رزق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ر-ز-ق52 sîga, 153 mücavir kök, 109 ayet, 44 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ملقرِزْقٍثمرالرِّزْقَرزقوَرِزْقٌطيبنفقوَرَزَقَكُمْقدرأكلعبديَرْزُقُ

KökSîga 52Ayet 109Sure 44Mücavir 153

▶ Ağı aç (3B)

رزق

ر - ز - ق

KÖK
  • 123 geçiş
  • 109 ayet
  • 52 sîga
  • 13 sözlük

Üzüm demektir. Sarımtrak parmak üzümdür.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Üzüm demektir. Sarımtrak parmak üzümdür.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR431 harf
القاف والزاي والراء معهما ر ز ق، ز ر ق يستعملان فقط رزق: رَزَق الله يَرزُق العباد رِزقاً اعتمدوا عليه، وهو الاسم أخرج على المصدر وقيل: رَزْقِ. وإذا أخذ الجند أرزاقهم، قيل: ارتزقوا رزقة واحدة أي مرة. زرق: زَرِقَتْ عينُه زُرقةً وزَرَقاً، وازراقت ازريقاقاً. وقول الله عز وجل: "ونحشر المجرمين يومئذ زُرقاً" يريد عمياً لا يبصرون وعيونهم في المنطق كذا زُرْقٌ لا نور لها. وثريدة زُرَيْقاءٌ بلبنٍ وزيت.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR546 harf
الرِزْقُ: ما يُنْتَفَعُ به والجمع والأرْزاقُ. والرِزْقُ العطاءُ، وهو مصدر قولك: رَزَقَهُ الله. والرَزْقَةُ بالفتح: المرّة الواحدة، والجمع الرَزَقاتُ، وهي أطماع الجند. وارْتَزَقَ الجندُ، أي أخَذوا أرزاقهم. وقوله تعالى: "وتجعلون رِزْقَكُمْ أنكم تُكَذِّبونَ" أي شُكْرَ رِزْقِكُمْ. وهذا كقوله "واسألِ القَرْيَةَ" يعني أهلها. وقد يُسَمَّى المطر رَزْقاً، وذلك قوله عزَّ وجلّ: "وما أنزل الله من السماء من
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR3.855 harf
ق ز ر زرق ، رزق ، زقر ، قرز ، رقز استعمل من وجوهه : زرق رزق ( زقر قرز رقز ) . زقر قرز : أما زقر وقرز فإن الليث أهملهما . وقال ابن دُريد : الزَّقْرُ : لُغةٌ في الصقْر لبعض العرب وقاله غيره . قال : والقَرْزُ : قبضكَ الترابَ وغيرهُ بأطرافِ أصابِعِكَ نحو القبصِ . قلتُ : كأنَّ القرزَ بمنزلهِ القرصِ . رقز : والعربُ تقولُ : رَقَزَ ورَقَصَ وهو رَقّازٌ ورَقّاصٌ . زرق : قال الليث : الزَّرْقةُ في العين ،
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR4.950 harf
(باب الراء والزاء وما يثلثهما) (رزغ) الراء والزاء والغين أُصَيْلٌ يدلُّ على لَثَقٍ وطينٍ. يقال أرزَغَ المطرُ، إذا بلَّ الأرض، فهو مُرْزِغٌ. وكان* الخليل يقول: الرَّزَغَة أشدُّ من الرَّدَغة. وقال قومٌ بخلاف ذلك. ويقال أرزَغَت الرِّيح: أتَتْ بالنَّدَى. قال طَرَفة: وأنتَ على الأدنى صَباً غيرُ قَرَّةٍ *** تَذَاءَبَ منها مُرْذِغٌ ومُسِيلُ([1]) وقولهم: أرزَغَ فلانٌ فلاناً، إِذا عابَه، فهو من هذا؛
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.698 harf
- الرزق يقال للعطاء الجاري تارة، دنيويا كان أم أخرويا، وللنصيب تارة، ولما يصل إلى الجوف ويتغذى به تارة (ورده الرازي في تفسيره 2/30)، يقال: أعطى السلطان رزق الجند، ورزقت علما، قال: ﴿وأنفقوا مما رزقناكم من قبل أن يأتي أحدكم الموت﴾ [المنافقون/10]، أي: من المال والجاه والعلم، وكذلك قوله: ﴿ومما رزقناهم ينفقون﴾ [البقرة/3]، ﴿كلوا من طيبات ما رزقناكم﴾ [البقرة/172]، وقوله: ﴿وتجعلون رزقكم أنكم تكذبون﴾
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR295 harf
ر ز ق رزقـه اللـه الغنـى واستـرزق اللـه يرزقـك وهـو مـرزوق من كذا وأجري عليه رزقاً وكم رزقك في الشهر أي جرايتك ورزق الأمير الجند وارتزق الجند وأخذوا أرزاقهم ورزقاتهم‏.‏ وأخذت رزقة هذا العام‏.‏ وكساه رازقية وهي ثياب من كتان‏.‏ قال عوف بن الخرع‏:‏ كأن الظباء بها والنعا - ج جللن من رازقي شعارا
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR3.839 harf
الرازقُ والرّزَّاقُ: في صفة الله تعالى لأَنه يَرزُُق الخلق أَجمعين، وهو الذي خلق الأَرْزاق وأَعطى الخلائق أَرزاقها وأَوصَلها إليهم، وفَعّال من أَبنية المُبالغة. والرِّزْقُ: معروف. والأَرزاقُ نوعانِ: ظاهرة للأَبدان كالأَقْوات، وباطنة للقلوب والنُّفوس كالمَعارِف والعلوم؛ قال الله تعالى: وما من دابّة في الأَرض إِلا على الله رزقها. وأَرزاقُ بني آدم مكتوبة مُقدَّرة لهم، وهي واصلة إِليهم. قال الله
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR589 harf
* ر ز ق * * الرِّزْقُ * ما ينتفع به والجمع * الأرْزَاق * و * الرِّزْقُ * أيضا العطاء مصدر قولك * رَزَقَهُ * الله يرزقه بالضم * رِزْقاً * قلت قال الأزهري يقال * رَزَقَ * الله الخلق * رِزْقَاً * بكسر الراء والمصدر الحقيقي * رَزْقا * والاسم يوضع موضع المصدر و * ارْتَزَقَ * الجند أخذوا أرزاقهم وقوله تعالى ﴿وتجعلون رزقكم أنكم تكذبون﴾ أي شكر رزقكم كقوله تعالى ﴿واسأل القرية﴾ يهني أهلها وقد يسمى
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR7.406 harf
الرزق، بالكسر: ما ينتفع به، وقيل: هو ما يسوقه الله إلى الحيوان للتغذي، أي: ما به قوام الجسم ونماؤه، وعند المعتزلة: مملوك يأكله المستحق فلا يكون حراما كالمرتزق على صيغة المفعول، قال رؤبة: وخف أنواء الربيع المرتزق وقد يسمى المطر رزقا، وذلك قوله تعالى: وما أنزل الله من السماء من رزق فأحيا به الأرض بعد موتها وقال تعالى: وفي السماء رزقكم وما توعدون قال مجاهد : وهو المطر، وهذا اتساع في
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR7.745 harf
رَزَقَهُ اللّٰهُ 1 رَزَقَهُ اللّٰهُ ذ , (S, Msb, K, &c.,) aor. رَزُقَ , (Msb, TA,) inf. n. رِزْقٌ, (S,) or رَزْقٌ, (IB, K,) the latter being the proper inf. n., (K,) and the former a simple subst. but also used as an inf. n., (TA,) God caused what is termed رِزْق [q. v.] to come to him: (K:) or God gave him. (S, IB.) [The verb is doubly trans.: when the second objective complement is implied, the
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR649 harf
رَزَقَ رَزَقَ U ( n. ac. رَزْق 1 ), a. Sustained; fed, nourished; maintained, supported. b. Gave, granted to. اِسْتَرْزَقَ اِسْتَرْزَقَ X , a. Asked for the means of subsistence. رَزْقَة رَزْقَة 1t , a. Once. b. ( pl. رَزَقَات ), Rations; pay. رِزْق رِزْق 2 , ( pl. أَرْزَاْق 38 ), a. Sustenance, daily bread; food, nourishment. b. Rations; allowance. c. Property; real estate; landed
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR52.939 harf
رزق رَزَقَ - يَرْزُقُ - رِزْقٌ - رَازِق - رَازِقِيْن - رَزَّاق رَزَقَ - يَرْزُقُ +كائن +كائناً: يزوده ويعطيه ما ينتفع به ويبقيه، وخاصة الطعام والشراب، وذلك بشكل دوري متتابع رِزْقٌ:على وزن " فـِعل" اسم فعل " رَزَقَ - يَرْزُقُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " رَزَقَ - يَرْزُقُ ": كل ما يُقَدَّم أو يُزَوَّد به آخر مما يحتاجه لبقائه بشكل دوري أو شبه
Maddenin bağlantısı

رزق رَزَقَ - يَرْزُقُ - رِزْقٌ - رَازِق - رَازِقِيْن - رَزَّاق رَزَقَ - يَرْزُقُ +كائن +كائناً: يزوده ويعطيه ما ينتفع به ويبقيه، وخاصة الطعام والشراب، وذلك بشكل دوري متتابع رِزْقٌ:على وزن " فـِعل" اسم فعل " رَزَقَ - يَرْزُقُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " رَزَقَ - يَرْزُقُ ": كل ما يُقَدَّم أو يُزَوَّد به آخر مما يحتاجه لبقائه بشكل دوري أو شبه دائم، وخاصة ما يؤكل ويشرب أو يستخدم في صنع الطعام، من أنواع الشراب والأطعمة ومستلزماتها رَازِق: اسم فاعل من " رَزَقَ - يَرْزُقُ ": مَنْ " يَرْزُقُ " رَازِقِيْن: جمع " رَازِق" رَزَّاق: على وزن "فـَعّال" اسم فاعل مبالغة " من " رَزَقَ - يَرْزُقُ ": من يزود بالطعام والشراب ومستلزمات البقاء على نحو متكرر واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ" العطاء من غير وجوب للرد"، وهي: وَهَبَ - يَهِبُ، نَحَلَ - يَنْحَلُ، نَفَلَ - يَنْفُلُ، رَفَدَ - يَرْفِدُ، رَزَقَ - يَرْزُقُ، خَرَجَ - يَخرِجُ

رَزَقَ - يرزق ﴿الله لطيف بعباده يرزق من يشاء وهو القوي العزيز(19)﴾ الشورى الله وحده يرزق من السماء والأرض ﴿أمن يبدأ الخلق ثم يعيده ومن يرزقكم من السماء والأرض أئله مع الله قل هاتوا برهانكم إن كنتم صادقين(64)﴾ النمل ﴿ياأيها الناس اذكروا نعمة الله عليكم هل من خالق غير الله يرزقكم من السماء والأرض لا إله إلا هو فأنى تؤفكون(3)﴾ فاطر ﴿أمن هذا الذي يرزقكم إن أمسك رزقه بل لجوا في عتو ونفور(21)﴾ الملك ﴿الله الذي خلقكم ثم رزقكم ثم يميتكم ثم يحييكم هل من شركائكم من يفعل من ذلكم من شيء سبحانه وتعالى عما يشركون(40)﴾ الروم ﴿قل من يرزقكم من السماوات والأرض قل الله وإنا أو إياكم لعلى هدى أو في ضلال مبين(24)﴾ سبأ ﴿قل من يرزقكم من السماء والأرض أمن يملك السمع والأبصار ومن يخرج الحي من الميت ويخرج الميت من الحي ومن يدبر الأمر فسيقولون الله فقل أفلا تتقون(31) ْ﴾ يونس ﴿وأمر أهلك بالصلاة واصطبر عليها لا نسألك رزقا نحن نرزقك والعاقبة للتقوى (132)﴾ طه الله يرزق من يشاء بغير حساب ﴿زين للذين كفروا الحياة الدنيا ويسخرون من الذين آمنوا والذين اتقوا فوقهم يوم القيامة والله يرزق من يشاء بغير حساب(212)﴾ البقرة ﴿فتقبلها ربها بقبول حسن وأنبتها نباتا حسنا وكفلها زكريا كلما دخل عليها زكريا المحراب وجد عندها رزقا قال يامريم أنى لك هذا قالت هو من عند الله إن الله يرزق من يشاء بغير حساب(37)﴾ آل عمران ﴿تولج الليل في النهار وتولج النهار في الليل وتخرج الحي من الميت وتخرج الميت من الحي وترزق من تشاء بغير حساب(27)﴾ آل عمران ﴿ليجزيهم الله أحسن ما عملوا ويزيدهم من فضله والله يرزق من يشاء بغير حساب (38)﴾ النور ﴿الله لطيف بعباده يرزق من يشاء وهو القوي العزيز(19)﴾ الشورى يرزق الآباء والأولاد ﴿ولا تقتلوا أولادكم خشية إملاق نحن نرزقهم وإياكم إن قتلهم كان خطئا كبيرا (31)﴾ الإسراء ﴿قل تعالوا أتل ما حرم ربكم عليكم ألا تشركوا به شيئا وبالوالدين إحسانا ولا تقتلوا أولادكم من إملاق نحن نرزقكم وإياهم ولا تقربوا الفواحش ما ظهر منها وما بطن ولا تقتلوا النفس التي حرم الله إلا بالحق ذلكم وصاكم به لعلكم تعقلون(151)﴾ الأنعام يرزق المصلين ﴿وأمر أهلك بالصلاة واصطبر عليها لا نسألك رزقا نحن نرزقك والعاقبة للتقوى (132)﴾ طه يرزق المتوكلين ﴿ويرزقه من حيث لا يحتسب ومن يتوكل على الله فهو حسبه إن الله بالغ أمره قد جعل الله لكل شيء قدرا(3)﴾ الطلاق يرزق الدواب ﴿وما من دابة في الأرض إلا على الله رزقها ويعلم مستقرها ومستودعها كل في كتاب مبين(6)﴾ هود ﴿وكأين من دابة لا تحمل رزقها الله يرزقها وإياكم وهو السميع العليم(60)﴾ العنكبوت يرزق من الطيبات الأزواج بني آدم ﴿والله جعل لكم من أنفسكم أزواجا وجعل لكم من أزواجكم بنين وحفدة ورزقكم من الطيبات أفبالباطل يؤمنون وبنعمة الله هم يكفرون(72)﴾ النحل ﴿ولقد كرمنا بني آدم وحملناهم في البر والبحر ورزقناهم من الطيباتوفضلناهم على كثير ممن خلقنا تفضيلا(70)﴾ الإسراء ﴿الله الذي جعل لكم الأرض قرارا والسماء بناء وصوركم فأحسن صوركم ورزقكم من الطيبات ذلكم الله ربكم فتبارك الله رب العالمين(64)﴾ غافر المستضعفين ﴿واذكروا إذ أنتم قليل مستضعفون في الأرض تخافون أن يتخطفكم الناس فآواكم وأيدكم بنصره ورزقكم من الطيبات لعلكم تشكرون(26)﴾ الأنفال بني إسرائيل ﴿ولقد بوأنا بني إسرائيل مبوأ صدق ورزقناهم من الطيبات فما اختلفوا حتى جاءهم العلم إن ربك يقضي بينهم يوم القيامة فيما كانوا فيه يختلفون(93)﴾ يونس ﴿ولقد آتينا بني إسرائيل الكتاب والحكم والنبوة ورزقناهم من الطيباتوفضلناهم على العالمين(16)﴾ الجاثية الرزق الحسن النبي بعض الناس ﴿قال ياقوم أرأيتم إن كنت على بينة من ربي ورزقني منه رزقا حسنا وما أريد أن أخالفكم إلى ما أنهاكم عنه إن أريد إلا الإصلاح ما استطعت وما توفيقي إلا بالله عليه توكلت وإليه أنيب(88)﴾ هود ﴿ضرب الله مثلا عبدا مملوكا لا يقدر على شيء ومن رزقناه منا رزقا حسنا فهو ينفق منه سرا وجهرا هل يستوون الحمد لله بل أكثرهم لا يعلمون(75)﴾ النحل ﴿وقالوا إن نتبع الهدى معك نتخطف من أرضنا أولم نمكن لهم حرما آمنا يجبى إليه ثمرات كل شيء رزقا من لدناولكن أكثرهم لا يعلمون(57)﴾ الفصص ﴿ضرب لكم مثلا من أنفسكم هل لكم من ما ملكت أيمانكم من شركاء في ما رزقناكم فأنتم فيه سواء تخافونهم كخيفتكم أنفسكم كذلك نفصل الآيات لقوم يعقلون(28)﴾ الروم ﴿والله فضل بعضكم على بعض في الرزق فما الذين فضلوا برادي رزقهم على ما ملكت أيمانهم فهم فيه سواء أفبنعمة الله يجحدون(71)﴾ النحل ﴿فكلوا مما رزقكم الله حلالا طيبا واشكروا نعمة الله إن كنتم إياه تعبدون(114)﴾ النحل ﴿ياأيها الذين آمنوا كلوا من طيبات ما رزقناكم واشكروا لله إن كنتم إياه تعبدون(172)﴾ البقرة ﴿وكلوا مما رزقكم الله حلالا طيبا واتقوا الله الذي أنتم به مؤمنون(88)﴾ النائدة ﴿كلوا من طيبات ما رزقناكم ولا تطغوا فيه فيحل عليكم غضبي ومن يحلل عليه غضبي فقد هوى(81)﴾ طه ﴿ومن الأنعام حمولة وفرشا كلوا مما رزقكم الله ولا تتبعوا خطوات الشيطان إنه لكم عدو مبين (142)﴾ الأنعام ﴿ليشهدوا منافع لهم ويذكروا اسم الله في أيام معلومات على ما رزقهم من بهيمة الأنعام فكلوا منها وأطعموا البائس الفقير(28)﴾ الحج ﴿ولكل أمة جعلنا منسكا ليذكروا اسم الله على ما رزقهم من بهيمة الأنعامفإلهكم إله واحد فله أسلموا وبشر المخبتين(34)﴾ الحج ﴿ربنا إني أسكنت من ذريتي بواد غير ذي زرع عند بيتك المحرم ربنا ليقيموا الصلاة فاجعل أفئدة من الناس تهوي إليهم وارزقهم من الثمرات لعلهم يشكرون (37)﴾ ابراهيم ﴿وإذ قال إبراهيم رب اجعل هذا بلدا آمنا وارزق أهله من الثمرات من آمن منهم بالله واليوم الآخر قال ومن كفر فأمتعه قليلا ثم أضطره إلى عذاب النار وبئس المصير(126)﴾ البقرة : مما رزقناهم ينفقون { ياأيها الذين آمنوا أنفقوا مما رزقناكم من قبل أن يأتي يوم لا بيع فيه ولا خلة ولا شفاعة والكافرون هم الظالمون(254) البقرة { قل لعبادي الذين آمنوا يقيموا الصلاة وينفقوا مما رزقناهم سرا وعلانية من قبل أن

Sîgalar(52)

Mücavir kökler153 mücavir (387 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. طيب

    15 ortak ayet · İyi

  2. نفق

    16 ortak ayet · İki yüzlüler

  3. بسط

    10 ortak ayet · Bisat kilim demektir

  4. قدر

    14 ortak ayet · Kıdr kazandır

  5. ثمر

    7 ortak ayet · Meyve demektir

  6. أله

    59 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  7. أكل

    11 ortak ayet · Ekel pas demektir

  8. شيأ

    22 ortak ayet · Şey

  9. كرم

    7 ortak ayet · Üzüm salkımıdır

  10. صلو

    9 ortak ayet · Namaz

  11. ملق

    2 ortak ayet · Mal kaybetmek

  12. عبد

    14 ortak ayet · Ana kapının önündeki bekçidir

Geçtiği ayetler(109)

  1. … وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ

    RızıkO ki; yeryüzünü sizin için bir döşek, göğü de bir bina yaptı. Gökten su indirip onunla türlü türlü meyvelerden sizin için rızık çıkardı. O halde bile bile Allah’a eşler koşmayınız.

  2. … مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ كُلَّمَا رُزِقُوا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقًا قَالُوا هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَأُتُوا بِهِ …

    Rızıkİman eden, salih ameller işleyenlere; altından ırmaklar akan cennetlerin kendileri için olduğunu müjdele. Onlara ne zaman bunlardan bir meyve rızık olarak verilirse bu, evvelce rızıklandığımız şeydi, derler. Onlara birbirine benzeyen (böyle nimetler) verilecek. Onlar için orada temiz eşler de vardır. Hem onlar orada temelli kalıcıdırlar.

  3. … زَكَرِيَّا كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِنْدَهَا رِزْقًا قَالَ يَامَرْيَمُ أَنَّى لَكِ هَذَا قَالَتْ هُوَ مِنْ …

    RızıkBunun üzerine Rabbı onu güzel bir kabul ile karşıladı. Onu güzel bir bitki gibi yetiştirdi. Zekeriyya’nın himayesine verdi. Zekeriyya mihraba her girişinde onun yanında bir yiyecek bulurdu. Ey Meryem, bu sana nereden? derdi. O da: Allah tarafından, derdi. Şüphe yok ki Allah, dilediğini hesapsız rızıklandırır.

  4. … إِنْ كُنْتُ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَرَزَقَنِي مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا وَمَا أُرِيدُ أَنْ أُخَالِفَكُمْ إِلَى مَا أَنْهَاكُمْ …

    RızıkDedi ki: Ey kavmim; ben Rabbımdan apaçık bir delil üzere iken O, bana kendisinden güzel bir rızık ihsan etmişse; ne dersiniz? Size yasakladığım şeylere aykırı hareket etmek istemem. Gücümün yettiği kadar islah etmekten başka bir isteğim yoktur. Başarım; ancak Allah’tadır. O’na tevekkül ettim ve O’na yöneliyorum.

  5. … وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ وَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ …

    RızıkAllah O’dur ki; gökleri ve yeri yaratmış, indirdiği su ile size rızık olarak ürünler çıkarmıştır. Emri gereğince denizde yüzmek üzere gemileri ve nehirleri buyruğunuza verdi.

  6. وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَهُمْ رِزْقًا مِنَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ شَيْئًا وَلَا يَسْتَطِيعُونَ

    RızıkOnlar; Allah’ı bırakarak, göklerden ve yerden kendilerine verecek rızıkları olmayan, olsa bile veremeyen şeylere mi tapınıyorlar?

  7. … مَمْلُوكًا لَا يَقْدِرُ عَلَى شَيْءٍ وَمَنْ رَزَقْنَاهُ مِنَّا رِزْقًا حَسَنًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَجَهْرًا هَلْ يَسْتَوُونَ …

    RızıkAllah, size bir misal verir: Başkasının malı olan ve hiç bir şeye gücü yetmeyen bir köle ile tarafımızdan güzel bir rızka nail olup gizli veya açık infak eden; hiç bir olur mu? Hamd, Allah’a mahsustur. Fakat onların çoğu bilmezler.

  8. وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لَا نَسْأَلُكَ رِزْقًا نَحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى

    RızıkEhline namazı emret. Kendin de onda devamlı ol. Biz senden rızık istemiyoruz. Sana Biz rızık veririz. Akibet takvadadır.

  9. وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوا أَوْ مَاتُوا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقًا حَسَنًا وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ

    RızıkOnlar ki; Allah yolunda hicret edip de sonra ölür veya öldürülürler; Allah onlara elbette güzel bir rızık verecektir. Şüphesiz ki Allah; rızık verenlerin en hayırlısıdır.

  10. … لَهُمْ حَرَمًا آمِنًا يُجْبَى إِلَيْهِ ثَمَرَاتُ كُلِّ شَيْءٍ رِزْقًا مِنْ لَدُنَّا وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

    RızıkDediler ki: Seninle beraber hidayete uyacak olursak, yerimizden oluruz. Halbuki onları katımızdan bir rızık olarak her şeyin mahsulünün toplandığı emin bir haremde yerleştirmedik mi? Ama onların çoğu bilmezler.

Sîga sayfası: رَزَقْنَاهُمْ
Sîga sayfası: رَزَقْنَاكُمْ
Sîga sayfası: الرَّازِقِينَ
Sîga sayfası: يَرْزُقُكُمْ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökرزق
YapıÜçlü kök
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنعم, قوت, عطو
Zıt Kökحرم
Çekirdek Özet 1Varlığın devamı için belirli vakitlerde tayin ve tahsis edilen sürekli pay, gıda ve erzak
Çekirdek Özet 2Canlıların varoluşsal muhtaçlığını karşılayan, kesintisiz sunulan maddi ve manevi ilahi ikram
Çekirdek Özet 3Mülkiyetin mutlak kaynağından yaratılmışa akan ve infak yoluyla toplumsal dolaşıma girmesi emredilen imkânlar nizamı
Kritik Hata RiskiRızkı yalnızca bireysel çabayla elde edilen maddi kazanç veya mülkiyet sanıp tevzi, kader ve şükür boyutunu dışarıda bırakmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
رزBir şeyi düzenli aralıklarla toplayıp bir araya getirme, fasılalı süreklilik, bir yerde yerleşik ve sabit kılma (karşılaştır: رزم eşyayı denk yapıp toplamak ve fasılalarla yemek; رزأ birinin malından bir pay eksiltip almak; رزن oturaklı ve yerli yerinde olmak).قKök sonuna eklenen ق harfi, toplanıp tahsis edilen payın kesin bir ölçü, hudut ve hedefe bağlanarak alıcıya intikal etmesini sağlamıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رinsan başı; baş, ilk, üstEn üst kaynaktan, başlangıç noktasından yönelen öncelikli irade ve akış.
زkesici alet; kesme, ayırma, biçmeBütünden belirli hisseleri ayırma, pay etme ve takdir etme hareketi.
قufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırBelirlenmiş bir çerçeveye ulaşma, sınırlanmış bir hedefe odaklanıp toplanma.
رزقBaşlangıç ve üst makamdan çıkıp hisselere ayrılarak belirlenmiş alıcıya ve sınıra düzenli biçimde ulaştırılan pay.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kimseye, askere veya hizmetçiye belirli vakitlerde düzenli olarak verilen yiyecek, nafaka, gündelik tayın ve hisse.
Cahiliye şiiri kullanımıAvf b. el-Hıra‘ beytinde bu kökten türeyen beyaz ve temiz keten giysi (er-râzıkî) anlamında geçmektedir: كأن الظباء بها والنعا / ج جللن من رازقي شعارا
Erken Arapça kullanımAskeri birliklerin beytülmâlden düzenli istihkaklarını alması hakkında kullanılan «ارتزق الجند» ifadesi ve Ezd-i Şenûe kabilesinin lehçesinde nimete mukabele anlamında şükür karşılığı kullanımı.

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Arapça رزق kökü, Yakındoğu idari ve iktisadi teşkilatına uzanan kadim bir kurumsal ve semantik geçmişe sahiptir. Klasik Süryanicede ܪܘܙܝܩܐ (rūzīqā: tayın, porsiyon, askeri erzak) biçiminde yer alan kelime, Geç dönem Doğu Akdeniz havzasında düzenli aralıklarla dağıtılan gıda ve maaş sistemini tanımlar; bu hat Erken Orta Farsçadaki rōzīk (günlük pay, nafaka, gün/rōz kökünden) kelimesiyle de temas halindedir. Erken Arap dilinde kelime, çöl ve göçebe hayatındaki dağınık nimet algısının ötesinde, belirli vakitlerde fasılalarla yenilenen tahsisat manasını koruyarak içselleşmiştir. İbn Fâris gibi dilciler kökün iç mantığını «vakitli ve periyodik bağış» olarak tarif etmiş; Kur’an öncesi ve erken dönemde somut gıda, kumaş türü ve asker istihkakını niteleyen kullanım, Kur’an hitabıyla birlikte tüm canlıların ontolojik besinini ve manevi payını kapsayacak şekilde derinleşmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith Syriac Dictionary, Arthur Jeffery (Foreign Vocabulary of the Qur'an), Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönرز çekirdeği üzerinden fasılalı toplanma ve tahsisatBütünden ayrılan payın düzenli aralıklarla bir özneye aktarılması çekirdeği.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice rūzīqā (iaşe, günlük tayın)İdari ve askeri erzak dağıtımına dayanan ortak bölgesel kavramlaşma.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiErken Hint-İran sahasında rōz-īg (günlük tayın)Zaman döngüsüne (gün) bağlı düzenli gıda temini ve iktisadi hak tahsisi.Muhtemel

Kaynak David Cohen, Payne Smith, Arthur Jeffery, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
رزقAnlamlıVarlığa tahsis edilen sürekli pay, nafakaCanlının hayatını idame ettiren gıda, erzak ve ilahi lütuf.Hedef kök; Kur'an'da 123 defa geçer.
رقزKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel sayılır; Kur'an'da geçmez.
زرقAnlamlıMavilik, göz ferinin gitmesi, mızrak atmaGözün körleşerek donuk maviye dönmesi ve nesnenin hızla fırlatılması.Kur'an'da geçer (Tâhâ 20:102); fonetik yer değiştirme; anlam bağı zayıftır.
زقرAnlamlıŞiddetle itme, bağlama, hapsetmeBazı lehçelerde kaba ve şiddetli engelleme için kullanılır; fasih dilde seyrektir.Çoğu lügatçe mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez.
قرزKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel sayılır; Kur'an'da geçmez.
قزرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel sayılır; Kur'an'da geçmez.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
رزقMerkezVarlığın devamı için takdir edilmiş payDüzenli aralıklarla aktarılan, canlının bilfiil istifade ettiği paydır.Hem maddi besini hem manevi ikramı kuşatan ilahi tahsisat.
نعمKomşuİyilik, refah, haz ve bollukرزق hayati asgariyi ve her türlü payı karşılarken نعم fazladan lütuf, konfor ve sevinç veren unsurdur.Varlığın zorunlu ihtiyacını aşan rahatlık boyutu öne çıkar.
قوتKomşuBedeni ayakta tutan asgari gıdaرزق geniş imkân ve serveti de içerirken قوت yalnızca ölmeyecek kadar olan açlık giderici gıdadır.Ölçüsü hayatın sınırında tutulan dar beslenme maddesi.
عطوKomşuBağışlama, elden ele verme eylemiرزق süreklilik ve istifade şartı barındırırken عطو tek seferlik veya rastgele bir devri de kapsar.Vermenin süreklilik veya gıda olma zorunluluğu yoktur.
حرمZıtMahrum etme, engelleme, menرزق varlığa ulaştırılan akış iken حرم payın kesilmesi ve istifadenin önlenmesidir.Varlığın muhtaç olduğu imkândan yoksun bırakılması hali.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaرزقVarlığa tahsis edilen periyodik payCanlının varoluşunu sürdürmesi için yaratıcı tarafından ayrılan maddi ve manevi gıda.Kesin
Latincevictus, provisio, portioGeçimlik, tedarik, payYaşamın idamesi ve önceden ayrılan hisse boyutunu karşılar; ilahi kader boyutunu tam kapsamaz.Güçlü
İngilizcesustenance, provision, livelihoodYaşam desteği, tayın, geçimlikCanlının hayatta kalmasını sağlayan maddi tedariki karşılar; manevi rızık boyutunu dışarıda bırakır.Güçlü
AlmancaLebensunterhalt, VersorgungGeçim vasıtası, iaşe teminiKurumsal ve maddi beslenme imkânını verir; teolojik şükür ve ihsan boyutunu karşılamakta dar kalır.Güçlü
Fransızcasubsistance, provendeYaşamsal erzak, nafakaFiziksel varlığın devamı için gereken erzakı tam verir; kader ve lütuf çağrışımı eksiktir.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Dictionnaire Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Doğrudan tüketilen gıda ve meyvelerBedensel besin ve tarımsal nimetYeryüzünden çıkarılan ve canlıların tükettiği ürünlerin anlatımı (Bakara 2:22, Bakara 2:60, Kehf 18:19).
Gökyüzünden indirilen yağmurRızkın maddi vesilesiSemadan inerek toprağı dirilten ve rızka kaynaklık eden su (Zâriyât 51:22, Câsiye 45:5).
Servet, mülkiyet ve gelirİktisadi imkân ve infak nesnesiKulun eline geçen ve ihtiyaç sahipleriyle paylaşılması emredilen zenginlik (Bakara 2:3, Nahl 16:71, Münâfikûn 63:10).
Cennet nimetleri ve ebedi ecirUhrevi tükenmez ikramTakva sahiplerine ve şehitlere ahirette vadolunan kesintisiz lutuflar (Âl-i İmrân 3:169, Sâffât 37:41, Talâk 65:11).
Nübüvvet, ilim ve hidayetManevi ve kalbi gıdaPeygamberlere verilen ilahi bilgi, helal kavrayış ve risalet payı (Hûd 11:88).
Nimete mukabele ve şükürNimetin itirafıNimete karşı nankörlük edilmeyip şükredilmesi gereken ahlaki sorumluluk (Vâkıa 56:82).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamRızkın tanımı ve kaderHaram yolla elde edilen şeyin rızık sayılıp sayılmayacağı tartışması (Ehl-i Sünnet fiili faydalanmayı, Mu'tezile meşru mülkiyeti rızık sayar).Rızkın meşruiyet ile fiili yararlanma ekseninde ontolojik ayrışması.
FıkıhNafaka ve beytülmâl tahsisatıAile bireylerinin nafaka yükümlülüğü ve kamuda görev yapanların beytülmâlden aldıkları düzenli istihkak (mürtezeka).Hukuken bağlanmış, zorunlu ve periyodik geçim hakkı.
Tefsirİnfak ve tevhid âyetleri"Rızıklandırdığımız şeylerden infak ederler" beyanında rızkın ilim, mal ve bedeni kabiliyetleri kapsayan genişliği.Maddi ekmekten varoluşsal bütün kabiliyetlere genişletilme.
HadisCenin dönemi ve tevekkülAnne karnında insanın rızkının ve ecelinin yazılması, kuşların sabah aç çıkıp akşam tok dönmesi tasviri.Çaba ile ilahi takdir arasındaki teslimiyet ve güvence bağı.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve kullukMutlak ontolojik güvenceRezzâk olan yaratıcıya bağlanarak rızık korkusuyla kula kul olmayı engellemeVarlığın tek sahibinin Allah olduğunu bilmek, kula boyun eğmeyi ve ahlaki tavizi ortadan kaldırır.Kesin
İlmiKâinat düzeni ve ekolojiMaddi ve enerjetik döngüTabiat kanunlarının canlı türlerini besleyecek şekilde tasarlanmış nedensellik örgüsüDoğadaki besin zincirinin, su çevriminin ve güneş enerjisinin bir nizam üzere akışının tespiti.Güçlü
SiyasiKamu hukuku ve otoriteSosyal güvenlik ve maişetToplumdaki zayıfların ve hizmet edenlerin temel geçim haklarının devletçe garanti edilmesiSiyasi iktidarın meşruiyeti, tebaanın rızkını güvenceye alma ve adil paylaştırma kabiliyetine bağlıdır.Güçlü
İktisadiMülkiyet ve servet dolaşımıKaynak tevzii ve infakServetin belirli ellerde birikmesini önleyerek ihtiyaç sahiplerine serbest akışını sağlamaKul mülkün sahibi değil emanetçisidir; kazancının içinde başkalarının da rızkı bulunmaktadır.Kesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerTermodinamikte açık sistem enerji girdisi ve homeostazYaşayan bir sistemin entropiye yenilmemesi için dış kaynaktan periyodik olarak madde, enerji ve enformasyon alması süreci, rızkın varlığı ayakta tutan periyodik akışıyla tam bir yapısal eşbiçimlilik gösterir.Güçlü
Beşeri bilimlerDağıtıcı adalet ve kurumsal transfer harcamalarıPiyasa mekanizmasının yarattığı dengesizliği önlemek için toplumun alt kesimlerine yönelik yapılan düzenli asgari gelir desteği ve sosyal transferler, rızkın tevzi mantığıyla örtüşür.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiRızkı yalnızca para, maaş, banka hesabı ve bireyin salt kendi zekâsı veya emeğiyle elde ettiği iktisadi gelir saymak.
Kur'an içi daha geniş anlamCanlının varoluşunu, idrakini ve hidayetini besleyen; yağmurdan sağlığa, ilimden cennet ikramına kadar uzanan karşılıksız bütün lütuflar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİnsanın kendisini rızkın yegâne yaratıcısı ve mutlak mâliki görmesi (Karun sendromu), aç kalma vehmiyle infaktan kaçınması ve haram yollara tevessül etmesi.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın varlık tasavvurunda canlının mutlak acziyetini ve Allah'a olan kaçınılmaz ihtiyacını (fakr) somutlaştıran temel kavramdır. Mülkün hakiki sahibini tayin ederek bireyi sebeplere tapınmaktan kurtarır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kâinattaki yaratılış nizamını anlatan tevhid ayetlerinde (Bakara 2:22), infak ve arınmayı emreden ahlak-hukuk ayetlerinde (Bakara 2:3, Bakara 2:254) ve rızık korkusuyla çocukların öldürülmesini yasaklayan ayetlerde (İsrâ 17:31).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?"Kazanmasaydım olmazdı" kibrini yıkar; rızkın yalnızca insanın çabasına bağlı olduğunu zanneden determinist anlayışı ve mülkü tekeline alma hırsını geçersiz kılar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamCanlının yaşamını ve gücünü koruması için belirli vakitlerde fasılalarla sunulan, ölçülüp ayrılmış gıda, erzak, tayın ve kumaş hissesi.
  • Soyut anlamVarlığın mutlak kaynağından yaratılmışlara doğru sürekli ve dengeli biçimde akan, bedeni beslediği gibi zihni ve kalbi de ayakta tutan ilahi takdir ve ihsan.
  • Sistematik karşılıkMülkiyetin emanet vasfı taşıdığı, ihtiyaç fazlasının infak kanallarıyla dolaşıma sokulduğu ve tüm yaratılmışların maişet güvencesine bağlandığı tevzi nizamı.
  • LaTeX modeliR(t)=∫0tΦ(S→C,τ) dτ−Ψ(C→O,t)
  • LaTeX açıklamasıFormülde R(t), t anındaki net rızık ve faydalanma durumunu temsil eder. Φ, mutlak kaynak olan S'den alıcı canlı C'ye zaman parametresi τ boyunca kesintisiz ve periyodik olarak akan ilahi rızık akış fonksiyonudur. Ψ ise canlının kendisine ulaşan bu kaynaktan ihtiyaç fazlasını diğer hak sahiplerine (O) infak ve paylaştırma yoluyla aktardığı sorumluluk fonksiyonunu gösterir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ر