سوف
س - و - ف
KÖK- 42 geçiş
- 42 ayet
- 6 sîga
- 13 sözlük
Sevfe: “Sin”, fiili muzarinin başına gelen bir harftir. Arapça’da gelecek zaman sığası yoktur. Fiili muzarinin başına “sin” gelirse yakın gelecek zamana dönüşür. Uzak gelecek için “sevfe” kullanılır.devamı ›
Bu bir edat; komşulukları genel ve zayıf anlam taşır.
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Sevfe: “Sin”, fiili muzarinin başına gelen bir harftir. Arapça’da gelecek zaman sığası yoktur. Fiili muzarinin başına “sin” gelirse yakın gelecek zamana dönüşür. Uzak gelecek için “sevfe” kullanılır.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.163 harfباب السين والفاء و و أ ي ء معهما
س ف و، س و ف، ف س و، و س ف، س ف ي، س ي ف، أ س ف، ف س أ، ف أ س مستعملات
سفو:
سَفْوانُ: اسم موضعٍ لبني تميم عند جَبَلٍ يُقال له: سَنام ببادية البصرة.
وبغلةٌ سَفْواءُ: دَريرة في اقتدار خَلقها، وتلزُّز مفاصلها، والذَّكَرُ: أَسْفَى، ولا تُوصَفُ به الخيل، لأنَّ ذلك لا يكونُ إلا مع ألواحٍ وطولِ قوائم، وتُوصَفُ به الحُمُر، قال:
ليس بأَقَنَى ولا أَسْفَى ولا سَغِـلٍ
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR1.155 harfسُفْتُ الشيءَ أَسوفُهُ سَوْفاً، إذا شمِمْتَه. والاستيافُ: الاشتمامُ. والمَسافَةُ: البُعْدُ، وأصلها من الشمّ. وكان الدليل إذا كان في فلاةٍ أخذ الترابَ فشمَّه ليعلم أعَلى قصدٍ هو أم على جَوْرٍ. قال رؤبة:
إذا الدليلُ اسْتافَ أخلاقَ الطُرُقْ
ثم كثُر استعمالهم لهذه الكلمة حتى سمَّوا البعد مسافةً. والسافُ: كلُّ عَرَقٍ من الحائط. والسافَةُ: أرضٌ بين الرمل والجَلَدِ. والسائفةُ: الرملة الرقيقة.
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR8.565 harfس ف ( و ا ي ء )
سوف ، سفا ، وسف ، أسف ، فأس ، سأف ، سيف ، فسا : ( مستعملة ) .
سوف : أبو العباس عن ابن الأعرابيّ : سافَ يَسُوف سَوْفاً : إذا شَمَّ .
قال : وأنشدنا المفضَّل الضبي :
قالت وقد سافَتْ مِجَذِّ المِرْوَدِ
قال : المِرْوَد : الميل ، ومِجذُّه : طرفه ، ومعناه : أن الحَسناء إذا كحلَتْ عينيْهَا مَسَحت طرفَ المِيل بشفتيها ليَزْدَاد حُمّة ، أي : سواداً .
قال : والسَّوْفُ : الصّبْر ، وأنه
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR9.143 harf(باب السين والواو وما يثلثهما)
(سوي) السين والواو والياء أصلٌ يدلُّ على استقامةٍ واعتدالٍ بين شيئين. يقال هذا لا يساوي كذا، أي لا يعادله. وفلانٌ وفلانٌ على سَوِيّةٍ من هذا الأمر، أي سواءٍ. ومكان سُوىً، أي مَعْلَمٌ قد عَلِمَ القومُ الدّخولَ فيه والخروج منه. ويقال أسْوَى الرّجلُ، إذا كان خَلَفُهُ وولدُهُ سَوِيّاً.
وحدَّثنا علي بن إبراهيم القَطّان، عن علي بن عبد العزيز، عن أبي عُبيد، عن الكسائيّ
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR556 harf- سوف حرف يخصص أفعال المضارعة بالاستقبال، ويجردها عن معنى الحال، نحو: ﴿سوف أستغفر لكم ربي﴾ [يوسف/98]، وقوله: ﴿فسوف تعلمون﴾ [الأنعام/135]، تنبيه أن ما يطلبونه - وإن لم يكن في الوقت حاصلا - فهو مما يكون بعد لا محالة، ويقتضي معنى المماطلة والتأخير، واشتق منه التسويف اعتبارا بقول الواعد: سوف أفعل كذا، والسوف: شم التراب والبول، ومنه قيل للمفازة التي يسوف الدليل ترابها: مسافة، قال الشاعر:
*إذا الدليل
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR1.320 harfس و ف
سوف الأمر إذا قال سوف أفعل.
وسافه سوفاً واستافه: شمه.
قال رؤبة: إذا الدليل استاف أخلاق الطرق وساوفته: شاممته.
وأسافني ريحاً فسفته.
قال: إذا دفن ريحانـاً بمسـك أسفنـه عرانين شما زينـت أعينـاً نجـلا وفلان مضيف مسيف وقد أساف: وقع في ماله السواف بالفتح والضم وهو الفناء.
قال طفيل الغنويّ: فأبل واسترخى به الخطب بعدما أسـاف ولـولا سعينـا لـم يؤبل وفي مثل: " أساف حتى
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR5.202 harfسوف: كلمة معناها التنفيس والتأْخير؛ قال سيبويه: سوف كلمة تنفيس فيما لم يكن بعد، أَلا ترى أَنك تقول سَوَّفْتُه إذا قلت له مرة بعد مَرَّة سَوْفَ أَفْعل؟ ولا يُفْصل بينها وبين أَفعل لأَنها بمنزلة السين في سيَفْعَل. ابن سيده: وأَما قوله تعالى ولسوف يُعْطيك ربُّك فترضى، اللام داخلة فيه على الفعل لا على الحرف، وقال ابن جني: هو حرف واشتقُّوا منه فِعْلاً فقالوا سَوَّفْتُ الرجل تسويفاً، قال: وهذا كما ترى
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR453 harf* س و ف * * المَسَافةُ * البعد وأصلها من السوف وهو الشم كان الدليل إذا حصل في فلاة أخذ التراب فشمه ليعلم أعلى قصد هو أم على جور ثم كثُر استعمالهم لهذه الكلمة حتى سموا البعد مسافة و * السَّافُ * كل عرق من الحائط قال سيبويه * سَوْفَ * كلمة تنفيس فيما لم يكن بعد ألا ترى أنك تقول * سَوَّفْتُهُ * إذا قلت له مرة بعد مرة سوف أفعل ولا يُفصل بينها وبين الفعل لأنها بمنزلة السين في سيفعل وقولهم فلان يقتات *
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR6.885 harfالسوف: الشم، يقال سافه، يسوفه: إذا شمه، ويسافه، لغة فيه.
قال ابن الأعرابي: السوف: الصبر.
وبالضم، والسوف كصرد: جمعا سوفة، بالضم: اسم للأرض، كما يأتي.
والمساف، والمسافة، والسيفة، بالكسر، الأولى والثانية، نقلهما ابن عباد، واقتصر الجوهري على الثانية: البعد، وهو مجاز، يقال: كم مسافة هذه الأرض? وبيننا مسافة عشرين يوما، وكذلك: كم سيفة هذه الأرض، ومسافها? وإنما سمي بذلك لأن الدليل إذا كان في فلاة
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR12.153 harfسَافَ الشَّىْءَ
1 سَافَ الشَّىْءَ ذ , aor. يَسُوفُ (S, M, Msb) and يَسَافُ, (M,) inf. n. سَوْفٌ; (S, M, K;) and so ↓ ساوفهُ; (M, TA;) and ↓ استافهُ, (M, Msb, K, *) inf. n. اِسْتِيَافٌ; (S;) [and, accord. to Freytag, ↓ سوّفهُ; but he has not named his authority; if correct, probably having an intensive signification;] He smelled the thing. (S, M, Msb.) A poet says, (Msb,) namely, Ru-beh, (S, M,)
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR792 harfسَافَ
سَافَ ( w ) U ( n. ac. سَوْف 1 ),
a. Smelt, sniffed.
b. [ 'Ala ], Bore patiently, put up with, supported.
c. A , U ( n. ac. سَوْف 1 ), Was attacked by, died of a murrain.
سَوَّفَ
سَوَّفَ II ,
a. Delayed, deferred, put off, procrastinated; postponed, adjourned.
b. Inured.
سَاْوَفَ
سَاْوَفَ III ,
a. Confided a secret to.
اِسْتَوَفَ
اِسْتَوَفَ VIII ,
a. see I (a) .
سَوْف
سَوْف
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR yok24.310 harfسوف
سَاف - يَسُوفُ - سَوفَ - وَلَسَوفَ - فَسَوفَ
سَاف - يَسُوفُ + الكائن أو الأمر: تأخر وأبطأ عن الوصول في وقت محسوب ومتوقع
سَوْفَ: على وزن " فَعْل": اسم فعل " سَاف - يَسُوفُ": التأخر والإبطاء والوقوع في مستقبل أبعد من المتوقع: وهو كذلك يعمل عمل فعل مساعد
سَوْف + فعل: فعل مساعد لفعل آخر يأتي بعده ، فيزيد فيه:
1) دلالة التأكيد والحتم من جهة
2)
Mücavir kökler46 mücavir (182 toplam)
- علم
20 ortak ayet · Dağın sivri noktası demektir
- مكن
4 ortak ayet · Kevn tepe demektir
- أتي
11 ortak ayet · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır
- متع
4 ortak ayet · Mut’a, üzerine ev eşyasını konduğu yüksekçe yer; sonra…
- أجر
4 ortak ayet · (EaCR) “Acur” tuğla demektir
- رضي
3 ortak ayet · Radiy : Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt
- خزي
2 ortak ayet · Hizy (hı, ze) : Dikenli çalı demektir
- صلي
2 ortak ayet · Ona yaslanırlar
- قرر
2 ortak ayet · Küçük derelerin toplanıp durgunlaştığı göldür
- يسر
2 ortak ayet · “Yüsr” sol kol; “u’sr”, yanın ayna dönüşmesi ile solak…
- دين
3 ortak ayet · Dane, inek yavrusuna denir
- ردد
2 ortak ayet · “Ridde” devenin memesinden doğumdan önce gelen süttür
Geçtiği ayetler(42)
وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ عُدْوَانًا وَظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيهِ نَارًا وَكَانَ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرًا
-ecekKim, zulüm ve düşmanlıkla bunu yaparsa; yakında onu cehenneme sokacağız. Bu Allah’a kolaydır.
فَلْيُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يَشْرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالْآخِرَةِ وَمَنْ يُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا
-ecekO halde dünya hayatını ahirete satanlar, Allah yolunda savaşsınlar. Allah yolunda savaşan kimse; öldürülse de, galip gelse de Biz, ona büyük bir mükafat vereceğiz.
… بَيْنَ النَّاسِ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا
-ecekOnların fısıldaşmalarının bir çoğunda hayır yoktur. Ancak sadaka vermeyi, yahut ma’rufu emretmeyi ve insanların arasını düzeltmeyi emreden başka. Kim Allah’ın rızasını arayarak böyle yaparsa; Biz, ona çok büyük bir ecir vereceğiz.
يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ …
-ecekEy iman edenler; içinizden her kim, dininden dönerse; Allah’ın sevdiği ve onların da O’nu sevdikleri, mü’minlere karşı alçak gönüllü, kafirlere karşı zorlu bir kavim getirir. Allah yolunda cihad ederler, hiç bir yerenin yermesinden korkmazlar. Bu, Allah’ın bir lütfudur. O’nu dilediğine verir. Allah; Vasi’dir, Alim’dir.
فَقَدْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنْبَاءُ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ
-ecekOnlar; kendilerine gelince, hakkı yalanladılar. Ama alaya aldıkları şeyin haberi onlara gelecektir.
قُلْ يَاقَوْمِ اعْمَلُوا عَلَى مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ تَكُونُ لَهُ عَاقِبَةُ الدَّارِ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ
-ecekDe ki: Ey kavmim; elinizden geleni yapın, doğrusu ben de yapacağım. Dünya evinin sonunun kimin olacağını bileceksiniz. Şurası muhakkak ki zalimler; felah bulmazlar.
قَالَ فِرْعَوْنُ آمَنْتُمْ بِهِ قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ إِنَّ هَذَا لَمَكْرٌ مَكَرْتُمُوهُ فِي الْمَدِينَةِ لِتُخْرِجُوا مِنْهَا أَهْلَهَا فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ
-ecekFiravun dedi ki: Ben size izin vermeden mi ona inandınız? Doğrusu bu; halkı şehirden çıkarmanız için düşündüğünüz bir hiledir. Fakat yakında bilirsiniz siz.
… تَرَانِي وَلَكِنِ انْظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهُ فَسَوْفَ تَرَانِي فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَخَرَّ …
-ecekMusa ta’yin ettiğimiz vakitte gelince ve Rabbı onunla konuşunca; dedi ki: Rabbım; bana, kendini göster. Sana bakayım. Buyurdu ki: Beni kat’iyyen göremezsin. Ama dağa bak; eğer o yerinde kalırsa, sen de Beni görürsün. Rabbı dağa tecelli edince; onu paramparça etti ve Musa da baygın düştü. Ayılınca dedi ki: Tenzih ederim Seni, Sana tevbe ettim ve ben, mü’minlerin ilkiyim.
… الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هَذَا وَإِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ إِنْ شَاءَ إِنَّ اللَّهَ …
-ecekEy iman edenler; doğrusu müşrikler ancak necistir. Onun için bu yıllarından sonra Mescid-i Haram’a yaklaşmasınlar. Eğer fakirlikten korkarsanız, Allah dilerse sizi yakında kendi lütfu ile zenginleştirir. Muhakkak ki Allah; Alim’dir, Hakim’dir.
فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُقِيمٌ
-ecekRüsvay edici azabın kime geleceğini sürekli azabın kime ineceğini göreceksiniz.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سوف |
| Yapı | Edat veya işlev sözü |
| Özel Durum | Ecvef |
| Bağlamsal Yakın Kökler | سين, أخر, أجل |
| Zıt Kök | عجل |
| Çekirdek Özet 1 | İki nokta arasına mesafe koyma, koklayarak uzaktaki izi ve menzili yoklama |
| Çekirdek Özet 2 | Muzari fiili geniş ve kesinleşmiş bir geleceğe hasrederek nihai akıbeti bildirme |
| Çekirdek Özet 3 | Eylemin sonucunu mühlet ve vadeye bağlayarak zamana yayma ilkesi |
| Kritik Hata Riski | İfadeyi alelade bir gecikme sanıp vadin ve tehdidin kesinliğini gözden kaçırmak |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | diken, destek; tutunma, dayanma, koruma | Bir hat üzerinde tutunarak ileriye doğru yönelme ve süreci devam ettirme direnci |
| و | çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | İki zaman veya durum arasında bağ kurma, mesafeyi uzatma ve birbirine ekleme |
| ف | ağız; söz, açıklık, kenar | Nefes alma, koklama, aralık bırakma ve sözel olarak vaatte bulunma |
| سوف | İki durum arasında bağ kurarak ileriye doğru uzanma, nefes payı bırakarak mesafeyi ve neticeyi bekleme hareketi |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Çöl kılavuzunun doğru yolda olup olmadığını ve mesafeyi anlamak için toprağı koklaması; hayvanların telef olması |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Ru'be b. el-Accâc'ın recezinde kılavuzun menzil tayini için toprağı koklaması anlamında geçer: إذا الدليل استاف أخلاق الطرق |
| Erken Arapça kullanım | İbn Mukbil'in beytinde erteleme ve umut verme anlamında yer alır: لو سافتنا بسوف من تجنبها / سوف العيوف لراح الركب قد قنعوا |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn.
Sami etimolojik katman
Arapça سوف edatı ve kök ailesi, Sami dillerinde zaman aralığı, sınır ve tükeniş bildiren fonetik hatlarla doğrudan irtibatlıdır. Klasik Arap dilbiliminde muzari fiili geleceğe tahsis eden bir nefeslendirme ve tehir harfi olarak tarif edilen kelime, fiziksel kök tabakasında koklayarak mesafe tayin etme ve iki sınır arasındaki açıklıkla bağlantılıdır. Nitekim İbranicede sôf "son, nihayet, bitiş" ve sûf "sona ermek, tükenmek" kökleri ile Süryanicede sawpā "uç, nihayet, sınır" sözcükleri, Arapçadaki helak ve sürünün son bulması anlamına gelen suvaf ve bir işi nihai vaktine erteleme demek olan tesvif kavramlarıyla ortak bir semantik zemini paylaşır. Arap dilinde edatlaşan bu unsur, fiilin bildirdiği hadiseyi anlık olmaktan çıkarıp nihai vadeye ve kaçınılmaz sona raptetmiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Koklama, mesafe tayini ve erteleme | Çöl kılavuzunun toprağı koklayarak menzil belirlemesinden zaman aralığı koymaya ve gelecek zaman edatına evrilmiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice sôf ve Süryanice sawpā | Telef olma ve işi sona erteleme anlamları, Kuzeybatı Sami dillerindeki nihayet ve son kökleriyle koşuttur | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Belirgin bir Afroasyatik dışı soydaşlık tespit edilmemiştir | Veri bulunamadı |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سوف | Anlamlı | Koklamak, aralık bırakmak, ertelemek | Kılavuzun toprağı koklaması, gelecek zaman edatı ve malın telef olması | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| سفو | Anlamlı | Rüzgarın tozu savurması, hafiflik | Rüzgarın toprağı uçurması ve aklın hafifleşmesi | Kur'an'da geçmez |
| وسف | Anlamlı | Derinin soyulup dökülmesi | Semiren hayvanda veya hastalıktan derinin pul pul olması | Kur'an'da geçmez |
| وفس | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
| فسو | Anlamlı | Sessizce gaz çıkarmak | Gazın ses çıkarmadan yavaşça ve aralıkla yayılması | Kur'an'da geçmez |
| فوس | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سوف | Merkez | Gelecek zaman, mühlet ve nihai vade | Eylemin neticesini zamana yayarak geniş vadede kesin kılma | Vadin veya tehdidin tahakkukunu zamana yayarak bildirir |
| سين | Komşu | Yakın gelecek ve vuku | Eylemin daha dar ve yakın bir zaman diliminde gerçekleşmesi | سوف geniş vade bildirirken bu harf yakın geleceğe yöneliktir |
| أخر | Komşu | Geriye bırakma ve tehir | Bir hadiseyi vaktinden sonraya erteleme eylemi | Eylemi doğrudan geciktirmeyi anlatır, edat değildir |
| أجل | Komşu | Belirlenmiş süre ve sınır | Bir şey için takdir edilen sürenin son hududu | Sürenin sınırını belirtir; سوف o sınıra doğru akışı kurar |
| عجل | Zıt | Acele etme ve öne alma | Vakti gelmeden hadiseyi hemen isteme ve aralığı yok sayma | Araya vade koymanın aksine zaman aralığını sıfırlamaya çalışır |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سوف | Gelecek zaman ve mühlet edatı | Fiili geniş geleceğe bağlar; vaat ve tehdit içerir | Kesin |
| Latince | Olim, aliquando | Bir gün, nihayetinde | Geniş gelecekteki gerçekleşmeyi karşılar; edat işlevini tam yansıtmaz | Güçlü |
| İngilizce | Shall, will eventually | Er ya da geç gerçekleşecek olma | Gelecek zamanı nihai ve kaçınılmaz bir vade boyutuyla ifade eder | Güçlü |
| Almanca | Werden, dereinst | Gelecekte vuku bulmak | Eylemin ileride kesinlikle gerçekleşeceğini anlatan zaman yapısıdır | Güçlü |
| Fransızca | Finira par, dans l'avenir | Nihayetinde yapacak olmak | Aradaki sürenin ardından kaçınılmaz sonuca ulaşmayı belirtir | Güçlü |
Kaynak Lane’s Lexicon, Oxford Latin Dictionary.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| سَوْفَ | Tehdit ve kaçınılmaz ceza | İnkarcıların dünyada mühlet alsa da ahirette cezalandırılacağı bağlamlar (örnek: Nisâ 4:30, Nisâ 4:56, Tekâsür 102:4) |
| سَوْفَ | İlahi lütuf ve müjde | Müminlere ve peygambere nihai mükâfatın verileceği bağlamlar (örnek: Nisâ 4:146, Duhâ 93:5, Leyl 92:21) |
| سَوْفَ | Hakikatin açığa çıkması | İnkarcıların alaya aldıkları gerçekleri ileride anlayacakları bağlamlar (örnek: En'âm 6:135, Şuarâ 26:49) |
| سَوْفَ | İstiğfarı uygun vakte tehir etme | Hz. Yakub'un oğullarına ileride dua edeceğini bildirmesi (örnek: Yûsuf 12:98) |
| سَوْفَ | Dünyevi rızık ve genişleme vaadi | Müminlerin yokluk endişesine karşı gelecekte zengin kılınacakları vaadi (örnek: Tevbe 9:28) |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Vaad ve vaîd nazariyesi | Cezanın dünyada hemen verilmeyip ertelenmesinin ilahi adalet ve mühlet verme ile izahı | İhmal değil imhâl ve vadin kesinliği |
| Fıkıh | Borcun tecili ve akitler | Borçlunun ödemeyi sürekli geciktirmesinin hükmü ve meşru vade sınırları | Haksız yere erteleme yasağı |
| Tefsir | İstikbal harflerinin belagatı | Edatın yakınlık-uzaklık farkından ziyade tehdit veya vaadin ağırlığını bildirmesi | Vadin ağırlığı ve tenfîs |
| Hadis | Amellerde gevşeklik | Tövbeyi ve salih amelleri sonraya bırakma tavrının yerilmesi | Aldatıcı erteleme ve gevşeklik |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Ahlaki sorumluluk ve ahiret | İmtihan mühleti ve nihai hesap | Sonucu vadeye yayarak iradeyi sınamak | İlahi vaadin gecikmesi insanın hür iradesiyle imtihanını tamamlaması içindir | Kesin |
| İlmi | Neden-sonuç zinciri | Süreç zamansallığı ve olgunlaşma | Sebeplerin neticeye dönüşmesi için gereken süreyi kurmak | Kanunlar dairesinde her hadisenin ancak belirli bir zaman aralığında kemale ermesidir | Güçlü |
| Siyasi | Yönetim ve strateji | Stratejik sabır ve tehir | Hamleleri fevri yapmayıp doğru vakti beklemek | Düşmana karşı aceleyle değil, neticesi kesin vade gözetilerek tavır alınmasıdır | Güçlü |
| İktisadi | Ticaret ve finans | Vadeli işlem ve yatırım | Sermayenin zamana yayılarak değer üretmesini sağlamak | Anlık kazanç yerine emeğin ve yatırımın gelecekte semere vermesini temin eder | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Gecikmeli sistemler ve asimptotik sınır | Sisteme uygulanan girdinin etkisinin belirli bir zaman farkından sonra kesin duruma ulaşmasıdır | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Geciktirilmiş doyum | Bireyin anlık hazzı erteleyerek gelecekteki daha yüksek ve kalıcı hedefe yönelmesidir | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Edatı yalnızca nötr bir gelecek zaman eki sayarak taşıdığı mühlet, vad ve tehdit boyutunu yok saymak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da edat, ilahi adaletin aceleye getirilmeden kemal üzere tecelli edeceğini bildiren bir güven teminatıdır |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Cezanın gecikmesini ihmal veya yokluk sanıp ilahi adaletten şüphe etmek ya da tövbeyi rehavetle sürekli ötelemek |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | İnsanın anlık beklentisi ile ilahi iradenin hikmete dayalı zamanlaması arasındaki ilişkiyi kurar |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İnkarcıların acele azap taleplerine verilen cevaplarda ve müminlere zafer müjdelenen vahiylerde belirleyicidir |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Sonucun hemen tezahür etmemesini vaadin iptali zanneden aceleci insan algısını düzeltir |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamKılavuzun yolun mesafesini anlamak için toprağı koklaması; araya zaman ve nefes payı koyma.
- Soyut anlamEylemin hükmünü geniş bir geleceğe yayarak mühlet verme ve vaat edilen neticeyi kaçınılmaz kılma.
- Sistematik karşılıkBir hadisenin sonucunu hemen üretmeyip belirli bir zaman farkının ardından kesin bir çıktıya ulaştıran ilahi tenfîs yasası.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde mevcut andaki durumu veya eylemi, araya giren mühlet ve zaman mesafesini, ise vadesi geldiğinde ortaya çıkacak olan nihai neticeyi gösterir. şartı sonucun anlık olmadığını, araya nefes ve tehir payı girdiğini belirtir. ifadesi ise vaat edilen vadesine ulaşıldığında sonucun gerçekleşme olasılığının kesinliğini ve ilahi vaadin sarsılmazlığını simgeler.