نور
ن - و - ر
KÖK- 194 geçiş
- 174 ayet
- 36 sîga
- 12 sözlük
Ateş demektir. Nur da bu kökten türemiştir.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(12)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Ateş demektir. Nur da bu kökten türemiştir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.328 harfباب الراء والنون و و ا ي ء معهما
ر ن و، ر و ن، ن و ر، ر ي ن، ي ر ن، ن ي ر، ر ن أ، أ ر ن مستعملات
رنو:
رنا يَرْنُو إليها رُنُوّا، إذا نظر إليها، ورَنَوْته أَرْنُوه رنا ورُنُواً فأنا رانٍ، قال:
إذاهُنَّ فَصَّلْنَ الحديث لأَهله حديثَ الرَّنا فَصَّلنَهُ بالتَّهانُفِ
وفُلانٌ رُنُوُّ فُلانة، أي: يُديمُ النَّظَرَ إليها حيثُ ذَهَبَتْ.
وأَرْناني حُسْنُ ما رأيتُ، أي: أعجبني وحملني على الرُّنُوّ.
وكأسٌ
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR1.349 harfالنورُ: الضياءُ، والجمع أنْوارٌ. والنورُ أيضاً: النُفَّرُ من الظباء. قال مُضَرِّسٌ الأسديُّ، وذكَرَ الظباء وأنَّها قد كَنَسَتْ في شدة الحر:
تَدَلَّتْ عليها الشمسُ حتَّى كأنهـامن الحَرِّ تُرْمَى بالسكينةِ نورُها
ونسوةٌ نورٌ، أي نُفَّرٌ من الريبة. وفرسٌ وَديقٌ نَوارٌ، إذا اسْتَوْدَقَتْ وهي تريد الفحلَ، وفي ذلك منها ضَعفٌ تَرْهَبُ عن صولة الناكح. وتقول: نُرْتُ من الشيء أنورُ نَوْراً ونِواراً،
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR9.140 harf(باب النون والواو وما يثلثهما)
(نوي) النون والواو والحرف المعتلّ أصلٌ صحيح يدلُّ على معنيين: أحدهما مَقْصَدٌ لشيء، والآخر عَجَمُ شيء.
فالأوَّل النَّوَى. قال أهلُ اللغة: النَّوَى: التَّحَوُّل من دار إلى دار. هذا هو الأصل، ثم حمل عليه البابُ كلُّه فقالوا: [نوَى] الأمرَ يَنوِيه، إذا قَصَدَ له. وممَّا يصحِّح هذهِ التآويلَ قولُهم: نَوَاه الله، كأنَّه قَصَدَه بالحِفْظِ والحِياطة. قال:
يا عَمرُو
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR2.216 harf- النور: الضوء المنتشر الذي يعين على الإبصار، وذلك ضربان دنيوي، وأخروي، فالدنيوي ضربان: ضرب معقول بعين البصيرة، وهو ما انتشر من الأمور الإلهية كنور العقل ونور القرآن. ومحسوس بعين البصر، وهو ما انتشر من الأجسام النيرة كالقمرين والنجوم والنيرات.
فمن النور الإلهي قوله تعالى: ﴿قد جاءكم من الله نور وكتاب مبين﴾ [المائدة/15]، وقال: ﴿وجعلنا له نورا يمشي به في الناس كمن مثله في الظلمات ليس بخارج منها﴾
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR780 harfن و ر
نار وأنار واستنار.
وشيء منير ومستنير ونيّر.
وأنار السراج ونوره.
وصلّى الفجر في التّنوير.
واهتدوا بمنار الأرض: بأعلامها.
وهدم فلانٌ منار المساجد: جمع منارة.
ووضع السّراج على المنارة.
وتنوّر النّار: تبصّرها وقصدها.
قال الكميت: إذا زندوا ناراً ليوم كريهةٍ سبقنا إلى إيقادها من تنوّرا وبينهم نائرة: عداوة وشحناء وأطفأ الله تعالى هذه النائرة.
وتنوّر: اطلى
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR15.571 harfفي أَسماء الله تعالى: النُّورُ؛ قال ابن الأَثير: هو الذي يُبْصِرُ بنوره ذو العَمَاية ويَرْشُدُ بهداه ذو الغَوايَةِ، وقيل: هو الظاهر الذي به كل ظهور، والظاهر في نفسه المُظْهِر لغيره يسمى نوراً. قال أَبو منصور: والنُّور من صفات الله عز وجل، قال الله عز وجل: الله نُورُ السموات والأَرض؛ قيل في تفسيره: هادي أَهل السموات والأَرض، وقيل: مَثل نوره كمشكاة فيها مصباح؛ أَي مثل نور هداه في قلب المؤمن كمشكاة
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR856 harf* ن و ر * * النُّورُ * الضياء والجمع * أَنْوَارٌ * و * أَنَارَ * الشيء و * اسْتَنَارَ * بمعنى أي أضاء و * التَّنْوِيرُ * الإنارة وهو أيضا الإسفار وهو أيضا إزهار الشجرة يقال * نَوَرتِ * الشجرة * تَنْويرا * و * أَنَارَتْ * أي أَخرجت * نَوْرَهَا * و * النارُ * مُؤنثة وهي من الواو لأن تصغيرها * نُوَيرةٌ * وجمعها * نُورٌ * و * أَنْوُرٌ * و * نِيرانٌ * انقلبت الواو ياء لكسرة ما قبلها وبينهم * نَائِرةٌ
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR16.819 harfالنور، بالضم: الضوء أيا كان، أو شعاعه وسطوعه، كذا في المحكم، وقال الزمخشري: الضياء أشد من النور، قال تعالى: جعل الشمس ضياء والقمر نورا وقيل: الضياء ذاتي، والنور عرضي، كما حققه الفناري في حواشي التلويح. وفي البصائر للمصنف: النور: الضياء والسناء الذي يعين على الإبصار، وذلك ضربان: دنيوي وأخروي، فالدنيوي ضربان: معقول بعين البصيرة، وهو ما انتشر من الأنوار الإلهية، كنور العقل ونور القرآن؛ ومحسوس بعين
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR16.838 harfنَارَ
1 نَارَ ذ intrans., in the sense of أَنَارَ: see the latter, in two places. -A2- نَارُوا النَّارَ: see 5. -A3- نُرْتُ البَعِيرَ (tropical:) I made a mark upon the camel with a hot iron. (M, K.) See نَارٌ.
نوّر
2 نوّر ذ , intrans., in the sense of أَنَارَ, from النُّورُ: see 4, in two places. ― -b2- نوّر بِالفَجْرِ, (Mgh, Msb,) inf. n. تَنْوِيرٌ, (Msb,) He performed the prayer of daybreak
نَارَ 1 نَارَ ذ intrans., in the sense of أَنَارَ: see the latter, in two places. -A2- نَارُوا النَّارَ: see 5. -A3- نُرْتُ البَعِيرَ (tropical:) I made a mark upon the camel with a hot iron. (M, K.) See نَارٌ.
نوّر 2 نوّر ذ , intrans., in the sense of أَنَارَ, from النُّورُ: see 4, in two places. ― -b2- نوّر بِالفَجْرِ, (Mgh, Msb,) inf. n. تَنْوِيرٌ, (Msb,) He performed the prayer of daybreak when the dawn had become light (Mgh, Msb:) (tropical:) or when the horizon had become bright: (TA:) تَنْوِيرُ الفَجْرِ, without بِ is an amplification. (Mgh.) تَنْوِيرٌ as a subst. from this verb, see below. -A2- نوّر, trans. in the sense of أَنَارَ, from النُّورُ: see 4. in three places. -A3- نوّر, (S, A, Msb, K.) inf. n. تَنْوِيرٌ, (S, K,) It (a tree. S, A, Msb, K, and a plant, Msb) blossomed, or flowered it put forth its نَوْر; (S, A, Msb, K;) as also ↓ أَنَارَ, (S, Msb, K,) originally أَنْوَرَ, (TA,) See also 4. ― -b2- It (seed-produce) attained to maturity: (K:) [see an ex. in a verse cited in art. سمو, conj. 3:] تَنْوِيرٌ, the inf. n. of the verb in this sense, has a pl. تَنَاوِيرُ. (TA.) -A4- نوّرهُ He smeared him or it with نُورَة. (Mgh, Msb.) ― -b2- نوّر ذِرَاعَهُ, (S, K,) inf. n. تَنْوِيرٌ, (TA,) He pricked his fore-arm with a needle, and then sprinkled نَوُور, [q. v.] upon it. (S, K.)
انار 4 انار ذ , (inf. n. اِنَارَةٌ, Msb,) It (a thing) (S, Msb) gave light; or shone; or shone brightly; (S, A, * Msb, K; *) as also ↓ نوّر, (Lh, S, * A, Msb, K,) inf. n. تَنْوِيرٌ; (S, Msb;) and ↓ استنار; (S, A, Msb, K;) and ↓ نَارَ, (A, Msb, K,) aor. يَنُورُ, (Msb,) inf. n. نَوْرٌ, (K, TA,) or نُورٌ, (as in a copy of the A,) or نِيَارٌ: (Msb;) and ↓ تنوّر: (K:) نوّر (S, * Mgh, Msb, K) and انار (Mgh, Msb) and استنار, (Msb,) said of the dawn, signify as above; (Mgh, Msb;) or its light appeared. (S, * K) ― -b2- [Hence,] الفِتْنَةُ ↓ نَارَتِ, aor. تَنُورُ, Sedition, or discord, or the like, happened and spread. (Msb.) ― -b3- [Hence also,] انار and أَنْوَرَ, (K.) the latter being the original form; said of a plant; (TA;) It became beautiful: and it became apparent. (K, TA.) And أَنْوَرَتِ الشَّجَرَةُ The tree became beautiful in its verdure: or, as some say, put forth its blossoms or flowers. (TA.) See also 2. -A2- انار and ↓ نوّر He made to give light; to shine; or to shine brightly. (Msb.) ↓ التَّنْوِيرُ and الاِنَارَةُ signify the same. (S.) You say, انار السِّرَاجَ, and ↓ نوّرهُ, (A,) and المِصْبَاحَ ↓ نوّر, (Msb,) He made the lamp to give light; or to become bright. (Msb.) ― -b2- انار المَكَانَ He illumined, or lighted, the place; (K;) i. e., put light [or a light] in it. (TA.) ― -b3- [Hence,] انارهُ (tropical:) He elucidated it; rendered it apparent or plainly apparent, conspicuous, manifest, or evident; (TA;) as also ↓ نورّهُ. (A, TA. *) ― -b4- And hence, انار اللّٰهُ بُرْهَانَهُ (tropical:) God taught him, or dictated to him, his proof. (TA.) 7:17 AM 30/01/035: see 4, first signification. -A3- تنورّوا النَّارَ مِنْ بِعِيدٍ, (S, K,) and ↓ نَارُوهَا, (K,) They looked at the fire, or endeavoured to see it (تَبَصَّرُوهَا,) from afar: (S, K:) or تنوّر النَّارَ he looked at the fire, or endeavoured to see it, (تَبَصَّرَهَا) and repaired towards it: (A:) or he came to the fire: it has this signification as well as the first. (TA.) ― -b2- تنوّر الرَّجُلَ, and المَرْأَةَ, He looked at the man, and the woman, at or by a fire, from a place where the latter did not see him; he stood in the dark to see the man, and the woman, by the light of the latter's fire, without the latter's seeing him; تَنَوُّرٌ being like تَضَوُّؤٌ. (TA.) -A4- See also 8.
انتار 8 انتار ذ , (Th, T, S, M, K,) imp. اِنْتَرْ; (T;) and اِنْتَوَرَ, (T, K,) imp. اِنْتَوِرْ; (T;) and ↓ تنوّر; (S, M, A, Mgh, Msb, K;) or only انتار and انتور; not تنوّر; (T;) or some say انتار; [implying that most say تنوّر;] (S;) He smeared himself with نُورَة [which is differently explained in the lexicons, so that these verbs are made to bear different meanings by different lexicons]. (Th, T, S, M, A, Mgh, Msb, K.)
10 اِسْتَنْوَرَ see 4, first signification. -A2- استنار بِهِ He sought the aid of its light: (TA:) or of its rays. (M, K.)
نَارٌ نَارٌ ذ a word of which the meaning is well known; (M, K;) [Fire; not well explained as signifying] the flaming, or blazing, (لَهِيب,) that is apparent to the sense: (TA:) its ا is originally نُوَيْرَةٌ: (S, TA:) it is fem.: (S, M, Msb:) and sometimes masc.: (AHn, M, K:) and the dim. is أَنْوَارٌ, with و because it is the original medial radical, (S,) and with ة because نار is fem.: (Msb:) pl. [of pauc.] أَنْوُرٌ, (S, M, L,) in the K أَنْوَارٌ, [which is a mistake, though this is also said to be a pl. of نار,] (TA,) and [of mult.] نِيرَانٌ [which is the most common form] (S, M, K) and نُورٌ (AAF, S, M, Msb, K) and نِيَرَةٌ and نِيَارٌ, (M, K,) and أَنْيَارٌ also occurs, in the phrase نَارُ الأَنْيَارِ, in a trad. respecting the prison of hell; this phrase, if correctly related, perhaps meaning نَارُ النِّيِرَانِ, and انيار being originally أَنْوَار. (IAth.) النَّارُ is also applied to The fire of hell. (TA:) The Arabs say, in cursing their enemies, أَبْعَدَ اللّٰهُ دَارَهُمْ وَأَوْقَدَ نَارًا أَثَرَهُمْ [May God make their abode distant, and kindle a fire after them!] And it was a custom of Arab women, as related by IAar, on the authority of El-'Okeyleeyeh, when they feared evil from a man, and he removed from them, to kindle a fire behind him, with the view of causing his evil to depart with him. (T.) ― -b2- نَارُ الْمُهَوِّلِ A fire which the Arabs used to kindle, in the time of ignorance, on the occasion of entering into a confederacy: they threw into it some salt, which crackled (يُفَقِّعُ) when the fire burned it: with this they frightened [one another] in confirmation of the swearing. (T.) ― -b3- نَارُ الحُبَاحِبِ has been explained in art. حب. ― -b4- نَارٌ also signifies simply Heat. (TA.) ― -b5- Also, (tropical:) [The fire, meaning] the evil, and excitement, or rage, or war; as also ↓ نَائِرَةٌ. (TA.) You say, أَوْقَدَ نَارَ الحَرْبِ (tropical:) [He kindled the fire of war]. (A.) ― -b6- Also, (tropical:) Opinion; counsel; advice. (IAar, T, K.) So in the trad., لَا تَسْتَضِيؤُوا بِنَارِ المُشْرِكِينَ, (T,) or بنار أَهْلِ الشِّرْكِ, (K,) (tropical:) [Seek ye not to enlighten yourselves by the counsel of the polytheists; i. e.,] seek ye not counsel of the polytheists. (IAar, T, A. *) ― -b7- Also, (tropical:) Any brand, or mark, made with a hot iron, upon a camel; (As, T, S, M, A, K;) as also ↓ نُورَةٌ (M, K) and ↓ نُورٌ: (TA:) pl. as above: (M:) or the pl. is نِيَارٌ, and the pl. of the نار that burns is نِيرَانٌ. (IAar, Th, T.) The Arabs say, مَا نَارُ هٰذِهِ النَّاقَةِ (tropical:) What is the brand, or mark, of this she-camel, with which she is burned? (T, S, A. *) And they say, in a proverb, بِجَارُهَا نَارُهَا (T, S) Their origin is indicated by their mark with which they are burned. (T.) The Rلjiz says, حَتَّى سَقَوْا آبَالَهُمْ بِالنَّارِ وَالنَّارُ قَدْ تَشْفِى مِنَ الأُوَارِ [Until, or so that, they watered their camels because of the brand that they bore: for the fire, or the brand, sometimes cures of the heat of thirst]: (T, S: *) he means, that, when they saw their marks with which they were burned, they left the water to them. (S. For another reading of this verse, see بِ.) See also نَجْرٌ.
نَوْرٌ نَوْرٌ ذ Blossoms, or flowers, (M, Msb, K,) of a tree, and of a plant: (Msb:) or white blossoms or flowers; the yellow being called زَهْرٌ; (M, K;) for they become white, and then become yellow: (M:) and ↓ نَوْرَةٌ and ↓ نُوَّارٌ signify the same as نَوْرٌ: (M, K:) or [rather] نَوْرٌ and نُوَّارٌ signify the same; (S, Msb;) [but the former is often used as a generic n., signifying a kind of blossom or flower: though both are coll. gen. ns.;] and نَوْرَةٌ is the n. un. of نَوْرٌ, like as تَمْرَةٌ is of تَمْرٌ; (Msb;) and نُوَّارَةٌ is the n. un. of نُوَّارٌ: (S, M, L:) and the pl. of نَوْرٌ is أَنْوَارٌ. (M, Msb, K.)
نُورٌ نُورٌ ذ Light; syn. ضِيَآءٌ, (S,) or ضَوْءٌ; (M, A, Msb, K;) whatever it be; (M, A, K;) contr. of ظُلْمَةٌ: (Msb:) or the rays thereof: (M, A, K:) accord to Z, ضِيَآءٌ [with which ضَوْءٌ is syn.] is more intense than نُورٌ: in the Kur, x. 5, the sun is termed ضياء, and the moon نور: and it is said that ضياء is essential, but نور is accidental [light]: (TA:) it is of two kinds, the light of the present world and that of the world to come; and the former is either perceived sensibly, by the eye, and this is what diffuses itself from luminous bodies, as the sun and moon and stars, and is mentioned in the Kur, x. 5, referred to above; or perceived by the eye of the intellect, and this is what diffuses itself of the divine lights, as the light of reason and the light of the Kur-لn; of which divine light mention is made in the Kur, v., former part of verse 18, and xxiv., latter part of verse 35; and both of these in common are spoken of in the Kur, vi. 1 and xxxix. 69: that of the world to come is mentioned in the Kur in lvii. 12 [and lxvi. 8]: (B:) the pl. is أَنْوَارٌ (S, M, Msb, K) and نِيرَانٌ; (M, K;) the latter mentioned by Th: (M:) and ↓ نَوْرَانيَّةٌ signifies the same as نُورٌ. (TA.) As نور is a convenience of the pious in the present world and the world to come, it is said in the Kur, [lvii. 13,] اُنْظُرُونَا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ [Wait ye for us that we may take of your light]. (B.) [See also ظُلَمْةٌ.] ― -b2- It is also applied to Mohammad: (T, M, K:) it is said by Aboo-Is-hak to be so applied in the Kur, v. 18. (T.) ― -b3- And That which manifests things, (K, TA,) and shows to the eyes their true or real state: and therefore النُّور is applied in the Kur, vii. 156, to (tropical:) that [revelation] which the Prophet brought. (TA.) ― -b4- النُّورُ is also one of the names of God; meaning, accord. to IAth, He by whose light the obscure in perception sees, and by whose guidance the erring is directed aright: or the Manifest, by whom is every manifestation. And أَللّٰهُ نُورُ السَّمٰوَاتِ وَالْأَرْضِ [in the Kur, xxiv. 35,] means God is the enlightener of the heavens and of the earth: like as فُلَانٌ غِيَاثُنَا means مُغِيثُنَا: (TA:) or, as some say, the right director of the inhabitants of the heavens and of the inhabitants of the earth. (T.) ― -b5- See also نَارٌ, last signification.
نَوْرَةٌ نَوْرَةٌ ذ : see نَوْرٌ.
نُورَةٌ نُورَةٌ ذ : see نَارٌ, last signification. -A2- I. q. هِنَآءٌ [a word well known to mean Tar, or liquid pitch, or a kind thereof; but I do not know this signification as applying to نُورَةٌ, nor, app., did SM, for he has made it to be the same with that which here next follows, from the T]. (M, K:) or a kind of stone burned and made into كِلْس [or quick-lime] and used as a depilatory for the pubes: (T:) or lime-stone; syn. حَجَرُ الكِلْسِ: and by a secondary and predominant application, a mixture of quick lime (كلس) with arsenic, or orpiment, (زِرْنِيخ,) and other things, used for removing hair: (Msb:) [a depilatory composed of quick lime with a small proportion (about an eighth part) of orpiment: it is made into a paste with water, before application; and loosens the hair in about two minutes; after which it is immediately washed off: thus made in the present day:] some say that it is an Arabic word; and others, that it is arabicized. (Msb) See 8.
نَوْرَانِيَّةٌ نَوْرَانِيَّةٌ ذ : see نُورٌ.
نَيِّرٌ نَيِّرٌ ذ Giving light, shining, bright, or shining brightly; (A, Msb;) as also ↓ مُنِيرٌ and ↓ مُسْتَنِيرٌ (A) [and ↓ نَائِرٌ.] ― -b2- Beautiful in colour, and bright; as also ↓ مُنِيرٌ and ↓ أَنْوَرُ: (TA:) or the last signifies [simply] beautiful; (K;) or conspicuous and beautiful. (TA.) It is said of Mohammad. المُتَجَرَّدِ ↓ كَانَ أَنْوَرَ: He was beautiful and bright in the colour [of what was unclad] of his body. (TA.)
نَوُورٌ نَوُورٌ ذ , (S, Msb, and so in some copies of the K,) or نَؤُورٌ, (T, M, and so in some copies of the K,) or both, the former being the original form, (S, TA,) i. q. نِيلَجٌ [i. e. Indigo-pigment]; (S, K;) or نِيلَنْجٌ; [which appears from what follows to be the right reading, though both نيلج and نيلنج are used in the present day for the purpose described in explanations of نوور, to give a greenish colour to the marks made in tatooing;] (Msb;) i. e., (so accord. to the S and Msb; but in the K, and) the smoke [meaning the smokeblack] of fat, (IAar, T, S, M, Msb, K,) that adheres to the طَسْت, (IAar, T,) with which the punctures made in tatooing are dressed, (S, Msb,) or filled in, (M,) that they may become green; (S, Msb;) or with which the women of the Arabs of the time of ignorance tattooed themselves: (T:) i. q. غُنْجٌ [q v.]; (IAar, T:) or, accord. to to Lth, the smoke [or smoke-black] of the wick, used as a collyrium or for tatooing; but, [says Az,] I have not heard that the women of the Arabs used this as a collyrium in the time of ignorance nor in the time of El-Islلm; their using it for tatooing, however, is mentioned in their poems: (T:) or lamp-black; the black pigment (نِقْس) prepared from the smoke of the lamp; used for tattooing. (Comm. on the Mo'allakلt, printed at Calcutta, p. 143.) ― -b2- Also, A kind of small stone, resembling اِثْمِد, which is bruised, or brayed, and then taken up, like as medicine is by the lip. (M.) [The same is found in the K, excepting that, in this latter lexicon, the explanation is less full, and اللِّثَةُ is substituted for الشَّفَةُ, the reading in the M.
نُوَّارٌ نُوَّارٌ ذ and نُوَّارَةٌ: see نَوْرٌ.
نَائِرٌ نَائِرٌ ذ : see نَيِّرٌ. ― -b2- (tropical:) Apparent or plainly apparent. conspicuous, manifest, or evident; as also ↓ مُنِيرٌ. (Thus the pl. fem. of each of these is explained in the TA.) ― -b3- فِتْنَةٌ نَائِرَةٌ Sedition, or discord, or the like, happening and spreading. (Msb.) ― -b4- And نَائِرَةٌ alone, Sedition, or discord, or the like: (Msb:) or sedition, or discord, or the like, happening: (TA:) and rancour, malevolence, or spite. (T:) enmity, or hostility, (T, S, A, Msb,) and violent hatred. (S, A, Msb.) See also نَارٌ. You say, سَعَيْتُ فِى اِطْفَآءِ النَّائِرَةِ I laboured in stilling the sedition, or discord, or the like. (Msb.) And بَيْنَهُمْ نَائِرَةٌ Between them is enmity, or hatred, and violent hatred. (A, Msb.) -A2- One who occasions evils among men. (T.)
انْوَرُ انْوَرُ ذ : see نَيِّرٌ, in two places. ― -b2- ذَا أَنْورُ مِنْ ذَاكَ [This is lighter, or brighter, than that], (TA.)
تَنْوِيرٌ تَنْوِيرٌ ذ The time when the dawn shines, or becomes light. (T, Mgh.) You say, صَلَّى الفَجْرَ فِى التَّنْوِيرِ He performed the prayer of daybreak when the dawn shone, or became light. (Mgh.) See also 2.
مَنَارٌ مَنَارٌ ذ [originally مَنْوَرٌ] A place of light; as also ↓ مَنَارَةٌ. (M. K.) ― -b2- A sign, or mark, set up to show the way: (As, T, S, M, K:) and a thing that is put as a limit or boundary between two things; (M, K;) or between two lands, (As, T,) made of mud or clay or of earth: (As, TA:) pl. مَنَاثِرُ [respecting which see مَنَارَةٌ]. (A.) It is [also used as a coll. gen. n.; as, for instance, where it is] said, in a trad., لَعَنَ اللّٰهُ مَنْ غَيَّرَ مَنَارَ الأَرْضِ May God curse him who alters the marks of the limit between two lands: (T, TA:) or it may mean مَنَارَ الحَرَمِ the boundary-marks of the Haram [or sacred territory of Mekkeh], which [it is said] were set up by Abraham. (T, TA. *) And it is said in another trad, اِنَّ لِلْاِسْلَامِ صُوًى وَمَنَارًا (tropical:) Verily there are to El-Islلm signs and ordinances whereby it is known. (TA.) ― -b3- See also صَوْمَعَةٌ. ― -b4- The middle, or main part and middle, or part along which one travels, (مَحَجَّة,) of a road. (M, K.)
مُنِيرٌ مُنِيرٌ ذ : see نَيِّرٌ, in two places. ― -b2- See also نَائِرٌ.
مَنَارَةٌ مَنَارَةٌ ذ , originally مَنْوَرَةٌ; (A, K;) see مَنَارٌ. ― -b2- A stand for a lamp; a thing upon which a lamp is put: (T, S, M, A, K;) of the measure مَفْعَلَةٌ. with fet-h (S, Msb) to the م; (S:) but by rule it should be with kesr, because it is an instrument (Msb.) Aboo-Dhu-eyb uses it, for the sake of metre, in the place of مِصْبَاح, in likening a bright spear-head, without rust, to a lamp. (M.) ― -b3- Also, A candle having a سِرَاج [or lighted wick]. (T.) ― -b4- [A pharos, or lighthouse.] ― -b5- The menل reh [or turret of a mosque, whence the English term “ minaret, ” so written in imitation of the Turkish pronunciation,] upon which the time of prayer is proclaimed; (S, Msb:) syn. مِئْذَنَةٌ, (K, TA,) vulgarly مَأَذَنَةٌ [which is the form given in the CK]. (TA.) ― -b6- [Any pillar-like structure. (See زُرْنُوقٌ.) ― -b7- The perch of a hawk, or falcon. (See مَرْبَأٌ.)] ― -b8- The pl. is مَنَاوِرُ and مَنَائِرُ: he who uses the latter likens the radical letter to the augmentative; (S, Msb, K;) like as they say مَصَائِبُ, which is originally مَصَاوِبُ (S, Msb.)
مُسْتَنِيرٌ مُسْتَنِيرٌ ذ : see نَيِّرٌ.
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR3.461 harfنَارَ
نَارَ ( w ) U ( n.ac. نَوْر 1 ),
a. Shone, gave light; beamed, gleamed; appeared.
b. Perceived ( fire ).
c. Took fright, fled.
d. Branded.
e. ( n.ac. نَوْر 1 , نَوَاْر 22 , نِوَاْر 23 ), Was spotless ( woman ),
نَوَّرَ
نَوَّرَ II ,
a. see I (a) , ( d ).
c. Flowered, bloomed, blossomed; ripened.
d. [ acc. or La ], Lit up, illuminated, lighted; enlightened; elucidated.
e.
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR71.087 harfنور
نَارَ - يَنُوْرُ - نَارٌ - نُوْر - أَنَارَ - يُنِيْرُ - مُنِيْر
نَارَ - يَنُوْرُ + الكائن أو الشيء: يُصدر نوراً: يشع ويطلق نوراً: يخرج منه لهب أو بريق أو شعاع أو ضياء
نَارٌ: اسم فعل " نَارَ - يَنُوْرُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " نَارَ - يَنُوْرُ ": اللهب والبريق والضياء المنبعث من كائن، والذي يؤثر في ما حوله فيبعث فيه الدفء أو الحر أو
Mücavir kökler208 mücavir (520 toplam)
- خلد
23 ortak ayet · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir
- وقد
10 ortak ayet · Onun yakıtı
- صحب
21 ortak ayet · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…
- كفر
44 ortak ayet · Hufre, çukur demektir
- ظلم
28 ortak ayet · Zalimler
- صلي
9 ortak ayet · Ona yaslanırlar
- طفأ
3 ortak ayet · TFV Tafve(tı ile) kaynayan tencerede taşan köpük demektir
- قبس
3 ortak ayet · Meşale, ateş demektir
- أوي
8 ortak ayet · Eveye kuş yuvası demektir
- يوم
28 ortak ayet · “Yemm” durgun akan su demektir
- سرج
3 ortak ayet · Kandil demektir
- جنن
17 ortak ayet · Bahçe demektir
Geçtiği ayetler(174)
وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
AteşKüfredenler, ayetlerimizi yalanlamış olanlar, işte onlar cehennemliklerdir. Ve onlar ateşte temelli kalıcıdırlar.
بَلَى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَأَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
AteşHayır, kötülük yapıp da günahı kendisini kuşatan kimseler, işte onlar cehennemliklerdir. Onlar orada temelli kalıcıdırlar.
… وَمَنْ كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلًا ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلَى عَذَابِ النَّارِ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ
AteşHani, İbrahim demişti ki: Rabbım burasını emniyetli bir şehir yap. Ve halkından Allah’a, ahiret gününe iman etmiş olanları mahsullerle rızıklandır Allah da: Kafir olanı kısa bir zaman için geçindiririm. Sonra onu cehennem azabına zorlarım. Bu ne kötü bir sonuçtur, buyurmuştu.
… اللَّهُ أَعْمَالَهُمْ حَسَرَاتٍ عَلَيْهِمْ وَمَا هُمْ بِخَارِجِينَ مِنَ النَّارِ
AteşUyanlar dediler ki: Bizim için dönüş olsaydı da bizden uzaklaştıkları gibi, biz de onlardan uzaklaşsaydık. Böylece onların bütün yaptıklarını Allah hasretler halinde kendilerine gösterecektir ve onlar ateşten çıkacak değildirler.
أُولَئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلَالَةَ بِالْهُدَى وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَةِ فَمَا أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ
AteşOnlar, hidayet karşılığında dalaleti, mağfiret karşılığında azabı satın almışlardır. Onlar, ateşe karşı ne de sabırlıdırlar.
وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
AteşKimi de; Ey Rabbımız, bize dünyada iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru, der.
… فَأُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
AteşSana haram aydan ve onda savaştan soruyorlar. De ki: O ayda savaşmak; büyük bir günahtır. Fakat insanları Allah yolundan alıkoymak ve O’nu inkar etmek, Mescid-i Haram’a gitmelerine engel olmak, onun ehlini oradan çıkarmak Allah katında daha büyük günahtır. Fitne, katilden de beterdir. Kafirlerin güçleri yetse, sizi dininizden döndürünceye kadar sizinle savaşa devam ederler. Sizden her kim dininden dönerde kafir olarak ölürse; onların yaptığı ameller dünyada da, ahirette de boşa gitmiştir. Ve onlar, cehennem ehlidirler. Orada temelli kalacaklardır.
… خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكٍ وَلَوْ أَعْجَبَكُمْ أُولَئِكَ يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَاللَّهُ يَدْعُو إِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ وَيُبَيِّنُ آيَاتِهِ …
Ateşİman edinceye kadar putperest kadınları nikahlamayın. İman eden bir cariye puta tapan bir kadındano hoşunuza gitse dedaha iyidir. İman edinceye kadar onları puta tapan erkeklerle de nikah ettirmeyin. İman eden bir köle, -hoşunuza gitse deputa tapan erkekten daha iyidir. Onlar sizi cehenneme çağırırlar. Allah ise cennete ve mağfirete çağırır ve öğüt alsınlar diye insanlara ayetlerini açıkça bildirir.
… الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
AteşAllah, inananların dostudur. Onları karanlıktan aydınlığa çıkarır. Küfredenlerin dostları ise Tağut’tur. Onları aydınlıktan karanlıklara çıkarırlar. İşte onlar ateş yaranıdır. Onlar orada temelli kalacaklardır.
… سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
AteşFaiz yiyenler ancak, şeytan çarpan kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların: Zaten alış-veriş faiz gibidir, demelerinden dolayıdır. Halbuki Allah, alış-verişi helal, faizi haram kılmıştır. Kime Rabbından bir öğüt gelir de faizcilikten vazgeçerse, geçmiş olanlar kendisine ve hakkındaki hüküm Allah’a aittir. Kim de dönerse, onlar cehennem yaranıdırlar, orada temelli kalacaklardır.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | نور |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | İlletli (ecvef-i vâvî) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | ضوء, صبح, شعل |
| Zıt Kök | ظلم |
| Çekirdek Özet 1 | Titreşerek parıldayan ışık, yakıcı alev ve hareketli ışıma |
| Çekirdek Özet 2 | Karanlığı gideren hidayet, apaçık kılan vahiy ve yakıcı arındırma ateşi |
| Çekirdek Özet 3 | Hakikatin görünür kılınması, cehalet örtüsünün yırtılması ve bâtılın tasfiyesi |
| Kritik Hata Riski | Nûr ile nâr arasındaki kök birliğini kopararak nûru salt pasif bir ışıltı, nârı ise anlamsız bir ceza aracına indirgemek |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ن | filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | Çekirdeğin içten dışa doğru akıcı ve sürekli biçimde canlanıp yayılması |
| و | çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Enerjinin ve hareketin kaynaktan hedefe kesintisiz biçimde bağlanması |
| ر | insan başı; baş, ilk, üst | Belirişin zirveye çıkması, görünürlüğün tepe noktasına ulaşması ve idrak |
| نور | Süreklilikle canlanan ve hedefe bağlanan enerjinin zirvede görünürlük ve aydınlığa dönüşmesi; karanlığı yararak yayılan parıltı hareketi |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Ateşin alevlenip parlaması, gecenin karanlığında yolu açan ışıltı, ağacın çiçek açması ve ürkekçe kıpırdanıp kaçınma |
| Cahiliye şiiri kullanımı | İmruülkays'ın uzaktaki sevgilisinin yaktığı ateşi gözetlemesini anlattığı beytinde geçer: تنوَّرتُها من أذرعات وأهلُها / بيثربَ أدنى دارِها نظرٌ عالِي |
| Erken Arapça kullanım | Çöl yolcularının geceleyin yol bulması için yüksek yerlere dikilen işaret ateşleri, fecrin sökmesi ve sabahın aydınlanması |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Dīvānu İmrîi’l-Qays.
Sami etimolojik katman
Sami dilleri ailesinde نور kökü, Proto-Sami *nūr- / *nahr- (parlamak, aydınlatmak, yanmak) çekirdeğine dayanır. Bu kök, Akadcada nūru(m) (ışık, lamba, tanrısal aydınlatıcı tecelli), İbranicede nēr (çıra, kandil, lamba) ve nīr (ışık saçmak), Ârâmîce ve Süryânîcede nūhrā (aydınlık, ışık, ateş) formlarıyla tam bir fonetik ve semantik süreklilik gösterir. Bütün Sami dillerinde ışık ile ateş kavramsal olarak aynı kaynaktan neşet eder. Arapçada bu kök bir yandan görünür kılan mutedil aydınlığı (نور), diğer yandan yakıcı ve arındırıcı ateşi (نار), ayrıca ağacın dışa vurup açılan çiçeğini (نور) kuşatarak maddî ve soyut anlam katmanlarını korumuştur.
Güven Kesin
Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, Chicago Assyrian Dictionary.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | نور ve نار türevleri | Ateşin hararet ve hareketinden ışığın görünür kılıcı aydınlığına geçiş | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Akadca nūru, İbranice nēr, Süryanice nūhrā | Bütün ana Sami kollarında kandil, ateş ve ışıma anlamında ortak miras | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik katman | Mısır hiyerogliflerinde ve Berberi dillerinde ışık ve parlama ile ilişkili kökler | Muhtemel |
Kaynak David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, HALOT.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| نور | Anlamlı | Işık, aydınlık, ateş, çiçek | Titreşerek parıldama, aydınlatma ve görünür kılma | Kur'an'da 194 kez geçer; hedef kök |
| نرو | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
| ونر | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
| ورن | Anlamlı | Bir tür kertenkele, şişkinlik | Çöl kertenkelesi ve etteki kabarma | Kur'an'da geçmez; hedef kökle anlam bağı yoktur |
| رنو | Anlamlı | Sürekli bakmak, göz dikmek | Bir şeye hayranlıkla veya kesintisiz nazar etme | Kur'an'da geçmez; bakışın ışığa yönelmesiyle dolaylı bağ taşır |
| رون | Anlamlı | Şiddet, galebe çalma, örtme | Savaşın ve zorluğun şiddetlenmesi | Kur'an'da geçmez; ateşin ve ışığın şiddetiyle kavramsal paralellik taşır |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| نور | Merkez | Aydınlık, ışık, alev | Kendisi görünür olup başkasını da görünür kılan berrak aydınlık | Maddî ve manevî karanlığı gideren kuşatıcı aydınlatma ilkesi |
| ضوء | Komşu | Güçlü ışık, parıltı | ضوء zatî, yakıcı ve doğrudan olan ışığı ifade eder; نور daha latif ve yayılan ışıktır | Güneş ziya ile, ay ise nur ile nitelenir |
| صبح | Komşu | Fecir aydınlığı | صبح geceden gündüze geçiş anındaki ilk aydınlanmaya özgüdür | Zamanla kayıtlı bir beliriş taşır |
| شعل | Komşu | Ateşin parlaması | شعل alevin tutuşup yayılmasına odaklanır; nûrdaki bizzat aydınlatma neticesini öncelemez | Ateşin yakıcı ve kabarık parıltısıdır |
| ظلم | Zıt | Karanlık, örtme, haksızlık | Varlığın görünmez kılınması, ışıksızlık ve şeylerin yerinden edilmesi | نور varlığı aşikâr ederken, ظلم onu örter ve karanlıkta bırakır |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | نور | Aydınlık, ışık, ateş | Hem fiziksel ışıma hem bilişsel ve ahlâkî hidayet | Kesin |
| Latince | lux, lumen, ignis | Işık, aydınlanma, ateş | Lux ışık kaynağını, lumen yayılan ışığı, ignis ise nâr boyutunu karşılar | Güçlü |
| İngilizce | light, illumination, fire | Işık, aydınlatma, ateş | Light fiziksel aydınlığı, illumination zihinsel ve ruhsal kavrayışı karşılar | Kesin |
| Almanca | Licht, Erleuchtung, Feuer | Işık, aydınlanma, ateş | Licht algılanan ışığı, Erleuchtung idrak ve vukuftaki derinleşmeyi verir | Kesin |
| Fransızca | lumière, clarté, feu | Işık, berraklık, ateş | Lumière aydınlığı, clarté ise zihinsel açıklığı ve nûrun zâhir kılıcılığını verir | Kesin |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Le Robert.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| نَار / النَّار | Maddî ve uhrevî yakıcı ateş, cehennem | İnkârcıların cezalandırılması ve arındırma bağlamı (Bakara 2:24, Âl-i İmrân 3:10, Tahrîm 66:6) |
| النُّور / نُور | İlahî hidayet, iman ve şirk karanlığından çıkış | İmanın kalpteki aydınlatıcı rehberliği (Bakara 2:257, Mâide 5:16, Zümer 39:22) |
| نُورًا / نُور | Vahiy, peygamber ve indirilen kutsal kitaplar | Tevrat, İncil ve Kur'an'ın yolu aydınlatması (Nisâ 4:174, Mâide 5:44, Şûrâ 42:52) |
| نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ | Varlığı varedici, zâhir kılıcı ve hidayet edici ilahî tecelli | Metafizik varoluş ve aydınlanma bağlamı (Nûr 24:35) |
| نُورُهُمْ | Âhirette müminlerin önlerinde ve sağlarında parıldayan kurtuluş ışığı | Mahşer günü yol bulma ve mükâfat bağlamı (Hadîd 57:12, Tahrîm 66:8) |
| نُورًا | Ayın yansıtıcı, latif ve mutedil aydınlığı | Kozmolojik düzen ve gök cisimlerinin tanzimi (Yûnus 10:5, Nûh 71:16) |
| سِرَاجًا مُنِيرًا | Hz. Peygamber'in tebliğindeki aydınlatıcı rehberlik | Peygamberlik misyonu ve beşeriyeti karanlıktan çıkarma (Ahzâb 33:46) |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Allah'ın "en-Nûr" ismi ve sıfatı; rü'yetullah | Allah'ın zatının nûr olup olmadığı, teşbihten tenzihe geçiş ve nûrun hidayet olarak yorumu | Maddî ışıktan tenzîhî tecelliye ve varoluşsal aydınlığa geçiş |
| Fıkıh | Tenvîr vakti (sabah namazı) ve ateşin zararlarının tazmini | Sabah namazında isfâr ve tenvîrin fazileti; kontrolsüz ateşin yol açtığı hasarlar | İbadet vakitlerinin tespiti ve maddî ateşin mesuliyet sınırları |
| Tefsir | Nûr Ayeti (24:35) ve nûr-zulümât karşıtlığı | Nûrun akıl, fıtrat, iman, peygamber veya bizzat vahiy olarak anlaşılması | Somut ışıktan bilişsel, ahlâkî ve varoluşsal kurtuluşa evrilme |
| Hadis | Müminin feraseti, abdest organlarının nurlanması | Mahşerde abdest azalarının parlaması ve kalpteki basiretin nûr ile tasviri | İmanın ve amelin metafizik bir ışıltı olarak somutlaşması |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İman ve vahiy nizamı | Hidayet ve basiret | Karanlığı giderip hakikati görünür kılmak | Nûr, insanın varoluşsal istikametini belirleyen ilahî yol göstericidir | Kesin |
| İlmi | Epistemoloji ve usul | Burhan ve apaçıklık | Şüpheyi ve zannı bertaraf edip delili zâhir kılmak | Bilgi bizâtihi açık olup bilinmeyeni açığa çıkaran bir nûrdur | Kesin |
| Siyasi | Hukuk ve kamusal düzen | Adalet ve şeffaflık | Zulmü, keyfiyeti ve gizli vesayet odaklarını tasfiye etmek | Hukukun aydınlığı gizli fesadı ve keyfî tahakkümü engeller | Güçlü |
| İktisadi | Piyasa ve mübadele ahlâkı | Beyan ve aldatmasızlık | Garar, hile ve belirsizlik karanlığını yok etmek | Alışverişte açıklık güven doğurur, sömürü karanlığını giderir | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Elektromanyetik ışıma ve enformasyon aktarımı | Işık dalga-parçacık tabiatıyla evrende bilgi taşır; enerji yayılımı karanlığı dağıtırken çevreyi uyarır ve görünür kılar. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Epistemik aydınlanma ve rasyonel şeffaflık | Bireyin ve toplumun dogmatik kapalılıktan, cehaletten ve belirsizlikten aklî netlik ve açıklık yoluyla kurtulması. | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Nûru yalnızca duygusal, pasif bir "iç huzur" veya soyut bir hisse indirgemek; kökün nâr (ateş) boyutundaki dönüştürücü ve yakıcı eylemi unutmak. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök, maddî ışıktan kozmik düzene, aklî basiretten peygamberî davete ve bâtılı yakıp kül eden ilahî adalete kadar uzanan çok katmanlı bir nizamı kurar. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Hakikatin pasif bir kabullenişten ibaret olduğu sanılır; nûrun karanlıkla çatışan, cehaleti yakan ve hayatı inşa eden dinamik gücü kavranamaz. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın temel varoluşsal metaforu olan zulumât (karanlıklar) ile nûr (aydınlık) karşıtlığının merkezinde yer alır. Vahiy, akıl ve peygamberlik bu kökle tanımlanır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İmandan küfre geçişi anlatan uyarılarda (Bakara 2:257), vahyin fonksiyonunu bildiren hitaplarda (Mâide 5:15-16, Şûrâ 42:52) ve metafizik hakikati açıklayan Nûr suresi 35. ayetinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Vahyin insan aklını körleştirdiği zannını çürütür; ilahî mesajın aklı ikame eden değil, aklın görmesini ve kavramasını sağlayan yegâne aydınlatıcı olduğunu ortaya koyar. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamTitreşerek yayılan parıltı, karanlığı yaran ışık ve yakıcı alevin hareketi.
- Soyut anlamZihni ve kalbi cehalet, şüphe ve fesat karanlığından kurtaran ilahî hidayet ve basiret.
- Sistematik karşılıkBelirsizlik ve örtülülük durumunu şeffaflık ve hakikate dönüştüren aydınlatıcı operatör.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde cehalet, inkâr ve belirsizliği temsil eden karanlığı (zulumât), aydınlatıcı ilkeyi (nûr/vahiy/akıl), ise açığa çıkmış hakikati ve görünürlüğü (vuzûh) simgeler. Formül, nûr operatörünün karanlığa nüfuz etmesiyle hakikatin zâhir olduğunu; nûrun kemâle ermesiyle karanlığın sıfırlandığını sembolize eder.