شدد

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ش-د-د26 sîga, 173 mücavir kök, 99 ayet, 48 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.عذبألهشَدِيدًاشِدَادٌجدرشددقويعقبأَشَدَّبلغبأسيتموَأَشَدَّ

KökSîga 26Ayet 99Sure 48Mücavir 173

▶ Ağı aç (3B)

شدد

ش - د - د

KÖK
  • 102 geçiş
  • 99 ayet
  • 26 sîga
  • 9 sözlük

Sicim bağıdır. Şedid bağlı demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(9)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Sicim bağıdır. Şedid bağlı demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR396 harf
باب الشين والدّال ش د يستعمل فقط شد: الشَّدُّ: الحملُ، تقول: شدّ عليه في القتال. وشددنا عليهم شدَّةً واحدةً في الحملة، قال: شددنا شدّةً لا عيب فيهـا وقلنا بالضُّحى فيحي فياحِ والشَّدُّ: العدو والفعل: اشتدَّ والشِّدَّة: الصلابة. والشِّدَّةُ: النّجدة، وثبات القلب. والشِّدَّةُ: المجاعةُ. ورجلٌ شديد: شُجاع. والشَّدائد الهزاهِز. والأشُدُّ: مبلغُ الحُنكة والمعرفة. قال عزّ وجلّ: "حتى يبلغ أشدَّهُ"
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR633 harf
شيءٌ شديدٌ: بيّن الشِدّة:. والشدَّة، بالفتح: الحَمْلَةُ الواحدة. وقد شَدَّ عليه في الحَرْب يَشُدُّ شَدّاً، أي حَمَلَ عليه. والشَدُّ: العَدْوُ. وقد شَدَّ، أي عَدا. وشَدَّ النهار، أي ارتفع. وشدَّ عَضُدَه، أي قَوّاه. واشتَدَّ الشيءُ، من الشِدَّة. واشتَدَّ: أي عَدا. والمُشادَّةُ في الشيء: التشدُّد فيه، والمُتَشَدِّدُ: البخيل، وهو في شعر طَرَفة: عَقيلَةَ مالِ الفاحِشِ المُتَشَدِّدِ وشَده: أي أوثقه،
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR711 harf
ش د د رجـل شديـد وشديد القوى وقوم شداد وأشداء‏.‏ وشد العقدة فاشتدت‏.‏ ‏"‏ فشدوا الوثاق ‏"‏‏:‏ وشده الله‏:‏ قواه يشده فاشتد ويقال‏:‏ شد الله منك‏.‏ وهو شديد على قومـه وقـد شـدد عليهـم‏.‏ ومن شدد شدد الله تعالى عليه‏.‏ ورجل شديد مشد‏:‏ شديد الدابة‏.‏ وأشد القوم‏.‏ وهـذا مشـد العصابـة‏.‏ وشـاده‏:‏ قـاواه ‏"‏ ومـن يشـاد الديـن يغلبـه ‏"‏‏.‏ وشـدّ فـي العـدو واشتدّ‏.‏ وأتاني شداً‏.‏ قال‏:‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR11.761 harf
الشِّدَّةُ: الصَّلابةُ، وهي نَقِيضُ اللِّينِ تكون في الجواهر والأَعراض، والجمع شِدَدٌ؛ عن سيبويه، قال: جاء على الأَصل لأَنه لم يُشْبِهِ الفعل، وقد شَدَّه يَشُدُّه ويَشِدُّه شَدّاً فاشْتَدَّ؛ وكلُّ ما أُحْكِمَ، فقد شُدَّ وشُدِّدَ؛ وشَدَّدَ هو وتشَادّ: وشيء شَدِيدٌ: بَيِّنُ الشِّدَّةِ. وشيء شَديدٌ: مُشتَدٌّ قَوِيٌّ. وفي الحديث: لا تَبيعُوا الحَبَّ حتى يَشْتَدَّ؛ أَراد بالحب الطعام كالحنطة والشعير،
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR659 harf
* ش د د * شيء * شَدِيدٌ * بين الشدة بالكسر وقد * اشْتَدَّ * و * شَدَّ * عضده قواه و * شَدَّهُ * أوثقه يشُّدُّه ويشِّدَه بالضم والكسر * شَدَّا * فيهما وقوله تعالى ﴿حتى يبلغ أشده﴾ أي قوته وهو ما بين ثماني عشرة سنة إلى ثلاثين وهو واحد جاء على بناء الجمع مثل آنكٍ وهو الأسرب لا نظير لهما وقيل هو جمع لا واحد له من لفظه مثل آسال وأبابيل وعباديد ومذاكير وقال سيبويه واحدة * شِدَّةٌ * بالكسر وهو حسن في
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR9.641 harf
الشدة، بالكسر، اسم من الاشتداد وهي الصلابة تكون في الجواهر والأعراض، والجمع: شدد، عن سيبويه، قال: جاء على الأصل لأنه لم يشبه الفعل، وقد شده يشده ويشده شدا فاشتد، وكل ما أحكم فقد شد، وشدد، وشدد هو، وتشاد، وشيء شديد،: بين الشدة وشيء شديد: مشتد قوي. وف ي الحدجيث: لا تبيعوا الحب حتى يشتد، أي يقوى. والشدة، بالفتح الحملة الواحدة، والشد: الحمل. وشد على القوم في الحرب يشد ويشد شدا وشدودا: حمل.
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.681 harf
شَدَّ شَدَّ I , U ( n. ac. شَدّ 1 ), a. Tied tightly, fastened securely, made firm; saddled; braced, strengthened ( resolution & c. ). b. Ran, hastened; wore on, was far advanced ( day ). c. U ( n. ac. شَدّ 1 , شُدُوْد 27 ), [ 'Ala ], Attacked, made a raid upon. d. [ 'Ala & Fī ], Dealt hardly with, pressed hard.... in. e. I ( n. ac. شِدَّة 2t ), see VIII (c) . شَدَّدَ شَدَّدَ II ,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok44.845 harf
شدد شَدَّ - يَشُدُّ - شَدِيْد - أَشَدُّ - أَشِدّاء - شَدِيْدَة - شِدَاد - أَشُدّ - اشْتَدَّ - يَشْتَدُّ شَدَّ - يَشُدُّ + الكائن: يكون " شديداً ": يكون قوياً صلباً متماسكاً: يكون بناء وترابط وتماسك الشيء قوياً شَدَّ - يَشُدُّ + كائن + شيئاً أو أكثر: يجعله " شديداً ": يجعله قوياً صلباً متماسكاً: يقوي بناء وترابط وتماسك الشيء يشد الوثاق: يجعل
Tamamını oku

Sîgalar(26)

Mücavir kökler173 mücavir (438 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. قوي

    15 ortak ayet · Kuvvet

  2. عقب

    18 ortak ayet · Örümcektir, “a’kibe” yumru, “ka’b” da topuk demektir

  3. عذب

    30 ortak ayet · Su yosunudur

  4. بلغ

    9 ortak ayet · İş ayakkabısı

  5. جدر

    3 ortak ayet · Cidar duvar demektir

  6. قبل

    16 ortak ayet · Önce

  7. بأس

    7 ortak ayet · Bes besese dağınık taşlar demektir

  8. بطش

    3 ortak ayet · Betee elle kavrayarak vurup yakalamak, çarpmak anlamlarına…

  9. قري

    6 ortak ayet · Kasaba

  10. ذنب

    5 ortak ayet · Zenb : Kuyruk demektir

  11. أله

    47 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  12. يتم

    4 ortak ayet · Tek başına bulunan ağaç ve cevher demektir

Geçtiği ayetler(99)

  1. … قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَإِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْأَنْهَارُ …

    Daha şiddetliSonra bunun ardından kalbleriniz yine katılaştı. Şimdi onlar taş gibidir. Yahut daha da katı. Zira öylesi vardır ki; ondan ırmaklar kaynar, öylesi vardır ki; yarılıp ondan su fışkırır, öylesi de vardır ki; Allah korkusundan yuvarlanır. Allah, yaptıklarınızdan asla gafil değildir.

  2. … دُونِ اللَّهِ أَنْدَادًا يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللَّهِ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ وَلَوْ يَرَى الَّذِينَ ظَلَمُوا إِذْ يَرَوْنَ …

    Daha şiddetliİnsanlardan kimi de Allah’dan başkasını O’na emsal edinir, Allah’ı sever gibi onları severler. İman edenlerin, Allah sevgisi ise, daha fazladır. Zulmedenler azabı görecekleri zaman; bütün kuvvetin Allah’a ait olduğunu ve Allah’ın pek çetin azabı bulunduğunu keşki bilselerdi.

  3. وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا تُقَاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتَّى …

    Daha şiddetliVe onları nerede yakalarsanız öldürün. Sizi çıkardıkları yerden siz de onları çıkarın. Fitne, katilden beterdir. Onlar sizinle savaşmadıkça, siz de Mescid-i Haram’da onlarla savaşmayın. Ancak onlar sizinle savaşırlarsa, siz de onları öldürün. İşte kafirlerin cezası böyledir.

  4. فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَاللَّهُ أَشَدُّ بَأْسًا وَأَشَدُّ تَنْكِيلًا

    Daha şiddetliAllah yolunda savaş. Sen, ancak kendinden sorumlusun. İman edenleri de savaşa teşvik et. Umulur ki Allah, küfredenlerin şiddet ve baskısını önler. Allah’ın kahrı da, ibret alınacak cezası da pek şiddetlidir.

  5. … وَقَالُوا لَا تَنْفِرُوا فِي الْحَرِّ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَوْ كَانُوا يَفْقَهُونَ

    Daha şiddetliAllah’ın peygamberine muhalefet için geri kalanlar, oturup kalmalarına sevindiler. Allah yolunda mallarıyla, canlarıyla cihad etmek hoşlarına gitmedi. Bu sıcakta savaşa çıkmayın, dediler. De ki: Cehennem ateşi daha sıvaktır. Keşke bilselerdi.

  6. الْأَعْرَابُ أَشَدُّ كُفْرًا وَنِفَاقًا وَأَجْدَرُ أَلَّا يَعْلَمُوا حُدُودَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

    Daha şiddetliBedeviler; küfür ve nifak bakımından daha yaman ve Allah’ın peygamberine indirdiğinin hududunu bilmemeye daha müsaittirler. Ve Allah; Alim’dir, Hakim’dir.

  7. ثُمَّ لَنَنْزِعَنَّ مِنْ كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمَنِ عِتِيًّا

    Daha şiddetliSonra her toplumdan Rahman’a karşı en çok başkaldıranları ortaya koyacağpız.

  8. … مِنْ خِلَافٍ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْ فِي جُذُوعِ النَّخْلِ وَلَتَعْلَمُنَّ أَيُّنَا أَشَدُّ عَذَابًا وَأَبْقَى

    Daha şiddetliDedi ki: Ben size izin vermeden mi O’na inandınız? Doğrusu o size büyü öğreten büyüğünüzdür. Öyleyse ben de ellerinizi ve ayaklarınızı çaprazlama olarak keseceğim ve sizi hurma kütüklerine asacağım. O zaman hangimizin azabının daha çetin ve devamlı olduğunu bileceksiniz.

  9. وَكَذَلِكَ نَجْزِي مَنْ أَسْرَفَ وَلَمْ يُؤْمِنْ بِآيَاتِ رَبِّهِ وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَشَدُّ وَأَبْقَى

    Daha şiddetliİşte israf edenleri, Rabbının ayetlerine inanmayanları böylece cezalandıracağız. Hem ahiretin azabı daha çetin ve daha süreklidir.

  10. … قَدْ أَهْلَكَ مِنْ قَبْلِهِ مِنَ الْقُرُونِ مَنْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً وَأَكْثَرُ جَمْعًا وَلَا يُسْأَلُ عَنْ ذُنُوبِهِمُ …

    Daha şiddetliDedi ki: Bu, bana; ancak bende olan bilgiden ötürü verilmiştir. Bilmez mi ki; Allah, önceleri ondan daha güçlü ve topladığı daha fazla olan nice nesilleri yok etmiştir. Suçlulardan günahları sorulmaz.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökشدد
YapıÜçlü kök
Özel DurumMükerrer (muza‘af) kök
Bağlamsal Yakın Köklerقوي, صلب, عنف, غلظ
Zıt Kökلين
Çekirdek Özet 1İpi, bağı veya düğümü gevşeklik kalmayacak şekilde sıkarak germek, sağlamlaştırmak ve pekiştirmek
Çekirdek Özet 2Varlık, bağ, hüküm veya azabın dağılmaz bir sertlik, sarsılmaz bir güç ve tavizsiz bir tesir düzeyine ulaşması
Çekirdek Özet 3Fiziksel ve ahlaki sistemlerin çözülmeye karşı direnç kazanması; olgunluk çağı ve sarsılmaz mukavemet
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca fiziksel kaba kuvvet, şiddet veya öfke olarak daraltıp bağın sıkılığı, tahkimat ve kemale erme boyutlarını göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
شدBir nesneyi germe, çekerek bağlama, baskı uygulayarak sıkıştırma ve mukavemet kazandırmaدİkinci د harfinin katlanmasıyla hareket tek seferlik bir gerilimden çıkarak süreklilik arz eden, yapısal bir sağlamlık, çözülmez bir düğüm ve yüksek yoğunluklu bir dirence dönüşür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
شDiş; ısırma, parçalama, keskinlikNesneye kenetlenme, kuvvetle kavrama, ayrılmayı önleyen dişli baskı ve temasın keskinleşmesi
دKapı; giriş, geçiş, hareketBir yöne doğru yönelme, kapanarak dış etkilere karşı set oluşturma ve direnç sınırı çekme
دKapı; giriş, geçiş, hareketKapanmanın ve sınır çekmenin yinelenmesi, tahkimatın çift katlanması, dışarıdan gelecek çözücü tesire karşı mutlak mukavemet
شددKenetlenen dişlerin kapıyı kapatıp pekiştirmesiİki nesnenin veya bağın birbirine sımsıkı kenetlenmesi, arada hiçbir boşluk ve gevşeklik bırakılmaksızın nihai direnç ve mukavemet sınırının kurulması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir ipin, yük bağının veya çadır kazığının sımsıkı bağlanması, gerilmesi ve düğümün çözülmeyecek şekilde tahkim edilmesi
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem savaş ve hamaset şiirinde düşmana yapılan kesin ve tavizsiz hücumu anlatmak üzere kullanılmıştır: شددنا شدّةً لا عيب فيها / وقلنا بالضُّحى فيحي فياحِ
Erken Arapça kullanımEkin tanelerinin olgunlaşıp sertleşmesi ve insanın bedeni ile aklının tam bir mukavemet kazanması bağlamında kullanılmıştır: لا تَبِيعُوا الحَبَّ حَتَّى يَشْتَدَّ

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisânü’l-Arab, Asâsü’l-Belâga.

Sami etimolojik katman

Arapça شدد kökü, Batı Sami dillerinde bağlama, düğümleme, baskı altında tutma ve güç yoğunlaşması bildiren ortak kök katmanıyla yakın ilişki gösterir. İbranicede yer alan ve bağlamak, yağmalamak, tahrip edici güç uygulamak anlamlarına gelen שָׁדַד (šādad) ve Süryanicedeki bağlama, tahkim etme ve kuvvet bildiren שַׁד (šad) formlarıyla anlamsal bir örtüşme içindedir. Kökün en ilksel somut katmanı fiziksel bir bağın gerilerek sıkılması iken, Sami dillerinin genel seyrinde bu gerilim hali soyutlanarak karşı konulmaz bir güç, baskı, fetih, katılık ve sarsılmaz mukavemet anlamlarına doğru genişlemiştir. Arapçada kök özellikle iki yönde derinleşmiştir: Birincisi bir ipi veya bağı sıkarak tahkim etmek ve varlığın gevşeklikten kurtulup olgunlaşması; ikincisi ise hücum anında gösterilen yoğun güç ve dayanıklılıktır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBağlama, germe ve pekiştirmeİpin bağlanmasından hareketle bedenin, aklın, mülkün veya azabın gevşeklikten arınıp en üst mukavemet derecesine ulaşmasıKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice שָׁדַד ve Süryanice šad kökleriFiziksel bağlama, baskılama ve karşı konulmaz güç kullanma ortak semantik alanıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin bir Afro-Asyatik dış bağlantı tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Lisânü’l-Arab, HALOT, Brown-Driver-Briggs.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
شددAnlamlıBağlamak, germek, sağlamlaştırmakBir bağı gevşeklik kalmayacak şekilde sıkmak, güçlendirmek, katılaşmakHedef kök; Kur'an'da geçer
دشدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü’l-ʿAyn ve Tehzîb'e göre mühmeldir; Kur'an'da geçmez
ددشKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü’l-ʿAyn ve Tehzîb'e göre mühmeldir; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
شددMerkezBağlamak, pekiştirmek, sarsılmaz kılmakİçsel ve yapısal gerilimin en üst seviyeye çıkarılmasıyla oluşan dayanıklılık ve baskıİpin gerilerek sımsıkı bağlanması gibi yapının çözülmez hale gelmesi
قويKomşuGüç, kudret, mecalVarlığın taşıdığı potansiyel enerji ve etki yapabilme kapasitesiشدد kökü bağın ve yapının gerilip pekişmesini vurgularken, قوي genel iktidar ve acizlik karşıtlığını bildirir
صلبKomşuSertlik, katılıkMaddenin şekil değiştirmeye ve darbeye karşı gösterdiği kırılmaz dirençصلب cevherin kendi yoğunluğunu, شدد ise gerilim ve bağın sıkılığını esas alır
عنفKomşuSertlik, kaba kuvvetYumuşaklığın zıddı olarak ölçüsüz ve sarsıcı davranış sergilemeعنف her zaman yerilen bir kabalık taşırken, شدد yerinde tahkimat ve olgunluk anlamlarını da içerir
غلظKomşuYoğunluk, kabalık, kalınlıkİnce ve latif olmama, kütlesel hacim ve temas sertliğiغلظ dokusal kalınlığı, شدد ise bağlayıcı kuvvet ve mukavemeti anlatır
لينZıtYumuşaklık, esneklik, gevşeklikKatılıktan ve gerginlikten uzak, kolay bükülebilir ve yumuşak olmaشدد kökünün tam zıddı olup bağın ve yapının gevşemesi, esnemesi halidir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaشددSıkıca bağlamak, pekiştirmek, şiddetlenmekNesnenin gerilerek mukavemet kazanması, gevşekliğin giderilmesi ve azami dirence ulaşılmasıKesin
LatinceStringere, firmare, vehemensSıkmak, bağlamak, sağlamlaştırmak, şiddetliStringere fiziksel sıkma ve germe boyutunu, firmare tahkimatı, vehemens ise tesirin şiddetini karşılarGüçlü
İngilizceTo tighten, to fasten, severe, intenseSıkmak, bağlamak, şiddetli, yoğunTighten ve fasten fiilleri bağın çekilip bağlanmasını; severe ve intense ise etkinin derecesini ifade ederKesin
AlmancaFestziehen, festigen, heftig, strengSıkılaştırmak, pekiştirmek, şiddetliFestigen yapının tahkim edilmesini, heftig ve streng duygu, ceza veya doğa olayındaki sarsılmaz yoğunluğu verirGüçlü
FransızcaSerrer, fortifier, rigoureux, violentSıkmak, kuvvetlendirmek, katı, şiddetliSerrer bağın gerilerek düğümlenmesini, fortifier tahkimatı, rigoureux ve violent ise tavizsiz tesiri karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
شَدِيدُ / لَشَدِيدٌKarşı konulamaz, sarsıcı ve tavizsiz ceza veya nitelikİlahi azabın ve intikamın kesinliği, bağlamın gevşeklik kabul etmemesi; Bakara 2:165, Âl-i İmrân 3:56, Ra‘d 13:6
أَشَدُّNitelik ve derecede en üstün mukavemet, katılık veya yoğunlukKalplerin taş gibi veya daha katı olması, sevginin veya korkunun derecesi; Bakara 2:74, Tevbe 9:81, Nâzi‘ât 79:27
أَشُدَّهُ / أَشُدَّكُمْBedenin, zihnin ve iradenin tam bir mukavemete ve olgunluğa ermesiİnsanın rüşt, kemal ve sorumluluk yaşı; En‘âm 6:152, Yûsuf 12:22, Kasas 28:14, Ahkāf 46:15
شِدَادٌDayanıklı, tavizsiz ve çözülmez varlıklar veya dönemlerMeleklerin sarsılmaz yapısı veya kıtlık yıllarının çetinliği; Yûsuf 12:48, Tahrîm 66:6
وَشَدَدْنَاMaddi veya manevi bağı pekiştirmek, tahkim etmekMülkün ve bedensel yaratılışın sağlamlaştırılması; Sâd 38:20, İnsân 76:28
فَشُدُّوا الْوَثَاقَEsirin kaçmasını veya çözülmesini önleyecek şekilde bağlamakSavaş hukuku ve esirlerin emniyete alınması; Muhammed 47:4
اشْدُدْ بِهِ أَزْرِيSırtı desteklemek, gücü pekiştirmekPeygamberlik görevinde kardeş desteği talebi; Tâhâ 20:31

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi sıfatlar ve cezaAllah’ın azabının şiddeti ile rahmetinin genişliği arasındaki irtibat ve adaletin tavizsiz icrasıKarşı konulamaz, engellenemez ve asla gevşemeyen ilahi adalet ve yaptırım gücü
FıkıhHukuki ehliyet ve mükellefiyetB بلوغ الأشد (rüşt çağı) kavramı üzerinden yetimin malının teslimi ve cezai sorumluluk başlangıcıZihni ve bedeni melekelerin gevşeklikten kurtulup hukuki bağı taşıyacak olgunluğa ulaşması
TefsirKur'an meselleri ve nitelemelerYaratılışın tahkimatı, meleklerin vazife kararlılığı ve kafirlerin kalbindeki katılık mecazlarıVarlığın gevşeklik kabul etmeyen ontolojik ve ahlaki direnç düzeyi
HadisAhlak, ibadet ve cihadNefisle mücadelede güçlü kimsenin öfkesini yenmesi ve dinde aşırı zorlaştırmadan kaçınmaGerçek gücün fiziksel kaba kuvvet değil, iradi tahkimat ve özdenetim olduğu vurgusu

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİnanç ve teslimiyet bağıSarsılmaz bağlılık ve kararlılıkİtikadi çözülmeyi önlemeİman bağının şüphe ve gevşeklik barındırmayacak şekilde tahkim edilmesiKesin
İlmiYöntem ve kavramsal tutarlılıkMetodolojik kesinlik ve sağlamlıkHatalı genellemeleri engellemeBilimsel önermelerin gevşek varsayımlardan arındırılarak mantıksal olarak düğümlenmesiGüçlü
SiyasiDevlet otoritesi ve güvenlikİdari tahkimat ve mukavemetKaos ve anarşiyi bertaraf etmeHukuk ve otorite bağlarının gevşemeden toplumsal nizamı koruyacak dirayette tutulmasıKesin
İktisadiMülkiyet ve tasarruf ehliyetiRüşt çağı ve sermaye emniyetiİktisadi heba oluşu önlemeZihni ve ameli olgunluğa ermemiş kimseye mal teslim edilmeyerek piyasa bağlarının korunmasıKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGerilme mukavemeti ve bağ enerjisiMalzeme biliminde ve fizikte bir moleküler veya atomik bağın kopmaya karşı gösterdiği azami çekme direnci; bağın sıkılığı arttıkça yapının stabilitesinin katlanmasıKesin
Beşeri bilimlerSosyal yapışıklık ve kurumsal mukavemetSosyoloji ve hukukta toplumsal sözleşmenin, kanunların ve kurumların gevşeklik göstermeksizin krize direnç üretme kapasitesiGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü modern Türkçedeki «şiddet» (kaba kuvvet, haksız saldırganlık, öfke patlaması) kelimesiyle eşitleyerek ayetlerdeki her kullanımı zorbalık veya gazap dairesine hapsetmek
Kur'an içi daha geniş anlamKökün temelinde bir bağı sağlamlaştırma, tahkim etme, olgunlaşma, rüşt çağına erişme ve gevşekliği giderme anlamları bulunur; bu yapısal bir kemali ve direnci gösterir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAllah’ın «şedîdü’l-ıkāb» niteliğini kör bir öfke gibi algılama; insanın «eşüdd» çağını sadece bedensel kabalık zannetme ve müminlerin birbirine veya inkarcılara karşı duruşundaki ilkeli mukavemeti anlamsız bir katılık olarak yorumlama hatası doğar

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem ontolojik düzeni hem de ahlaki ve hukuki nizamı gevşeklik kabul etmez bir bağ üzerine kurduğunu gösterir; zayıflık ve çözülmenin karşıtı olan sarsılmaz tahkimatı açıklar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnsanın rüşt çağına ve mülk tasarrufuna erişimini anlatan kıssalarda; ilahi azabın adalet dairesindeki kesinliğini bildiren uyarılarda ve müminlerin sorumluluklar karşısındaki sebatını tasvir eden ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Şiddet kavramını sırf negatif bir zorbalık olarak gören bakışı tashih eder; rüşt, tahkimat, mukavemet ve ilahi adaletin tavizsiz icrasının özünde bir «bağ sıkılığı» olduğunu kavratır.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamİp, urgan veya yük bağının hiçbir gevşeklik, esneme ve boşluk kalmayacak şekilde kuvvetle çekilerek düğümlenmesi ve gerilmesi.
  • Soyut anlamBir yapının, hükmün, ahlaki duruşun veya iradenin dış etkilere karşı çözülmez bir direnç, sarsılmaz bir mukavemet ve en üst kemal derecesine ulaşması.
  • Sistematik karşılıkDini, hukuki ve toplumsal sistemlerde bağların çözülmesini engelleyen kurumsal tahkimat; bireyin akli ve hukuki ehliyetini tescil eden rüşt eşiği.
  • LaTeX modelilim⁡Δl→0FtΔl=S  ⟹  dΩdt=0
  • LaTeX açıklamasıModelde Ft uygulanan gerilim ve bağlama kuvvetini, Δl bağdaki gevşeklik veya boşluk miktarını temsil eder. Gevşekliğin sıfıra yaklaşmasıyla (Δl→0) sistemin mukavemet ve sağlamlık derecesi (S) en üst noktaya ulaşır. Bu durum, yapının içsel düzeninin zamana bağlı çözünme oranının (dΩdt) sıfırlanmasını, yani sistemin dağılmaz bir kararlılık ve tahkimat kazanmasını ifade eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ش