طول

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ط-و-لالصيغ: ٨ · الجذور المجاورة: ٨٦ · الآيات: ١٠ · السور: ١٠؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».نصفطَالَأمدسفحفَطَالَطولطَوْلًاعمرأَفَطَالَخدنطَوِيلًامرحأسفالطَّوْلِأذن

الجذرالصيغ ٨الآيات ١٠السور ١٠المجاورة ٨٦

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

طول

ط - و - ل

جذر
  • الورود: ١٠
  • الآيات: ١٠
  • الصيغ: ٨
  • المعاجم: ١٣

Tivel” hayvanın çayıra bağlandığı ip demektir. Uzun iptir. Yük için kullanılan ipe “habl”, ondan uzun olan ipe de “tavl” denir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Tivel” hayvanın çayıra bağlandığı ip demektir. Uzun iptir. Yük için kullanılan ipe “habl”, ondan uzun olan ipe de “tavl” denir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٧٤٦
باب الطاء واللام و و ا ي ء معهما ط و ل، ل و ط، ط ل ي، ل ي ط، ل ط أ، أ ط ل مستعملات طول: طال فلانٌ فلاناً، أي: فاته في الطّول، قال: تَخُطّ بقَرْنـيهـا بَـرِيرَ أَراكـه وتَعْطُو بظِلْفَيْها إذا الغُصْنُ طالها أي: طاولها فلم تَنَله. وطال الشّيء يَطُولُ طُولاً فهو طويل والأَطْوَلُ: نَقِيضُ الأَقصر. والطُّوال: إذا كان أهوج الطُّول، امرأةٌ طُوالة، قال: ألم تر إنّـنـي وأبـا يزيدٍ لفي حربٍ مما
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٠٥٥
الطولُ: خِلاف العرض. وطال الشيء، أي امتدّ. وطُلْتُ، أصله طَوُلْتُ بضم الواو، لأنك تقول طويلٌ فإن أردت أن تعدّيه قلت طَوَّلتُهُ أو أَطَلْتُهُ. وأمَّا قولك طاوَلَني فلان فطُلْتُهُ، فإنما تعني بذلك كنت أطْوَلَ منه، من الطولِ والطَوْلِ جميعاً. وطالَ طِوالُكَ وطِيَلُكَ، أي عُمرك، ويقال غيبتك. قال القطامي: إنَّا محيُّوكَ فاسْلَمْ أيُّها الطَـلَـلُوإنْ بَليتَ وإنْ طالَتْ بك الطِوَلُ ويروى الطِيَلُ.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٢٬٠٩٢
ط ل ( وايء ) طول ، طلي ، أطل ، لأط ، لطأ ، لوط ، ليط . طول : الليث : طال فلانٌ فلاناً إذا فاقَه في الطُّول ، وأنشد : تَخُطُّ بقَرْنَيْها بَرِيرَ أَراكةٍ وتَعْطُو بِظِلْفَيْها إذا الغُصْنُ طالها أي طاوَلَهَا فَلم تَنَلْه . قال : ويقال للشيء الطويل : طال يَطُول طُولاً فهو طَوِيل ، قال : والأطوَل نقيضُ الأقصَر ، وتأنيثُ الأطوَل الطُّولى ، وجمعُها الطُّوَل . قال : ويُقَال لِلرَّجل إذا كان أهوَجَ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٬٥٢٦
(باب الطاء والواو وما يثلثهما) (طوي) الطاء والواو والياء أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على إدراج شيءٍ حتَّى يدرَج بعضُه في بعض، ثم يحمل عليه تشبيهاً. يقال طويت الثَّوبَ والكِتاب طَيّاً أطويه. ويقال طَوَى الله عُمر الميّت. والطَّوِيّ: البئر المطوية. قال: فقالت له: هذا الطَّوِيُّ وماؤه *** ومحترقٌ من يابسِ الجِلْدِ قاحِلُ([1])ومما حمل على هذا الباب قولهم *لمن مضى على وجهه: طوى كَشْحَه. وأنشد: وصاحبٍ لي طوى
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٦١
- الطول والقصر من الأسماء المتضايفة كما تقدم، ويستعمل في الأعيان والأعراض كالزمان وغيره قال تعالى: ﴿فطال عليهم الأمد﴾ [الحديد/16]، ﴿سبحا طويلا﴾ [المزمل/7]، ويقال: طويل وطوال، وعريض وعراض، وللجمع: طوال، وقيل: طيال، وباعتبار الطول قيل للحبل المرخي على الدابة: طول (انظر: أساس البلاغة ص 287؛ والمجمل 2/590)، وطول فرسك، أي: أرخ طوله، وقيل: طوال الدهر لمدته الطويلة، وتطاول فلان: إذا أظهر الطول، أو
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٩٦٠
ط و ل شيء طويل ومستطيل‏.‏ وطاولني فطلته‏.‏ وفلان طوال لا تطوله الطوال‏.‏ وتطاول‏:‏ تمدد قائماً لينظر إلى بعيد‏.‏ ولا أكلمه طول الدهر وطوال الدهر‏.‏ وأرخى طول فرسه وهو الحبل الطويل جداً‏.‏ وطوّل لفرسك‏:‏ أرخ له الطول‏.‏ قال طرفة‏:‏ لعمرك إن الموت ما أخطأ الفتى لكالطول المرخى وثنياه باليد وأطالت المرأة‏:‏ ولدت طوالاً‏.‏ وأطال غيبته وطولها‏.‏ وطول له‏:‏ أمهله‏.‏ وطاوله في الدين وفي العدة
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٣٬٢٨٥
الطُّولُ: نقيض القِصَر في الناس وغيرهِم من الحيوان والمَوات. ويقال للشيء الطَّويلِ: طالَ يَطُولُ طُولاً، فهو طَويلٌ وطُوالٌ. قال النحويون: أَصْلُ طالَ فَعُلَ استدلالاً بالاسم منه إِذا جاء على فَعِيل نحو طَويل، حَمْلاً على شَرُفَ فهو شَرِيف وكَرُمَ فهو كَريم، وجَمْعُهُما طِوال؛ قال سيبويه: صَحَّت الواو في طِوال لصِحَّتها في طَويل، فصار طِوال من طَويل كجِوار من جاوَرْت، قال: ووافَقَ الذين قالوا
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٩٥٤
* ط و ل * * الطُّولُ * ضد العرض ز و * طالَ * الشيء يطول * طُولاً * امتد و * طَوَّلَهُ * غيره و * أطَالَهُ * أيضا و * طاوَلَني * فلان * فطُلْتُهُ * أي كنت أطول منه من * الطُّولِ * و * الطَّوْلِ * جميعا وبابه قال ز و * الطِّوَلُ * بوزن العنب الحبل الذي يُطَوَّل للدابة فترعى فيه وهو * الطَّوِيلةُ * أيضا و * الطُّوال * بالضم * الطَّوِيلُ * فإن أفرط في * الطُّولِ * فهو * طُوَّالٌ * بالتشديد و *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١١٬٩٦٠
طال، يطول، طولا، بالضم: أي امتد، وكل ما امتد من زمن أو لزم من هم ونحوه فقد طال، كقولك: طال الهم والليل، والطول: خلاف العرض، كما في الصحاح،وفي المحكم: نقيض القصر، يكون في الناس، وغيرهم من الحيوان والموات، وقال الراغب: الطول والقصر من الأسماء المتضايفة، ويستعمل في الأعيان، والأعراض، كالزمان ونحوه. قال شيخنا عند قوله: امتد: أي فهو لازم، ولا يتعدى إلا للمبالغة، كاستطال، قال شيخنا: كلام المصنف صريح في
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩بلا ترجمةالحروف: ٢١٬٣١٤
طَالَ 1 طَالَ ذ , (S, O, Msb, K,) said by some to be of the class of قَرُبَ, being made by them to accord in from with its contr., which is قَصُرَ, and by others said to be of the class of قَالَ, (Msb,) first pers. طُلْتُ, [said to be] originally طَوُلْتُ, because one says طَوِيلٌ, [not طَائِلٌ, when using it as an intrans. v.,] (S, O,) aor. يَطُولُ, (TA,) inf. n. طُولٌ, (S, * O, * Msb, K,) It (a
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٣٢٨
طَالَ طَالَ ( w ) U ( n. ac. طُوْل 3 ), a. Was, became long; was extended, lengthened, elongated; was prolonged, protracted; lasted. طَوَّلَ طَوَّلَ II , a. Lengthened, elongated, extended; prolonged, protracted. b. [ La ], Granted a delay, a respite to. c. [ 'Ala or Fī ], Delayed, deferred, was long about, dawdled, loitered over; was prolix, tedious. طَاْوَلَ طَاْوَلَ III a. [ acc. &
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٤٠٬٦٣٨
طول طَالَ - يَطُوْلُ - طُوْل - طُوْلاً- طَوِيْل - طَوْل - ذو الطَوْل - أُولو الطَوْل - تَطاوَل - يَتَطاوَلُ طَالَ - يَطُوْلُ + الكائن أو الأمر (العمر - الأمد - بعد الشيء): يكون أو يصير طويلاً: يصبح البعد أو المسافة كبيرة وزائدة عن ما هو متوقع، أو تصير المدة أو المقدار الزمني زائداً وأكبر مما هو معتاد طَالَ - يَطُوْلُ + الأمد أو العهد أو
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٨)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٨٦ (الإجمالي: ١١٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. عمر

    الآيات المشتركة: ٢ · “U’mare” katlı bina demektir

  2. خدن

    الآيات المشتركة: ١ · Gizli dost demektir

  3. خرق

    الآيات المشتركة: ١ · Hırka elbiselik kumaş demektir

  4. مرح

    الآيات المشتركة: ١ · Derlenmiş hasattır

  5. أمد

    الآيات المشتركة: ١ · Medede direkleri (kolonları) birbirine bağlayan kirişlerdir

  6. سفح

    الآيات المشتركة: ١ · Sefih : “Sefh” dağ eteği demektir

  7. أسف

    الآيات المشتركة: ١ · Esafe yumuşak, süngerimsi toprak, üzülmek demektir

  8. عنت

    الآيات المشتركة: ١ · Sıkıntıya düştünüz

  9. قسو

    الآيات المشتركة: ١ · قسور Arslan demektir

  10. سبح

    الآيات المشتركة: ٢ · Sebhe, omuzlara atılan, esen rüzgarda kanatlar gibi açılan…

  11. نصف

    الآيات المشتركة: ١ · Yarısı

  12. أذن

    الآيات المشتركة: ٢ · Kulak demektir

الآيات التي ورد فيها(١٠)

  1. وَإِذَا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ أَنْ آمِنُوا بِاللَّهِ وَجَاهِدُوا مَعَ رَسُولِهِ اسْتَأْذَنَكَ أُولُو الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوا ذَرْنَا نَكُنْ مَعَ الْقَاعِدِينَ

    Fazladan maddi güç

  2. غَافِرِ الذَّنْبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ

    Fazladan maddi güç

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökطول
YapıÜçlü kök
Özel DurumEcvef (vâvî)
Bağlamsal Yakın Köklerمدد, بسط, فضل
Zıt Kökقصر
Çekirdek Özet 1Bir cismin, mesafenin, zamanın veya ipin doğrusal hat boyunca uzaması ve fazlalık içermesi
Çekirdek Özet 2Zamanın ve ömrün uzaması ile insana bahşedilen fazladan maddi imkân, lütuf ve zenginlik
Çekirdek Özet 3Tükenmeyen ontolojik zenginlik ile zaman içinde gerçekleşen imtihan ve mühlet dengesi
Kritik Hata RiskiKökün salt fiziksel boy olarak algılanıp bağış, lütuf ve sosyoekonomik kapasite (fazlalık) boyutunun göz ardı edilmesi

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
طوBir nesneyi çevreleme, katlama, sınırlandırma veya kendi ekseninde çevirerek genişletme hareketi; طود, طور, طوع, طوف, طوق, طوي köklerinde olduğu gibi çevreleme ve kuşatma dairesi kurmaلÇevreleyen ve dairesel olan hareket çoban değneği imgesinin verdiği yönelme ve uzanma etkisiyle doğrusal bir hatta uzatılmış, ipin salınması gibi mesafeye, zamana ve fazlalığa doğru doğrusal yayılım kazanmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
طSepet, çarkKuşatma, içine alma ve hacimsel bir potansiyeli bünyesinde barındırma
وÇengel, çadır kazığıİki durumu birbirine bağlama, tutturma ve sürekliliği sağlama
لÇoban değneği, üvendireİleriye doğru uzanma, yöneltme, sevk etme ve mesafeyi katetme
طولPotansiyel hacmin bir bağ ile doğrusal yönde ileriye doğru uzatılması ve mesafenin açılmasıSepetin taşıdığı imkânın bir iple ileriye sevk edilmesi gibi, nesnenin, vaktin veya kudretin sınırları aşarak fazlalık oluşturacak biçimde uzaması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir hayvanın (özellikle at veya devenin) otlaması için merada bir kazığa bağlandığı uzun ip (et-tivel / et-tavel); ipin salınarak hayvanın hareket alanının genişletilmesi ve enin zıddı olarak boyun uzaması
Cahiliye şiiri kullanımıTarafe b. el-Abd muallakasında ecelin insanı adım adım takip edişini, boynuna bağlı uzun ipiyle otlayan ve ipin ucu sahibinin elinde bulunan hayvana benzeterek bu kökü kullanır: لَعَمْرُكَ إِنَّ المَوْتَ مَا أَخْطَأَ الفَتَى / لَكَالطِّوَلِ المُرْخَى وَثِنْيَاهُ فِي اليَدِ
Erken Arapça kullanımİmkân ve zenginlik bildirmek üzere cömertlik gösteren ve elinde fazladan servet bulunan kişiye lütuf sahibi denilmiş; faydasız ve sonuçsuz işler için de bir fazlalığı ve verimi bulunmayan anlamında خطة غير طائل tabiri kullanılmıştır

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, el-Müfredât, Tarafe Muallakası.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça طول kökü, merkezi Sami dillerinde doğrusal uzama, zamanın uzaması, boy ve geniş imkân anlam matrisine oturur. Kökün İbranicedeki doğrudan fonetik soydaşlığı ve semantik paralelliği טול (t-w-l) kökünde belirir; burada kök ileri fırlatmak, uzatmak ve uzağa sürmek hareketini taşır. Aramice ve Süryanicede de uzağa atmak, uzatmak ve sarkıtmak anlam çizgisi devam eder. Arapçada ise kök, hem fiziksel boyun doğrusal uzamasını (kısalığın zıddı) hem de mülkiyet ve kudretin sınırlarını aşan fazlalığı ve serveti (et-tavl) ifade edecek şekilde özelleşmiştir. Ge'ez (Etiyopya) dilinde mesafenin ve sürenin uzunluğunu niteleyen biçimlerle de semantik temas bulunur. Kökün ilksel çekirdeği bir nesnenin başlangıç noktasından itibaren ileriye doğru kesintisiz sürdürülmesi ve iki uç arasındaki mesafenin genişlemesidir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönİpin uzatılması ve boyun artması (ط-و-ل)Bir şeyin boyca uzaması, ipin gevşetilip otlama sahasının artırılması, oradan da insanın cömertlik ve harcama imkânının (fazlalığının) genişlemesiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice טול, Süryanice ܛܘܠİleriye doğru uzatma, fırlatma ve mesafeyi açma eksenindeki fonetik ve semantik akrabalıkGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik uzama ve fırlatma kökleriDoğrusal yayılma ve mesafeyi ileriye taşıma fonksiyonuMuhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
طولAnlamlıUzamak, fazlalık, lütufNesnede, zamanda ve imkânda doğrusal uzama ve fazlalıkHedef kök; Kur'an'da geçer
طلوAnlamlıSürmek, örtmek, geyik yavrusuBir şeyin üzerine sıvı sürmek, sıvamak veya boyamakOrtak çekirdek; Kur'an'da geçmez
وطلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilişte müstakil kök kaydı yokturMühmel
ولطKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıBu harf dizilişinde klasik sözlüklerde kök oluşmamıştırMühmel
لطوAnlamlıYere yapışmak, gizlenmekBir yere sımsıkı yapışıp sinmek, örtünmekKur'an'da geçmez
لوطAnlamlıYapışmak, tutunmak, sarmakKalbe sevginin yapışması veya çamurun sıvanması; kavim adıKur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
طولMerkezDoğrusal uzama ve fazlalıkMesafenin, sürenin ve imkânın tek bir eksende uzayıp fazlalaşmasıBoy, mühlet ve harcama zenginliği
مددKomşuYayarak uzatmaBir şeyi çekerek, ekleyerek veya sererek geriye doğru yaymaمدد ekleme ve çekme yoluyla yaymayı, طول ise kendiliğinden veya doğrusal hatta uzamayı öne çıkarır
بسطKomşuGenişletme ve açmaKatlanmış bir şeyi düzleme yayarak açma ve genişlik sağlamaبسط iki boyutlu alansal yayılmadır, طول tek boyutlu doğrusal uzamadır
فضلKomşuFazlalık ve üstünlükİhtiyaçtan arta kalan pay ve diğerlerinden üstün olma haliفضل genel artık ve derece üstünlüğüdür, طول güç ve imkân kapasitesindeki doğrusal fazlalıktır
قصرZıtKısalık ve yetersizlikMesafenin, vaktin veya boyun kısa kalması, daralmasıUzamanın ve boyca erişimin tam karşıtı

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaطولDoğrusal uzama, boy, fazlalık ve lütufHem fiziksel ve zamansal boyutu hem de sosyoekonomik kapasite fazlalığını aynı anda karşılarKesin
LatinceLongitudo, opulentiaUzunluk, boy; zenginlik ve bollukLongitudo fiziksel ve zamansal boyutu verirken, opulentia lütuf ve imkân fazlalığını karşılar; tek kök ikisini birleştirmezGüçlü
İngilizceLength, duration, bountyUzunluk, süre, ihsan ve mali güçFiziksel boyut için length, zaman için duration, servet ve kudret için bounty veya affluence kullanılırGüçlü
AlmancaLänge, Dauer, VermögenUzunluk, süre, mal varlığı ve kudretLänge boyutsal uzamayı, Dauer süreyi, Vermögen ise güç ve mali kapasiteyi karşılarGüçlü
FransızcaLongueur, durée, aisanceUzunluk, zaman uzaması, varlıkLongueur uzamsal boyutu, durée zamanı, aisance ise evlilik masrafına ve infaka yeten mali ferahlığı belirtirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
طَوْل / ذُو الطَّوْلِMaddi imkân, genişlik, lütuf ve zenginlikHür kadınlarla evlenmeye yetecek mali güç veya savaşa katılmaktan muafiyet isteyebilecek servet gücü; Allah'ın lütufkârlığı (Nisâ 4:25, Tevbe 9:86, Mü'min 40:3)
طَوْلًاFiziksel boy ve dikey yükselişİnsanın yeryüzünü yırtamayacağı ve dağların boyuna erişemeyeceği uyarısı (İsrâ 17:37)
طَوِيلًاZamansal süreklilik ve uzun vakitGece ve gündüz içindeki ibadet, meşguliyet ve tesbih süresi (Müzzemmil 73:7, İnsân 76:26)
طَالَ / تَطَاوَلَSürenin uzaması, zaman aşımı ve gafletÜzerlerinden uzun zaman geçmesi sebebiyle kalplerin katılaşması veya mühletin uzaması (Tâhâ 20:86, Enbiyâ 21:44, Kasas 28:45, Hadîd 57:16)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi sıfatlar bağlamında zü't-tavlAllah'ın kullarına karşılıksız lütufta bulunması, mühlet tanıması ve sınırsız ihsan sahibi olmasıMutlak cömertlik, in'âm ve ceza öncesi mühlet verme sıfatı
FıkıhNikâh ve cihat ahkâmında et-tavlHür kadınların mehir ve nafakasını karşılayacak mali güç; sefere bizzat veya binek temin ederek katılma zenginliğiEvlilik ve mükellefiyet doğuran sosyoekonomik kapasite fazlalığı
TefsirEmelin uzaması ve kalplerin katılaşmasıAyetlerdeki sürenin uzamasının (tâle'l-emed) kalpte gaflet doğurması psikolojisiZaman uzamasının nefis üzerindeki olumsuz aşındırıcı etkisi
HadisCömertlik ve ibadette uzunlukSadaka vermede eli en uzun olan (etveluhunne yeden) mecazı ve gece namazındaki uzun kıyamİhsanda yarışma ve ibadette sürenin uzatılması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi mühlet ve lütufLütuf ve imtihan vaktinin uzatılmasıİnsana tövbe ve kemal için zaman tanımaAllah'ın fazlı kulu kuşatırken mühletin uzaması kalbi rehavete sürüklememelidirKesin
İlmiZaman ve mesafe boyutuSüreklilik ve doğrusal hatOlguların zamansal seyrini izlemeBilgide derinleşme ve tekamül belirli bir sürenin istikrarlı kullanımına bağlıdırGüçlü
SiyasiYönetim ve nüfuz kapasitesiOtoriter güç ve mühlet vermeİktidarın imkân fazlalığı ile toplum üzerindeki etkisiGüç sahiplerinin imkân bolluğuyla toplumu yönlendirmesi veya mühletin onları yanıltmasıGüçlü
İktisadiMali fazlalık ve artık değerZenginlik ve harcama fazlalığıSosyal sorumlulukları ve akitleri yerine getirme gücüTemel ihtiyacın üzerindeki mali kapasite evlilik ve infak yükümlülüğünü doğururKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoğrusal vektör ve zaman integraliBir boyutlu uzayda başlangıç noktasından itibaren skaler büyüklüğün doğrusal hatta artması; zaman ekseninde integral alanın genişlemesiKesin
Beşeri bilimlerMarjinal kapasite ve sosyoekonomik likiditeBireyin veya topluluğun asgari yaşam standardını aşan, karar alma ve eylem serbestisi tanıyan artı kaynak fazlalığıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca fiziksel boy uzunluğuna veya saat cinsinden süreye indirgenip, servet ve lütuf anlamının gözden kaçırılması
Kur'an içi daha geniş anlamKök; fiziksel boy, zamansal süreklilik, kalpleri katılaştıran zaman aşımı, evliliğe yeten mali güç ve Allah'ın mutlak ihsanı olmak üzere bütüncül bir fazlalık kavramıdır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataZü't-tavl ifadesini kavrayamamak; mali güç ve imkân ayetlerini doğru bağlamına oturtamamak ve sürenin uzamasının ahlaki sonuçlarını gözden kaçırmak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem fiziksel boyutları hem zaman psikolojisini hem de sosyoekonomik kapasiteyi tek bir fazlalık ve uzama kavramı üzerinden inşa ettiğini gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Nikâh ve mehir hukuku ayetlerinde, tebliğ ve cihattan geri kalan varlıklı zümrelerin tasvirinde ve emel-ecel dengesini kuran zaman uyarılarında
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Varlık ve servetin sadece statik bir yığma değil, eyleme dönüştürülmesi gereken bir hareket sahası (uzatılmış ip) olduğu bilincini verir

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamHayvanın hareket alanını genişletmek için kazığa bağlanan uzun ip (et-tivel) ve doğrusal boy uzaması.
  • Soyut anlamZamanın, mühletin, kudretin ve servetin sınırları aşarak fazlalık oluşturması ve lütfa dönüşmesi.
  • Sistematik karşılıkAsgari ihtiyacı ve başlangıç noktasını aşan, zamansal veya mali hareket serbestisi sağlayan marjinal kapasite.
  • LaTeX modeliL=x0+∫t0tv(t) dt+ΔC
  • LaTeX açıklamasıModelde L ulaşılan toplam doğrusal uzunluğu veya imkân fazlalığını temsil eder. x0 nesnenin veya durumun başlangıçtaki asgari konumudur. t0 anından t anına kadar olan zamansal uzama ve hız integrali sürenin uzamasını ve mühleti (v(t)) simgeler. ΔC ise temel sınırların üzerine eklenen harcama gücünü, serveti, nimeti ve fazladan mali kapasiteyi (et-tavl) gösterir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ط