب ويتمنى أن يفعل شيئاً أكثر من سواه وقبل أي شيء سواه، وذلك لو وقع الفعل الذي يأتي في جملة الكلام بعد لفظ" لو" وُدٌّ - وُدّا:اسم فعل " وَدَّ - يَوَدُّ ": التفضيل والأسبقية والأولية والتميز عن غيره: إعطاء أحد الأفعال أو الكائنات الأولوية والتمييز على غيره من الكائنات أو الأفعال المتاحة ﴿إن الذين آمنوا وعملوا الصالحات سيجعل لهم الرحمان ودا﴾: سيجعل لهم الرحمن التفضيل والتميز والأسبقية على غيرهم وَدّ - وَدَّاً: على وزن " فَعْل" اسم فعل من " وَدَّ - يَوَدُّ ": التودد: وهو كذلك اسم صنم: ويبدو أنه سمي بهذا الاسم لأنه يُطلب ويُسأل للتوفيق والمودة بين زوجين أو محبوبين أو ما شابه، والله أعلم ﴿وقالوا لا تذرن آلهتكم ولا تذرن ودا ولا سواعا ولا يغوث ويعوق ونسرا﴾ وَدُوْد: على وزن " فَعُوْل ": اسم فاعل مبالغة من " وَدَّ - يَوَدُّ ": كثير الود: الذي يفضل ويميز آخر عن غيره بكثرة وشدة، وذلك حباً به وتقديراً لمميزاته وأفعاله مَوَدَّة : اسم فعل مصدر ميمي من " وَدَّ - يَوَدُّ ": نوع خاص من طريقة وجريان وتكرر فعل " وَدَّ - يَوَدُّ ": قبول تفضيل وتمييز الآخر بطريقة خاصة متبادلة، وفقاً لمعايير خاصة وادَّ - يُوادُّ: أصلها: " وادَدَ - يوادِدُ ": على وزن " فاعَلَ " من " وَدَّ - يَوَدُّ ": يتبادل فعل " وَدَّ - يَوَدُّ " مع آخر: يقبل أن الأفعال التي يودها الآخر ، هي كذلك عنده لها الأولوية والأهمية والمتعة ذاتها . واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الشعور بالحب والميل النفسي من غير فعل أو عمل: إعطاء التفضيل والأولوية بالإرادة والعمل الحسن والنافع تجاه كائن آخر"، وهي: هَوِيَ - يَهْوَى، حَبَّ - يَحِبُّ، شَهِيَ - يَشْهى (شَهَا - يَشْهُو)، وَدَّ - وَدِدت أو وَدَدْتُ - يَوَدّ، غَلِمَ - يَغْلِمُ (غَلِمَ - يَغْلَمُ)، صَبَا - يَصْبوْ

يود + أن يفعل الذين كفروا من أهل الكتاب ﴿ما يود الذين كفروا من أهل الكتاب ولا المشركين أن ينزل عليكم من خير من ربكم والله يختص برحمته من يشاء والله ذو الفضل العظيم(105)﴾ البقرة ﴿ياأيها الذين آمنوا لا تتخذوا بطانة من دونكم لا يألونكم خبالا ودوا ما عنتم قد بدت البغضاء من أفواههم وما تخفي صدورهم أكبر قد بينا لكم الآيات إن كنتم تعقلون(118)﴾ آل عمران المؤمنون ﴿وإذ يعدكم الله إحدى الطائفتين أنها لكم وتودون أن غير ذات الشوكة تكون لكم ويريد الله أن يحق الحق بكلماته ويقطع دابر الكافرين(7)﴾ الأنفال الناس عموماً ﴿أيود أحدكم أن تكون له جنة من نخيل وأعناب تجري من تحتها الأنهار له فيها من كل الثمرات وأصابه الكبر وله ذرية ضعفاء فأصابها إعصار فيه نار فاحترقت كذلك يبين الله لكم الآيات لعلكم تتفكرون(266)﴾ البقرة وَدَّ - يَوَدُّ + لو أهل الكتاب﴿ود كثير من أهل الكتاب لو يردونكم من بعد إيمانكم كفارا حسدا من عند أنفسهم من بعد ما تبين لهم الحق فاعفوا واصفحوا حتى يأتي الله بأمره إن الله على كل شيء قدير(109)﴾ البقرة ﴿ودت طائفة من أهل الكتاب لو يضلونكم وما يضلون إلا أنفسهم وما يشعرون(69)﴾ آل عمران الكفار ﴿ودوا لو تدهن فيدهنون (9)﴾ القلم ﴿وإذا كنت فيهم فأقمت لهم الصلاة فلتقم طائفة منهم معك وليأخذوا أسلحتهم فإذا سجدوا فليكونوا من ورائكم ولتأت طائفة أخرى لم يصلوا فليصلوا معك وليأخذوا حذرهم وأسلحتهم ود الذين كفروا لو تغفلون عن أسلحتكم وأمتعتكم فيميلون عليكم ميلة واحدة ولا جناح عليكم إن كان بكم أذى من مطر أو كنتم مرضى أن تضعوا أسلحتكم وخذوا حذركم إن الله أعد للكافرين عذابا مهينا(102)﴾ النساء ﴿ودوا لو تكفرون كما كفروا فتكونون سواء فلا تتخذوا منهم أولياء حتى يهاجروا في سبيل الله فإن تولوا فخذوهم واقتلوهم حيث وجدتموهم ولا تتخذوا منهم وليا ولا نصيرا (89)﴾ النساء ﴿إن يثقفوكم يكونوا لكم أعداء ويبسطوا إليكم أيديهم وألسنتهم بالسوء وودوا لو تكفرون (2)﴾ الممتحنة ﴿يوم تجد كل نفس ما عملت من خير محضرا وما عملت من سوء تود لو أن بينها وبينه أمدا بعيدا ويحذركم الله نفسه والله رءوف بالعباد(30)﴾ آل عمران ﴿يومئذ يود الذين كفروا وعصوا الرسول لو تسوى بهم الأرض ولا يكتمون الله حديثا (42)﴾ النساء ﴿ربما يود الذين كفروا لو كانوا مسلمين (2)﴾ الحجر ﴿يبصرونهم يود المجرم لو يفتدي من عذاب يومئذ ببنيه (11)﴾ المعارج ﴿ولتجدنهم أحرص الناس على حياة ومن الذين أشركوا يود أحدهم لو يعمر ألف سنة وما هو بمزحزحه من العذاب أن يعمر والله بصير بما يعملون(96)﴾ البقرة المنافقون ﴿يحسبون الأحزاب لم يذهبوا وإن يأت الأحزاب يودوا لو أنهم بادون في الأعراب يسألون عن أنبائكم ولو كانوا فيكم ما قاتلوا إلا قليلا(20)﴾ الأحزاب وُدٌّ - وُدّا ﴿إن الذين آمنوا وعملوا الصالحات سيجعل لهم الرحمان ودا (96)﴾ مريم وَدٌّ - وَدّا ﴿وقالوا لا تذرن آلهتكم ولا تذرن ودا ولا سواعا ولا يغوث ويعوق ونسرا (23)﴾ نوح ودود ﴿واستغفروا ربكم ثم توبوا إليه إن ربي رحيم ودود (90)﴾ هود ﴿وهو الغفور الودود (14)﴾ البروج مودة ﴿ولئن أصابكم فضل من الله ليقولن كأن لم تكن بينكم وبينه مودة ياليتني كنت معهم فأفوز فوزا عظيما(73)﴾ النساء ﴿عسى الله أن يجعل بينكم وبين الذين عاديتم منهم مودة والله قدير والله غفور رحيم(7)﴾ الممتحنة ﴿ومن آياته أن خلق لكم من أنفسكم أزواجا لتسكنوا إليها وجعل بينكم مودة ورحمة إن في ذلك لآيات لقوم يتفكرون (21)﴾ الروم ﴿وقال إنما اتخذتم من دون الله أوثانا مودة بينكم في الحياة الدنيا ثم يوم القيامة يكفر بعضكم ببعض ويلعن بعضكم بعضا ومأواكم النار وما لكم من ناصرين(25)﴾ العنكبوت ﴿لتجدن أشد الناس عداوة للذين آمنوا اليهود والذين أشركوا ولتجدن أقربهم مودة للذين آمنوا الذين قالوا إنا نصارى ذلك بأن منهم قسيسين ورهبانا وأنهم لا يستكبرون(82)﴾ المائدة ﴿ذلك الذي يبشر الله عباده الذين آمنوا وعملوا الصالحات قل لا أسألكم عليه أجرا إلا المودة في القربى ومن يقترف حسنة نزد له فيها حسنا إن الله غفور شكور(23)﴾ الشورى { ياأيها الذين آمنوا لا تتخذوا عدوي وعدوكم أولياء تلقون إليهم بالمودة وقد كفروا بما جاءكم من الحق يخرجون الرسول وإياكم أن تؤمنوا بالله ربكم إن كنتم خرجت

الصيغ(١٩)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٦٣ (الإجمالي: ٢١٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. كفر

    الآيات المشتركة: ١٠ · Hufre, çukur demektir

  2. وجد

    الآيات المشتركة: ٥ · Su birikintisidir

  3. طوف

    الآيات المشتركة: ٣ · Çeper demektir

  4. عدو

    الآيات المشتركة: ٤ · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir

  5. بين

    الآيات المشتركة: ٨ · Beyn topraktaki yarık demektir

  6. حزب

    الآيات المشتركة: ٢ · “Huzme” demet demektir

  7. فكر

    الآيات المشتركة: ٢ · Feker “Vekr” kuş yuvasının giriş kapısıdır

  8. حذر

    الآيات المشتركة: ٢ · Hızr (ha, zal) : Savaşta kullanılan savunma aleti, zırh gibi

  9. أله

    الآيات المشتركة: ١٦ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  10. وحد

    الآيات المشتركة: ٤ · وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye…

  11. أخذ

    الآيات المشتركة: ٥ · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…

  12. سوي

    الآيات المشتركة: ٣ · Seviye: Engebesiz düz yerdir

الآيات التي ورد فيها(٢٨)

  1. وَلَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلَى حَيَاةٍ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ …

    Arzu eder

  2. مَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ …

    Arzu eder

  3. يَوْمَئِذٍ يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَعَصَوُا الرَّسُولَ لَوْ تُسَوَّى بِهِمُ الْأَرْضُ وَلَا يَكْتُمُونَ اللَّهَ حَدِيثًا

    Arzu eder

  4. رُبَمَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كَانُوا مُسْلِمِينَ

    Arzu eder

  5. يُبَصَّرُونَهُمْ يَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدِي مِنْ عَذَابِ يَوْمِئِذٍ بِبَنِيهِ

    Arzu eder

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökودد
YapıÜçlü
Özel DurumMükerrer (katlamalı), misâl (vavlı)
Bağlamsal Yakın Köklerحبب, عطف, شغف
Zıt Kökبغض
Çekirdek Özet 1Bir şeye doğru içten yönelme, kalbin meyli ve bağ kurarak sabit kalması
Çekirdek Özet 2İnsani ilişkilerde kalıcı sevgi ve samimiyet; bilinç düzeyinde ise şiddetli arzu ve temenni
Çekirdek Özet 3Varlığın birbirine çekilmesi, ilahi lütuf ile kurulan toplumsal kaynaşma ve yöneliş
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca geçici bir duygu veya basit bir heves sayarak amelî ve ontolojik bağ kurma boyutunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ودBir şeye doğru akma, meyl etme, yönelerek yerleşme veya salıverilme; ودع (bırakmak, sükûna ermek), ودق (yağmurun akması, damlaması) ve ودي (akıp gitmek, ulaştırmak) köklerinde görüldüğü gibi bir yöne doğru akış ve intikalدAkış ve yönelmenin tek seferlik kalmayıp çift dâl harfinin getirdiği yoğunlukla kalpte sabitlenmesi, tutunması ve pekişmiş bir sevgi veya arzuya dönüşmesi

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وÇengel, çadır kazığıİki unsuru birbirine bağlama, rabıta kurma ve tutturma
دKapıGeçiş, içe açılma, yöneliş ve dahil olma hareketi
دKapıAçılan kapının pekişmesi, sürekli geçiş ve kararlılık
وددÇengel ile kapının pekişerek bağlanmasıKalp kapısının bir varlığa bütünüyle açılması ve aradaki bağın çözülmez biçimde perçinlenmesi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKalbin bir nesneye veya kişiye doğru eğilip onda sabitlenmesi; aynı zamanda çadırı yere sağlam tutturan kazık veya dayanak bağı anlamındaki kullanımlarla kavramsal yakınlık taşır
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde kabileler ve dostlar arasındaki vefalı sevgi, bağlılık ve içten gelen meyil anlamında kullanılmıştır; şair Züheyr b. Ebî Sülmâ muallakasında dostluk ve bağlılığı ifade ederken bu kökten türeyen sevgi bağını zikreder
Erken Arapça kullanımKlasik kabile dilinde bir şeyi elde etmeyi çok istemek, hasretle arzulamak ve iki kişinin birbirine muhabbet besleyerek kenetlenmesi durumlarında kullanılmıştır

المصدر Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha ve Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde ودد kökü, sevmek, dostluk kurmak, arzu etmek ve yönelmek anlam alanlarıyla temsil edilir. Güney Sami grubunda (özellikle Eski Güney Arapçası ve epigrafik metinlerde) kök, adak, bağlılık ve sevgi bildiren özel isimlerde ve fiillerde yer alır. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede sevgi ve dostluk için yaygın olarak doğrudan paralel ses denkliği olan biçimler sınırlı olmakla birlikte, sevilen kişi veya dost anlamındaki köklerle kavramsal paralellikler görülür; örneğin İbranicede דוד (dôd) kelimesi sevgili, amca ve sevgi nesnesi anlamına gelir. Arapçada kök, hem kalbî bir duygu olan muhabbeti hem de bu muhabbetten doğan eylemsel arzuyu (temenni) tek bir bünyede birleştiren güçlü ve müstakil bir semantik alan kurmuştur.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen ve Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönود çekirdeğinden türeyen sevgi, temenni ve sabit bağÇift dâl harfiyle pekişen yönelme, kalbin bir hedefe kilitlenmesi ve sarsılmaz sevgi bağı kurmasıKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Arapçası ve İbranice דוד (sevgili, sevgi) ekseniSami dillerinde sevgi, yakın akrabalık bağı ve dostluk bildiren çekirdekle kavramsal ve morfolojik örtüşmeGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin ötesinde doğrudan doğrulanmış soydaş tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر Brown-Driver-Briggs ve Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وددAnlamlıSevmek, arzulamak, bağlanmakKalbin yönelmesi, samimi sevgi ve şiddetli istek duymaHedef kök; Kur'an'da geçer
دودAnlamlıKurt, kurtçuk, hareketlilikAğaç veya meyve içinde kurdun üremesi, için için hareket etmeKur'an'da geçmez; hedef kökle ses benzerliği taşır, anlamca uzaktır
ددوAnlamlıOyun, eğlence, avunmaÇocuk oyunu, oynaşma ve neşeli vakit geçirme; دد kökünün varyantıKur'an'da geçmez; geçici yöneliş ve eğlence bağı

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وددMerkezSevgi ve yönelimİçten gelen meyil, bağ kurma ve bunun dışa vuran samimi arzusuHem muhabbet hissini hem de elde etme arzusunu içerir
حببKomşuSevgi ve tutkuGenel, derin ve varoluşsal sevgiحبب daha genel ve köklü muhabbeti anlatırken ودد sevginin ilişkiye, şefkate ve somut yakınlığa dökülmüş halidir
عطفKomşuMeyil ve şefkatBir yöne bükülme, acıma ve koruma hissiyle yönelmeعطف eğilme ve esirgeme hareketini öne çıkarır; ودد karşılıklı bağ ve dostluğu kurar
شغفKomşuTutkulu sevgiKalbin zarını delip içine işleyen şiddetli ve yakıcı aşkشغف kontrolü zorlayan bir tutkudur; ودد ise dengeli, yapıcı ve birleştirici sevgidir
بغضZıtNefret ve iticilikKalbin bir şeyden tiksinerek uzaklaşması ve itmesiودد kökünün sağladığı çekim ve kaynaşmanın tam karşıtı olan nefret ve mesafe

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaوددSevmek, samimiyet beslemek, arzu etmekKalbin çekilmesi, sevgi bağı ve kavuşma isteğiKesin
Latinceaffectio, caritas, desideriumSevgi bağı, şefkat, özlem duyulan arzuDuygusal yakınlığı ve yönelimi karşılar; ilahi merhamet boyutunu kısmen dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceaffection, cordial love, yearningİçten sevgi, samimi bağ, şiddetli arzuHem muhabbeti hem de temenni/istek boyutunu verir; kökün türev zenginliğini tek kelimeyle karşılamazGüçlü
AlmancaZuneigung, Herzlichkeit, BegehrenMeyil, içten sevgi, arzu duymaKalbin meylini ve samimiyeti iyi yansıtırGüçlü
Fransızcaaffection, attachement, souhaitBağlılık, samimi muhabbet, temenniİki varlık arasındaki bağ ve yöneliş yönünü karşılarGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary ve Lane’s Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
مَوَدَّةً / بِالْمَوَدَّةِ / الْمَوَدَّةَİnsanlar arası samimi sevgi, kaynaşma ve bağEşler arası bağ, akrabalık hukuku ve dostluk ilişkileri bağlamı; Nisâ 4:73, Mâide 5:82, Rûm 30:21, Şûrâ 42:23, Mümtehine 60:1
يَوَدُّ / وَدُّوا / وَدَّ / تَوَدُّŞiddetli istek, arzu ve temenniDünyada çok yaşamayı isteme, kötülük dileme veya azaptan kurtulmayı arzulama bağlamı; Bakara 2:96, Bakara 2:105, Âl-i İmrân 3:118, Hicr 15:2, Meâric 70:11
الْوَدُودُKullarını çok seven ve ihsanıyla sevdiren ilahi isimİlahi bağışlama, merhamet ve lütuf bağlamı; Hûd 11:90, Burûc 85:14
وَدًّاİlahi lütufla kalplere yerleştirilen sevgi ve itibarİman edip salih amel işleyenlere bahşedilen muhabbet bağlamı; Meryem 19:96
وَدًّاCahiliye putunun özel ismi (Vedd)Nûh kavminin taptığı dikili taş/put bağlamı; Nûh 71:23

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEsma-i Hüsna (el-Vedûd)Allah'ın kullarını sevmesi ve kulların O'nu sevmesinin mahiyeti; sevginin irade veya ihsan sıfatına ircaıİlahi rıza, lütuf ve kullarına hayır dileme yönünde anlam yoğunlaşması
FıkıhAile hukuku ve müvâlâtEşler arasındaki hukuki ve ahlaki bağın temeli; müşriklerle siyasi ve askerî dostluk (meveddet) yasağının sınırlarıNikâhın gayesi olan ülfet ve toplumsal sadakat yükümlülüğü
TefsirÂl-i İmrân, Şûrâ ve Rûm tefsirleriAyetlerde geçen meveddetin peygamber ailesine sevgi mi yoksa akrabalık bağını gözetme mi olduğu tartışmasıİman bağıyla kurulan kalbî kaynaşma ve toplumsal dayanışma
HadisMüminlerin kardeşliği ve ülfetMüminlerin birbirini sevmesinde tek bir beden gibi olması rivayetlerindeki kullanımBencil olmayan, yardımlaşma ve merhamet üreten aktif sevgi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniYaratıcı-kul ve mümin-mümin ilişkisiKarşılıksız muhabbet ve ilahi lütuf bağıİbadet ve itaati zorakilikten çıkarıp gönüllü bağlılığa dönüştürmeودد kökü, imanın kalbe yerleşmesini ve ibadetin sevgiyle ifasını sağlarKesin
İlmiBilişsel ve iradi yönelişBilgiye ve hakikate duyulan samimi iştiyakAraştırma ve anlama arzusunu diri tutmaİnsanın bir meseleye kalben meyletmesi öğrenmenin ve kavramanın motor gücüdürGüçlü
SiyasiToplumsal sözleşme ve ittifakİttifak, iç barış ve tebaa kaynaşmasıDış tehditlere karşı iç dayanışmayı tahkim etmeSiyasi yapı yalnızca kanunla değil, fertler arası meveddet ve güvenle ayakta kalırGüçlü
İktisadiTicari ahlak ve yardımlaşmaGüven temelli mübadele ve dayanışmaBencil sömürüyü engelleyip infak ve ortaklığı teşvik etmeSevgi ve hüsnüniyet bağı, iktisadi işlemlerde hile ve tekelleşmeyi azaltırGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerÇekim kuvveti ve bağlanma enerjisiFizikte kütlelerin birbirini çekmesi ve kimyada atomları bir arada tutan kovalent veya iyonik bağlar, kökün iki unsuru birbirine yaklaştırıp sabitleyen hareketiyle yapısal denklik gösterirGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal kohezyon (toplumsal yapışma)Sosyolojide bireyleri ortak amaç ve duygular etrafında bir arada tutan, dağılmayı önleyen sosyal bağ ve dayanışma dinamiğiKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca bireysel, romantik veya psikolojik bir iç duyguya indirgeyerek eylemsel ve toplumsal boyutunu dışlamak
Kur'an içi daha geniş anlamودد kökü sadece bir his değil, iradeyi yönlendiren güçlü bir çekim, akrabalık ve evlilikte kurulan kurumsal bağ ve Allah'ın kullarına yönelik koruyucu lütfudur
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki meveddet uyarılarını salt hissi bir sempati zannedip siyasi sadakat, ittifak ve hukuki velayet ile olan doğrudan bağını kavrayamamak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem bireysel ahlakı hem de toplumsal ve teolojik bağı sevgi ve arzu dinamikleri üzerine nasıl inşa ettiğini gösteren anahtar bir kavramdır
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Eşler arası hukuku düzenleyen ayetlerde, inananlar ile inanmayanlar arasındaki siyasi-toplumsal mesafe bildiren pasajlarda ve ilahi esmanın açıklandığı yerlerde
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dinin sadece kuru emir ve yasaklardan ibaret olduğu zannını yıkarak ilahi düzenin merkezinde sevgi, lütuf ve samimi yönelimin bulunduğunu kanıtlar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamİki nesnenin veya kalbin birbirine doğru eğilip bağlanması, sabitlenerek yerleşmesi.
  • Soyut anlamKarşılıklı sevgi, içten bağlılık, samimi dostluk ve bir hedefe yönelik güçlü iradi arzu.
  • Sistematik karşılıkDağılma eğilimindeki varlıkları bir arada tutan, toplumsal ve ontolojik bütünleşmeyi sağlayan çekim kuvveti.
  • LaTeX modeliFv=k⋅A⋅Br2  ⟹  lim⁡r→0S=1
  • LaTeX açıklamasıModelde Fv iki taraf arasındaki sevgi ve yönelim kuvvetini, k niyet ve lütuf katsayısını, A ve B karşılıklı tarafları, r aralarındaki mesafeyi temsil eder. Aradaki mesafe sıfıra yaklaştıkça sistemin bütünleşme ve sebat derecesi olan S tam birlik durumuna (1) ulaşır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: و