مسس

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: م-س-س30 sîga, 83 mücavir kök, 57 ayet, 29 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.سوأألممَسَّهُنأيلَمَسَّكُمْتَمَسَّنَامسسضررعذبمَسَّنِيَمَسَّتْهُلغبأنستَمَسُّوهُنَّكشف

KökSîga 30Ayet 57Sure 29Mücavir 83

▶ Ağı aç (3B)

مسس

م - س - س

KÖK
  • 61 geçiş
  • 57 ayet
  • 30 sîga
  • 9 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Ona dokundu

Notlarım

Sözlükler(9)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.126 harf
باب السين والميم س م، م س يستعملان سم: جَمْعُ السَّمِّ القاتل سِمامٌ. والسَّم: خَرْتُ الإبرة. وكل مَشاقّ الرَّجُلِ والدّابَّةِ سُموم، واحدها سُمٌّ. والسُّمُومُ: الثُّقُوبُ كلُّها: المِسْمَعانِ والمَنْخِرانِ والفَمُ. والسَّمّانِ: عِرْقانِ في خَيشُوم الفَرَس، ويُجمَعُ السَّوامُّ. وسامُّ أبرَصَ: ضَربٌ من كِبار الوَزَغ، وتقول: سامّا أَبرَصَ وسَوامُّ أَبرَصَ. والسّامُّ والسّامَّةُ: الموت.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR949 harf
مَسِسْتُ الشيء، بالكسر: أمَسُّهُ مَسًّا، فهذه اللغة الفصيحة. وحكى أبو عبيدة: مَسَسْتُ الشيءَ بالفتح أمُسُّهُ بالضم. وربَّما قالوا مِسْتُ الشيء يحذفون منه السين الأولى، ويحوِّلون كسرتها إلى الميم، ومنهم من لا يجوِّل ويترك الميم على حالها مفتوحة. وأنشد الأخفش: مِسْنا السماءَ فنِلْناها وطالَهُـمُحتَّى رأوْا أحُداً يَهْوي وثَهْلانا وأمْسَسْتُهُ الشيءَ فمَسَّهُ. والمَسيسُ: المَسُّ، وكذلك
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR888 harf
- المس كاللمس لكن اللمس قد يقال لطلب الشيء وإن لم يوجد، كما قال الشاعر: *وألمسه فلا أجده* (الشطر تقدم في مادة (لمس) ) والمس يقال فيما يكون معه إدراك بحاسة اللمس، وكني به عن النكاح، فقيل: مسها وماسها، قال تعالى: ﴿وإن طلقتموهن من قبل أن تمسوهن﴾ [البقرة /237]، وقال: ﴿لا جناح عليكم إن طلقتم النساء ما لم تمسوهن﴾ [البقرة /236] وقرئ: ﴿ما لم تماسوهن﴾ (وهي قراءة حمزة والكسائي وخلف. انظر: الإتحاف ص 159)،
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR668 harf
م س س مسّه مسّاً ومسيساً وماسّه مماسّة ومساساً وهما يتماسان وأمسّه الشيء ويقال‏:‏ لا مِساس ولا مَساس‏.‏ وتقول العرب للنّطفين المتهمين‏:‏ ‏"‏ لا مَساس لا خير في الأوقاس ‏"‏‏.‏ ومن المجاز‏:‏ مسه الكبر والمرض ومسه العذاب ومسه بالسوط ومس المرأة‏:‏ جامعها وماسها‏:‏ أتاها‏.‏ وبينهما رحم ماسة‏.‏ ومسته مواس الخير‏.‏ وإنه لحسن المس في ماله ورأيت له مساً في ماله‏:‏ أثراً حسناً كما يقال‏:‏ إصبعاً‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR5.316 harf
مَسِسْتُه، بالكسر، أَمَسُّه مَسّاً ومَسيساً: لَمَسْتُه، هذه اللغة الفصيحة، ومَسَسْتُه، بالفتح، أَمُسُّه، بالضم، لغة، وقال سيبويه: وقالوا مِسْتُ، حذفوا فأَلقَوا الحركة على الفاء كما قالوا خِفْتُ، وهذا النحو شاذ، قال: والأَصل في هذا عربي كثير، قال: وأَمَّا الذين قالوا مَسْتُ فشبهوها بلست، الجوهري: وربما قالوا مِسْتُ الشيء، يحذفون منه السين الأُولى ويحولون كسرتها إِلى الميم. وفي حديث أَبي هريرة: لو
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR629 harf
* م س س * * مَسَّ * الشيء يَمَسُّهُ بالفتح * مَسًا * وبابه فهِم وهذه هي اللغة الفصيحة وفيه لغة أخرى من باب ردَّ وربما قالوا * مِسْتُ * الشيء يحذفون منه السين الأولى ويُحولون كسرتها إلى الميم ومنهم من لا يُحَوِّل ويترك الميم على حالها مفتوحة ونظيره قوله تعالى ﴿فظلْتُم تفكهون﴾ تُكسر وتُفتح وأصله ظللتم وهو من شواذ التخفيف و * أمَسَّهُ * الشيء * فَمَسَّهُ * و * المَسِيسُ * المَسُّ و * المُمَاسَّةُ
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR5.132 harf
مسسته، بالكسر، أمسه مسا ومسيسا، كأمير، ومسيسي كخليفي، من حد علم، هذه اللغة الفصيحة، ومسستته، كنصرته، مسا، لغة، حكاه أبو عبيدة، وربما قيل: مسته، بحذف سين الأولى وإلقاء الحركة على الفاء كما قالوا: خفت، نقله سيبويه، وهو شاذ: أي لمسته بيدي. قال الراغب في ا لمفردات: المس كاللمس، ولكن المس يقال لطلب الشيء وإن لم يوجد، واللمس يقال فيما يكون معه إدراك بحاسة اللمس. قال الجوهري: ومنهم من لا يحول كسرة السين
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.684 harf
مَسَّ مَسَّ A , U ( n. ac. مَسّ 1 , مَسِيْس 25 , مِسِّيْسَى 30ya ), a. Felt, touched. b. Befell, came upon; smote. c. [ pass. ], Was touched, insane. d. [ acc. & Ila ], Obliged, compelled to ( necessity ). e. ( n. ac. مَسّ 1 , مَسِيْس 25 ) [ Ila ], Distressed. f. Took. مَاْسَسَ مَاْسَسَ III , a. Felt, touched; came in contact with; was contiguous to. أَمْسَسَ أَمْسَسَ IV , a.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR27.340 harf
مسس مَسَّ - يَمَسُّ - مَسّ - مِسَاس - مَاسَّ - يُماسِسُ - تََمَاسَّ - يَتَمَاسُّ مَسَّ - يَمَسُّ + كائن أو شيء + كائناً أو شيئاً: يؤثر عليه فيغير في بنيته أو تكوينه: يؤثر شيء (عامل مادي، أو عمل يقوم به كائن آخر) يؤثر على كائن أو شيء بحيث يؤدي إلى تغيير في بنيته أو تكوينه مَسَّ - يَمَسُّ + شيء + شيئاً: الشيء يؤثر على الشيء الآخر مَسَّ -
Tamamını oku

Sîgalar(30)

Mücavir kökler83 mücavir (283 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. ضرر

    17 ortak ayet · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir

  2. عذب

    14 ortak ayet · Su yosunudur

  3. سوأ

    9 ortak ayet · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir

  4. لغب

    2 ortak ayet · Yalpa yapan bozuk ok demektir

  5. نأي

    2 ortak ayet · Ve uzaklaştı

  6. شرر

    4 ortak ayet · Şerareden gelen bir kelimedir

  7. أنس

    11 ortak ayet · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir

  8. نعم

    7 ortak ayet · "Neam" geviş getiren çift parmaklı hayvanların ortak adıdır

  9. ذوق

    5 ortak ayet · Sevik (Sin) özel bir un çorbasıdır

  10. أيوب

    2 ortak ayet · Ve Eyüp

  11. ألم

    5 ortak ayet · Ürrem, erm çakıl taşları, azı dişi demektir

  12. كشف

    3 ortak ayet · Açık baş demektir

Geçtiği ayetler(57)

  1. إِنْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُ وَتِلْكَ الْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِ …

    DokunduEğer size bir yara dokunduysa; şüphesiz o kavme de o kadar yara dokunmuştur. Hem o günleri Biz, insanlar arasında döndürür dururuz. Bu; Allah’ın iman edenleri belirtmesi ve içinizden şahidler edinmesi içindir. Allah, zalimleri sevmez.

  2. ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتَّى عَفَوْا وَقَالُوا قَدْ مَسَّ آبَاءَنَا الضَّرَّاءُ وَالسَّرَّاءُ فَأَخَذْنَاهُمْ بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

    DokunduSonra kötülüğün yerine iyilik koyduk. Nihayet çoğaldılar ve; atalarımıza da fakirlik, şiddet, hastalık, iyilik ve genişlik dokunmuştu, dediler. Bunun üzerine Biz de onları kendilerine farkına varmadan ansızın yakalayıverdik.

  3. وَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْبِهِ أَوْ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا …

    Dokunduİnsan bir sıkıntıya düşünce; yan gelip yattığı veya ayakta bulunduğu anlarda Bize yalvarıp yakarır. Biz, sıkıntısını giderince de; karşılaştığı sıkıntıdan ötürü Bize hiç yalvarmamışa döner. Böylece aşırı gidenlere işledikleri hoş görünür.

  4. وَإِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُنِيبِينَ إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا أَذَاقَهُمْ مِنْهُ رَحْمَةً إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ

    Dokunduİnsanlara bir zarar dokununca; Rabblarına dönerek O’na yalvarırlar. Sonra onlara katından bir rahmet tattırınca; bakarsınız ki, içlerinden bir grup Rabblarına şirk koşup durmaktadırlar.

  5. وَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهُ مُنِيبًا إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا …

    Dokunduİnsana bir sıkıntı dokunduğu zaman Rabbına yönelerek O’na yalvarır. Sonra O, kendi katından ona bir nimet verince; önceden O’na yalvarmış olduğunu unutuverir. Ve Allah’ın yolundan saptırmak için O’na eşler koşar. De ki: Küfrünle biraz eğlenedur. Muhakkak ki sen, ateş yaranındansın.

  6. فَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَانَا ثُمَّ إِذَا خَوَّلْنَاهُ نِعْمَةً مِنَّا قَالَ إِنَّمَا أُوتِيتُهُ عَلَى عِلْمٍ بَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

    Dokunduİnsana bir sıkıntı gelince; Bize yalvarır. Sonra katımızdan ona bir nimet verdiğimizde; bu, bana bilgimden dolayı verilmiştir, der. Hayır, bu bir denemedir. Fakat çokları bilmezler.

  7. يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ

    DokunduO gün, yüzleri üstü ateşe sürüldüklerinde: Tadın cehennemin tadını, denir.

Sîga sayfası: تَمَسُّوهُنَّ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökمسس
YapıÜçlü kök (mükerrer/muzaaf)
Özel DurumAyn ve lâm harfleri aynı cinsten olan muzaaf fiil
Bağlamsal Yakın Köklerلمس, مسح, لصق
Zıt Kökبعد
Çekirdek Özet 1İki cismin veya yüzeyin arada hiçbir engel bulunmaksızın birbirine doğrudan temas etmesi, değmesi
Çekirdek Özet 2İnsanın varlığına, bedenine, psikolojisine veya toplumun düzenine doğrudan nüfuz eden hayır veya şer hallerinin bizzat tecrübe edilmesi
Çekirdek Özet 3Aracı olmaksızın gerçekleşen etki-tepki, yüz yüze geliş ve varoluşsal karşılaşma yasası
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca fiziksel el teması veya cinsel yakınlık zannederek ayetlerdeki ontolojik, psikolojik ve ahlaki yüzleşme boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
مسBir nesnenin yüzeyine doğrudan yönelme, sıyırma veya temas etme hareketi. Bu çekirdek مسح kökünde elin yüzeyde kaydırılarak sıvazlanması, مسخ kökünde özün ve dış suretin bozulup değişmesi, مسد kökünde liflerin bükülüp birbirine yapışması ve مسك kökünde temas edilen nesnenin tutulup bırakılmaması anlamlarında belirgindir.سİkinci س harfinin eklenip şeddeli hale gelmesiyle kök, yüzeysel veya geçici bir teması iki yüzeyin birbirine tam anlamıyla kavuştuğu, etkinin doğrudan hissedildiği yalın ve dolaysız bir dokunma eylemine dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مSu; akış, yayılma, kuşatma ve nüfuz etmeTemas anında başlayan ve yüzeyden içeriye doğru yayılan duyusal veya manevi etkinin akışını simgeler.
سDiken, destek; batma, tutunma, ayrılmazlıkTemasın gerçekleştiği noktada varlığa tutunmayı, noktasal bir birleşmeyi ve etki bırakmayı ifade eder.
سDiken, destek; pekiştirme, derinleşme, süreklilikİlk tutunmanın teyit edilmesini, aradaki mesafenin tamamen sıfırlanarak etkinin kesinleşmesini temsil eder.
مسسBir akışın belirli bir sınıra tutunup oraya bizzat nüfuz etmesiİki ayrı varlığın sınırlarının sıfırlanarak birbirine doğrudan değmesi ve etkinin kesintisiz biçimde karşı tarafa intikal etmesi hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİki nesnenin yüzeylerinin arada perde veya hava boşluğu kalmaksızın birbirine değmesi; elin bir nesneye bizzat dokunması; susuzluğu dindiren tatlı ve hafif suyun boğaza teması için kullanılan mâün mesûs (مَاءٌ مَسُوسٌ) ifadesi.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem Arap şiirinde göğe veya yüce mertebelere erişme, onlara dokunacak kadar yaklaşma anlamında İbn Mağrâ’ el-Abşemî’nin beytinde geçer: مِسْنا السَّماء فَنِلْناها وَطَاءَلَهُمْ / حتى رَأَوْا أُحُداً يَهْوِي وثَهْلانَا
Erken Arapça kullanımHz. Ebû Hureyre’den nakledilen Medine haremine hürmet rivayetinde temas etmeme iradesi bu kökle ifade edilmiştir: لَوْ رَأَيْتُ الْوُعُولَ تَجْرُشُ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا مَا مِسْتُهَا. Ayrıca töhmet altındaki kimselerin birbirine yaklaşmaması ve dokunmaması için darbımesel olarak لَا مَسَاسَ لَا خَيْرَ فِي الْأَوْقَاسِ denilmiştir.

Kaynak Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesi genelinde kök, fiziksel temas, dokunma, hissetme ve doğrudan el sürme semantik çekirdeğini düzenli fonetik denkliklerle korumuştur. İbranicede m-sh-sh (משש) biçiminde el yordamıyla aramak, dokunmak, yoklamak anlamında kullanılırken, Süryanice ve Aramice katmanında m-sh (ܡܫ / משש) kökü hem doğrudan temas etmek hem de el sürmek, sıvazlamak bağlamlarında görülür. Arapçada kökün muzaaf formu olan مسس, arama veya yoklama çabasından ziyade temasın fiilen gerçekleştiği, iki yüzeyin sıfır mesafeyle buluştuğu kesin anı niteleyecek şekilde özelleşmiştir. Akrabalık zincirinde kökün en ilksel katmanı, derinin ve duyu organlarının bir nesneyle ilk karşılaşmasında uyanan hissi betimler; bu his Arapçada hem bedensel temas hem de soyut musibet ve nimetlerin doğrudan yaşanması yönünde gelişmiştir.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönمس ikili çekirdeğinden türeyen muzaaf kökYüzeysel sürtünme ve temastan nesnelerin doğrudan birleşmesi ve etkinin nüfuz etmesi anlamına daralmıştır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice m-sh-sh (dokunmak, el yordamıyla aramak), Süryanice m-sh-sh (temas etmek)Kuzeybatı Sami dillerinde el ile yoklama ve hissetme anlamı hakimken Arapçada doğrudan temas kesinliği öne çıkmıştır.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik dokunma ve sıvazlama göstergeleriÇad ve Berberi dillerinde yüzeysel temas ve sürtünme bildiren m-s morfemleriyle muhtemel kök akrabalığı bulunur.Muhtemel

Kaynak David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Brown-Driver-Briggs.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
مسسAnlamlıDoğrudan temas etmek, dokunmakİki nesnenin veya durumun aracısız birleşmesi ve etkinin hissedilmesiHedef köktür; Kur'an'da 61 defa geçer.
سمسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik lügatlerde müstakil üçlü kök olarak tescil edilmemiştir; yalnızca سمسم (susam) katlamalı isminde yer alır.Kur'an'da geçmez.
سسمKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dilinde fonetik kurallar gereği iki sîn harfinin mimden önce geldiği bu diziliş kullanım dışıdır (mühmel).Kur'an'da geçmez.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
مسسMerkezDoğrudan temas ve nüfuzArada hiçbir perde olmaksızın gerçekleşen ve doğrudan hissedilen kesin temasNesnenin veya halin bizzat varlığa değmesi durumudur.
لمسKomşuArayarak dokunma ve yoklamaGenellikle istemli bir arama, araştırma ve el yordamıyla bulma gayretini içerirمسس kökünde arama şartı yoktur; pasif veya ani karşılaşmaları da kapsar.
مسحKomşuSıvazlama ve yayarak dokunmaTemasın yüzey boyunca hareket ettirilerek bir şeyi giderme veya temizleme amacıyla sürdürülmesidirمسس kökünde temasın sürekliliği veya yüzeyde kayması değil temas anı esastır.
لصقKomşuYapışma ve bitişmeİki nesnenin temas ettikten sonra birbirine tutunup ayrılmayacak şekilde yapışmasıdırمسس birleşmeyi değil salt yüzey temasını ve etki aktarımını anlatır.
بعدZıtUzaklaşma ve mesafeİki varlık arasında temas imkanını ortadan kaldıran fiziksel veya manevi açıklıkTemasın tam zıddı olarak mesafenin açılması ve bağın kopmasıdır.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaمسسDoğrudan temas etmek, dokunmakArada perde olmaksızın değme, hissetme ve maruz kalma durumlarının tamamını kapsar.Kesin
LatinceTangere, attingereDokunmak, ulaşmak, etkilemekFiziksel teması ve duygusal etkilenmeyi karşılar; ancak kökün içerdiği soyut musibet temasını tam yansıtmaz.Güçlü
İngilizceTo touch, to afflict, to affectDokunmak, başına gelmek, çarpmakFiziksel temas (touch) ve musibetin dokunması (afflict) anlamlarını ayrı kelimelerle karşılar; Arapçadaki tekil kapsayıcılığı veremez.Güçlü
AlmancaBerühren, betreffen, widerfahrenDokunmak, isabet etmek, temas etmekBerühren fiziksel ve duygusal teması karşılarken, felaketin dokunması için treffen veya widerfahren gerekir.Güçlü
FransızcaToucher, effleurer, atteindreDokunmak, değmek, erişmekHem fiziksel değmeyi hem de kalbe ve ruha dokunmayı ifade eder; cinnet bağlamındaki مسّ karşılığı için ilave terim gerekir.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
İnsana sıkıntı, hastalık veya musibet isabet etmesiFiili tecrübe, sarsılmaİmtihan, darlık ve hastalıkların kula doğrudan dokunması bağlamı (Bakara 2:214, Yûnus 10:12, Enbiyâ 21:83).
İnsana ilahi rahmet, lütuf ve iyilik ulaşmasıNimetin bizzat idrak edilmesiZorluğun ardından gelen genişlik ve rahmetin kulun hayatına değmesi bağlamı (Âl-i İmrân 3:140, Hûd 11:10).
Karı koca arasındaki cinsel yakınlıkZifaf, meşru cinsel birleşmeNikah, mehir ve boşanma hükümlerinin düzenlendiği fıkhî bağlamlar (Bakara 2:236, Bakara 2:237, Ahzâb 33:49).
Şeytanın çarpması, aklî ve ruhî dengenin yitimiCinnet hali, kontrol kaybıFaiz yiyenlerin kıyametteki sersemlemiş hali veya vesvese anı bağlamı (Bakara 2:275, Âl-i İmrân 3:47).
Fiziksel azabın bedene ve ruha doğrudan temasıCehennem azabının yakıcılığıAhirette suçluların ateşi bizzat tatmaları ve hiçbir aracı olmadan yanmaları bağlamı (Kamer 54:48, Bakara 2:80).
Kutsal veya dokunulmaz bir varlığa el sürmeme yasağıHukuki ve ontolojik dokunulmazlıkSemûd kavminin devesine veya vahiy metnine yetkisizce dokunulmaması bağlamı (A'râf 7:73, Vâkıa 56:79).
Sosyal ilişkilerden tamamen tecrit edilmeMutlak temas yasağı, tecritSâmirî'nin cezalandırılarak insan içine çıkamaması ve temastan menedilmesi bağlamı (Tâhâ 20:97).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHayır ve şerrin yaratılması ve kula isabetiİnsana dokunan zararın ve faydanın mutlak yaratıcısının Allah olduğu; şeytanın insan üzerindeki temasının ontolojik bir zorlama mı yoksa vesvese mi olduğu tartışması.İnsanın fiili deneyiminde ilahi kudretin ve imtihanın doğrudan tecellisi.
FıkıhNikah, boşanma ve Mushaf'a dokunma ahkamıZifafın gerçekleşip gerçekleşmediğinin mehrin tamamına veya yarısına etkisi; abdestsiz kimsenin Mushaf'a el sürmesinin cevazı tartışması.Meşru cinsel birleşme kinayesi ve ibadet taharetiyle gerçekleşen fiziksel temas sınırı.
TefsirTenzih, mecaz ve kinaye anlatımlarıAyetlerde geçen temas ifadelerinin hakiki fiziksel temas mı yoksa belanın ve rahmetin bizzat hissedilmesini anlatan istiareler mi olduğu.Somut dokunma fiilinden soyut hallerin doğrudan idrakine geçiş.
HadisBeden temizliği, haram temas ve manevi sığınmaNamahreme el sürmekten kaçınma, hastalıklardan ve şeytanın dokunmasından Allah'a sığınma dualarındaki kullanımlar.Bedensel sınırların ahlaki muhafazası ve manevi tesirlerden korunma iradesi.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık-yaratıcı ilişkisi ve imtihanDolaysız tecrübeİnsanın acziyetini ve nimete muhtaçlığını bizzat tatmasıKul, zorluk ve rahmet hayatına doğrudan dokunduğunda aracıları unutup yalnızca Allah'a yönelir.Kesin
İlmiGözlem ve ampirik bilgiDoğrudan veri temasıBilginin varsayımdan çıkıp doğrudan temas ve deneyle doğrulanmasıBir hakikatin teoride kalmayıp nesneyle doğrudan etkileşim kurularak kesinleşmesidir.Güçlü
SiyasiToplumsal dokunulmazlık ve kamu hukukuSınır ihlali ve tecritBireyin ve ortak değerlerin dokunulmazlığını sağlama veya suçluyu tecrit etmeSâmirî örneğindeki gibi hukuku çiğneyenin toplumla temasının kesilmesi veya kamu emanetine el uzatılmamasıdır.Güçlü
İktisadiMülkiyet ve haksız kazançGayrimeşru müdahaleFaiz veya yetim malı gibi haram kaynaklara el sürülmesinin engellenmesiFaiz yiyenin cinnet çarpması gibi dengesizleşmesi, haksız sermaye temasının piyasa fıtratını bozduğunu gösterir.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerTeğetlik ve sınır şartı etkileşimi (fizikte sınır tabaka teması)Matematikte iki eğrinin kesişmeksizin tek bir noktada sıfır mesafeyle buluşması (d=0 limiti) veya termodinamikte iki kütle arasındaki doğrudan iletim (kondüksiyon), kökün arada boşluk kalmaksızın enerji ve bilgi aktarma dinamiğiyle tam bir yapısal eşleşme gösterir.Kesin
Beşeri bilimlerPsikolojik travma ve doğrudan yaşantı (fenomenolojik temas)Bireyin bir krizi, kaybı veya sevinci dolaylı anlatımlardan değil, bizzat kendi varlığında hissetmesi hali; dış dünyanın öznenin benlik sınırlarına doğrudan çarpması ve iz bırakmasıdır.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir el değmesi (dokunma) eylemine veya sadece fıkıhtaki cinsel ilişki kinayesine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKök; fiziksel temastan öte, insanın varoluşunu sarsan musibetlerin, ilahi rahmetin, cehennem azabının, şeytani krizlerin ve ilahi dokunulmazlık yasalarının tamamında öznenin doğrudan muhatap kılındığı varoluşsal karşılaşmaları kapsar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİnsana dokunan zorlukların (zarar, hastalık, korku) yalnızca dışsal ve rastlantısal birer olay sanılması; bu temasların aslında insanın kibrini kıran, onu sahte sığınaklardan arındırıp hakikatle yüzleştiren pedagojik ve ontolojik işlevinin kavranamaması.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan psikolojisini ve imtihan gerçeğini ne kadar yalın ve aracısız anlattığını gösterir. İnsan, refah anında kendini müstağni sayarken, hayatına ufacık bir zarar dokunduğunda (مَسَّهُ الشَّرُّ) fıtri çaresizliğiyle baş başa kalır. Kök, soyut inanç iddialarının pratik kriz anlarında nasıl sınandığını izah eden anahtar bir kavramdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Darlık ve bolluk anlarında insanın nankörlüğünü ve değişken ruh halini anlatan ayetlerde (Yûnus 10:12, Fussilet 41:49-51, Meâric 70:19-21); peygamberlerin çaresizlik içinde Allah'a sığındıkları yakarışlarda (Enbiyâ 21:83, Sâd 38:41) ve aile hukukunun sınırlarını çizen ahkam ayetlerinde (Bakara 2:236-237).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İmanın veya inkarın sadece zihinsel bir kabulden ibaret olduğu yanılgısını düzeltir. Kulun hakiki yönelişi, ilahi kudretin rahmet veya imtihan olarak hayatına bizzat temas ettiği kriz ve lütuf eşiklerinde açığa çıkar; kök, hakikatin masa başında değil, varoluşsal temas anında tecrübe edildiğini gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamİki yüzeyin veya nesnenin arada hiçbir engel, mesafe ve örtü kalmaksızın birbirine doğrudan değmesi, el sürmesi ve temas etmesi.
  • Soyut anlamBir duygunun, ilahi rahmetin, sarsıcı bir afetin, azabın veya ruhsal dengesizliğin varlığın sınırlarına doğrudan nüfuz ederek bizzat tecrübe edilmesi.
  • Sistematik karşılıkAracısız etkileşim, varoluşsal yüzleşme ve imtihanın nesnel koşullarının doğrudan özneye yüklenerek sahte savunma mekanizmalarını sıfırlaması.
  • LaTeX modelilim⁡Δx→0f(A,B)=T  ⟹  dEdt>0
  • LaTeX açıklamasıFormülde A ve B etkileşim halindeki iki ayrı varlığı veya özne ile durumu temsil eder. Δx, bu iki unsur arasındaki mesafedir. Mesafe sıfıra yaklaştığında (lim⁡Δx→0) fonksiyon doğrudan temas durumuna (T) ulaşır. Temasın kesinleşmesi (T), gecikmeksizin karşı tarafa doğrudan bir etki veya enerji aktarımının (dEdt>0) başladığını simgeler. Kökün anlattığı aralıksız temas ve doğrudan etki intikali matematiksel olarak bu sınır şartıyla ifade edilmiştir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: م