رجز

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ر-ج-ز6 sîga, 43 mücavir kök, 9 ayet, 7 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ثبتالرِّجْزُفسقألموَالرُّجْزَطهررجزرِجْزًاكشفغيرسمورِجْزٍنعسنزلوقع

KökSîga 6Ayet 9Sure 7Mücavir 43

▶ Ağı aç (3B)

رجز

ر - ج - ز

KÖK
  • 10 geçiş
  • 9 ayet
  • 6 sîga
  • 13 sözlük

Pislik demektir. Kir, bedenin ifrazından oluşan pisliktir. Pislik ise dışarıda oluşmuş kirdir. Ricz, Pislik.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Pislik demektir. Kir, bedenin ifrazından oluşan pisliktir. Pislik ise dışarıda oluşmuş kirdir. Ricz, Pislik.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR4.602 harf
باب الجيم والزاي والراء معهما ز ج ر، ج ز ر، ز ر ج، ج ر ز، ر ج ز مستعملات زجر: زَجَرتُه فانزَجَرَ أي نهيته، وهو في الإبل، تقول: زَجَرته وازدجرتُه ما وقد ازدَجَرَ بمعنى انزَجَرَ. وقوله تعالى: "وازدُجِر فدعا رَبَّه" أي زُجِرَ وأذعنَ أي يدعُوهم إلى الله". وزَجرُ الطَّير أن يقول الإنسان إذا رأى طائراً أو ظبياً أو نحوه: ينبغي أن يكون كذا، فعند ذلك يقال: يزجرُ الطَّيرَ فَيرى في زَجرِها كذا. وإنّما
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR614 harf
الرِجْزُ: القَذَرُ، مثل الرِجْسِ.وقرئ قوله تعالى: "والرِجْزَ فاهْجُرْ" بالكسر والضم. قال مجاهدٌ: هو الصنم. وأمَّا قوله تعالى: "رِجْزاً من السماء" فهو العذاب. والرَجَزُ بالتحريك: ضربٌ من الشعر. وقد رَجَزَ الراجز وارْتَجَزَ. والرَجَزُ أيضاً: داءٌ يصيب الإبلَ في أعجازها فإذا ثارت الناقة ارتعشت فخذاها ساعةً ثم تَنْبَسِطانِ. يقال: بعيرٌ أَرْجَزُ، وقد رَجِزَ، وناقةٌ رَجْزاءُ. قال الشاعر: هَمَمْتَ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR11.019 harf
ج ز ر جزر ، جرز ، زجر ، زرج ، رجز : مستعملة . زجر : قال الليث : زَجَرْتُ البعيرَ حتى ثارَ ومضى أزجُرُهُ زَجْراً ، وزَجَرْتُ فلاناً عن السُّوء فانزَجَرَ ، وهو كالرَّدع للإنسان ، وأما للبعير فهو كالحَثِّ بلفظٍ يكون زجْراً له . قال الزجاج : الزَّجْرُ : النهي ، والزَّجْرُ للطير وغيرها : التَّيَمُّنُ بِسُنُوحِهَا ، أو التَّشَاؤُمُ بِبِرُوحِهَا وإنما سُمِّي الكاهنُ زاجراً لأنه إذا رأى ما يظن أنه يتشاءم
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR10.064 harf
(باب الراء والجيم وما يثلثهما) (رجح) الراء والجيم والحاء أصلٌ واحدٌ، يدلُّ على رَزَانةٍ وزِيادة. يقال: رَجحَ الشيء، وهو راجِح، إذا رَزَن، وهو من الرُّجْحان، فأمّا الأُرْجُوحة فقد ذُكِرَتْ في مكانها([1]). ويقال أرجَحْتُ، إذا أَعْطَيتَ راجحاً. وفي الحديث: "زنْ وَأرجح". وتقول: ناوَأْنَا قَوْماً فرجَحْناهم، أي كُنَّا أرزَنَ منهم. وقومٌ مَراجيحُ في الحِلْم؛ الواحد مِرجاحٌ. ويقال: إنّ الأراجِيح
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR821 harf
- أصل الرجز: الاضطراب، ومنه قيل: رجز البعير رجزا، فهو أرجز، وناقة رجزاء: إذا تقارب خطوها واضطرب لضعف فيها، وشبه الرجز به لتقارب أجزائه وتصور رجز في اللسان عند إنشاده، ويقال لنحوه من الشعر أرجوزة وأراجيز، ورجز فلان وارتجز إذا عمل ذلك، أو أنشد، وهو راجز ورجاز ورجازة. وقوله: ﴿عذاب من رجز أليم﴾ [سبأ/5]، فالرجز ههنا كالزلزلة، وقال تعالى: ﴿إنا منزلون على أهل هذه القرية رجزا من السماء﴾ [العنكبوت/34]،
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR453 harf
ر ج ز رجز الشاعر يرجز وهو راجـز ورجّـاز ورجّـازة وارتجـز بكـذا فهـو مرتجـز وراجـز صاحبـه وتراجزا‏:‏ تنازعا الرجز بينهما‏.‏ وهذه أرجوزة العجاج وأراجيزه‏.‏ وكشف الله عنكم الرجز‏.‏ كثيـر المـاء مرتجـز الرعـود وترجّز السحاب‏.‏ قال الراعي‏:‏ ترجّز من تهامة فاستطارا وسحابة رجّازة‏.‏ قال الفرزدق‏:‏ أناخـت به كل رجازة وساكبـة المـاء لم ترعد أي كل راعدة وغير راعدة‏.‏ والبحر يرتجز بآذيّه ويترجز‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR9.428 harf
الرَّجَزُ : داء يصيب الإبل في أَعجازها . و الرَّجَز : أَن تضطرب رِجْلُ البعير أَو فَخْذاه إِذا أَراد القيام أَو ثارَ ساعةً ثم تنبسط . و الرَّجَزُ : ارْتعادٌ يصيب البعير والناقة في أَفخاذهما ومؤخرهما عند القيام وقد رَجِزَ رَجَزاً وهو أَرْجَزُ والأُنثى رَجْزاء وقيل : ناقة رَجْزاء ضعيفةُ العَجُزِ إِذا نهضت من مَبْرَكها لم تَسْتَقِلَّ إِلاَّ بعد نَهْضتين أَو ثلاث قال أَوس بن حَجَر يهجو الحكَم بن
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR242 harf
* ر ج ز * * الرِّجْزُ * القذر مثل الرجس وقُرئ ﴿والرُّجز فاهجر﴾ بكسر الراء وضمها قال مجاهد هو الصنم وأما قوله تعالى ﴿رِجزا من السماء﴾ فهو العذاب و * الرَّجَزُ * بفتحتين ضرب من الشعر وقد * رَجَزَ الرَّاجِزُ * من باب نصر و * ارْتَجَزَ * أيضا
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR5.150 harf
الرجز، بالكسر والضم: القذر، مثل الرجس. الرجز: عبادة الأوثان، وبه فسر قوله تعالى: والرجز فاهجر . وقيل هو العمل الذي يؤدي إلى العذاب، وأصل الرجز في اللغة الاضطراب وتتابع الحركات. قال أبو إسحاق في تفسير قوله تعالى: لئن كشفت عنا الرجز قال هو العذاب المقلقل لشدته وله قلقلة شديدة متتابعة. قيل: الرجز في قوله تعالى: والرجز فاهجر الشرك ما كان، تأويله أن من عبد غير الله فهو على ريب من أمره واضطراب من
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR8.171 harf
رَجِزَ 1 رَجِزَ ذ , [aor. رَجَزَ ,] (S,) inf. n. رَجَزٌ, (TA,) He (a camel) had the disease termed رَجَزٌ [expl. below]. (S.) -A2- رَجَزَ, (S, Msb, K,) aor. رَجُزَ , (Msb, TA,) inf. n. رَجْزٌ, (TA,) He said, spoke, uttered, or recited, poetry, or verse, of the metre termed رَجَزٌ; [see this word below;] he spoke in verse of that metre; he poetized, or versified, in that metre; as also ↓ ارتجز;
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR506 harf
رَجَزَ رَجَزَ U ( n. ac. رَجْز 1 ), a. Sang or versified in the metre رَجَز . تَرَجَّزَ تَرَجَّزَ V , a. Rumbled, growled ( wind & c. ). تَرَاْجَزَ تَرَاْجَزَ VI , a. see I , اِرْتَجَزَ اِرْتَجَزَ VIII , a. see I & V. رِجْز رِجْز 2 , رُجْز 3 , a. Filth, uncleanness. b. Idolatry, polytheism. c. Rage, fury. رَجَز رَجَز 4 , a. A certain metre or cadence. رِجَاْزَة رِجَاْزَة 23t ,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR11.112 harf
رجز رَجَزَ - يَرْجُزُ - رِجْز رَجَزَ - يَرْجُزُ + الكائن أوالشيء: يتزلزل ويرجف ويضطرب ويتردد ولا يثبت رِجْز - الرجز: اسم فعل " رَجَزَ - يَرْجُزُ ": عدم الثبات مع الرجفة والرجة الشديدتين: وهو كذلك ما يكون بفعل " رَجَزَ - يَرْجُزُ ": حالة الرجفة والزلزلة والاضطراب: وهو قد يكون في النفس، على شكل رعب وخوف ووسوسة وعدم توازن نفسي، وقد يكون في
Tamamını oku

Sîgalar(6)

Mücavir kökler43 mücavir (60 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. كشف

    2 ortak ayet · Açık baş demektir

  2. سمو

    4 ortak ayet · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  3. بدل

    2 ortak ayet · Bedr dolunay demektir

  4. نعس

    1 ortak ayet · Uyuklamak

  5. فسق

    2 ortak ayet · Fısk (sin) Ceviz ve benzeri yemişlerin dış kabuğunun…

  6. ألم

    2 ortak ayet · Ürrem, erm çakıl taşları, azı dişi demektir

  7. نزل

    3 ortak ayet · “Nezle” konaklama yeri demektir

  8. ربط

    1 ortak ayet · Rabat bağ, halka demektir

  9. نكث

    1 ortak ayet · Bozulmuş iptir

  10. غير

    2 ortak ayet · Ğayr, Ğayr dışında demektir

  11. ثبت

    1 ortak ayet · Sibat(Te) kayış demektir

  12. وقع

    1 ortak ayet · Katı kaptır

Geçtiği ayetler(9)

  1. فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا رِجْزًا مِنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

    SıkıntıZulmedenler, sözü; kendilerine söylenenden başkasıyla değiştirdiler. Biz de fasıklık etmelerinden dolayı o zalimlerin üstüne gökten korkunç bir azab indirdik.

  2. فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُوا يَظْلِمُونَ

    Sıkıntıİçlerinden zulmedenler, kend, lerine söylenen sözü başkasıyla değiştirdiler. Biz de onlara, zulmeder olduklarından dolayı gökten azab indirdik.

  3. إِنَّا مُنْزِلُونَ عَلَى أَهْلِ هَذِهِ الْقَرْيَةِ رِجْزًا مِنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

    SıkıntıBu kasaba halkına da fasıklık yapar olduklarından dolayı gökten azab indireceğiz.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökرجز
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerرجس, رجف, عذب
Zıt Kökطهر
Çekirdek Özet 1Bedenin veya yapının sarsılması, titremesi, denge kaybı ve adım aralığının daralması
Çekirdek Özet 2İlahi sarsıcı azap, pislik, manevi kirlilik ve sarsıntı doğuran şeytan vesvesesi
Çekirdek Özet 3Varlığın iç ve dış düzenini bozan, sarsıntı ve çöküşe yol açan her türlü maddi ve manevi tortu
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca fiziksel pislik veya salt genel bir ceza sayılarak ardındaki sarsıcı, felç edici ve düzen bozucu etki dinamizminin gözden kaçırılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
رجSarsılma, çalkalanma, şiddetli hareket ve iç titreşim; رجج, رجس, رجع, رجف, رجم, رجو köklerinde de görülen ritmik veya sarsıcı hareket çekirdeğiزSarsıntı ve çalkantı hareketine kesiklik, adımların veya parçaların birbirine dolaşması, tutulma ve kramp benzeri ritmik daralma boyutu kazandırmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başıBaş, yönelim, ilk hareket noktası ve iradi eylemin başlangıcı
جDeğnek, deveTaşıma, gövde, yüklenme, mesafe katetme ve fiziksel yapı
زKesici aletKesme, ritmi bölme, ani duraksama, ayrışma ve aralık oluşturma
رجزİnsan başı, deve ve kesici aletBedenin veya taşıyıcı bünyenin ilerlemeye çalışırken kesintiye uğraması, adımların ritmik olarak bölünmesi, titreme ve taşınan dengenin kesilerek sarsılması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDevenin arka ayaklarında veya kalça bölgesinde meydana gelen, ayağa kalkmak istediğinde bacaklarının titremesine, adımlarının kısalıp birbirine dolaşmasına yol açan hastalık; bu tür deveye ناقة رجزاء denir
Cahiliye şiiri kullanımıEvs b. Hacer bir hicviyesinde devenin bu titreme ve kalkamayış halini şöyle tasvir eder: هَمَمْتَ بخير ثم قَصَّرْتَ دونَه / كما ناءَتِ الرَّجْزاءُ شُدَّ عِقالُها
Erken Arapça kullanımYelkensiz ve düzensiz sarsıntıyla esen fırtınalı bulutlar için سحاب رجاز ve dalgaların çalkantılı sesi için ارتجاز البحر tabirleri kullanılmıştır; ayrıca vezin adımları kısa ve sarsak ritimli olan şiir türüne de الرجز denilmiştir

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, el-Müfredât.

Sami etimolojik katman

Arapça رجز kökü, Sami dillerinin ortak leksikal tabakasında kök düzeyinde sarsılma, öfke, titreme ve çalkantı bildiren köklerle doğrudan akrabadır. İbranicede yer alan רָגַז (rāgaz) fiili titremek, sarsılmak, dehşet veya öfkeden ürpermek ve kargaşa içinde olmak anlamlarına gelir; aynı kökten türeyen רֹגֶז (rōgez) ismi ise kargaşa, öfke ve sarsıntı demektir. Süryanicede ܪܓܙ (rgaz) fiili öfkelenmek, sarsılmak ve gazaba gelmek manasında kullanılırken ܪܘܓܙܐ (rugzā) kelimesi ilahi gazap, öfke ve felaket karşılığıdır. Akadcada doğrudan aynı harf dizilimiyle birebir morfolojik özdeşlik sınırlı kalsa da genel Batı Sami sahasında kök, hem fiziksel sarsıntı ve kramp halini hem de ilahi gazabın yarattığı psikolojik ve fiili sarsıntıyı bir arada taşır. Arapçada kökün somut planda devenin titreyerek kalkamaması hastalığına tahsis edilmesi, soyut planda ise gökten inen sarsıcı azap ve uzak durulması emredilen şirk tortusu için kullanılması bu ortak mirasın bir tezahürüdür.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönرجز ile رجس dönüşümüİbn Fâris gibi dilcilere göre azap ve put anlamındaki rics ile ricz arasında harf değişimi ilişkisi bulunur; kök içi dinamizm sarsıntıdan çöküşe uzanırGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice רגז ve Süryanice ܪܓܙBatı Sami dillerinde sarsılma, dehşet, öfke ve gazap cezası anlam alanında ortak köken birliği gösterirKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik çalkantı çekirdekleriKuzey ve Doğu Afrika kollarında sarsıntı ve titreme ifade eden fonetik paralellikler bulunsa da kesin soydaşlık tespit edilmemiştirMuhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Gesenius, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
رجزAnlamlıSarsılma, titreme, azap, kirlilikBedenin adımlarının birbirine dolaşması, sarsıcı felaket ve pislikHedef kök; Kur'an'da geçer
رزجAnlamlıBir nesneyi sabitleme, dayamaÇadır direğini yere sağlamca çakma ve desteklemeKur'an'da geçmez
جرزAnlamlıKökünden kesme, tüketme, kuraklıkYerin bitkisini tamamen tüketme veya kurak çorak toprakKur'an'da geçer
جزرAnlamlıKesme, suyun çekilmesiSuyun geri çekilmesi, hayvan boğazlamaKur'an'da geçmez
زرجAnlamlıHızlı akma, gözün parlamasıSıvının hızlıca süzülmesi veya gözün keskinleşmesiKur'an'da geçmez
زجرAnlamlıMenetme, şiddetle kovma, haykırmaÖnüne geçerek şiddetli sesle veya baskıyla durdurmaKur'an'da geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
رجزMerkezSarsıcı azap, pislik, titremeFelç edici, düzeni altüst edici sarsıntı ve kirlilikİçten ve dıştan sarsarak ayakta durmayı imkânsız kılan azap veya pislik
رجسKomşuNecaset, pislik, manevi kirlilikKarışma, lekelenme ve fıtri tiksinti boyutu öne çıkarZihni bulandıran, fıtrata yabancı karışım ve murdarlık
رجفKomşuDeprem, şiddetli sarsıntıYerin ve mekânın kütlesel olarak sallanmasıFiziksel kütlenin bütünüyle dalgalanıp sarsılması
عذبKomşuElem verici cezaCan yakma, tatlı olanı acılaştırma boyutuŞiddetli sarsıntı şartı olmaksızın duyulan her türlü elem
طهرZıtArılık, temizlik, sükûnKirliliğin ve sarsıcı tortunun tamamen giderilmesiMaddi ve manevi her türlü leke, sarsıntı ve sapmadan arınmış saf durum

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaرجزSarsıcı azap, pislik, titremeHem fiziksel titreme hem de sarsıcı ilahi gazap ve necaseti kuşatırKesin
Latincepestis, commotio, tremorVeba/yıkım, çalkantı, titremeYıkıcı salgın ve sarsıntı yönünü karşılar; şiirsel ritim boyutunu dışarıda bırakırGüçlü
İngilizcescourge, agitation, defilementFelaket/kamçı, çalkantı, mundarlıkİlahi azap ve kirlilik veçhelerini karşılar ancak kökteki deve hastalığı imgesini vermezGüçlü
AlmancaPlage, Erschütterung, BefleckungBela/musibet, sarsılma, kirlenmeYıkıcı bela ve içsel sarsılmayı verir, organik ritim eksikliğini içermezGüçlü
Fransızcafléau, ébranlement, souillureBela, sarsılma/çöküş, kirlilikFelaketin sarsıcı ve lekeleyici boyutunu karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
رِجْزًا / الرِّجْزَİlahi helak, gökten inen yıkıcı azap ve salgınİsrailoğullarına, Lut kavmine ve Firavun hanedanına gönderilen ezici ve felç edici felaketler (A'râf 7:134, A'râf 7:135, Bakara 2:59, A'râf 7:162, Ankebût 29:34)
رِجْزِ الشَّيْطَانِŞeytanın kalbe verdiği sarsıntı, vesvese ve murdarlıkBedir savaşı öncesinde müminlerin kalbine ve bedenine arız olan tereddüt, korku ve cünüplük gibi manevi tutulma hali (Enfâl 8:11)
وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْPutlar, şirk amelleri, her türlü manevi pislik ve azap vesilesiİlk vahiy döneminde Hz. Peygamber'e şirk tortularından ve şirke dayalı kirliliklerden bütünüyle uzak durma emri (Müddessir 74:5)
رِجْزٍ أَلِيمٍKatmerli ve şiddetli sarsıcı cezaAllah'ın ayetlerini geçersiz kılmaya çalışan inkârcılara vadolunan ağır azap boyutu (Sebe' 34:5, Câsiye 45:11)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi adalet ve ceza doktriniAzabın salt fiziksel bir ceza mı yoksa varlığın kendi ontolojik dengesini yitirmesi mi olduğu tartışmasıİsyankâr toplulukların düzenini altüst eden sarsıcı ilahi gazap
FıkıhTaharet ve necaset ahkâmıŞeytanın vesvesesi veya şirk necasetinin abdest ve gusül gibi hükmi arınmalarla ilişkisiMaddi ve manevi murdarlıktan uzaklaşma gerekliliği
TefsirMüddessir 74:5 ve Enfâl 8:11 tefsirleriKökün put, günah, vesvese veya taun gibi anlamlara gelişi ve رجس ile harf dönüşümü iddialarıŞirk, putperestlik ve kalbi felç eden kirlerin tamamını içeren şemsiye kavram
HadisVeba/taun ve savaş reçeteleriTaun hastalığının geçmiş ümmetlere gönderilen bir ricz olduğu ve hendek kazılırken irticaz yapılması rivayetleriSalgın hastalık, sarsıcı bela ve ritmik savaş şiiri

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid-şirk ekseniŞirk ve manevi kirlilikİnanç omurgasını çökertmeBireyin fıtrat dengesini bozarak kalbini vesvese ve sapkınlığın titremesine maruz bırakırKesin
İlmiYöntem ve zihniyetZihinsel felç ve metodolojik karmaşaBilgi üretimini aksatmaZihni sağlam ilkelerden yoksun bırakarak adım atamaz, bocalar bir hale getirirGüçlü
SiyasiHukuk ve otoriteMeşruiyet kaybı ve iç kargaşaDüzeni altüst etmeAdaletin terk edilmesiyle toplum bünyesinde ortaya çıkan ve devleti ayakta duramaz kılan çöküş haliGüçlü
İktisadiPiyasa ve üretimKriz, haksız kazanç ve güven bunalımıDolaşımı kilitlemeGüven zeminini sarsarak ekonomik aktörlerin adımlarını birbirine dolaştıran kriz ve çöküş durumuGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDengesiz rezonans ve sönümlenmeyen salınımBir yapının kendi doğal frekansını aşan bir etkiyle kontrolsüzce titremesi, mekanik rezonansa girerek parçalanması veya biyolojide kasların ataksi/titreme ile koordinasyonunu yitirmesiGüçlü
Beşeri bilimlerAnomi ve sosyal felçToplumsal normların çözülmesiyle bireylerin ve kurumların eylem yetisini kaybetmesi, sosyal dokuda panik ve koordinasyonsuz titremelerin baş göstermesiGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca fiziksel çamur, necis madde veya belirsiz bir ceza olarak tercüme edilmesi
Kur'an içi daha geniş anlamHem bedeni ve toplumu felç eden salgın ve yıkımları, hem kalbi titreten şeytani vesveseyi, hem de varoluşsal dengeyi yıkan şirki kapsayan sarsıcı bir çöküş ilkesi olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki uyarının yalnızca harici bir kirlilikten kaçınmak sanılması; şirk ve vesvesenin insan iradesini adım atamaz hale getiren dinamik felç ediciliğinin gözden kaçırılması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da helak ve azabın keyfi bir eziyet değil, varlığın taşıyıcı kolonlarının sarsılması ve eylemsiz bırakılması şeklinde işlediğini gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Geçmiş kavimlerin helakini anlatan kıssalarda, Bedir savaşı psikolojisinde ve ilk vahiy dönemindeki arınma emirlerinde
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Putları sadece taştan nesneler sanma yanılgısını yıkar; putun ve şirkin insanı içten içe titreten, felç eden bir kirlilik ve azap tohumu olduğunu ortaya koyar

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamDevenin arka bacaklarındaki kramp ve titreme nedeniyle ayağa kalkamaması, adımların kısalıp birbirine dolaşması ve dengeli yürüyüşün kesintiye uğraması.
  • Soyut anlamİlahi gazabın veya şirk ve vesvese gibi kirliliklerin varlığın iç ahengini bozarak onu sarsması, istikrarını yok etmesi ve eylem kabiliyetini felç etmesi.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin taşıyıcı unsurlarının dışsal veya içsel bir kirlilikle rezonansa girerek adımlarını kaybetmesi ve çökmeye mahkûm bir titreşime sürüklenmesi.
  • LaTeX modeliS(t)=S0+Asin⁡(ωt)eγt(γ>0)
  • LaTeX açıklamasıModelde S(t) zaman içindeki sistem durumunu veya denge konumunu temsil eder. S0 sistemin başlangıçtaki fıtri ve dengeli halidir. Asin⁡(ωt) ifadesi sisteme arız olan sarsıntı, vesvese veya cezanın periyodik salınımını ve kramp ritmini simgeler. γ>0 katsayılı eγt üstel çarpanı ise bu sarsıntının sönümlenmeyip kontrolsüzce büyüdüğünü, sistemi felç eden bir rezonansa ve kaçınılmaz bir çöküşe doğru sürüklediğini gösterir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ر