غلم

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: غ-ل-م6 sîga, 61 mücavir kök, 13 ayet, 8 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.بلغبضعقولالْغُلَامُغِلْمَانٌغلمغُلَامٌبشرعقرغُلَامًادلومرأزكوزكريا

KökSîga 6Ayet 13Sure 8Mücavir 61

▶ Ağı aç (3B)

غلم

غ - ل - م

KÖK
  • 13 geçiş
  • 13 ayet
  • 6 sîga
  • 13 sözlük

Ğulam, Genç, delikanlı demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Ğulam, Genç, delikanlı demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.618 harf
باب الغين واللام والميم معهما غ ل م، م غ ل، ل غ م، غ م ل، م ل غ مستعملات غلم: غَلِمَ يَغْلَمُ غَلَماً وغِلْمةً أي غُلِبَ شهوة. والمِغْليمُ يستوي فيه الذكر والأنثى، يقال: جارية مِغليمٌ. واغتَلَمَ الشراب: صلب واشتد. وغُلامٌ بين الغُلُومِ والغُلامِيَّةِ، وهو الطار الشارب. والغلامة: الجارية قال: فلم أر عاماً كان أكثر باكياً ووجـه غــلام........ وغلامٌ هذا عامٌ كان فيه غاراتٌ وسِباءٌ. والغَيْلَمُ:
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR407 harf
الغُلامُ معروف، وتصغيره غُلَيِّمٌ، والجمع غِلْمَةٌ وغِلْمانٌ. واستغنوا بغِلمَةٍ عن أغْلِمَةٍ. وتصغير الغِلْمَةِ أُغَيْلِمَةٌ على غير مكبَّرِهِ. ويقال: غلامٌ بيِّن الغُلومَةِ والغُلومِيَّةِ والأنثى غُلامَةٌ. والغُلمة بالضم: شهوة الضِراب. وقد غَلِمَ البعير بالكسر غُلْمَةً واغْتَلَمَ، إذا هاج من ذلك. والغَيْلَمُ: الجارية المُغْتَلِمَةُ. والغَيْلَمُ: الذكر من السلاحف. والغِلِّيمُ بالتشديد: الشديد
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR5.677 harf
غ ل م غلم ، غمل ، ملغ ، مغل ، لغم : مستعملات . غلم : قال الليث : يقال : غلِم يغلَم غلَماً وغلْمَةً واغتلم اغتلاماً ، وهو المغلوبُ شهْوةً ، والمِغْليم : سواءٌ فيه الذَّكرُ والأنثى . وقال شمر : يقال : غلام غِلِّيم ، وجَارية غلِّيم بغير هاءٍ ، وأنشد : ناكَ أخُوها أُخْتَكَ الغِلِّيما ويقال : غُلام بين الغُلومةِ والغُلامِيَّةِ . وأخبرني المنذري عن ثعلب أنه قال : غلام بينُ الغلومة والغلوميةِ . وقال
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.119 harf
(باب الغين واللام وما يثلثهما) (غلم) الغين واللام والميم أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على حَداثةٍ وهَيْجِ شهوة. من ذلك الغُلام، هو الطارُّ الشَّاربِ([1]) . وهو بيِّنُ الغُلومِيّة والغُلُومة، والجمع غِلْمةٌ وغِلْمان. ومن بابه: اغتَلَم الفَحلُ غُلمةً: هاج من شَهوة الضِّراب. والغيْلَم: الجارية الحَدَثة. والغَيْلَم: الشابُّ. والغَيْلَم: ذكر السَّلاحِف. وليس بعيداً أن يكون قياسُه قياسَ الباب. (غلو/ي) الغين
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR388 harf
- الغلام الطار (طر الشارب: طلع ونبت) الشارب: يقال: غلام لين الغلومة والغلومية. قال تعالى: ﴿أنى يكون لي غلام﴾ [آل عمران/40]، ﴿وأما الغلام فكان أبواه مؤمنين﴾ [الكهف/80]، وقال: ﴿وأما الجدار فكان غلامين﴾ [يوسف/ 19]، وقال في قصة يوسف: ﴿هذا غلام﴾ [يوسف/19]، والجمع: غلمة وغلمان، واغتلم الغلام: إذ بلغ حد الغلومة، ولما كان من بلغ هذا الحد كثيرا ما يغلب عليه الشبق قيل: للشبق: غلمة، واغتلم الفحل.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR319 harf
غ ل م هم غلمتي وأغيلمتي وكان رسول الله صلى الله عليه وسلم يلطخ أفخاذنا أغيلمة بني عبد المطّلب‏.‏ وبعير مغتلم‏:‏ غالب هياجه وهو شديد الغلمة‏.‏ ومن المجاز‏:‏ اغتلمت أمواج البحر‏.‏ وتقول‏:‏ بحرٌ لجة مغتلم وموجه ملتطم‏.‏ وسقاء مغتلم وخابية مغتلمة إذا اشتد شرابهما وإذا اغتلمت عليكم هذه الأشربة فاقصعوا متونها بالماء‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.152 harf
الغُلْمةُ، بالضم: شهوة الضِّرَاب. غَلِمَ الرجلُ وغيرهُ، بالكسر، يَغْلَِمُ غَلْماً واغْتَلَمَ اغْتِلاماً إذا هاجَ، وفي المحكم: إذا غُلبَ شهوةَ، وكذلك الجارية. والغِلِّيمُ، بالتشديد: الشديد الغُلْمة، ورجل غَلِيمٌ وغِلِّمٌ ومِغْلِيمٌ، والأُنثى غَلِمة ومِغْلِيمةٌ ومِغْلِيمٌ وغِلِّيمةٌ وغِلِّيمٌ؛ قال: يا عَمْرُو لو كُنتَ فَتىً كَريما، أَو كُنْتَ ممَّنْ يمنع الحَرِيما، أو كان رُمْحُ اسْتِكَ مُسْتَقِيما
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR182 harf
* غ ل م * * الغُلامُ * معروف وجمعه * غِلْمةٌ * و * غِلْمانٌ * ويقال * غُلامٌ * بيِّن * الغُلُومةِ * و * الغُلومِيَّة * والأُنثى * غُلامَة * قال يصف فرسا % تُهان لها الغُلامة والغُلام
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR5.064 harf
| | ( غَلِمَ ) الرَّجُلُ ( كفَرِحَ غَلَمًا ) مُحَرَّكَةً | ( وغُلْمَةً بالضَّمِّ ) وعَليه اقْتَصَرَ الجَوْهَرِيّ ، | ( واغْتَلَمَ ) إذا هَاجَ من الشَّهْوَةِ . وفي | المُحْكَمِ : إذا ( غُلِبَ شَهْوَةً ) ، وكذلِكَ | الجارِيَةُ . | | ( وهو غَلِمٌ ، كَكَتِفٍ ، وسِكِّيتٍ ، ومِنْدِيلٍ ) | ويُقالُ : الغِلِّيمُ ، كَسِكِّيتٍ : الشَّدِيدُ الغُلْمَةِ . | | ( وهي غَلِمَةٌ ) كَفَرِحَةٍ ( ومُغْتَلِمَةٌ |
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR7.279 harf
غَلِمَ 1 غَلِمَ ذ , aor. غَلَمَ , inf. n. غَلَمٌ (Msb, K, TA) and غُلْمَةٌ; (K, TA;) and ↓ اغتلم, (Msb, K,) only the latter of which, accord. to As, is said of other than man, though sometimes said of a man; (Msb;) He was, or became, excited by lust, or appetence: (TA:) or overcome thereby: (M, K, TA:) said of a man; and in like manner one says of a girl, or young woman: (TA:) or he was, or
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR582 harf
غَلِمَ غَلِمَ A ( n. ac. غُلْمَة 3t , غَلَم 4 ), a. Was excited by lust, was hot. أَغْلَمَ أَغْلَمَ IV , a. Excited. اِغْتَلَمَ اِغْتَلَمَ VIII , a. see I . غُلْمَة غُلْمَة 3t , a. Lust, desire, appetency. غَلِم غَلِم 5 , a. Lustful, appetent. غُلَاْم غُلَاْم 24 , ( pl. غِلْمَة 2t , أَغْلِمَة 15t , غِلْمَاْن 34 ), a. Boy, lad; youth; young man. غُلَاْمَة غُلَاْمَة 24t , a. Girl;
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR11.613 harf
غلم غَلِمَ - يَغْلِمُ (غَلِمَ - يَغْلَمُ) - غُلام - غُلامَيْن - غِلْمَان غَلِمَ - يَغْلِمُ (غَلِمَ - يَغْلَمُ) + كائن + كائناً: يشتهيه ويصبو إليه ويتمنى قربه أو جماعه غُلام: على وزن " فُعال" : اسم فعل بمعنى مفعول من " غَلِمَ - يَغْلِمُ ": الذي يَشْهِي ويُشْهَى: وهو اصطلاحاً الكائن الذكر الذي بلغ سن الشهوة وطلب النكاح: المراهق غُلامَيْن: مثنى
Tamamını oku

Sîgalar(6)

Mücavir kökler61 mücavir (82 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. بشر

    6 ortak ayet · Beşere derinin tüysüz dış yüzü demektir

  2. عقر

    2 ortak ayet · “Akv” derinin zedelenmesinden oluşmuş yaradır

  3. بلغ

    3 ortak ayet · İş ayakkabısı

  4. مرأ

    2 ortak ayet · Mer’, “merve”den dönüşmüştür

  5. قول

    8 ortak ayet · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  6. وجس

    1 ortak ayet · Kabın dibinde kalan az yiyecek ve içecek demektir

  7. زكو

    2 ortak ayet · “Zekiyye“ bol otlaklı arazi demektir

  8. جدر

    1 ortak ayet · Cidar duvar demektir

  9. دلو

    1 ortak ayet · Delv(dal) : Kova demektir

  10. وجل

    1 ortak ayet · Ürperdi

  11. بضع

    1 ortak ayet · Bud parça et demektir

  12. زكريا

    1 ortak ayet · Zekeriya

Geçtiği ayetler(13)

  1. قَالُوا لَا تَوْجَلْ إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَامٍ عَلِيمٍ

    Oğlan ileDemişlerdi ki: Korkma, biz sana bilgin bir oğlun olacağını müjdelemeye geldik.

  2. يَازَكَرِيَّا إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَامٍ اسْمُهُ يَحْيَى لَمْ نَجْعَلْ لَهُ مِنْ قَبْلُ سَمِيًّا

    Oğlan ileEy Zekeriyya; sana Yahya adında bir oğlan müjdeliyoruz. Daha önce bu adı hiç kimseye vermedik.

  3. فَبَشَّرْنَاهُ بِغُلَامٍ حَلِيمٍ

    Oğlan ileBiz de ona, hilim sahibi bir oğul müjdeledik.

  4. فَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً قَالُوا لَا تَخَفْ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَامٍ عَلِيمٍ

    Oğlan ileDerken onlardan endişeye düşmüştü. Korkma; demişler ve onu bilgin bir oğulla müjdelemişlerdi.

Sîga sayfası: لِغُلَامَيْنِ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökغلم
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerولد, صبي, فتي, طفل
Zıt Kökشيخ
Çekirdek Özet 1Biyolojik enerjinin, hayatiyetin ve şehvetin kabarıp taşması, bıyığı yeni terleyen delikanlılık çağı
Çekirdek Özet 2İlahi müjdeyle verilen, potansiyeli yüksek, ergenlik ve delikanlılık eşiğindeki erkek evlat veya genç insan
Çekirdek Özet 3Henüz tam mükellefiyet veya bağımsızlık kazanmamış fakat üretken güç ve gelişim hamlesi taşıyan insan potansiyeli
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir «hizmetçi / köle» veya yaş sınırı belirsiz bir «çocuk» olarak daraltıp taşıdığı fizyolojik gelişim, kabaran enerji ve nesil potansiyeli nüansını gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
غلKuşatmak, içe işlemek, kaynamak, baskın gelmek ve sınırını aşarak kabarmak; nitekim غلب üstün gelmeyi, غلظ yoğunlaşıp sertleşmeyi, غلف bütünüyle sarmayı, غلق kilitleyip kapatmayı, غلل içe sızıp hararet yapmayı, غلو ise haddi aşmayı ifade eder.مÇekirdekteki kaynama, içsel hararet ve kabarma hareketine mim harfinin taşıdığı toplanma, somutlaşma ve bedensel olgunluk karakterini ekleyerek, bu taşkın enerjiyi ergenlik çağına giren gencin fizyolojik yapısına ve kanının kaynamasına hasreder.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
غGöz / örtülü kaynak (ع imgesinin yoğunlaşmış türevi)Derinde kaynayan, içten içe biriken, henüz bütünüyle dışarı vurmamış gizli enerji ve örtülü kabarma.
لÇoban değneği, üvendireİtici bir güçle yönelme, hızla uzama, boy atma ve harekete sevk eden içsel dürtü.
مSu, sıvı, akış ve dalgalanmaAkışkanlık, bedensel sıvıların ve hormonların hareketi, canlılığın maddesel yoğunlaşması ve olgunlaşma.
غلمİçsel birikimin yönlendirici bir itkiyle akışkan ve taşkın bir güce dönüşmesiHenüz dış dünyada tam şekillenmemiş gizli fizyolojik potansiyelin içten kaynayarak bedensel canlılık, şehvet ve delikanlılık enerjisi halinde somutlaşması.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDevenin veya erkeğin şehvetle kabarması, kanın ve cinsel arzunun şiddetle coşması; bıyığı yeni terleyen, ergenlik çağına adım atan delikanlı. Suyun veya şarabın kaynayıp şiddetlenmesine de bu kökten türeyen fiillerle mecazen işaret edilir.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairlerinden el-Büreyk el-Hüzelî bir beytinde genç kadını nitelemek üzere bu kökün türevi olan kelimeyi şöyle kullanır: من المُدَّعينَ إذا نُوكـروا / تُضيفُ إلى صوته الغَيْلَمُ
Erken Arapça kullanımErken dönem kabile dilinde ve hadis rivayetlerinde hem erkek hem kadın için aşırı arzu ve coşkunluğu ifade eden sıfatlar türetilmiş; ayrıca henüz büluğ çağına ermemiş veya yeni girmiş çocuk toplulukları için أغيلمة biçimi kullanılmıştır.

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça غلم kökü, Sami dil ailesinde kök biçimi ve anlam dairesi bakımından en berrak gelişimini Güney ve Batı Sami kollarında gösteren bir yapıya sahiptir. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanında kökün doğrudan ses denkliği olan ġ-l-m dizilişi yerini çoğunlukla proto-Sami ġ sesinin 'ayin sesine birleşmesiyle ilgili köklere bırakmış; İbranicede gizlenmek, olgunlaşmamışlık ve belirsizlik bildiren 'elem veya 'almāh (genç kız, ergenlik çağındaki kadın) kelimeleri bu semantik alanla örtüşmüştür. Ugaritçede benzer biçimde genç erkek veya hizmetkâr anlamında glm biçimi kayıtlıdır ve doğrudan delikanlı, yetişkinlik öncesi delikanlı figürünü temsil eder. Kökün ortak Sami semantik çekirdeğinde «henüz tam toplumsal sorumluluk almamış, yetişkinliğin eşiğinde bulunan, biyolojik olarak parlayan ve gücü gelişmekte olan genç» tasavvuru yer alır. Arapçada bu semantik çekirdek özellikle «şehvetin ve bedensel enerjinin kabarması» (el-ğulme) somut biyolojik vakıasıyla korunmuş ve hem yaş dönemini (gulâm) hem de bu dönemin belirleyici itici gücünü ifade eden merkezi bir kavrama dönüşmüştür.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Ugaritic Textbook (Gordon), David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönغَلِمَ / يَغْلَمُ / غُلْمَة / غُلَامKanın ve şehvetin coşması, bıyığın bitmesi, çocukluktan gençliğe geçiş evresi; ergenlik çağındaki erkek çocuk.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiUgaritçe glm (delikanlı, genç), İbranice 'elem / 'almāh (genç erkek / genç kız)Batı ve Kuzeybatı Sami dillerinde ergenlik, gençlik ve yetişkinlik öncesi hizmet veya güç evresiyle tam anlam örtüşmesi.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami dilleri dışındaki Afro-Asyatik kollarda düzenli ve güvenilir bir kök akrabalığı tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Lane’s Lexicon, Dictionnaire des racines sémitiques, Ugaritic Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
غلمAnlamlıEnerjinin kabarması, delikanlılıkErgenlik çağı, bıyığı yeni terleyen genç, şehvetin coşmasıHedef kök; Kur'an'da geçer.
غملAnlamlıÖrtmek, bir şeyi üst üste yığarak boğmakHurma veya meyveleri olgunlaşsın diye yapraklarla örtüp terletmek, kokuşmakAnlamca örtme ve içsel hararetle ilişkilidir; Kur'an'da geçmez.
لغمAnlamlıAğız çevresine bulaştırmak, fısıldamakAğız kenarına bir şey bulaşması veya haberi gizlice ulaştırmakAğız ve yüz bölgesiyle sınırlı hareket; Kur'an'da geçmez.
لمغKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiş, dile ait bir kök olarak yerleşmemiştirKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de kullanım dışıdır; Kur'an'da geçmez.
مغلAnlamlıİçten içe bozmak, fesat sokmakKarında sancı yapmak, hıyanet etmek, gizlice ara bozmakİçsel hararet ve gizli işleyiş boyutuyla uzaktır; Kur'an'da geçmez.
ملغAnlamlıEmmek, tatmakÇocuğun memeyi gevşekçe emmesi veya bir şeyi iştahsızca tatmasıAğız ve beslenme hareketi; Kur'an'da geçmez.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
غلمMerkezYaş ve potansiyel dönemiBiyolojik coşku, ergenlik çağı, bıyığı yeni terleyen ve gücü kabaran delikanlıİçsel biyolojik dürtülerin ve üretken potansiyelin belirginleştiği ara evre.
ولدKomşuNesep ve doğumSalt doğum bağını ve nesep ilişkisini vurgular, yaş sınırı içermezDoğum anından itibaren her yaştaki evlat için geçerlidir.
صبيKomşuErken çocuklukHenüz sütten yeni kesilmiş, akli muhakemesi ve bedeni tam gelişmemiş küçük çocukHeves ve oyuna düşkünlük evresidir; delikanlılık enerjisinden uzaktır.
فتيKomşuGençlik ve yiğitlikYaştan ziyade ahlaki kemal, yiğitlik, cesaret, dinamizm ve aksiyonu öne çıkarırBiyolojik yaş sınırından çok toplumsal ve ahlaki duruşu niteler.
طفلKomşuZayıflık ve bakım çağıDoğumdan büluğa kadar olan, başkalarının himaye ve bakımına muhtaçlık evresiFiziksel zayıflık ve korunmaya muhtaç olma hali merkezdedir.
شيخZıtYaşlılık ve güç yitimiBiyolojik enerjinin zayıfladığı, saçın ağardığı, ihtiyarlık ve kemal evresiغلم kökünün taşıdığı taşkın hayatiyetin ve üreme enerjisinin çekildiği zıt kutuptur.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaغلمDelikanlı, genç oğlan, kabaran enerjiBıyığı yeni terlemiş, çocukluktan çıkış evresindeki ergen veya üretken erkek çocuk.Kesin
LatincePuer, adolescens, ephebusÇocuk, ergen, genç delikanlıAdolescens biyolojik büyüme ve ergenlik yönünü karşılarken, puer hizmetkâr veya genel erkek çocuk yönünü verir.Güçlü
İngilizceYouth, lad, boy, adolescentDelikanlı, ergen oğlan, gençLad ve adolescent kelimeleri biyolojik geçiş evresini iyi karşılar; page/servant boyutu sonradan kazanılmış idari kullanımdır.Güçlü
AlmancaKnabe, Jüngling, BurscheDelikanlı, ergen genç, oğlanJüngling delikanlılık çağını ve biyolojik tazeliği tam karşılarken Knabe daha çok çocukluk evresine meyleder.Güçlü
FransızcaAdolescent, jeune homme, éphèbeErgen, genç adam, delikanlıAdolescent biyolojik büyüme eşiğini, éphèbe ise ilk gençlik tazeliğini ifade eder.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
غُلَام (Müjde bağlamında)İlahi lütufla bağışlanan, üstün kabiliyetli erkek evlatYaşlılık veya kısırlık ümitsizliği içindeki peygamberlere (Zekeriyyâ ve İbrâhîm) geleceği parlak bir nesil müjdesi (Âl-i İmrân 3:40, Meryem 19:7, Hicr 15:53, Sâffât 37:101, Zâriyât 51:28).
غُلَام (Bakireye müjde)Beşeri temas olmaksızın mucizevi yaratılışla lütfedilen çocukHz. Meryem’e Hz. İsa’nın tertemiz bir oğul olarak müjdelenmesi bağlamı (Meryem 19:19, 19:20).
غُلَام (Kuyudan çıkarılan çocuk)Ticari meta veya hizmetkâr adayı görülen sahipsiz gençHz. Yûsuf’un kuyudan çıkarıldığı andaki ilk gençlik / çocukluk görünümü (Yûsuf 12:19).
الْغُلَام / غُلَامًا (Hızır kıssası)Biyolojik olarak ergenliğe yaklaşmış, eylemlerinin potansiyeli bilinen kişiHz. Mûsâ ile salih kul kıssasında katledilen ve ileride anne-babasını küfre sürükleyeceği bildirilen genç (Kehf 18:74, 18:80).
لِغُلَامَيْنِ (Yetimler bağlamında)Malı korunamayacak yaşta, rüşd öncesi yetim delikanlılarKehf suresinde altındaki hazine korunan duvarın sahibi iki yetim genç (Kehf 18:82).
غِلْمَانٌ (Cennet tasviri)Kusursuz hizmet sunan, ebedi tazelik ve güzellik içindeki gençlerCennet ehline inci gibi saçılmış, yıpranmayan ve yaşlanmayan taze hizmetkârlar (Tûr 52:24).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHızır kıssasında öldürülen çocuğun durumu ve ilahi kaderMükellef olmayan veya henüz bülûğa ermiş bir gencin gelecekteki küfrü sebebiyle öldürülmesinin adalet ve kader açısından izahı.Gelecekteki potansiyelin ilahi ilimdeki kesinliği ve masumiyet-mükellefiyet sınırı.
FıkıhBüluğ, rüşd, ehliyet ve kölelik/hizmet statüsüGulâmın akit yapma ehliyeti, cezai sorumluluğunun başlama anı (ihtilam/bıyık terlemesi) ve yetim malının teslim edileceği rüşd yaşı.Çocukluktan hukuki erginliğe geçişi belirleyen fizyolojik eşik.
TefsirPeygamberlere verilen müjdelerin tabiatıZekeriyyâ ve İbrâhîm kıssalarında kısırlık ve yaşlılık zıddına verilen غُلَام kelimesinin neden عَلِيم veya حَلِيم sıfatlarıyla nitelendiğinin tahlili.Sıradan bir bebek değil, nitelikleri önceden takdir edilmiş dirayetli bir delikanlı.
HadisTerbiye, koruma ve hizmetHz. Peygamber’in genç sahabilere «Ey oğul / delikanlı» (يَا غُلَامُ) hitabı (İbn Abbâs hadisi) ve çocukların yetiştirilmesi.Akıl ve kavrayışın parladığı, terbiyeye en elverişli ilk gençlik çağı.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniNesil sürekliliği ve ilahi lütufBereket ve peygamberlik mirasının taşıyıcısıİlahi vahyin tebliğini sonraki çağa aktaracak potansiyeli temsil etmeİhtiyarlık veya imkânsızlık anında bağışlanan gulâm, dinin tükenmeyen diri kalışını sağlar.Kesin
İlmiZihni ve fiziki kabiliyetin zirveye yönelmesiEğitime, hafızaya ve formasyona en açık zihin evresiBilgiyi süratle alma, işleme ve sonraki nesle taşıma potansiyeliBiyolojik coşkunun ilim ve tefekkürle dizginlenip حَلِيم veya عَلِيم vasfına dönüştürülmesi.Güçlü
SiyasiGeleceğin insan kaynağı ve egemenlikYetişmekte olan kuvvet ve toplumsal dinamizmİktidarın devamını sağlama veya sarsma gücüHızır kıssasında toplumun ya da ailenin düzenini bozabilecek veya ıslah edecek genç potansiyel.Güçlü
İktisadiEmek gücü, mülkiyet ve himayeHenüz rüştüne ermemiş işgücü veya servet varisiÜretim süreçlerine katılım veya mirasın korunması gerekliliğiKehf 18:82'de hazinenin iki yetim delikanlı için korunması, mülkiyetin erginlik anına kadar muhafazasını emreder.Kesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKinetik enerji eşiği / Faz geçişi (Phase transition)Maddenin durağan halden yüksek enerjili ve hareketli bir faza geçerken iç enerjisinin hızla artması, henüz nihai kararlı dengeye ulaşmamış taşkın potansiyel.Güçlü
Beşeri bilimlerErgenlik sosyolojisi ve psikanalitik libido kabarmasıBireyin çocukluk bağımlılığından çıkıp yetişkin kimliğini inşa ettiği, içsel dürtülerin (biyolojik hararet) sosyal kurallarla çatıştığı kriz ve enerji dönemi.Kesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece «hizmetkâr, köle çocuk» veya yaş farkı gözetmeyen nötr bir «erkek çocuk» olarak anlamak; kökün ima ettiği biyolojik gelişim eşiğini ve içsel harareti göz ardı etmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, geleceği inşa edecek yüksek ahlaki ve zihni sıfatlarla (halîm, alîm) bezenmiş, kısırlık ve yaşlılık çıkmazına ilahi bir cevap olarak indirilen dinamik insan varlığını ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHızır kıssasındaki gencin durumunu kavrayamamak; peygamberlere verilen evlat müjdelerinin sıradan bir soy devamı değil, ilahi projenin diriltici birer hamlesi olduğunu fark edememek.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan ömründeki evreleri rastgele kelimelerle değil, biyolojik ve psikolojik hakikatlerine tam tekabül eden köklerle anlattığını gösterir. غلم kökü, enerjinin en yüksek, yönlendirilmeye en muhtaç olduğu eşik anını temsil eder.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerin yaşlılık dönemlerinde nesil taleplerine verilen ilahi cevaplarda (Zekeriyyâ ve İbrâhîm kıssaları), Kehf suresindeki Hızır yolculuğunda ve cennet nimetlerinin tasvir edildiği eskatolojik ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Çocuğun salt fiziki bir nesne veya ebeveynin mülkü olduğu zannını yıkar; onun taşan bir potansiyel, korunması veya istikamete sokulması gereken bağımsız bir irade adayı olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamKanın, fizyolojik sıvıların ve şehvetin kabarması, bıyığın terlemesi ve çocuğun ergenlik/delikanlılık çağına adım atması.
  • Soyut anlamHenüz kemale ermemiş fakat içsel enerjisi ve üretkenlik potansiyeli zirveye tırmanan dinamik oluş hali.
  • Sistematik karşılıkİlahi müjdenin, geleceğe dönük beşeri enerjinin ve doğru eğitilmediğinde sapma, terbiye edildiğinde ise diriliş üreten insan kaynağının sembolü.
  • LaTeX modeliP(t)=∫t0t1Ek(t)⋅Φ(t) dt→t1→TΩ
  • LaTeX açıklaması

Modelde t0 çocukluktan çıkış anını, t1 ergenlik ve delikanlılık eşiğini (gulâm evresi), T ise tam mükellefiyet ve rüşd yaşını temsil eder. Ek(t) kökün somut çekirdeği olan kabaran biyolojik ve hayati enerjiyi, Φ(t) ise bu enerjiye eşlik eden zihni kabiliyet ve fıtri yönelimi gösterir. Bu iki unsurun zaman içindeki entegrasyonu P(t), gencin biriken potansiyelini oluşturur; bu potansiyel rüşd eşiğine ulaştığında nihai kemal ve sorumluluk durumuna (Ω) dönüşür.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: غ