جدل
ج - د - ل
KÖK- 29 geçiş
- 27 ayet
- 19 sîga
- 13 sözlük
Cedle havan tokmağı demektir. “Cedvel” su kanalı demektir. Değişik taraflara kol verilerek bölüşüm yapılır. Bir konunun değişik tarafa çekilerek tartışılmasına “cidal” denmektedir. “Cihad” bir işi başarmak için birleştirmeye çalışılır, “cidal”de ise dağıtmaya çalışılır.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Cedle havan tokmağı demektir. “Cedvel” su kanalı demektir. Değişik taraflara kol verilerek bölüşüm yapılır. Bir konunun değişik tarafa çekilerek tartışılmasına “cidal” denmektedir. “Cihad” bir işi başarmak için birleştirmeye çalışılır, “cidal”de ise dağıtmaya çalışılır.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.545 harfباب الجيم والدال واللام معهما
ج د ل، د ج ل، د ل ج، ج ل د مستعملات
جدل:
رجل جَدلٌ مجِدالٌ أي خصمٌ مِخصام، والفعلُ جادَل يُجادَله مُجادَلةً.
وجَدَلتُه جدلاً، مجزومٌ، فاتجَدَلَ صريعاً، وأكثر ما يقال: جَدَّلته تجديلاً أي صَرَ عتُه، ويقال للذَّكَرِ العَرِدِ: أنه لجدرٌ جَدِلٌ.
وجُدُول الإنسان: قصب اليدين والرَّجلين.
وإنسانُ مَجدول الخلق أي لطيف القصب.
وجَديلُ: النّاقةِ: زمامُها إذا كان مَجدُول
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR1.082 harfالجَدْلُ: العضوُ، والجمع الجُدول. والأَجْدَلُ: الصقرُ. والمِجْدَلُ: القَصْر. قال الأعشى:
في مِجْدَلٍ شُيِّدَ بُنْيانُـه يَزِلُّ عنه ظُفُرُ الطائِر
والجِدالُ: البلَحُ إذا اخضرّ! واستدار قبل أن يشتدّ، بلُغَةِ أهلِ نجد، الواحدة جَدالَةٌ. والجَدالَةُ: الأرضُ. يقال: طعنه فَجدَّلَهُ، أي رماه بالأرض، فانْجَدَلَ، أي سقط. وجادَلَهُ، أي خاصمه، مُجادَلةً وجِدالاً؛ والاسم الجَدَلُ، وهو شدّة الخصومة.
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR10.122 harfباب الجيم والدال مع اللام
جدل ، جلد ، دجل ، دلج : مستعملة .
جدل : الجَدْلُ : شِدَةُ الفَتْلِ .
يقال : إنه لَحَسنُ الأَرْمِ وَحَسَنُ الجَدْل إذا كان حَسَنَ أسر الخَلْق .
وجَدَلْتُ الحَبْلَ جَدْلاً إذا شَدَدتَ فتله ، ومنه قيل لِزِمَامِ الناقة : الجَدِيل .
( أبو عبيد ) : الجَدْلاَءُ والمَجْدُولةُ من الدروع : نحو الموضونة ، وهي المنسُوجةُ .
قال الحطيئة :
جَدلاءَ مُحْكَمَةٍ من نَسجِ سلاَّمِ
قال الليث
باب الجيم والدال مع اللام جدل ، جلد ، دجل ، دلج : مستعملة . جدل : الجَدْلُ : شِدَةُ الفَتْلِ . يقال : إنه لَحَسنُ الأَرْمِ وَحَسَنُ الجَدْل إذا كان حَسَنَ أسر الخَلْق . وجَدَلْتُ الحَبْلَ جَدْلاً إذا شَدَدتَ فتله ، ومنه قيل لِزِمَامِ الناقة : الجَدِيل . ( أبو عبيد ) : الجَدْلاَءُ والمَجْدُولةُ من الدروع : نحو الموضونة ، وهي المنسُوجةُ . قال الحطيئة : جَدلاءَ مُحْكَمَةٍ من نَسجِ سلاَّمِ قال الليث : جمع الجَدلاءِ : جُدْلٌ ، وقد جُدِلَتْ الدروع إذا أُحكمت . ويقال : إنه لَجَدِلٌ إذا كان شديد الخصام ، وإنه لَمِجْدَلٌ ، وقد جادل فلاناً جِدالاً ومجادلة . والجُدُول : الأعضاء ، واحدها : جَدْلٌ . وقال شمر : سمِّيت الدروع جَدْلاَءَ ومَجْدُلَةً لإحكام حَلَقِها كما يقال : حَبْلٌ مجدول : مفتول ، ودجُدِلَتْ جَدْلاً أي أُحكمَت إحكاماً . وقال الليث : الجَدْلُ : الصَّرعُ . يقال : جَدَلْتُهُ فانجدل صَرِيعاً ، وهو مَجْدول ، وأكثر ما يقال : جدَّلته تجديلاً . والجَدَالَةُ : اسم للأرض . وقيل للصَّريع : مُجَدَّل لأنه يُصْرَعُ بالجَدَالة . وقال الراجز : قد أركَبُ الآلة بعد الآله وأترُكُ العاجِزَ بالجَدَاله ( قلت ) : الكلام المعتمد : طعنه فجدَّله بالتشديد . ( أبو عبيد عن الأصمعي ) : إذا اخضرَّ حَبُّ طلع النخل واستدار قبل أن يشتد فإن أهل نجد يسمونه الجَدَالَ . وأنشد : و سارت إلى يَبْرِينَ خمساً فأصبحت يخر على أيدي السُّقَاة جَدَالُها وقال الليث : يقال للذكر العَرْدِ : إنه لجَدْلٌ خَدْلٌ . قال وجُدُول الإنسان : قَصَبُ اليدين والرِّجلين ، ورجل مجدُولُ الخلق : لطيف القصب . قال : والجَدِيْلةُ : شَرِيْجَةُ الحَمَامِ ، ونحوها . وقال أبو الهيثم : يقال لصاحب الجَدِيْلَةِ : جَدَّالٌ . قال : ويقال : رجل جَدَّالٌ بدّالٌ : منسوب إلى الجَدِيلةِ التي فيها الحمام . قال : ويقال : رجل جدَّال للذي يأتي بالرأي السخيف ، وهذا رأي الجدّالين . ويقال : القوم على جَدِيلَةِ أمرهم أي على حالهم الأول . ( سلمة عن الفرّاء ) في قول الله جل وعز : ( قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَى شَاكِلَتِهِ ) ( الإسراء : 84 ) فصحَّف بعضهم وقال : ( على حدَ يليه ) ، الشاكلة : الناحية والطريقة والجديلة قال : وسمعت بعض العرب يقول : ( وعبد الملك إذ ذاك على جَدِيَلَتِهِ ، وابن الزبير على جَدِيْلَتِهِ ) يريد ناحيته ، ويقال : فلان على جَدِيْلَتِهِ وجَدْلاَئِهِ كقولك : على ناحيته ، وقال شمر : ما رأيت تصحيفاً أشبه بالصواب مما قرأه سليمان بن مالك في التفسير عن مجاهد في قوله جل وعز : ( قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَى شَاكِلَتِهِ ( فصحَّف وقال : ( على حدَ يليه ) وإنما هو : على جَدِيْلَتِهِ أي ناحيته ، وهو قريب بعضه من بعض . وقال أيضاً أعني الليث : الجَدِيْلَةُ أيضاً : الرهط وهي من أَدَمٍ يأتزرُ بها الصبيان ، والحُيَّض من النساء . وقال غيره : جديلةُ طيِّيءٍ : قبيلة منهم ، يُنسب إليهم فيقال : جَدَلِيٌّ ، وقال الليث : وجَدَيِلَةُ أسَدٍ : قبيلة . وقال الليث : الأجدَلُ من صفة الصَّقر ، قال : ورجل أجْدَلُ المنكب : فيه تطأطؤ ، وهو خلاف الأشرف من المناكب : ( قلت ) : هذا عندي خطأ ، إنما الصواب : رجل أحدلُ المنكب ، هكذا رُوي لنا عن أبي عبيد ، عن أبي عمرٍ و قال : الأجْدَلُ : الذي في منكبيه ورقبته انكباب على صدره وقد مر في بابه . وقال الليث : إذا جعلت الأجْدَلَ نعتاً قلتَ : صقر أجْدَلُ ، وصقور جُدْلٌ ، وإذا تركته اسماً للصّقر قلتَ : هذا الأجْدَلُ ، وهي الأجادلُ ، لأن الأسماء التي على أفعَل تُجمع على فُعْل إذا نُعت بها فإن جعلتها أسماء محضة جُمعت على أفاعل ، وأنشد أبو عبيد : يخُوتُون أخرى القَوم خَوْتَ الأجَادِلِ ( أبو عبيد عن أبي عبيدة ) قال : الأجَادِلُ : الصقور ، واحدها : أجْدَلُ . قال أبو عبيد : وقال الأصمعي : إذا قويَ الفصيل ومشى فهو راشحٌ فإذا ارتفع عن الراشحِ فهو جَادِلٌ . وقال الليث : الجَدْوَلُ : نهر الحوض ونحو ذلك من الأنهار الصغار ، يقال لها : الجَدَاوِلُ . والمِجْدَلُ : القصر المشرف ، وجمعه : مَجَادِلُ . وقال غيره : الجَدْلُ : أن يُضْرَبَ عُرض الحديد حتى يُدَمْلَجَ . وهو أن يُضرب حروفه حتى يستدير . ويقال : جادلتُ الرجل فَجَدَلْتُهُ جَدْلاً إذا غَلَبْتَهُ . ورجل جِدلٌ إذا كان ألوى في الخِصَامِ . وفي الحديث أن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) قال : ( أنا خاتم النبيين في أم الكتاب وإن آدم لمُنْجَدِلٌ في طينته ) . قال شمر : المُنْجَدِلُ : الساقط . والمُجَدَّلُ : الملقى بالجدالة وهي الأرض ، وقال الهذلي : مُجَدَّلٌ يُتَكَسَّى جِلدُهُ دَمَهُ كما تَقَطَّرَ جِذْعُ الدَّوْمَةِ القُطُلُ دجل : يقال : دَجَلَ وسَرَجَ إذا كذب . وبينهم دَوْجَلَةٌ وهوجَلَةٌ ، ودَوْجَرَةٌ وسَوْرَجَةٌ ، وهو كلام يُتناقل ، وناس مختلفون . ( ثعلب عن ابن الأعرابي ) قال : الدَّاجِلُ : المُموِّهُ الكذاب ، وبه سُمِّي الدَّجَّال . وقال الأصمعي : دَجَلَ الرَّجُلُ المرأة وَدَجَاها إذا جامعها ، وهو الدَّجْلُ ، والدَّجْوُ . وقال الليث : الدَّجْلُ : شدة طليِ الجرب بالقَطْرانِ . ( أبو عبيد ) : المُدَجَّل : البعير المهنوء بالقِطرَان . ودِجْلَةُ : اسم معرفة لنهر العراق ، ودُجَيْل : نهر صغير يَنْخَلِجُ من دجلة . وقال الليث : الدَّجَّالُ هو المسيح الكذاب ، وإنما دَجْلُهُ ، سِحْرُهُ وكَذِبُهُ لأنه يُدْجِلُ الحق بباطله ، ويقال : إنه رجل من اليهود يخرج في آخر هذه الأمة . ( قلت ) : كل كَذَّابٍ فهو دجال ، وجمعه : دجَّالون ، قيل للكذاب دَجَّالٌ لأنه يستر الحق بكذبه . وقال الأصمعي : إذا هُنِىءَ البعير أَجمعَ فذلك التدجيل ، وقد دجَّلته ، فإذا جعلته في المساعر فذلك : الدَّسُّ . قال : والدّجَّالة : الرفقة العظيمة ، وأنشد : دجَّالة من أعظم الرِّفاق وكل شيء موّهته بماء ذهب وغيره فقد دجَّلته . ويقال لماء الذهب : دَجَّالٌ ، وبه شُبِّه الدّجّال لأنه يُظهر خلاف ما يُضمر . دلج : قال ابن السكيت : أَدْلَجَ القوم إدلاجاً إذا ساروا الليل كله فهم مُدْلِجُونَ ، وادّلجوا بتشديد الدال إذا ساروا في آخر الليل ، وأنشد : إن لَهَا لَسَائِقاً خَدَلَّجَا لم يُدلِجِ الليلة فيمن أدلجا ويقال : خرجنا بِدَلْجَةٍ ودُلْجَةٍ إذا خرجوا في آخر الليل . وقال الليث : هو الدَّلَجُ ، والدُّلْجَةُ ، والفعل : الإدلاَجُ ، والادِّلاَجُ . والمُدْلِجُ : من أسماء القنفذ ، سمي مُدْلجاً لأنه لا يهدأ بالليل سَعْياً ، وقال عبدَةُ : قَوْمٌ إذا دَمَسَ الظلام عليهم حَدَجُوا قَنَافِذَ بالنميمة تَمْزَعُ ( أبو عبيد عن أبي عمرٍ و ) : المَدْلَجُ : ما بين الحوض إلى البئر ، والأصمعي مثله . والدَّالِجُ . الذي يتردد بين البئر والحوض بالدلو يُفرغها فيه وأنشد : بَانَتْ يداه عن مُشَاشِ والجِ بَيْنُونَةَ السلم بكف الدَّالجِ وقد دَلَجَ يَدْلُجُ دُلُوجاً . ويقال للذي ينقل اللبن ، إذا حُلبت الإبل ، إلى الجِفَان : دَالِجٌ . والعُلبة الكبيرة التي يُنقل فيها اللبن هي المِدلجَةُ . والدَّوْلَجُ ، والتَّوْلَجُ : الكِنَاس ، الأصل : وَوْلَجٌ ، فقُلبت الواو تاء ثم قُلبت دالاً والتُّلَجُ : فرخ العُقابِ ، أصله : وُلَجٌ . جلد : قال الليث : الجِلدُ : غشاء جسد الحيوان ، ويقال جِلْدَةُ العين ، وقال الله جل وعز ذاكراً أصحاب النار حين تشهد جَوارِحُهُم : ( يَعْمَلُونَ وَقَالُواْ لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدتُّمْ عَلَيْنَا قَالُو ( صلى الله عليه وسلم ) 1764 اْ أَنطَقَنَا اللَّهُ الَّذِى أَنطَقَ كُلَّ شَىْءٍ ) ( فصلت : 21 ) قال أهل التفسير وقالوا لفروجهم فكنى بالجلود عنها ، وقال الفرَّاء : الجِلْدُ ها هنا : الذَّكَرُ كنى الله عنه بالجلد كما قال : ( أَوْ جَآءَ أَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّن الْغَآئِطِ ) ( النساء : 43 ) والغائط : الصحراء ، والمراد من ذلك : أو قضى أحد منكم حاجة . المنذري عن ثعلب عن سلمة عن الفراء قال : القُلْفة ، والقَلَفَة ، والرُّغْلة ، والرَّغْلة ، والجُلدة ، كله : الغُرلة وقال الفرزدق : من آل حَوْرَانَ لم تَمْسَسْ أُيُورَهُم موسى فَتَقْطَعَ عنهم يابس الجُلَدِ وقال ابن السكيت : الجَلْدُ : مصدر جَلَدَهُ يَجْلِدُهُ جَلْداً . ورجل جَلْدٌ وجليد بيِّن الجَلَدِ والجَلاَدَةِ . والجلد أيضاً : الإبل التي لا أولاد لها ، ولا ألبانَ بها . والجَلَدُ : أن يُسلخ جِلْدُ الحُوَارِ ثم يحشى ثماماً أو غيره من الشجر ، وتُعطَفُ عليه أمُّه فترأمُهُ ، قال العجاج : وقد أرَانِي للغَوَانِي مَصْيَدَا مُلاوَةً كأن فوقي جَلَدَا أي يَرْأَمْنَنِي ويعطفن عليَّ كما ترأَمُ الناقة الجَلَدَ . قال : والجَلَدُ : الغليظ من الأرض ، وأنشد : والنَّؤْيُ كالحوض بالمظلومة الجَلَدِ وكان ابن الأعرابي يقول : الجِلْدُ ، والجَلَدُ : واحد ، مثل شِبْهٍ ، وشَبَهٍ . قال ابن السكيت : وليس بمعروف ما قال . قال : والتجليد للإبل بمنزلة السَّلخِ للشاء ، وقد جلَّدْتُ الناقة إذا سلختها . وقال الليث : يقال : هذه أرض جلدة ، ومكان جلد ، والجميع : الجَلَدَاتُ . وناقة جَلْدَةٌ ، ونوق جَلَدَاتٌ ، وهي القوية على العمل والسير . ويقال : جَلَدْتُهُ بالسيف جلداً إذا ضَرَبْتَ جِلْدَهُ . وجالدناهم بالسيوف جلاداً أي ضاربناهم . وجلدتُ به الأرض أي صَرَعْتُهُ . قال : ويقال للناقة الناجية : جَلْدَةٌ ، وإنها لذات مَجْلُودٍ أي فيها جلادة ، وأنشد : من اللواتي إذا لانت عَرِيكَتُها يبقى لها بعدها آلٌ ومجلُودُ قال : مجْلُودُها : بقيةُ جَلَدِها ، قالهُ أبُو الدُّقَيْشِ . ( شمرٌ عن ابن الأعرابي ) : جُلِدَتِ الأرضُ من الجَلِيدِ ، وأَجْلَدَ الناسُ ، وَجَلِدَ البَقْلُ . ويُقالُ في الصَّقيع والضَّريبِ : مِثلُهُ ، ضُرِبَتِ الأرضُ ، وَأَضْرَبْنا ، وضَرِبَ البَقْلُ . ويُقالُ لمِئْلاَةِ النَّائِحَةِ : مِجْلَدٌ ، وجمعُهُ : مَجالِدُ . قال أبو عبيدٍ : وهي خِرَقٌ تُمْسِكها النَّوَائِحُ إذا نُحْنَ بأَيديهِنَّ . وقال عديُّ بنُ زيدٍ : إذا ما تكَرَّهْتَ الخَلِيقَةَ لامْرِىءٍ فلاَ تَغْشَهَا وَاجْلِدْ سِوَاها بمجْلَدِ أي خذْ طريقاً غيْرَ طريقها ، ومَذْهباً آخرَ عنها ، واضْرِبْ في الأرضِ لِسِوَاها . ( عمرو عن أبيه ) : أَحْرَجتُهُ إلى كذا وأَوْجَيْتُهُ ، وأَجلَدْتهُ ، وأَدْمَغْتُهُ ، وأدْغَمتُهُ إذا أَحْوَجْتَه إليْهِ . ( ابن الأعرابي ) : جَزَزْتُ الضأَنَ ، وحَلَقْتُ المِعْزَى ، وجَلْدْتُ الجَمَلَ ، لا تقولُ العرَبُ غيرَ ذلكَ . ( أبو عبيد عن الأصمعيِّ ) : الجَلَدُ من الإبِلِ : الكِبارُ التي لا صِغارَ فيها . وأنشدنا : تَوَاكَلَها الأزْمانُ حتى أَجَأْنَهَا إلى جَلَدٍ مِنها قليلِ الأسافِلِ أسافلُها : صِغارُها . وقال الفرَّاء : الجَلَدُ من الإبلِ : التي لا أولادَ مَعها فتَصبر عَلَى الحرِّ والبرْدِ . ( قلت ) : الجَلَدُ من الإبلِ : التي لا ألبانَ لها ، وقد وَلَّى عنها أولادُها . ويَدخُلُ في الجَلَدِ : بَناتُ اللبون فمَا فَوقها من السِّنِّ ويُجمعُ الجَلَدُ أجلاداً ، وأجاليدَ . ويدخلُ فيها المخاضُ ، والعِشارُ ، والحيالُ ، فإذا وضَعَتْ أولادَها زالَ عنها اسمُ الجَلَد ، وقيلَ لها : العِشارُ واللِّقَاحُ . ( أبو عبيد عن الأصمعي ) : الجلَدُ : أن يُسلخَ جلدُ البعيرِ أو غيرِه من الدواب فيُلبَسَه غَيْرُه من الدوابِّ ، وقال العجاج يصفُ الأسدَ : كأنْهُ في جَلَدٍ مُرَفّلِ ( غَيْرُه ) : تَمْرَةٌ جَلْدَةٌ صُلْبَةٌ مُكْتَنِزَةٌ . وأنشد : وكنتُ إذا ما قُرّب الزاد مُولَعاً بِكُلِّ كُمَيْتٍ جَلَدَةٍ لَمْ تُوَسَّفِ والمجلَّد : مقدار من الحِمْلِ مَعْلوُمُ المَكِيلَةِ والوزن . ويقال : فلان عظيم الأجْلادِ والتَّجَالِيدِ إذا كان ضخماً قويَّ الأعضاء والجسم . وجمع الأجْلادِ : أجَالِدُ ، وهي الأجسام . وفي حديث القَسَامَةِ : ( رُدُّوا الأيمان على أجَالِدِهِم ) أي عليهم أنفسهم ، وكذلك : التجاليد . قال الشاعر : يَبْنِي تجاليدي وأقتَادَهَا نَاوٍ كرأس الفَدَنِ المُؤْيَدِ وَجَلُودُ : قرية بأفريقية إذا نُسب إليها قيل : جَلُوديٌّ بفتح الجيم . وقال أبو زيد : حملتُ الإناء فاجْتَلَدتُهُ واجتلدتُ ما فيه إذا شَرِبْتَ كل ما فيه . ( قلت ) : ويقال : اجَتْلتُهُ . واجتلْتُ ما فيه . ( أبو عبيد عن الفراء ) : إذا ولَدَتِ الشاة فمات وَلَدُهَا فهي شَاةٌ جَلَدٌ . ويقال لها أيضاً : جَلّدَةٌ . وجِمَاعُ جَلَدَةٍ : جَلَدٌ ، وجَلَدَاتٌ .
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR6.664 harf(باب الجيم والدال وما يثلثهما)
(جدر) الجيم والدال والراء أصلان، فالأوّل الجِدار، وهو الحائط وجمعه جُدُر وجُدْران. والجَدرُ أصل الحائط. وفي الحديث: "اسْقِ يا زُبيرُ ودَعِ الماء يرجع إلى الجَدْر([1])". وقال ابن دريد: الجَدَرَةُ حيٌّ من الأزْدِ([2]) بنوا جدار الكعبة. ومنه الجَديرة، شيءٌ يُجعَل للغنم كالحظيرة. وجَدَر: قرية. قال:
ألا يا اصْبَحينا فَيْهَجاً جَدَرِيَّةً *** بماءِ سحابٍ يَسْبِقُ الحقَّ
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR931 harf- الجدال: المفاوضة على سبيل المنازعة والمغالبة، وأصله من: جدلت الحبل، أي: أحكمت فتله ومنه: الجديل (الجديل والجدالة: الأرض. راجع: المحكم 1/179)، وجدلت البناء: أحكمته، ودرع مجدولة، والأجدل: الصقر المحكم البنية. والمجدل: القصر المحكم البناء، ومنه: الجدال، فكأن المتجادلين يفتل كل واحد الآخر عن رأيه. وقيل: الأصل في الجدال: الصراع وإسقاط الإنسان صاحبه على الجدالة، وهي الأرض الصلبة. قال الله تعالى:
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR825 harfج د ل
جدل الحبل: فتله وزمام مجدوزل وهو الجديل.
تقول: كأن في الجديل إحدى بنات جديل.
وطعنه فجدله: ألقاه على الجدالة وهي الأرض.
قال: قد أركب الآلة بعد الآلة وأترك العاجز بالجدالـة وتقـول: إن وقفن فمجادل وإن مررن فأجادل: إن وقفن فقصور وإن مررن فصقور.
قال الأعشى: في مجدل شد بنيانه يزل عنه ظفر الطائر وكان فلان جدالاً فصار تماراً وهو بائع الجدال وهو البلح سمي لاشتداده أو بائع
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR9.046 harfالجَدْل: شِدَّة الفَتْل. وجَدَلْتُ الحَبْلَ أَجْدِلُه جَدْلاً إِذا شددت فَتْله وفَتَلْتَه فَتْلاً مُحْكَماً؛ ومنه قيل لزمام الناقة الجَدِيل. ابن سيده: جدل الشيءَ يَجْدُله ويَجْدِله جَدْلاً أَحكم فَتْله؛ ومنه جارية مَجْدُولة الخَلْق حَسَنة الجَدْل. والجَدِيل: الزمام المجدول من أَدم؛ ومنه قول امرئ القيس:
وكَشْحٍ لطيفٍ كالجَدِيل مُخَصَّرٍ،
وسَاقٍ كأُنْبُوب السَّقِيِّ المُذلَّل
قال: وربما سُمِّي
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR193 harf* ج د ل * * الجَدْلُ * العضو و * الأَجْدَلُ * الصقر و * جادَلَهُ * خاصمه * مُجَادَلةً * و * جِدَالاً * والاسم * الجَدَلُ * وهو شدة الخصومة و * الجَنْدَلُ * الحجارة و * الجَدْوَلُ * النهر الصغير
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR6.730 harfجدله أي الحبل. يجدله ويجدله من حدى نصر وضرب، جدلا: أحكم فتله فهو مجدول وجديل منه: الجديل: الزمام المجدول المحكم فتله من أديم قال امرؤ القيس:
وكشح لطيف كالجديل مخصر وساق كأنبوب السقي المذلل وقال ذو الرمة:
وحتى كست مشى الخشاش لغامها إلى حيث يثنى الخد منها جديلهـا الجديل أيضا: حبل من أدم أو شعر في عنق البعير، ربما سموا الوشاح جديلا،
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR10.061 harfجَدَلَهُ
1 جَدَلَهُ جدل جدله جدلة , aor. جَدُلَ (S, K) and جَدِلَ , (K,) inf. n. جَدْلٌ, (S,) He twisted it firmly; (S, K;) namely, a rope. (S.) ― -b2- He made it firm, strong, or compact. (TA.) ― -b3- [Hence,] جَارِيَةٌ حَسَنَةٌ الجَدْلِ (assumed tropical:) [A girl of beautiful compacture; of beautiful, compact make]. (S.) ― -b4- [Hence also,] عَمِلَ عَلَى شَاكِلَتِهِ الَّتِى جُدِلَ عَلَيْهَا
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.290 harfجَدَلَ
جَدَلَ I , U ( n. ac. جَدْل 1 ),
a. Twisted firmly.
b. Threw down.
c. ( n. ac. جُدُوْل 27 ), Became hard, solid.
جَدِلَ
جَدِلَ A ( n. ac. جَدَل 4 ),
a. Disputed, wrangled.
جَدَّلَ
جَدَّلَ II ,
a. Threw down.
جَاْدَلَ
جَاْدَلَ III ,
a. Disputed with.
تَجَدَّلَ
تَجَدَّلَ V ,
a. Was thrown down; fell down.
b. Was firmly twisted.
تَجَاْدَلَ
تَجَاْدَلَ VI ,
a. Disputed, argued
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR33.038 harfجدل
جَدَلَ - يَجْدُلُ (جَدَلَ - يَجْدِلُ) - جَدَل - جِدال - جَادَلَ - يُجَادِلُ
جَدَلَ - يَجْدُلُ (جَدَلَ - يَجْدِلُ) + كائن + شيئاً أو أمراً: يشده ويقويه ويجعله متماسكاً
جَدَلَ - يَجْدُلُ + كائن + شيئاً : يشده ويقويه ويجعله متماسكاً ، بأن يبرمه ويفتله على بعضه فيحكمه ويقويه جَدَلَ - يَجْدُلُ + كائن + أمراً: يشده ويقويه ويجعله متماسكاً بأن
Sîgalar(19)
- يُجَادِلُMücadele eder(يُفَاعِلُ)×5
- يُجَادِلُونَMücadele ederler(يُفَاعِلُونَ)×5
- جَدَلًاMücadele etmek(فَعَلًا)×2
- يُجَادِلُونَكَSeninle mücadele ederler(يُفَاعِلُونَكَ)×2
- أَتُجَادِلُونَنِيBenimle mücadele mi ediyorsunuz?(أَتُفَاعِلُونَنِي)×1
- تُجَادِلُMücadele eder(تُفَاعِلُ)×1
- تُجَادِلُكَSeninle mücadele eder(تُفَاعِلُكَ)×1
- تُجَادِلُواMücadele etmeyin(تُفَاعِلُوا)×1
- تُجَادِلْMücadele etme(تُفَاعِلْ)×1
- جَادَلُوكَSeninle mücadele ettiler(فَاعَلُوكَ)×1
Mücavir kökler43 mücavir (167 toplam)
- دحض
2 ortak ayet · Dahd (dal,ha,dat) : Kaygan, çıplak yerdir
- غير
5 ortak ayet · Ğayr, Ğayr dışında demektir
- أله
17 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
- سلط
3 ortak ayet · Salata, doğranmış sebze demektir
- صرف
2 ortak ayet · (sad) “Sarim” toplanıp yığılmış meyve, “serm” meyve veya…
- بطل
2 ortak ayet · Batn ve zehr sırt ve karın (daha çok hayvanlar için)…
- أيي
7 ortak ayet · Evye kuş yuvası demektir
- نوح
2 ortak ayet · “Nevh” rüzgar estiğinde uğultu çıkaran dağdır
- فسق
2 ortak ayet · Fısk (sin) Ceviz ve benzeri yemişlerin dış kabuğunun…
- سمي
2 ortak ayet · Ad verilen
- قلب
3 ortak ayet · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır
- سمع
3 ortak ayet · İşiten
Geçtiği ayetler(27)
هَأَنْتُمْ هَؤُلَاءِ جَادَلْتُمْ عَنْهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَمَنْ يُجَادِلُ اللَّهَ عَنْهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَمْ مَنْ يَكُونُ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا
Mücadele ederİşte siz öyle kimselersiniz ki; dünya hayatında onları savunuyorsunuz. Ama kıyamet günü Allah’a karşı onları kim savunacak? Yahut onlara kim vekil olacak?
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطَانٍ مَرِيدٍ
Mücadele ederİnsanlardan kimi; Allah hakkında bilmeden tartışır ve azgın şeytanın ardına düşer.
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَابٍ مُنِيرٍ
Mücadele ederİnsanlardan öyleleri vardır ki; bilmeden, doğruya götüren bir rehberi olmadan, aydınlatıcı bir kitabı bulunmadan Allah hakkında tartışmaya girer.
… وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَابٍ …
Mücadele ederGörmez misiniz ki; Allah, göklerde olanları da, yerde olanları da size müsahhar kılmıştır. Gizli ve açık olarak nimetlerini size bolca vermiştir. İnsanlar arasında hiç bir bilgisi olmadan, hiç bir rehberi ve aydınlatıcı kitabı yokken Allah hakkında tartışanlar vardır.
مَا يُجَادِلُ فِي آيَاتِ اللَّهِ إِلَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِي الْبِلَادِ
Mücadele ederKüfredenlerden başkası Allah’ın ayetleri üzerinde tartışmaya girişmez. Öyleyse onların şehirlerde dönüp dolaşması seni aldatmasın.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | جدل |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | حجج, نزع, صوم, مرى |
| Zıt Kök | سلم |
| Çekirdek Özet 1 | Birbirine dolanan liflerin gerilip sıkıca bükülmesi ve hasmı yere sermek üzere büküp çekme |
| Çekirdek Özet 2 | Karşıt savları ve zihni dirençleri birbirine dolayarak üstün gelme veya hakikati saptırma gayreti |
| Çekirdek Özet 3 | Bir önermeyi ya da muhatabı kendi ekseninden büküp yere sermeyi hedefleyen karşılıklı çekişme mekanizması |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca laf kalabalığı veya basit fikir alışverişi sanıp, hasmı fikrinden bükerek alt etme ve direnç kırma kastını gözden kaçırmak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| جد | Kesmek, sınırlandırmak, sertleşmek ve zeminde somut bir direnç oluşturmak anlamını taşır; جدد (yenileme, kesip ayırma), جدر (duvar çekme, katılık) ve جدث (kabir, toprağı yarma) köklerinde de bu sert ayrım ve katılık esastır. | ل | Çoban değneği ve bağlama imgesi taşıyan ل harfinin eklenmesiyle katılık ve keskinlik kendi içine dönük bir bükülmeye, liflerin birbirine dolanarak gerilim ve mukavemet kazanmasına evrilmiştir. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ج | Değnek, deve; taşıma, yol alma, toplama | Kuvveti bir noktadan diğerine yükleyerek taşıma ve yönlendirme direnci |
| د | Kapı; giriş, geçiş, hareket | Eşiği koruma, geçişi sınırlandırma veya bir alandan diğerine yön değiştirme |
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlama | Harekete yön verme, sarma, dolama ve boyunduruk altına alma |
| جدل | Taşıyıcı bir gücün bir eşik etrafında sarılıp dolanarak kendi üzerinde gerilim üretmesi | Karşılıklı iki gücün veya fikrin lifler gibi birbirine sarılarak gerilmesi, birinin diğerini büküp yere çalması |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | İp veya deri kayış liflerinin sımsıkı ve çözülmeyecek şekilde birbirine sarılması (فتل الحبل); devenin sağlam örülmüş yuları (جديل); güreşte hasmı kıvırıp sert toprağa (جدالة) fırlatmak. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | İmruü’l-Kays şiirinde ince ve sıkı yapılı beli sağlam örülmüş deve yularına benzeterek anar: وكشح لطيف كالجديل مخصر / وساق كأنبوب السقي المذلل |
| Erken Arapça kullanım | Kuşatıcı ve sağlam örülmüş zırh için درع مجدولة, kemikleri etle sıkıca kenetlenmiş yapılı beden için مجدول الخلق ve yırtıcı kuvvetinden ötürü doğan/şahin için الأجدل tabirleri kullanılır. |
Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha.
Sami etimolojik katman
Sami dil ailesi genelinde kök, liflerin birbirine sarılması, örülmesi, sertleşme ve dolayısıyla bükerek hasmı devirme semantik dairesiyle bağlantılıdır. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarında kök doğrudan g-d-l (İbranice gādal / giddēl: büyümek, bükülmek, saç örgüsü yapmak; Aramice gədal: örmek, bükmek) biçiminde mevcuttur. İbranicede gədīlīm (bükülmüş ipler, püsküller) kelimesi, nesnelerin birbirine kuvvetle katlanıp örülmesi anlamını doğrudan korur. Akadca katmanında g-d-l köküyle bağlantılı formlar (gidlu: örgü, bükülmüş lif demeti) aynı somut kökene işaret eder. Arapçada kök bir yandan fiziksel örgünün ve sıkılığın (el-cedîl), diğer yandan bu bükme hareketinin zihni ve sözel bir güreşe dönüştürülerek hasmın savını büküp yere çalma (el-cidâl) eyleminin adı olmuştur.
Güven Kesin
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | İpin bükülmesinden (fatl) sözel karşı koymaya geçiş | Birbirine dolanan liflerin gerilimi, iki muhatabın birbirinin savını çürütmek için sözü büküp gerilimli çatışma üretmesine aktarılmıştır. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice g-d-l (bükmek, örmek), Aramice gədal (örgülü ip) | Somut zemin bütün Batı ve Kuzeybatı Sami dillerinde ip, saç ve lif bükümü üzerine kuruludur; Arapçada sözel çatışma mecazı kurumsallaşmıştır. | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik b-k-m veya g-d kök tabakası | Lif, düğüm ve katılık türevleriyle sınırlı kalıp geniş dil ailelerinde doğrudan fonetik türev izi seyrektir. | Muhtemel |
Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lisān al-ʿArab.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| جدل | Anlamlı | Bükmek, germek, çekişmek | İpin sıkı bükülmesi, sert zemin, hasmı büküp yere fırlatma ve tartışma | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| جلد | Anlamlı | Sertlik, deri, dayanıklılık | Canlı bedenini saran sert örtü; darbeye ve zorluğa tahammül gösterme | Ters harf sırası (kalb); Kur'an'da geçer |
| دجل | Anlamlı | Sıvamak, örtmek, yalanla aldatmak | Bir şeyin üzerini parlak yaldız veya katranla kaplayarak hakikati gizleme | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'mel |
| دلج | Anlamlı | Gece yürümek, kova taşımak | Kuyudan su çekerken iki nokta arasında gidip gelme veya gece yol alma | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'mel |
| لجد | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel |
| لدج | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| جدل | Merkez | Sözel direnç ve hasmı savından bükme | İki tarafın birbirinin zihnini ve delilini eğip yere çalmak üzere kurduğu sert karşıtlık | Büküm, sarma ve mukavemet kırma |
| حجج | Komşu | Kanıtla ikna etme veya galip gelme | Hedefe varmak için sağlam delil ve hüccet ortaya koyma yönü ağır basar; bükme değil delillendirme esastır | Yolu ve gayeyi ispat etme |
| نزع | Komşu | Bir şeyi yerinden söküp koparma | Hak ve iddia üzerinde çekişirken doğrudan mülkiyeti veya hükmü koparıp alma çabası | Sökme ve çekişme |
| خصم | Komşu | Taraf olma ve dava gütme | Hasmın karşısına dikilip hakkını söke söke isteme veya düşmanlıkta direşme | Husumet ve taraf tutma |
| مرى | Komşu | Şüpheye düşürme ve karşılıklı tartışma | Memeyi sağar gibi lafı uzatarak kuşkuyu derinleştirme ve tereddüt üretme | Şüphe odaklı münakaşa |
| سلم | Zıt | Teslim olma, barış ve selamet | Direnci bırakma, çatışmayı tereddütsüz sonlandırma ve bükülmeyi terk edip selamete erme | Çatışmasızlık ve boyun eğiş |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | جدل | Bükerek çekişmek | İpin bükülmesi gibi karşıt argümanları gererek hasmı devirme çabası | Kesin |
| Latince | disputare, polemizari | Tartışmak, hesaplaşmak | Karşılıklı delil tartma (disputatio) anlamını içerir ancak Arapçadaki somut bükme ve yere çalma imgesini dışarıda bırakır | Güçlü |
| İngilizce | to dispute, to debate, to wrangle | Münakaşa etmek, çekişmek | Karşılıklı sert tartışmayı ve atışmayı karşılar; örgü ve lif bükümünden doğan yapısal gerilimi tam yansıtmaz | Güçlü |
| Almanca | streiten, debattieren | Çekişmek, münazara etmek | Çatışmalı tartışmayı ifade eder; hasmın savını büküp devirme nüansı eksik kalır | Güçlü |
| Fransızca | disputer, polémiquer | Söz dalaşına girmek, çatışmak | Fikirlerin sert çarpışmasını verir; ipin lif lif kıvrılarak gerilmesi metaforu bulunmaz | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| جَادَلَ / يُجَادِلُ (Hakkı iptal gayesiyle) | Batılı savunmak ve hakkı çürütmek için düşmanca cedelleşme | İnkârcıların ayetler karşısında teslim olmayıp peygamberlerin getirdiği delilleri kırmak için giriştikleri inatçı mücadele; Mü'min 40:4, Kehf 18:56. |
| جَادَلْتَنَا / جَادَلْتُمْ (Delil yarıştırma) | İki tarafın iddialarını çarpıştırarak bir sonuca varma tartışması | Peygamberlerin muhataplarıyla veya inananların bir meselede karşılıklı fikir yürütmesi; Hûd 11:32, Nisâ 4:109. |
| بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ (Islah edici yöntem) | En güzel metotla, incitmeden zihni düğümleri çözme gayreti | Tebliğde muhatabın inadını tahrik etmeden hakikati ulaştırma bağlamı; Nahl 16:125, Ankebût 29:46. |
| جِدَالَ فِي الْحَجِّ (Hacda sürtüşme yasağı) | Sosyal gerilim ve çekişme ortamı doğuran kavga | İbadet disiplini içinde benliği öne çıkaran, yol arkadaşlarıyla nizaa girmeyi yasaklayan bağlam; Bakara 2:197. |
| تُجَادِلُكَ فِي زَوْجِهَا (Hakkını arama ve yakınma) | Mağduriyetin giderilmesi için ısrarla durumu arz etme | Kocasının zıhar yapması üzerine kadının hak arayışı ve durumunu düzeltme ısrarı; Mücâdele 58:1. |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Cedel ilmi (ilmu'l-cedel) ve münazara | Hasmı susturmak (ilzam) için meşhur ve makbul önermeleri kullanarak delil üretme yöntemi | Hakikati bulmaktan ziyade karşıt fikri büküp alt etmeye yoğunlaşan mantıki yöntem |
| Fıkıh | Hac yasakları ve adabü'l-münazara | Hac ihramında yasaklanan cidalin sınırları; fıkhi hilaf tartışmalarında niza ile meşru münazaranın tefriki | Kavgaya, kin ve husumete yol açan her türlü sürtüşmenin haram kılınması |
| Tefsir | Cedelî ayetlerin tahlili | Kur'an'ın müşriklerin, ehlikitabın ve münafıkların savlarını kendi mantıki kurgularıyla çürütme biçimi | İnadı ve direnci kırmaya yönelik ilahi burhanların karşıt savları iptal edişi |
| Hadis | Cedeli terk etmenin fazileti | Haklı bile olsa münakaşayı terk eden kimseye cennetten köşk vaat eden rivayetler | Zihni kibir ve nefsi tatmin üreten her türlü kısır çekişmeden uzak durma |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İman-inkâr karşılaşması | Zihni direnç ve tebliğ | Hakikatin karşısına dikilen dogmatik önyargıları çözmek veya tersine hakka direnmek | İnsanın varoluşsal gerçeği kabul etmemek için geliştirdiği karmaşık savunma mekanizması | Kesin |
| İlmi | Münazara ve metodoloji | Diyalektik karşıtlık | Önermelerin tutarlılığını test etmek veya karşı tarafın argümanını zayıflatmak | İki savın gerilimli karşılaşmasıyla zayıf olanın elenmesi süreci | Güçlü |
| Siyasi | Müzakere ve muhalefet | Çatışmalı meşruiyet yarışı | Hükmetme veya kural koyma erkini meşrulaştırmak için hasmı diskalifiye etme | Karşıt hiziplerin söylem yoluyla birbirinin hareket alanını daraltması | Güçlü |
| İktisadi | Pazarlık ve sözleşme uyuşmazlığı | Çıkar çatışması ve niza | Fiyat veya mülkiyet bölüşümünde tarafların kendi menfaatini büküp dayatması | Ortak paydanın dağıtılmasında gerilim üreten sözel sürtüşme | Muhtemel |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Torsiyon (burulma gerilmesi) ve mekanik mukavemet | Bir çubuğun veya lif demetinin zıt yönlü iki tork altında kendi ekseni etrafında burulması; malzemenin kırılma ya da akma noktasına kadar gerilimi taşıması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Diyalektik çatışma ve eristik (eristic) tartışma | İki zıt fikrin veya sosyal aktörün uzlaşmadan ziyade birbirinin zeminini yok etmek üzere geliştirdiği karşıt tezler mekanizması | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca sıradan bir fikir alışverişi, çağdaş anlamda medeni diyalog veya basit bir münakaşa düzeyine indirgemek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | İnsanın ontolojik savunma refleksi; liflerin bükülüp gerilmesi gibi benliğin hakikate karşı geliştirdiği direnç, delilleri eğip bükerek karşıdakini yere serme hırsı. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Kur'an'ın insanın en cedelci varlık oluşuna dair uyarısını (Kehf 18:54) hafif bir kusur sanmak; batıl ehlinin ayetleri iptal için yürüttüğü organize zihni tahkimatı kavramamak. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an muhataplarının psikolojik ve epistemolojik direncini ortaya koyar. İnsanın gerçeği doğrudan reddetmek yerine onu eğip bükerek, sofistik gerekçeler üreterek savuşturma huyunu deşifre eder. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Peygamberlerin inkârcı kavimlerle olan münazaralarında (Hûd, Mü'min), insanın hakikate karşı fıtri direncini tasvir eden ayetlerde (Kehf, Zuhruf) ve tebliğ usulünü belirleyen talimatlarda (Nahl). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Hakikatin sadece çıplak bilgi eksikliğinden ötürü inkâr edildiği zannını yıkar; inkârın çoğu zaman bilinçli bir bükme, çarpıtma ve hasmı yere serme (cedel) mekanizmasıyla korunduğunu gösterir. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamİp veya deri liflerinin kuvvetle burularak birbirine dolanması, bu gerilimle oluşan mukavemet ve güreşte hasmı büküp sert zemine fırlatmak.
- Soyut anlamİki zihnin veya iddianın birbiri üzerine tork uygulayarak karşısındakinin direncini kırmaya ve onu savından döndürmeye dönük diyalektik çatışması.
- Sistematik karşılıkBir sistemde karşıt vektörlerin dengesiz gerilim üretmesi; meşruiyet veya hakikat zeminini kendi yönüne bükmek isteyen aktörlerin direnç kırıcı etkileşimi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde üretilen bükülme gerilimini (burulma / cidal torkunu) temsil eder. çekişmenin üzerinde cereyan ettiği konuyu veya kaldıraç kolunu gösterir. ve ise karşıt tarafların birbirini devirmek üzere uyguladığı zıt yönlü kuvvet vektörleridir; bu kuvvetlerin farkı sistemde gerilimi doğurur ve direnci zayıf olan tarafın yere serilmesiyle sonuçlanır.