مثل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: م-ث-ل53 sîga, 220 mücavir kök, 148 ayet, 50 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.شيأمِثْلُحظظمِثْلُكُمْبِمِثْلِمثلضرببشرمَثَلُوبلألهسلفمِثْلِهِ

KökSîga 53Ayet 148Sure 50Mücavir 220

▶ Ağı aç (3B)

مَثَلًا

SÎGA
  • 20 geçiş
  • 18 ayet
  • kalıp فَعَلًا
  • anlam Örnek

Notlarım

Geçtiği ayetler(18)

  1. إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا مَا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَيَعْلَمُونَ …

    ÖrnekŞüphe yok ki, Allah, bir sivri sineği ve ondan küçük bir şeyi misal getirmekten çekinmez. İman etmiş olanlar bunun Rablarından bir gerçek olduğunu bilirler. Kafirler ise; Allah bu misali vermekle ne murad etmiş? derler. Allah onunla bir çoğunu sapıtır, bir çoğunu da hidayete erdirir. Bununla fasıklardan başkasını saptırmaz.

  2. … وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلًا يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَيَهْدِي بِهِ كَثِيرًا وَمَا يُضِلُّ …

    ÖrnekŞüphe yok ki, Allah, bir sivri sineği ve ondan küçük bir şeyi misal getirmekten çekinmez. İman etmiş olanlar bunun Rablarından bir gerçek olduğunu bilirler. Kafirler ise; Allah bu misali vermekle ne murad etmiş? derler. Allah onunla bir çoğunu sapıtır, bir çoğunu da hidayete erdirir. Bununla fasıklardan başkasını saptırmaz.

  3. سَاءَ مَثَلًا الْقَوْمُ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَأَنْفُسَهُمْ كَانُوا يَظْلِمُونَ

    ÖrnekAyetlerimizi yalanlayarak kendilerine zulmeden kavmin misali ne kötüdür.

  4. مَثَلُ الْفَرِيقَيْنِ كَالْأَعْمَى وَالْأَصَمِّ وَالْبَصِيرِ وَالسَّمِيعِ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

    ÖrnekBu iki zümrenin durumu kör ve sağır kimse ile gören ve işiten kimsenin durumuna benzer. İkisi bir olur mu hiç? Hala ibret almıyor musunuz?

  5. أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ

    ÖrnekGörmez misin; Allah, nasıl bir misal verdi. Hoş bir söz; kökü sağlam, dalları göğe doğru olan hoş bir ağaca benzer.

  6. ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا عَبْدًا مَمْلُوكًا لَا يَقْدِرُ عَلَى شَيْءٍ وَمَنْ رَزَقْنَاهُ …

    ÖrnekAllah, size bir misal verir: Başkasının malı olan ve hiç bir şeye gücü yetmeyen bir köle ile tarafımızdan güzel bir rızka nail olup gizli veya açık infak eden; hiç bir olur mu? Hamd, Allah’a mahsustur. Fakat onların çoğu bilmezler.

  7. وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا أَبْكَمُ لَا يَقْدِرُ عَلَى شَيْءٍ وَهُوَ …

    ÖrnekAllah; iki kişiyi de misal veriyor: Biri hiç bir şeye gücü yetmez bir dilsizdir ki, efendisine yüktür. Nereye gönderse bir hayır getirmez. Bununla; doğru yolda olup adaletle emreden bir olur mu hiç?

  8. وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ آمِنَةً مُطْمَئِنَّةً يَأْتِيهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِنْ …

    ÖrnekAllah; size, huzur ve güven içinde bir kasabayı misal olarak verir. Her yandan oraya bol bol rızık geliyordu. Ama Allah’ın nimetine nankörlük ettiler de yaptıklarından dolayı Allah onlara açlık ve korku belasını tattırdı.

  9. وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا رَجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِأَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ أَعْنَابٍ وَحَفَفْنَاهُمَا بِنَخْلٍ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًا

    ÖrnekOnlara iki adamı örnek ver ki; birisine iki üzüm bağı verip çevresini hurmalıklarla çevirmiş ve aralarında ekinler bitirmiştik.

  10. ضَرَبَ لَكُمْ مَثَلًا مِنْ أَنْفُسِكُمْ هَلْ لَكُمْ مِنْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ …

    ÖrnekO, size kendi nefislerinizden bir misal verdi: Size verdiğimiz rızıklarda sağ ellerinizin malik olduklarından ortaklarınız olmasını ister de onlarla, eşit olur ve birbirinizi saydığınız gibi bunları da sayar mısınız? İşte Biz, akleden bir kavim için ayetleri böyle açıklarız.

  11. وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْيَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ

    ÖrnekOnlara misal olarak şu kasaba halkını anlat: Hani oraya elçiler gelmişlerdi.

  12. وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ

    ÖrnekKendi yaratılışını unutarak Bize bir misal getirdi de; çürümüşken kemikleri diriltecek kimdir? dedi.

  13. ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

    ÖrnekAllah, bir misal verir: Bir adamın, huysuz ve birbirleriyle ortak birkaç efendisi var. Bir adamın da tek bir efendisi var. Bu ikisi bir olur mu hiç? Hamd; Allah’a mahsustur; ama onların çoğu bilmezler.

  14. ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

    ÖrnekAllah, bir misal verir: Bir adamın, huysuz ve birbirleriyle ortak birkaç efendisi var. Bir adamın da tek bir efendisi var. Bu ikisi bir olur mu hiç? Hamd; Allah’a mahsustur; ama onların çoğu bilmezler.

  15. وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَنِ مَثَلًا ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ

    ÖrnekAma Rahman’a isnad edilen kız evladla onlardan birisi müjdelenince; yüzü kapkara kesilir de öfkesinden yutkunur durur.

  16. وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا إِذَا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّونَ

    ÖrnekMeryem’in oğlu misal olarak verilince; senin kavmin hemen bağrıştı.

  17. إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنَاهُ مَثَلًا لِبَنِي إِسْرَائِيلَ

    ÖrnekO; kendisine nimet verdiğimiz ve İsrailoğullarına örnek kıldığımız bir kuldur.

  18. ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ كَفَرُوا امْرَأَةَ نُوحٍ وَامْرَأَةَ لُوطٍ كَانَتَا تَحْتَ …

    ÖrnekAllah; küfredenlere Nuh’un karısıyla Lut’un karısını misal verdi. Onlar, kullarımızdan iki salih kulun nikahında iken hainlik ettiler de, onları Allah’tan hiç bir şeyle kurtaramadılar. O iki kadına; ateşe girenlerle beraber siz de girin, denildi.

  19. وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَةَ فِرْعَوْنَ إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ …

    ÖrnekAllah; iman edenlere de, Firavun’un karısını misal gösterdi. O; Rabbım, bana katında, cennette bir ev yap, beni Firavun’dan ve onun yaptıklarından kurtar ve beni zalimler güruhundan kurtar, demişti.

  20. … فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْكَافِرُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلًا كَذَلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ …

    ÖrnekCehennem bekçilerini yalnız meleklerden kıldık. Onların sayılarını da ancak küfretmiş olanlar için bir fitne kıldık. Ki kendilerine kitab verilmiş olanlar, kesin bilgi sahibi olsunlar. İman edenlerin de imanları artsın. Kendilerine kitab verilmiş olanlar ve mü’minler kuşkuya düşmesinler. Bir de kalblerinde hastalık bulunanlarla kafirler: Bununla Allah neyi kasdetmiş? desinler. İşte böyle Allah, dilediğini saptırır, dilediğini hidayete erdirir. Rabbının ordularını ancak kendisi bilir. Bu, ancak insanlara bir öğüttür.

Sîga mücavirleri(119)

Kardeş sîgalar(52)

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir. Dengi, benzeri anlamına da gelir. Eş manası da taşır. “Adl”, ağırlıkla birbirine eşit olan demektir. “Şebih” görünşte birbirine benzeri olandır. “Misl” ise fonksiyonda, işte ve yarayışta birbirine benzer olandır. أمثال kelimesi hem مِثْل hem de مَثَل in çoğuludur. Muzaf olarak gelince مِثْل ün çoğulu olur ve benzer anlamına gelir, tek gelince مَثَل in çoğulu olur ve örnekler anlamına gelir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.636 harf
باب الثاء واللام والميم معهما م ث ل، ث م ل، ل ث م، ث ل م مستعملات مثل: الْمَثَلُ: الشيءُ يُضرَبُ للشيء فيُجْعَل مِثْلَه. والْمَثَلُ: الحديث نفسُه. وأكثرُ ما جاءَ في القرآن نحوُ قوله- جَلَّ وعزَّ-: "مثل الجنَّةِ التي وُعِدَ المُتَّقُونَ" فيها أنهار، فمَثَلُها هو الخَبَرُ عنها. وكذلك قوله تعالى: "ضُرِبَ مَثَلٌ فاستمِعوا له"، ثمّ أخبَرَ: أَنَّ الذين تَدعونَ من دونِ اللهِ، فصارَ خَبَرُه عن ذلك
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.175 harf
مِثْلَ: كلمة تسوية. يقال: هذا مِثلُهُ ومَثَلهُ كما يقال شِبْهُهُ وشَبَهُهُ بمعنًى. والعرب تقول: هو مُثَيْلُ هذا، وهم أُمَيْثالُهُمْ؛ يريدون أنَّ المُشَبَّه به حقيرٌ كما أنَّ هذا حَقيرٌ. والمثَلُ: ما يُضرب به من الأمثال. ومَثَلُ الشيءِ أيضاً: صفَتُه. والمِثالُ: الفِراشُ؛ والجمع مُثُل، وإن شئت خفَّفتَ. والمِثالُ معروفٌ، والجمع أمثلةٌ ومُثُلٌ. ومَثَّلْتُ له كذا تمثيلاً، إذا صوَّرت له مِثالَه
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR12.601 harf
ث ل م ثلم ، ثمل ، مثل ، ملث ، لثم . ثلم : الحرّاني ، عن ابن السِّكِّيت : في الإناء ثَلْمٌ ، إذا انْكسر مِن شَفَته شَيءٌ . وفي السَّيْف ثَلْمٌ . قال : والثَّلَمُ : ثَلْم الوادِي ، وهو أن يَنْثَلم جُرْفُه . قلتُ : ورأَيتُ بناحية الصّمَّان موضعاً يقال له : الثّلَم ؛ وأَنشدني أَعْرابيٌّ : تَرَبَّعَتْ جوَّ خُوَيَ فالثَّلَم والثَّلْمَةُ : الموضعُ الذي قد انْثَلَم ؛ وجَمْعها : ثُلَم . وقد انْثَلم الحائط
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR1.572 harf
(باب الميم والثاء وما يثلثهما) (مثع) الميم والثاء والعين كلمة واحدة. يقولون: المَثْعاء: مِشْيةٌ قبيحة(1). يقال: مَثَعَت الضّبُع تَمثَع. قال الرّاجز(2):‏ * كالضَّبُعِ المثعاءِ عَنّاها السُّدُمْ(3) *‏ (مثل) الميم والثاء واللام أصلٌ صحيح يدلُّ على مناظرَة الشّيءِ للشيء. وهذا مِثْل هذا، أي نَظِيرُه، والمِثْل والمِثال في معنىً واحد. وربَّما قالوا مَثِيل كشبيه. تقول العرب: أمثَلَ السُّلطان فلاناً:
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR3.999 harf
- أصل المثول: الانتصاب، والممثل: المصور على مثال غيره، يقال: مثل الشيء. أي: انتصب وتصور، ومنه قوله صلى الله عليه وسلم: (من أحب أن يمثل له الرجال فليتبؤأ مقعده من النار) (عن ابن الزبير قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: (من أحب أن يمثل له عباد الله قياما فليتبوأ مقعده من النار) أخرجه أحمد 4/91؛ وأبو داود برقم (5229) ؛ والترمذي، وقال: حديث حسن (انظر: عارضة الأحوذي 10/213) ). والتمثال: الشيء
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.074 harf
م ث ل لي مثله ومثيله ومماثله‏.‏ ومثّل به مثلةً ‏"‏ ولا تمثّلوا بنامية الله ‏"‏ وهو أن يقطع بعض أعضائه أو يسوّد وجهه وحلّت به المثلة‏:‏ العقوبة والمثلات‏.‏ ومثل قائماً‏:‏ انتصب مثولاً ورأيته ماثلاً بين يديه‏.‏ وتماثل من مرضه‏.‏ ومثّله به شبّهه وتمثّل به‏:‏ تشبّه به‏.‏ ومثل الشيء بالشيء‏:‏ سوّيَ به وقدّر تقديره‏.‏ قال سلم بن معبد الوالبيّ‏:‏ جزى الله الموالي فيك نصفاً وكلّ صحابة لهم جزاء
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR16.590 harf
مِثل: كلمةُ تَسْوِيَةٍ. يقال: هذا مِثْله ومَثَله كما يقال شِبْهه وشَبَهُه بمعنى؛ قال ابن بري: الفرق بين المُماثَلة والمُساواة أَن المُساواة تكون بين المختلِفين في الجِنْس والمتَّفقين، لأَن التَّساوِي هو التكافُؤُ في المِقْدار لا يزيد ولا ينقُص، وأَما المُماثَلة فلا تكون إِلا في المتفقين، تقول: نحوُه كنحوِه وفقهُه كفقهِه ولونُه كلونِه وطعمُه كطعمِه، فإِذا قيل: هو مِثْلة على الإِطلاق فمعناه أَنه
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR923 harf
* م ث ل * مِثْلٌ كلمة تسوية يقال هذا * مِثْلُهُ * و * مَثَلُه * كما يقال شِبْهُه وشَبَهه و * المَثَلُ * ما يضرب به من * الأَمْثَالِ * و * مَثَلُ * الشيء أيضا بفتحتين صفته و * المِثَالُ * الفراش والجمع * مُثُلٌ * بضم الثاء وسكونها و * المِثَالُ * أيضا معروف والجمع * أمْثِلةٌ * و * مُثُلٌ * و * مَثَّلَ * له كذا * تمثِيلاً * إذا صور له مثاله بالكتابة أو غيرها و * التِمْثَالُ * الصورة والجمع *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR12.404 harf
المثل، بالكسر والتحريك، وكأمير: الشبه، يقال: هذا مثله ومثله، كما يقال: شبهه وشبهه. قال ابن بري: الفرق بين المماثلة والمساواة أن المساواة تكون بين المختلفين في الجنس والمتفقين؛ لأن التساوي هو التكافؤ في المقدار لا يزيد ولا ينقص، وأما المماثلة فلا تكون إلا في المتفقين، تقول: نحوه كنحوه وفقهه كفقهه ولونه كلونه وطعمه كطعمه، فإذا قيل: هو مثله، على الإطلاق، فمعناه أنه يسد مسده، وإذا قيل: هو مثله في
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR3.699 harf
مَثَلَ 1 مَثَلَ ذ aor. مَثُلَ , inf. n. مُثُولٌ; (S, M, K, &c.;) and مَثُلَ; (M, K;) He stood erect; (S, M, K, &c.;) بَيْنَ يَدَيْهِ before him. (S, &c.) ― -b2- مَثَلَ بِهِ, inf. n. مُثْلَةٌ, He mutilated him; castrated him; namely, a sheep or goat. (TA in art. دجن, from a trad.) مَثَّلَ 2 مَثَّلَ ذ : see a verse of Kutheiyir in art. رود, conj. 4. ― -b2- مَثَّلَهُ: see شَبَّهَهُ. مَاثَلَهُ 3
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR3.887 harf
مَثَلَ مَثَلَ U ( n. ac. مُثُوْل 27 ), a. Resembled, was like; took after. b. [ acc. & Bi ], Compared with, likened to; assimilated to. c. ( n. ac. مَثْل 1 , مُثْلَة 3t ) [ Bi ], Made an example of. d. Appeared & disappeared. e. see infra (a) . مَثُلَ مَثُلَ U ( n. ac. مُثُوْل 27 ), a. Stood up. b. ( n. ac. مَثَاْلَة 22t ), Was distinguished &c. مَثَّلَ مَثَّلَ II a. [ acc. & La
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok66.806 harf
مثل مَثَلَ - يَمْثُلُ - مِثْل - مِثْلان - مِثْلَيْه - أَمْثَالِه - مَثُلَة - مَثُلات - مَثَلُ - أَمْثَال - مَثِيْل - أَمْثَل - مَثِيْلَة - مُثْلَى - تِمْثَال - تَمَاثِيْل - مَثَّلَ - يُمّثِّل - تََمَثَّلَ - يَتَمَثَّلُ مَثَلَ - يَمْثُلُ + كائن + كائناً: شبهه، وساواه بالشكل والقدر (القياسات) مساواة غير كاملة، فلا تصل إلى التطابق التام مِثْلُ:
Tamamını oku
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: م