سوق

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: س-و-قالصيغ: ١٥ · الجذور المجاورة: ١٠٥ · الآيات: ١٦ · السور: ١٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».كشفزرعبِالسُّوقِالْأَسْوَاقِسوقزمروَسِيقَبِالسَّاقِسحبالسَّاقُسَاقَيْهَاخزنبلدجرز

الجذرالصيغ ١٥الآيات ١٦السور ١٣المجاورة ١٠٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

سوق

س - و - ق

جذر
  • الورود: ١٧
  • الآيات: ١٦
  • الصيغ: ١٥
  • المعاجم: ١٢

Sevk bacak demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Sevk bacak demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٣٠٢
القاف والسين و"وايء" معهما ق و س، ق س و، و ق س، ق ي س، س ق ي، س و ق، و س ق مستعملات قوس: تصغير القَوْسِ قُويسٌ، والعدد أقواسٌ ثم قِياس وقِسِيٌّ. وشيخ أَقوَسُ: منحني الظهر، وقَوَّسَ تقويساً، وتَقَوَّسَ ظهره، وحاجب مُتَقِّوسٌ، ونوى مُتَقَوِّسٌ ونحوهما: مما ينعطف انعطاف القوسِ، قال: ولا من رأين الشيب فيه وقَوَّسَا وقال: ومُسْتَقْوِس قد خرم الدهر جدره والقُوْسُ: بقية التمر في الجلة والقَوْسُ: رأس
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٦٤٩
الساقُ: ساقُ القدم، والجمعُ سوقٌ وسِيقانٌ وأسْواقٌ. وامرأةٌ سَوْقاءُ: حسنةُ السَاقِ. ورجلٌ أَسْوَقُ بيِّنُ السَوَقِ. والأَسْواقُ أيضاً: الطويلُ الساقَيْن. ويقال: وَلَدَتْ فلانةُ ثلاثةَ بنينَ على ساقٍ واحد، أي بعضُهم على إثر بعض، ليست بينهم جارية. وساقُ الشجرة: جِذْعها. وساقُ حُرٍّ: ذَكَرُ القَماري. قال الكميت: تَغْريدُ ساقٍ عَلى ساقٍ تُجاوِبُـهـامن الهَواتِفِ ذاتُ الطَوْقِ والعُطُلِ عنى
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٧٬٧٠٧
ق س ( وايء ) قوس ، قيس ، قسا ، وقس ، وسق ، سقي ، سوق . قوس قيس : قال الليث : القَوْس معروفة عجمية وعربيّة تُصَغَّرَ قُوَيْساً ، والجميع القِياس وقِسِيّ ، العَدَد أقواس . أبو عبيد : جمْعُ القوس : قِياس . قال : وهذا أقيَسُ مِن قول مَن يقول قِسِيّ ، لأنّ أصلها قَوْس ، والواو منها قَبل السين ، وإنما حُوّلت الواو ياءً لِكسرةِ ما قبلها ، فإذا قلتَ في جمع القَوْس قِسِيّ أخّرْتَ الواوَ بعدَ السين ،
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٬١٤٣
(باب السين والواو وما يثلثهما) (سوي) السين والواو والياء أصلٌ يدلُّ على استقامةٍ واعتدالٍ بين شيئين. يقال هذا لا يساوي كذا، أي لا يعادله. وفلانٌ وفلانٌ على سَوِيّةٍ من هذا الأمر، أي سواءٍ. ومكان سُوىً، أي مَعْلَمٌ قد عَلِمَ القومُ الدّخولَ فيه والخروج منه. ويقال أسْوَى الرّجلُ، إذا كان خَلَفُهُ وولدُهُ سَوِيّاً. وحدَّثنا علي بن إبراهيم القَطّان، عن علي بن عبد العزيز، عن أبي عُبيد، عن الكسائيّ
رابط المدخل

(باب السين والواو وما يثلثهما) (سوي) السين والواو والياء أصلٌ يدلُّ على استقامةٍ واعتدالٍ بين شيئين. يقال هذا لا يساوي كذا، أي لا يعادله. وفلانٌ وفلانٌ على سَوِيّةٍ من هذا الأمر، أي سواءٍ. ومكان سُوىً، أي مَعْلَمٌ قد عَلِمَ القومُ الدّخولَ فيه والخروج منه. ويقال أسْوَى الرّجلُ، إذا كان خَلَفُهُ وولدُهُ سَوِيّاً. وحدَّثنا علي بن إبراهيم القَطّان، عن علي بن عبد العزيز، عن أبي عُبيد، عن الكسائيّ قال: يقال كيف أمسيتم؟ فيقال: مَستوُون صالحون. يريدون أولادُنا ماشيتُنا سَوِيَّةٌ صالحة. ومن الباب السِّيُّ: الفضاء من الأرض، في قول القائل([1]): * كأنَّ نَعَامَ السِّيِّ باضَ عليهمُ([2]) * والسِّيّ: المِثْل. وقولهم سِيّانِ، أي مِثلان. ومن ذلك قولهم: لا سيّما، أي لا مثلَ ما. هُوَ من السِّين والواو والياء، كما يقال ولا سَواء. والدَّليل على أن السّيَّ المِثل قولُ الحطيئة: فإيّاكم وحَيّةَ بطنِ وادٍ *** هَمُوزَ النّابِ لكم بسِيِّ([3])ومن الباب السَّواء: وسَط الدَّارِ وغَيرِها، وسمِّي بذلك لاستوائه. قال الله جلَّ ثناؤه: ﴿فاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ﴾ [الصافات 55]. وأمَّا قولُهم: هذا سِوَى ذلك، أي غيرُهُ، فهو من الباب؛ لأنَّه إذا كان سِواه فهما كلُّ واحدٍ منهما في حَيِّزِه على سواء. والدّليل على ذلك مدُّهم السِّواء بمعنى سِوى. *قال الأعشى: * وما عدلَتْ من أهلِها لِسوائكا([4]) * ويقال قصدتُ سِوَى فلانٍ: كما يقال قصدت قصده. وأنشد الفراء: فَلأَصْرِفَنّ سِوَى حُذيفة مِدْحتي *** لِفَتى العَشيِّ وفارسِ الأجرافِ([5])(سوء) فأمّا السين والواو والهمزة فليست من ذلك، إنّما هي من باب القُبح. تقول رجلٌ أسوَأُ، أي قبيحٌ، وامرأةٌ سَوآء، أي قبيحة. قال رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم: "سوْآءُ([6]) وَلودٌ خيرٌ مِنْ حَسناءَ عقيم". ولذلك سمّيت السَّيِّئة سيّئة. وسمِّيت النار سُوأَى، لقُبْح منظرها. قال الله تعالى : ﴿ثُمَّ كاَنَ عَاقِبَةَ الَّذِينَ أَسَاؤوا السُّوأَى﴾ [الروم 10]. وقال أبو زُبَيْد: لم يَهَبْ حُرْمَةَ النَّدِيم وحُقَّتْ *** يا لَقَومِي للسَّوأةِ السَّوآءِ([7])(سوح) السين والواو والحاء كلمةٌ واحدةٌ. يقالُ ساحة الدار، وجمعها ساحات وسُوح. (سوخ) السين والواو والخاء كلمةٌ واحدة. يقال ساخت قوائمه في الأرض تسوخ. ويقال مُطِرْنا حتى صارت الأرض سُوَّاخَى، على فُعَّالَى، وذلك إذا كثرت رِزاغُ المطر. وإذا كانت كذا ساخت قوائمُ المارّة فيها. (سود) السين والواو والدال أصلٌ واحد، وهو خلاف البياضِ في اللّونِ، ثم يحمل عليه ويشتقّ منه. فالسَّواد في اللّون معروف. وعند قومٍ أن كلَّ شيءٍ خالف البياضَ، أيَّ لونٍ كان، فهو في حيّز السواد. يقال: اسودّ الشيء واسوادَّ. وسوادُ كلِّ شيء: شخصه. والسِّواد: السِّرار؛ يقالُ ساوده مساودةً وسِواداً، إذا سارّه. قال أبو عبيد: وهو من إدناء سَوادِكَ من سَواده، وهو الشَّخص. قال: مَنْ يكنْ في السِّواد والدَّدِ والإغْـ *** ـرامِ زِيراً فإنّني غيرُ زيرِ([8])والأساود: جمع الأسود، وهي الحيّات. فأمّا قول أبي ذَرّ رحمة الله عليه: "وهذه الأساودُ حولي"، فإنّما أراد شخص آلاتٍ كانت عنده؛ [وما حولَه([9])] إلا مِطْهرةٌ وإِجّانةٌ وجَفْنة. والسَّواد: العدد الكثير، وسمِّي بذلك لأن الأرض تسوادُّ له. فأمَّا السِّيادة فقال قوم: السيِّد: الحليم. وأنكر ناسٌ أن يكونَ هذا من الحِلم، وقالوا: إنّما سمِّي سيِّداً لأنَّ الناس يلتجِئون إلى سَواده. وهذا أقيس من الأوَّل وأصحّ. ويقال فلانٌ أسوَد من فلانٍ، أي أَعْلَى سِيادةً منه. والأسودان: التَّمر والماء. وقالوا: سَوَاد القَلب وسُوَيداؤُه، وهي حَبّته. ويقال سَاوَدَني فلانٌ فسُدْته، من سَوَاد اللونِ والسّؤدُد جميعا. والقياسُ في الباب كلِّه واحد. (سور) السين والواو والراء أصلٌ واحد يدلُّ على علوٍّ وارتفاع. من ذلك سَار يَسُور إذا غضب وثار. وإنَّ لغضبِهِ لَسَورةً. والسُّور: جمع سُورة، وهي كلُّ منْزلةٍ من البناء. قال: ورُبَّ ذِي سُرادقٍ محجورِ *** سُرْتُ إليه في أعالي السُّورِ([10])فأمّا قول الآخر([11]): وشاربٍ مُرْبحٍ في الكأسِ نادَمَني *** لا بالحَصُور ولا فيها بسَوَّارِ فإنّه يريد أنّه ليس بمتغضّب. وكان بعضهم يقول: هو الذي يَسُور الشَّرابُ في رأسِهِ سريعاً. وأما سِوار المرأة، والإسوار([12]) من أساورة الفُرس وهم القادة، فأُراهما غيرَ عربيَّين. وسَورة الخمر: حِدّتُها وغلَيانها. (سوط) السين والواو والطاء أصلٌ يدلُّ على مخالطة الشَّيءِ الشيءَ. يقال سُطت الشّيءَ: خلطتُ بعضَهُ ببعض. وسَوَّط فلانٌ أمرَهُ تسويطاً، إذا خَلَطَه. قال الشَّاعر: فَسُطْها ذَميمَ الرّأيِ غيرَ موفَّقٍ *** فلستَ على تسويطها بمُعان([13])

ومن الباب السَّوط، لأنّه يُخالِط الجِلدة؛ يقال سُطْتُهُ بالسَّوط: ضربتُهُ. وأمَّا قولهم في تسمية النَّصيب سَوطاً فهو من هذا. قال الله جلَّ ثناؤه: ﴿فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذَابٍ﴾ [الفجر 13]، أي نَصيباً من العذاب. (سوع) السين والواو والعين يدلُّ على استمرار الشّيء ومُضيِّه. من ذلك السَّاعة *سمِّيت بذلك. يقال جاءنا بعد سَوْعٍ من الليل وسُوَاعٍ، أي بعد هَدْءٍ منه. وذلك أنَّه شيءٌ يمضي ويستمرّ. ومن ذلك قولهم عاملته مُساوعةً، كما يقال مياومَة، وذلك من السَّاعة. ويقال أَسَعْتُ الإبلَ إساعةً، وذلك إذا أهملتَها حتَّى تمرَّ على وجهها. وساعت فهي تَسُوع. ومنه يقال هو ضائع سائع. وناقة مِسياعٌ، وهي التي تذهب في المرعى. والسِّياع: الطِّين فيه التِّبن. (سوغ) السين والواو والغين أصلٌ يدلُّ على سهولة الشيء واستمراره في الحلق خاصّة، ثم يحمل على ذلك. يقال ساغ الشَّرابُ في الحَلْق سَوغاً. وأساغَ الله جلَّ جلالُهُ. ومن المشتقّ منه قولُهم: أصاب فلانٌ كذا فسوَّغْتُهُ إياه. وأمَّا قولُهُم هذا سَوْغُ هذا، أي مثله، فيجوز أن يكونَ من هذا، أي إنه يَجري مجراه ويستمرُّ استمراره. ويجوز أن يكون السّين مُبدَلة من صادٍ، كأنَّه صِيغَ صياغَته. وقد ذُكِرَ في بابه. (سوف) السين والواو والفاء ثلاثة أصول: أحدها الشَّمُّ . يقال سُفْت الشَّيءَ أَسُوفُه سَوْفاً، وأَسَفْتُهُ. وذهب بعضُ أهل العلم إلى أنّ قولهم: بيننا وبينهم مَسافةٌ، مِنْ هذا. قال: وكان الدَّليل يَسُوف التُّرَابَ ليعلمَ على قصدٍ هو أم على جَور. وأنشدوا: * إذا الدّليلُ استافَ أخلاقَ الطُّرُق([14]) * أي شَمّها. والأصل الثّاني: السُّوَاف: ذَهاب المال ومَرَضُه. يقال أساف الرّجُلُ، إذا وقع في مالِهِ السُّواف. قال حُميد بن ثور: * أَسَافا من المال التِّلادِ وأَعْدَما([15]) * وأمّا التأخير فالتسويف. يقال سوَّفتُه، إذا أخّرتَه، إذا قلتَ سوف أفعلُ كذا. (سوق) السين والواو والقاف أصل واحد، وهو حَدْوُ الشَّيء. يقال ساقه يسوقه سَوقاً. والسَّيِّقة: ما استيق من الدوابّ. ويقال سقتُ إلى امرأتي صَدَاقها، وأَسَقْتُهُ. والسُّوق مشتقّةٌ من هذا، لما يُساق إليها من كلِّ شيء، والجمع أسواق. والساق للإنسان وغيره، والجمع سُوق، إنّما سمّيت بذلك لأنَّ الماشي ينْساق عليها. ويقال امرأة سَوْقاء، ورجلٌ أَسوَق، إذا كان عظيمَ السّاق. والمصدر السَّوَق. قال رؤبة: * قُبٌّ من التَّعْداء حُقْبٌ في سَوَق([16]) * وسُوق الحرب: حَومة القِتال، وهي مشتّقةٌ من الباب الأول. (سوك) السين والواو والكاف أصلٌ واحد يدلُّ على حركةٍ واضطراب. يقال تساوَقَت الإبل: اضطرَبَتْ أعناقُها من الهُزال وسوء الحال. ويقال أيضاً: جاءت الإِبل ما تَسَاوَكُ هُزالاً، أي ما تحرِّك رؤوسَها. ومن هذا اشتق اسم السِّواك، وهو العُود نفسُه. والسِّواك استعماله أيضاً. قال ابن دريد: سُكْتُ الشيءَ سَوكاً، إذا دَلكتَه. ومنه اشتقاق السِّواك، يقال ساك فاهُ، فإذا قلت استاك لم تذكر الفم.([17]) (سول) السين والواو واللام أصلٌ يدلُّ على استرخاءٍ في شيء يقال سَوِلَ يَسْوَل سَوَلا. قال الهذليّ([18]): كالسُّحْلِ البيض جَلا لونَها *** سَحُّ نِجَاءِ الحَمَل الأَسْوَلِ فأَمّا قولهم سَوّلتُ له الشيءَ، إذا زيّنْتَه له، فممكن أن تكون أعطيته سُؤلَه، على أن تكون الهمزة مُليَّنَةً من السُّؤل. (سوم) السين والواو والميم أصلٌ يدل على طلب الشيء. يقال سُمت الشيءَ، أَسُومُهُ سَوْمَاً. ومنه السَّوام في الشِّراء والبيع. ومن الباب سامت الرَّاعيةُ تسوم، وأَسَمْتُهَا أنا. قال الله تعالى: ﴿فِيهِ تُسِيمُونَ﴾ [النحل 10]، أي تُرعُون. ويقال سّوَّمْت فلاناً في مالي تسويماً، إذا حكَّمتَه في مالك. وسَوَّمْتُ غُلامي: خَلّيته وما يُريد. والخيل المُسَوَّمَة: المرسلة وعليها رُكبانُها. وأصل ذلك كلِّه واحد. ومما شذَّ عن الباب السُّومَةُ، وهي العلامةُ تُجْعَل في الشيء. والسِّيما مقصور من ذلك *قال الله سبحانه: ﴿سِيمَاهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ﴾ [الفتح 29]. فإذا مدُّوه قالوا السيماء. (سوس) السين والواو والسين أصلان: أحدهما فسادٌ في شيء، والآخر جِبلّة وخليقة. فالأوّل ساس الطّعامُ يَساسُ، وأساس يُسِيسُ، إذا فَسَدَ بشيء يقال لـه سُوس. وساست الشّاة تَسَاس، إذا كثر قَمْلها. ويقال إنَّ السَّوَسَ داءٌ يصيب الخيل في أعجازها. وأمّا الكلمةُ الأخرى فالسُّوس وهو الطّبع. ويقال: هذا من سُوس فلان، أي طبعه. وأمَّا قولهم سُسْته أسُوسُه فهو محتملٌ أن يكون من هذا، كأنه يدلُّه على الطبع الكريم ويَحمِله عليه. والسِّيساء([19]): مُنتَظَم فَقَار الظهر. وماء مَسُوسٌ وكلأٌ مَسُوسٌ([20])، إذا كان نافعاً في المال([21])، وهي الإبل والغنم. والله أعلم بالصواب. --------------------- ([1]) هو زيد الخيل كما في الحيوان (4: 339)، والشعر والشعراء في أثناء ترجمة الأعشى، ونقد الشعر 39. وروي أيضاً من قصيدة لمعقر البارقي في الأغاني (10: 44). ([2]) عجزه: * فأحداقهم تحت الحديد خوازر *. ([3]) ديوان الحطيئة 69 واللسان (سوا). ([4]) ديوان الأعشى 66. وقد سبق تخريجه في (جنف). وصدره: * تجانف عن جل اليمامة ناقتي * ([5]) في اللسان (19: 143) : "فارس الأحزاب"، تحريف. والبيت من أبيات فائية في الأغاني (14: 127) منسوبة إلى رجل من بني الحارث بن الخزرج، أو إلى حسان بن ثابت. وانظر تنبيه البكري على الأمالي 67. ([6]) ويروى أيضاً: "سوداء". ([7]) البيت في اللسان (سوأ). ([8]) سبق البيت في مادة (زير). ([9]) التكملة من اللسان. وفي المجمل "من" بدل "إلا". ([10]) البيت في اللسان (6: 55). ([11]) هو الأخطل. ديوانه 116. وقد سبق في (2: 73). ([12]) ضبط في الأصل والمجمل بكسر الهمزة، ويقال أيضاً بضمها. ([13]) البيت في المجمل واللسان (سوط). ([14]) البيت لرؤبة في ديوانه 104 واللسان (سوف). ([15]) صدره كما في اللسان (سوف): * فيا لهما من مرسلين لحاجة * ([16]) ديوان رؤبة 106. ([17]) الجمهرة (3: 48). ([18]) هو المتنخل الهذلي، كما في اللسان (سول) من قصيدة في القسم الثاني من مجموعة أشعار الهذليين 81، ونسخة الشنقيطي 44. ([19]) حقه أن يكون في مادة (سيس). ([20]) وصواب هاتين أن يكونا في مادة (مسس). ([21]) النافع الذي يشفي غلة العطش. وفي الأصل : "ذفعا" تحريف.

ـ

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٣٣٧
س و ق ساق النعم فانساقت وقدم عليك بنو فلان فأقدتهم خيلاً وأسقتهم إبلاً‏.‏ قال الكميت‏:‏ ومقـل أسقتمـوه فأثـرى مائـة من عطائكم جرجورا وهو من السوقة والسوق وهم غير الملـوك‏.‏ وتسـوق القـوم‏:‏ اتخـذوا سوقـاً‏.‏ وسـوق وأسـوق وسيقان خدال ورجل أسوق‏:‏ طويل الساق وامرأة سوقاء وفيها سوق‏.‏ ودعت الحمامة ساق حر‏.‏ ونجى العدو الوسيقة والسيقة وهي الطريدة التي يطردها من إبل الحي‏.‏ قال‏:‏ وما الناس إلا
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١١٬١٩٨
السَّوق: معروف. ساقَ الإبلَ وغيرَها يَسُوقها سَوْقاً وسِياقاً، وهو سائقٌ وسَوَّاق، شدِّد للمبالغة؛ قال الخطم القيسي، ويقال لأبي زغْبة الخارجي: قد لَفَّها الليلُ بِسَوَّاقٍ حُطَمْ وقوله تعالى: وجاءت كلُّ نَفْسٍ معها سائقٌ وشَهِيد؛ قيل في التفسير: سائقٌ يَسُوقها إلى محشرها، وشَهِيد يشهد عليها بعملها، وقيل: الشهيد هو عملها نفسه، وأَساقَها واسْتاقَها فانْساقت؛ وأَنشد ثعلب: لولا قُرَيْشٌ هَلَكَتْ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٨٢
* س و ق * * السَّاقُ * ساق القدم والجمع * سُوقٌ * مثل أسد وأُسد و * سِيقانٌ * و * أسْوُقٌ * و * سَاقُ * الشجرة جذعها وساق حر ذكر القماري وقوله تعالى ﴿يوم يكشف عن ساق﴾ أي عن شدة كما يقال قامت الحرب على ساق و * سَاقَةُ * الجيش مؤخره و * السُّوقُ * يذكر ويؤنث و * تَسَوَّقَ * القوم باعوا واشتروا و * السُّوقةُ * ضد الملك يستوي فيه الواحد والجمع والمذكر والمؤنث وربما جمع على * سُوَقٍ * بفتح الواو و *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٥٬٣٨٩
الساق: ساق القدم، وهي من الإنسان ما بين الكعب والركبة مؤنث، قال كعب بن جعيل: فإذا قامت إلى جاراتـهـا لاحت الساق بخلخال زجل ومن الخيل والبغال والحمير والإبل: ما فوق الوظيف، ومن البقر والغنم والظباء: ما فوق الكراع، قال قيس : فعيناك عيناها وجيدك جيدهـا ولكن عظم الساق منك رقيق ج: سوق بالضم، مثل دار ودور ، وقال الجوهري: مثل أسد
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٣٬٨٢٩
سَاقَ المَاشِيَةَ 1 سَاقَ المَاشِيَةَ ذ , (S, K,) or النَّعَمَ, (Mgh,) or الدَّابَّةَ, (Msb,) aor. يَسُوقُ, (S, Mgh, Msb,) inf. n. سَوْقٌ (S, Mgh, Msb, K) and سِيَاقٌ, (S, [so in both of my copies, but it is said in the JK that this latter is used in relation to death, and such is generally the case,]) or سَيَاقٌ, like سَحَابٌ, (TA, [but this I have not found elsewhere, and I doubt its
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٥٣٤
سَاقَ سَاقَ ( w ) U ( n. ac. سَوْق 1 , مَسَاق [ 17A ] , سِيَاقَة سِيَاقَة [ 23tI ] ), a. Drove. b. [ acc. & Ila ], Sent to ( dowry & c. ). c. ( n. Ac. سَوْق 1 , سِوَاْق 23I ), Was in the agony of death, at his last gasp. d. Hit, hurt in the leg. سَوَّقَ سَوَّقَ II , a. Charged with, entrusted to. b. Stood erect ( plant ). سَاْوَقَ سَاْوَقَ III , a. Vied, competed, contended
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٤٠٬٨٨٠
سوق سَاقَ - يَسُوقُ - سَائِق - مَسَاق - سَاق - سَاقَيْن - سُوْق - سُوق - أَسْواق سَاقَ - يَسُوْقُ + كائن + كائناً أو شيئاً: قـَدَّمه أمامه ثم دفعه من خلفه ووجهه متحكماً باتجاه حركته سَائِق: اسم فاعل من " سَاقَ - يَسُوقُ " مَسَاق: على وزن"مـَفـْعـَل" من " سَاقَ - يَسُوقُ ": مصدر ميمي: وهو كذلك اسم مكان: المكان الذي يتم توجيه المتحرك إليه من
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٥)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٠٥ (الإجمالي: ١٣٣)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. زمر

    الآيات المشتركة: ٢ · Zümer toplulukların içindeki gruplaşmalara, kümelere denir

  2. سحب

    الآيات المشتركة: ٢ · Fışkıran sudur

  3. زرع

    الآيات المشتركة: ٢ · Ekin demektir

  4. خزن

    الآيات المشتركة: ٢ · Hazen : Depo demektir

  5. رسل

    الآيات المشتركة: ٦ · Saçak demektir

  6. مع

    الآيات المشتركة: ٤ · Beraber

  7. بلد

    الآيات المشتركة: ٢ · Beled mezarlık demektir

  8. كشف

    الآيات المشتركة: ٢ · Açık baş demektir

  9. مشي

    الآيات المشتركة: ٢ · Yürür

  10. بوب

    الآيات المشتركة: ٢ · Bab kapı demektir

  11. أكل

    الآيات المشتركة: ٣ · Ekel pas demektir

  12. جرز

    الآيات المشتركة: ١ · Cüruz otu kurumuş toprak demektir

الآيات التي ورد فيها(١٦)

  1. وَقَالُوا مَا لِهَذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِي فِي الْأَسْوَاقِ لَوْلَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُونَ مَعَهُ نَذِيرًا

    Çarşılar

  2. وَمَا أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا إِنَّهُمْ لَيَأْكُلُونَ الطَّعَامَ وَيَمْشُونَ فِي الْأَسْوَاقِ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً أَتَصْبِرُونَ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيرًا

    Çarşılar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökسوق
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (orta harfi illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerقود, زجو, حمل, دفع
Zıt Kökحبس
Çekirdek Özet 1Bir varlığı arkasından iterek, güderek veya yönlendirerek bir hedefe doğru yürütmek; canlının ve bitkinin üzerinde durup yürüdüğü alt taşıyıcı dayanak (bacak, gövde, sap)
Çekirdek Özet 2İnsanların, bulutların ve rızıkların ilahi takdir ve irade doğrultusunda nihai varış yerine ve hesap alanına zorunlu veya iradi olarak akıtılması
Çekirdek Özet 3Taşıyıcı dayanağın (bacak/sistem) harekete geçmesiyle hem bireysel varoluşun hem de toplumsal ve iktisadi mübadelenin (çarşı) akış ve işleyiş kazanması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca fiziksel olarak hayvan gütmek veya sadece soyut manada zorla götürmek sanarak; bacak, sap, çarşı ve kader sevkiyatı arasındaki organik dayanak ve akış bağını koparmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سوDüzensizliği aşma, bir yön ve hizaya yönelme, yayılma ve akışkan hareket potansiyeli; سوم kökünde serbestçe otlamaya salma, سوط kökünde kamçıyla harekete geçirme, سوح kökünde alana yayılma durumlarında görülen temel itici devinimقBoğazın gerisinden çıkan sınırlandırıcı ve toplayıcı kaf harfi eklenerek; kontrolsüz yayılma veya serbest otlama hareketi, arkadan itilip belirli bir hedefe ve sınıra doğru sevk edilen kontrollü bir yürüyüşe ve üzerinde durulan dikey bir gövdeye dönüştürülmüştür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekYere basan, tutunan, dik durmayı sağlayan taşıyıcı direnç ve kalkış noktası
وÇengel, çadır kazığıİki durumu veya noktayı birbirine bağlayan, sürükleyen ve bağ kurarak ilerleten vasıta
قUfuktaki güneş, iğne deliğiBelirlenmiş nihai sınır, toplanma menzili ve varılacak odak noktası
سوقDiken, çengel ve odak imgelerinin birleşimiBir dayanak ve direnç noktasından (bacak/ayak) güç alarak, arkadan bağlayıcı bir etkiyle varlığı belirlenmiş bir sınıra ve menzile doğru kesintisiz yürütme hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDavarı arkasından sürerek, bağırarak veya arkadan güderek yürütmek; bedenin üzerinde dik durduğu ve yürümesini sağlayan alt uzuv (bacak); bitkinin dik durmasını sağlayan ana gövde (sap)
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü’l-Kays şiirinde sağmal koyunların sürülüp otlatılmaya ve sağılmaya sevk edilişini tasvir eder: لنا غَنَمٌ نُسَوِّقُها غِزارٌ / كأنَّ قُرونَ جِلَّتِها العِصِيُّ
Erken Arapça kullanımRu‘be b. el-Accâc bacakları kalın ve sağlam yaban eşeğini överken kökün bacak ve uzunluk türevini kullanır: قُبٌّ من التَّعْداء حُقْبٌ في سَوَق

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Dīwān Imri’ al-Qays.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinin genelinde سوق kökü, hareket ettirme, sevk etme, akıtma ve yürüme organı olan alt uzuv ekseninde güçlü bir arkaik ortaklığa sahiptir. İbranicede şok (şôq / שׁוֹק) kelimesi insanın bacağını, hayvanın but ve incik kısmını ifade eder; ayrıca dışarıya sevk edilip akıtılan sokak ve pazar yeri (şuq / שׁוּק) kavramı da aynı kökten türemiştir. Süryanicede şāqā (ܫܩܐ) bacak, incik ve gövde anlamına gelirken, şūqā (ܫܘܩܐ) malların taşınıp sevk edildiği cadde ve pazar yerini karşılar. Akadcada šēqu veya šūqu benzer biçimde cadde, pazar alanı ve sokak anlam katmanında yer alır. Bu fonetik ve semantik süreklilik, kökün Sami zihninde öncelikle canlının yürütücü organı (bacak) ile başladığını, ardından bu organın yaptığı işlevin (arkadan iterek yürütme/sevk) adlandığını ve nihayetinde insanların ve malların bu hareketle bir araya toplandığı mekânın (çarşı/sokak) bu kökten türediğini göstermektedir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönسوق / سَاقَ — يَسُوقُ — سَوْق — سَاق — سُوقBacak (سَاق) isminden fiilleşerek varlığı bacakları üzerinde yürütmek, arkadan sürmek ve malların sevk edildiği ticaret yerine (سُوق) ad olmak şeklinde organik bir açılım gösterirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice שׁוֹק (bacak) ve שׁוּק (çarşı); Süryanice ܫܩܐ (bacak) ve ܫܘܩܐ (pazar)Bacak organı ile çarşı/pazar ve sevk hareketi arasındaki semantik geçiş tüm Orta Sami dillerinde birebir örtüşmektedirKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik bacak/hareket çekirdekleriEski Mısır ve Berberi dillerinde alt ekstremite ve adım atma eylemini bildiren s-k / s-q ses dizilimleriyle uzak morfolojik benzerlikler öne sürülmüştürMuhtemel

المصدر Gesenius’ Hebrew and Chaldee Lexicon, HALOT, Lane’s Arabic-English Lexicon.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سوقAnlamlıSevk etmek, sürmek, bacakArkadan iterek yürütmek, canlının bacağı, bitki gövdesi ve ticaret çarşısıHedef kök; Kur'an'da geçer
سقوAnlamlıSu vermek, sulamakCanlıya veya toprağa su taşıyıp içirmek; سقي ile dönüşümlü kullanımKur'an'da geçmez (sülasi vavi biçimi)
وسقAnlamlıToplamak, yüklemekDağınık şeyleri bir araya toplayıp denk yapmak, devenin taşıdığı standart yükPermütasyon; Kur'an'da geçer
وقسAnlamlıEksiklik, basıp kırmakZekât farizaları arasındaki küsurat; boyun kırma veya çiğnemeKur'an'da geçmez
قسوAnlamlıKatılık, sertlikTaşlaşma, kalbin merhamet ve yumuşaklığını kaybetmesiPermütasyon; Kur'an'da geçer
قوسAnlamlıEğrilik, yay, ölçmeyayın bükülmesi, iki yayın mesafesi kadar yakınlaşma ve ölçü birimiPermütasyon; Kur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سوقMerkezİterek yürütme ve dayanakVarlığı arkasından güderek, hedefe doğru iterek ve bacakları üstünde yürütmekArkadan yönlendirme ve menzile sevk
قودKomşuÖnden çekerek yürütmeVarlığı arkasından iterek değil, önündeki yulardan çekerek götürmekسوق arkadan itişi, قود önden çekişi ifade eder
زجوKomşuYavaş ve yumuşak sevkVarlığı hafifçe, peyderpey ve kolaylıkla ileriye doğru kaydırmakBulutların veya gemilerin nazikçe ilerletilmesi
حملKomşuYüklenerek taşımaVarlığı kendi ayakları üzerinde yürütmek yerine ağırlığını bizzat üstlenmekSevk ettirmeden yer değiştirme
دفعKomşuSertçe itme ve savmaBir yöne doğru sevk amacı olmaksızın sadece önünden uzaklaştırmak için itmekHedefsiz veya defetme amaçlı itiş
حبسZıtAlıkoyma ve durdurmaYürüyüşü, akışı ve sevkiyatı engelleyip bir yerde hareketsiz bırakmakHareketin ve akışın tamamen kesilmesi

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسوقArkadan sürmek, bacak, çarşıCanlının yürütücü uzvu, arkadan yönlendirme eylemi ve mübadele mekânıKesin
Latinceagere, compellere, crusSürmek, sevketmek, bacakAgere ve compellere gütmek ve zorlamak anlamını karşılar, bacak anatomisi için crus kullanılırGüçlü
İngilizceto drive, to herd, leg / stem, marketSürmek, sevk etmek, bacak/gövde, çarşıTo drive fiili arkadan itici güçle yönlendirmeyi verir; leg ve market kökün somut ve mekânsal açılımlarıdırGüçlü
Almancatreiben, leiten, Schenkel / Stängel, MarktSürmek, yöneltmek, bacak/sap, pazarTreiben fiili hayvan gütme ve arkadan itme nüansını taşır; Markt toplanma alanını karşılarGüçlü
Fransızcaconduire, pousser, jambe / tige, marchéİtmek, sevk etmek, bacak/sap, çarşıPousser fiilinin öne doğru itme vurgusu Arapçadaki arkadan sevk eylemini iyi yansıtırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Dictionnaire Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سَاقَ / سِيقَ / سُقْنَاهُAhirette zorunlu sevk ve sürülüşİnkârcıların ve müttakilerin hesap ve varış alanına (cennet veya cehennem) sevk edilişi; Zümer 39:71, Zümer 39:73, Kıyâme 75:30
سُقْنَاهُ / فَسُقْنَاهُRahmet ve tabiat sevkıyatıYağmur yüklü bulutların ölü toprağı diriltmek üzere rüzgâr vasıtasıyla belirli bir beldeye yönlendirilmesi; A‘râf 7:57, Fâtır 35:9
سَاق / سَاقَيْهَا / سُوقِهِBeden uzvu ve bitki sapıİnsanın yürüdüğü bacakları, atların bacakları veya ekinin üzerinde dikildiği sağlam gövdesi; Neml 27:44, Sâd 38:33, Fetih 48:29
كَشْفُ سَاقٍZorluk, şiddet ve hakikatin açığa çıkmasıKıyamet gününün dehşeti, işlerin son derece ciddileşip paçaların sıvanması mecazı; Kalem 68:42
سَائِقٌEşlik eden yönlendirici melekMahşer günü insanı arkasından hesaba doğru yönlendiren ve adım attıran görevli; Kâf 50:21
الْأَسْوَاقÇarşılar ve ticaret alanlarıPeygamberlerin insani bir tabiatla rızık temini ve tebliğ için aralarında dolaştığı pazar yerleri; Furkân 25:7, Furkân 25:20
وَالْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِCan çekişme ve çaresizlik bağıÖlüm anında bacakların birbirine dolanması yahut dünya zorluğu ile ahiret zorluğunun birbirine kenetlenmesi; Kıyâme 75:29

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHaşir ve ilahi iradenin icrasıİnsanın ahirete sevki (سائق) ve Kalem 68:42 ayetindeki bacağın açılması (كَشْفُ سَاقٍ) ifadesinin müteşabihliği; teşbih ve tevil tartışmalarıİradi ve gayri iradi sevk ile ilahi kudretin şiddetinin tecellisi
FıkıhÇarşı/Pazar hukuku ve kurban sevkiPazarda (السوق) alım-satım serbestisi, haksız rekabetin önlenmesi ve hedy kurbanının Kâbe'ye sevki (سَوْق الهَدْي)Malların ve kurbanlıkların meşru bir hedefe doğru taşınması ve serbest dolaşımı
TefsirKinaye ve lafzi-mecazi açılımBacağın açılması tabirinin Arap dilinde savaşın kızışması ve zorluğun zirveye ulaşması kinayesi olarak çözümlenmesiBacağın çaresizlik veya güç göstergesi sembolizmi
HadisAhir zaman f посад ve çobanlık metaforuİnsanları sopasıyla sevk edecek Kahtanlı yöneticiden bahseden rivayetler ve ümmetin yönlendirilmesiİtaat, boyun eğiş ve baskıcı veya adil idare

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık ve ahiret düzeniİlahi yönlendirme ve haşirİnsanı ve doğayı başlangıç noktasından nihai gayesine doğru akıtmakKâinattaki hiçbir unsur başıboş değildir; hepsi bir hedefe doğru sevk halindedirKesin
İlmiFizik ve biyoloji düzeniTaşıyıcı kuvvet ve gövde dengesiCanlının dik durmasını ve kuvvet vektörünün iletilmesini sağlamakBacak ve gövde (ساق), yerçekimine direnerek hareketi mümkün kılan mekanik destektirGüçlü
SiyasiToplum yönetimi ve sevkİdari sevk ve tebaa intizamıToplumsal kitleleri ortak bir amaca ve düzene doğru yönlendirmekKlasik dilde yönetilen halka es-Sûka (السوقة) denmesi, yönlendirilen kitle işlevini yansıtırGüçlü
İktisadiTicaret ve piyasa düzeniÇarşı, pazar ve mal sirkülasyonuÜretilen değerlerin tüketim merkezlerine akışını ve mübadelesini sağlamakÇarşı (سوق), malların dışarıdan getirilip toplandığı ve nakledildiği dinamik akış merkezidirKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYönlendirilmiş vektörel akış ve taşıyıcı sütun mekaniğiVektör analizinde bir alanın belirli bir yöne doğru kuvvet uygulanarak ötelenmesi ve yapı statiğinde dikey taşıyıcı elemanın (kolon/bacak) yükü zemine aktararak hareketi ayakta tutması mantığıyla tam bir izomorfizm gösterirGüçlü
Beşeri bilimlerPiyasa mekanizması ve lojistik ağİktisat ve sosyolojide insan davranışlarının, metaların ve sermayenin görünmez el veya merkezi kararlarla belirli düğüm noktalarına (pazar) doğru akıtılması ve toplumsal hareketliliğin alt yapısının kurulması sürecine karşılık gelirKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü sadece alışveriş yapılan pazar yeri veya hayvanların sopayla arkasından sürülmesi gibi dar bir fiziksel eyleme indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKök; ekinin kendi sapı üzerinde doğrulmasından (özgüven ve istiklal), bulutların rızık taşımasından, can çekişen insanın bacaklarının dolanmasına ve kıyametteki nihai hesap yürüyüşüne kadar uzanan ontolojik bir hareket ve dayanak sistemidir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKalem 68:42 ayetinde geçen ifadeyi tecessümcü biçimde cismani bir bacak zannetmek veya peygamberlerin çarşılarda yürümesini sıradan bir avamlık sanıp nübüvvetin hayatın tam merkezindeki sevk ve idare rolünü kavrayamamak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın varlık ve zaman tasavvurunu anlamada köprüdür; varoluş sabit ve durağan değil, bir başlangıç noktasından nihai hesaba doğru kesintisiz sevk edilen dinamik bir akıştır
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kıyamet, ölüm anı ve mahşer sahnelerini anlatan eskatolojik ayetlerde (Kıyâme, Zümer, Kâf) ve peygamberlerin beşeri tabiatını ve toplumsal varlığını vurgulayan ayetlerde (Furkân)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hayatın gayesiz, hedefsiz ve tesadüfi aktığı zannını yıkar; insanın her an bir yönlendirici (sâik) eşliğinde ilahi huzura doğru adım adım yol aldığını fark ettirir

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamCanlının veya bitkinin üzerinde durduğu dikey taşıyıcı uzuv (bacak, sap) ve bir kütleyi arkasından itip yönlendirerek menzile doğru yürütmek.
  • Soyut anlamVarlığın, iradeli veya iradesiz olarak, ilahi bir saik veya kanun eşliğinde nihai amacına, hesap ve toplanma alanına doğru yönlendirilip akıtılması.
  • Sistematik karşılıkBir taşıyıcı dayanak üzerinde yükselen potansiyelin, itici bir kuvvet vasıtasıyla hedefe doğru doğrusal veya vektörel bir akışa dönüşmesi.
  • LaTeX modeliF⃗=m⋅dv⃗dt,Φ:X→F⃗Y
  • LaTeX açıklamasıModelde F⃗ arkadan uygulanan sevk edici ve yönlendirici kuvveti, m sevk edilen varlığı veya kütleyi, dv⃗dt bu itiş neticesinde varlığın kazandığı yönlü ivmeyi temsil eder. Φ harfi sevk eyleminin bütününü sembolize ederken, bu eylem varlığı bir X başlangıç durum veya konumundan (dünya, tohum, bulut) zorunlu ve kararlı bir biçimde hedef Y menziline (ahiret, meyve, yağmur alanı, pazar) ulaştırmaktadır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: س