دعو

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: د-ع-والصيغ: ١٠٢ · الجذور المجاورة: ٢٠٠ · الآيات: ١٨٢ · السور: ٥٥؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».ثبرشركخلصيَدْعُوتَدْعُدعودونجوبقوليَدْعُونَضررادْعُرببسمع

الجذرالصيغ ١٠٢الآيات ١٨٢السور ٥٥المجاورة ٢٠٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

دعو

د - ع - و

جذر
  • الورود: ٢١٢
  • الآيات: ١٨٢
  • الصيغ: ١٠٢
  • المعاجم: ٩

Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir. Dua davet etmek çağırmak demektir. Aynı zamanda Allah’tan bir istekte bulunmaktır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir. Dua davet etmek çağırmak demektir. Aynı zamanda Allah’tan bir istekte bulunmaktır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٢٬٠٨٣
باب العين والدّال وواي معهما ع د و، د ع و، و ع د، و د ع، ي د ع عدو: العَدْوُ: الحُضْرُ. عدا يعدو عدواً وعدوّاً، مثقلةً وهو التعدّي في الأمر، وتجاوز ما ينبغي له أن يقتصر عليه، ويقرأ "فيسبّوا الله عدوّاً" على فُعُول في زنة: قُعُود. وما رأيت أحداً ما عدا زيداً، أي: ما جاوز زيداً، فإن حذفت ما خفضته على معنى سوى، تقول: ما رأيت أحداً عدا زيد. وعدا طورَه، وعدا قدرَه، أي: جاوز ما ليس له. والعدوان
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬٦٧٠
(باب الدال والعين وما يثلثهما) (دعو) الدال والعين والحرف المعتل أصلٌ واحد، وهو أن تميل الشَّيءَ إليك بصوتٍ وكلامٍ يكون منك. تقول: دعوت أدعُو دعاءً. وَالدَّعوة إلى الطَّعام بالفتح، والدِّعوة في النَّسب بالكسر. قال أبو عبيدة: يقال في النَّسب دِعوة، وفي الطعام دَعوة. هذا أكثرُ كلام العرب إلاّ عَدِيَّ الرِّباب، فإنّهم ينصبون الدّالَ في النّسب ويكسرونها في الطَّعام. قال الخليل: الادِّعاء أن
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٧٠١
د ع و دعوت فلاناً وبفلان‏:‏ ناديته وصحت به‏.‏ وما بالدار داع ولا مجيب‏.‏ والنادبة تدعـو الميـت‏:‏ ندبه‏.‏ تقول‏:‏ وازيداه‏.‏ ودعاه إلى الوليمة ودعاه إلى القتال‏.‏ ودعا الله له وعليه ودعـا اللـه بالعافيـة والمغفـرة‏.‏ والنبـي داعـي اللـه‏.‏ وهـم دعـاة الحـق ودعاة الباطل والضلالة‏.‏ وتداعوا للرحيل‏.‏ وما بالدار دعويٌ أي أحد يدعو‏.‏ وأجيبوا داعية الخيل وهي صريخهم‏.‏ وتداعوا في الحرب‏:‏
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٧٤٨
* د ع و * * الدَّعْوَةُ * إلى الطعام بالفتح يقال كنا في دعوة فلان و * مَدْعاةِ * فلان وهو مصدر والمراد بهما الدعاء إلى الطعام و * الدِّعْوَةُ * بالكسر في النسب و * الدَّعْوَى * أيضا هذا أكثر كلام العرب وعدي الرباب يفتحون الدال في النسب ويكسرونها في الطعام و * الدَّعِيُّ * من تبنيته ومنه قوله تعالى ﴿وما جعل أدعيائكم أبناءكم﴾ و * ادَّعَى * عليه كذا والاسم * الدَّعْوَى * و * تَدَاعَتِ * الحيطان
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٠٬٤٢٠
: ( و ( *!الدُّعاءُ ) ، بالضَّمِّ مَمْدوداً ؛ ( الرَّغْبَةُ إلى اللَّهِ تعالى ) فيمَا عنْدَه مِن الخيْرِ والابْتِهال إليه بالسُّؤَالِ ؛ ومنه قوْلُه تعالى : ﴿*!ادعوا رَبَّكم تَضَرُّعاً وخفْيَة﴾ . ( *!دَعا ) *!يَدْعُو ( *!دُعاءً *!ودَعْوَى ) ؛ وأَلِفُها للتَّأْنِيثِ . وقالَ ابنُ فارِسَ : وبعضُ العَرَبِ يُؤَنِّثُ الدَّعْوَة بالأَلِفِ فيقولُ *!الدَّعْوَى . ومِن *!دعائِهم : اللهُمَّ أَشْرِكْنا في
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٣٬٩٠٠
١ 1 دَعَوْتُ ذ and دَعَيْتُ signify the same: (Fr, K and TA in art. دعى:) the aor. of the former is أَدْعُو, (TA in that art.,) sec. pers. fem. sing. تَدْعِينَ and تَدْعُوِينَ and تَدٌعُيْنَ, the last with an inclination to the sound of a dammeh in the vowel of the ع [so that it is between a kesreh and a dammeh], and sec. pers. masc. and fem. pl. تَدْعُونَ: (S, TA:) aor. of the latter verb
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٤٦٦
دَعَا دَعَا U ( n. ac. دُعَآء [ 24 ] ), a. Cried, called out. b. Cried out to, called, summoned; convoked; invoked, called upon ( God ). c. [ La ], Prayed for, blessed. d. [ 'Ala ], Imprecated, invoked curses upon. e. [ acc. & Ila ], Urged, called upon to; summoned to. f. [ Bi ], Called for, desired; needed, required. g. ( n. ac. دَعْوَة [ 1t ] , مَدْعَاة [ مَدْعَو 17tA ]),
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١١٤٬١٨٦
دعو دَعَا - يَدْعُوْ، دُعِيَ - يُدْعَى - دَاعِي - دُعَاء - دَعْوَة - دَعْوَى - ادَّعَى - يَدَّعِي دَعَا - يَدْعُوْ + كائن + كائناً: يطلبه للحضور بهدف المشاركة أو المساعدة بشأن ما: يُعْلِمُه بوسيلة مخاطبة كنداء أو قول أو غيره بأن يحضر بنفسه، أوبأثره وفعله، وذلك لتقديم العون أو المشاركة في عمل او شأن ما ﴿ادعوا ربكم تضرعا وخفية﴾ دَعَا - يَدْعُوْ
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٠٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٠٠ (الإجمالي: ٥١٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. دون

    الآيات المشتركة: ٣٥ · Dane, inek yavrusuna denir

  2. جوب

    الآيات المشتركة: ١٧ · Cevbe içi su dolu çukur, kova demektir

  3. شرك

    الآيات المشتركة: ٢١ · Tasma kayış demektir

  4. ضرر

    الآيات المشتركة: ١٣ · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir

  5. أله

    الآيات المشتركة: ٨٨ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  6. كشف

    الآيات المشتركة: ٧ · Açık baş demektir

  7. ربب

    الآيات المشتركة: ٤٩ · Ribve, tümsek demektir

  8. ثبر

    الآيات المشتركة: ٣ · Sebere irin demektir

  9. قول

    الآيات المشتركة: ٦٣ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  10. برر

    الآيات المشتركة: ٦ · Berr kara, burr buğday demektir

  11. خلص

    الآيات المشتركة: ٦ · Hales : Çekirdek içidir

  12. سمع

    الآيات المشتركة: ١٤ · İşiten

الآيات التي ورد فيها(١٨٢)

  1. … وَلَعَبْدٌ مُؤْمِنٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكٍ وَلَوْ أَعْجَبَكُمْ أُولَئِكَ يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَاللَّهُ يَدْعُو إِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ …

    Çağırırlar

  2. وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

    Çağırırlar

  3. إِنْ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا إِنَاثًا وَإِنْ يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطَانًا مَرِيدًا

    Çağırırlar

  4. إِنْ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا إِنَاثًا وَإِنْ يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطَانًا مَرِيدًا

    Çağırırlar

  5. وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ …

    Çağırırlar

  6. وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ …

    Çağırırlar

  7. أَلَا إِنَّ لِلَّهِ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَتَّبِعُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ شُرَكَاءَ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ

    Çağırırlar

  8. وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَكِنْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَمَا أَغْنَتْ عَنْهُمْ آلِهَتُهُمُ الَّتِي يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ لَمَّا جَاءَ أَمْرُ رَبِّكَ وَمَا زَادُوهُمْ غَيْرَ تَتْبِيبٍ

    Çağırırlar

  9. لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لَا يَسْتَجِيبُونَ لَهُمْ بِشَيْءٍ إِلَّا كَبَاسِطِ …

    Çağırırlar

  10. وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَا يَخْلُقُونَ شَيْئًا وَهُمْ يُخْلَقُونَ

    Çağırırlar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökدعو
YapıÜçlü
Özel DurumNakıs (üçüncü harfi illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerندا, سأل, طلب
Zıt Kökعرض
Çekirdek Özet 1Bir varlığı ses, söz veya işaretle kendine doğru yöneltmek ve meylettirmek
Çekirdek Özet 2İnsanın aşkın kudrete yönelmesi ve peygamberlerin insanları vahye yönlendirmesi
Çekirdek Özet 3Bir sisteme, inanca veya aidiyete davet; hukuki ve akdi sorumluluk üstlenme çağrısı
Kritik Hata RiskiKökü sadece bireysel ve ritüel bir dilek dileme eylemine daraltıp toplumsal davet, hukuki iddia ve varoluşsal yöneliş boyutlarını gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
دعBir nesneyi veya şahsı yönlendirici bir tazyikle öne doğru sürmek, itmek veya bir tarafa meylettirmek; nitekim دعع kökünde bu çekirdek sertçe itip kakma ve zorla sevk etme anlamı taşır.وİtme ve sevk etme hareketini fiziksel şiddetten çıkarıp ses, söz ve anlam yoluyla kendine veya bir amaca doğru yöneltme, çağırma ve meylettirme fiiline dönüştürmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
دKapı; giriş, geçiş, hareketBir yöne doğru açılma, eşikten geçme ve yönelişin başlangıcı
عGöz; görme, bilme, kaynakDerin dikkat, yönelinen muhatabı gözetme ve bilinçli odaklanma
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaÇağıran ile çağrılan arasında kurulan bağ, rabıta ve ilişki
دعوAçık bir kapıdan bilinçli bir dikkatle muhataba yönelerek aradaki bağı kurma ve onu kendine çekme hareketiBir öznenin, muhatabının dikkatini celbederek onu belirli bir yöne, bağa veya kabule ses ve söz vasıtasıyla çekmesi eylemini oluşturur.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir şeyi ses ve söz vasıtasıyla kendine doğru meylettirmek; sağılan hayvanın memesinde sütün devamını çekmesi için bir miktar süt bırakmak (dâiyetü'l-leben)
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü'l-Kays bir beytinde savaşta geri kaçtığı iddiasını reddederken kökü iddia ve aidiyet anlamında kullanır: لا وأبيكِ ابنةَ العامِرِيِّ لا يدَّعِي القومُ أنِّي أَفِرّ / İki tarafın birbirini savaşa çağırması ve soyla övünmesi bağlamında da kullanılmıştır.
Erken Arapça kullanımErken dönem hadis rivayetinde sağıcıya geride süt mayası bırakması emredilirken bu kök kullanılır: دَعْ داعِيَةَ اللَّبن / Ayrıca savaş meydanında yardıma çağırma feryadı için dâiyetü'l-hayl denilmiştir.

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Güneybatı Sami dil sahasında ve özellikle Arapçada دعو kökü, sesli nida yoluyla muhatabı kendine yöneltme, toplama, ziyafete çağırma ve bir hak iddiasında bulunma anlamlarını kuşatan zengin bir semantik çekirdeğe sahiptir. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) bu kök düzenli bir fonetik denk olarak doğrudan yaygınlaşmamış, nida ve çağırma fiilleri daha çok q-r-ʾ (Arapça قرأ) veya z-ʿ-q / ṣ-ʿ-q (Arapça زعق / صعق) kökleriyle karşılanmıştır. Bununla birlikte Güney Sami dillerinde (Eski Güney Arapçası ve Ge'ez) kök, seslenme, davet etme ve adlandırma semantiğiyle korunmuştur. Arapça bu kökte fiziksel bir meylettirme refleksini soyut bir çağrı, dua, iddia ve toplumsal davet kurumuna dönüştürerek kökün anlam alanını oldukça genişletmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT ve David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBir nesneyi ses veya sözle kendine meylettirmeSüt mayasından (dâiye) soyut yakarışa, ziyafet çağrısından (da've) soy iddiasına (da'vâ) kadar sesle yöneltme esastır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami paralelliği; Ge'ez ve Epigrafik Güney ArapçaKuzeybatı Sami dillerindeki çağrı köklerinden ziyade Güney kolunda nida ve adlandırma çizgisiyle korunmuştur.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik diğer kollarda düzenli ve kesin bir soydaş biçim tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha ve David Cohen.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
دعوAnlamlıÇağırmak, meylettirmekSes veya sözle birini kendine veya bir yöne yöneltmek, dua etmek, iddia etmekHedef kök; Kur'an'da çok yaygındır
دوعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilir
عدوAnlamlıSınırı aşmak, koşmakHaddini aşmak, düşmanlık etmek, hızlıca koşup mesafeyi katetmekAnlamca zıtlaşma ve sınır aşımı içerir; Kur'an'da geçer
عودAnlamlıGeri dönmek, tekrarlamakBir yere, hâle veya zamana yeniden yönelmek, âdet edinmekÇağrılan şeyin gelmesi gibi bir yöne yöneliş akrabalığı vardır; Kur'an'da geçer
ودعAnlamlıBırakmak, dingin olmakBir şeyi terk etmek, sükûnete ermek, vedalaşmakHareketi sonlandırma yönüyle hedef kökün çağrısına sükûnet zıddı taşır; Kur'an'da geçer
وعدAnlamlıSöz vermek, vaat etmekBir işin gelecekte yapılacağını sözle bağlamakSöz ve yönelim paydasında hedef kökle güçlü anlamsal bağ taşır; Kur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
دعوMerkezÇağırmak, yöneltmek, yakarmakMuhatabı ses veya sözle kendine meylettirip bir talep, inanç veya fiile yönlendirmekÇağıran ile çağrılan arasında doğrudan bir ilişki ve çekim kurar.
نداKomşuSeslenmek, bağırmakSesin perdesini yükselterek uzaktakine erişmeyi öne çıkarır; meylettirmeden çok duyurma esastır.Yüksek sesle haykırmak ve seslenmektir.
سألKomşuİstemek, dilemek, sorgulamakBir eksikliği gidermek üzere doğrudan nesneyi veya bilgiyi muhataptan talep etmektir.Talebin içeriğine ve cevaba odaklanır; çağrının kendisine değil.
طلبKomşuAramak, peşine düşmekBir hedefe doğru fiilen hareket edip onun ardınca gitmeyi içerir; sırf nida değildir.Fiili ve zihni bir arayış ve takip hareketidir.
عرضZıtYüz çevirmek, ilgisiz kalmakÇağrıya sırtını dönmek, muhatapla bağı koparmak ve yönelişi reddetmektir.Davetin getirdiği yönelimi kırıp aksi yöne sapmaktır.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaدعوÇağırmak, yakarmak, davet etmekSes, söz veya niyetle kendine yöneltme ve meylettirme eylemiKesin
Latincevocare, invocare, appellareÇağırmak, yardımına çağırmak, adlandırmakvocare çağırma ve adlandırmayı, invocare aşkın kudrete yakarışı tam karşılar; soy iddiası boyutunu dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceto call, to invite, to invoke, to claimÇağırmak, davet etmek, dua etmek, iddia etmekcall genel nidayı, invoke ilahi yakarışı, claim hukuki iddiayı karşılar; tek bir İngilizce kelime kökün tüm alanını kapsamaz.Güçlü
Almancarufen, einladen, anrufen, beanspruchenÇağırmak, davet etmek, yakarmak, hak iddia etmekanrufen dua ve yakarış boyutunu, einladen ziyafet ve toplantı davetini taşır.Güçlü
Fransızcaappeler, inviter, invoquer, revendiquerÇağırmak, davet etmek, yakarmak, talep etmekinvoquer aşkın olana yönelişi, appeler genel seslenişi karşılar.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary ve Lewis-Short.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
İbadet ve ilahi yakarış (ادْعُوا, يَدْعُونَ)Allah'a yönelme, O'ndan yardım isteme ve O'na kulluk etmeTevhid bağlamı ve ibadetin yalnızca Allah'a has kılınması emirleri (A'râf 7:55, Mü'min 40:60)
Şirk ve sahte ilahlara yöneliş (تَدْعُونَ, يَدْعُو)Sahte mercilere, putlara ve güç odaklarına yalvarma, sığınmaMüşriklerin acziyeti ve sahte ilahların çağrıya cevap verememesi (En'âm 6:40, İsrâ 17:67, Hac 22:12)
Tebliğ ve risalet daveti (ادْعُ, يَدْعُو)İnsanları hak dine, vahye ve kurtuluşa çağırmaPeygamberlerin toplumu imana ve hayra yönlendirme görevi (Nahl 16:125, Kasas 28:87)
Şahitliğe ve toplantıya çağırma (دَعَوْتُمْ, دُعُوا)Hukuki veya sosyal bir işlem için hazır bulunmaya davetMuamelat ve şahitlik hükümleri bağlamı (Bakara 2:282, Nûr 24:63)
Adlandırma ve soy iddiası (ادْعُوهُمْ, أَدْعِيَاء)Birini bir babaya nispet etme veya evlat edinme iddiasıNesep ve hukuki statü düzenlemeleri (Ahzâb 33:4, 33:5)
Feryat ve helak çağrısı (دَعَوْا, دَعْوَاهُمْ)Azap anında feryat etme, çaresizlik nidası koparmaHelak edilen kavimlerin son pişmanlık ve felaket anları (A'râf 7:5, Yûnus 10:10, Enbiyâ 21:15)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamDuanın mahiyeti, kaza-kader ilişkisi ve şirkin tanımıKulun duasının ilahi irade ve kaderle ilişkisi; gayrı meşru varlıklara yapılan çağrının şirkin asıl unsuru sayılmasıDua ibadetin özü ve yalnızca varlığın yegâne yaratıcısına yöneltilmesi gereken mutlak yöneliş olarak kavramlaşmıştır.
FıkıhYargılama hukuku (dava), şahitliğe çağrı ve evlatlık hükümleriBir hakkın mahkemede talep edilmesi (da'vâ), davalının ve davacının hukuki sıfatları, nesep bağı kurma yasaklarıHukuki bir hakkın resmen ileri sürülmesi ve bireylerin akdi vecibelere çağrılması anlamında daralmıştır.
TefsirKur'an'da dua ve ibadet kelimelerinin eşanlamlılığıAyetlerde geçen 'dua' lafızlarının ne zaman yakarış, ne zaman mutlak ibadet veya nida anlamına geldiğinin tefrika edilmesiBağlama göre ritüel sesleniş ile tevhidi duruş arasındaki geçişlerin tespiti.
HadisBireysel münacat, zikir ve toplumsal dayanışmaDuanın kabul şartları, dua adabı, savaşta tarafların birbirini yardıma çağırması ve Cahiliye davası gütme yasağıSamimi yöneliş ve fıtri acziyet itirafı ile asabiyet davalarına karşı duruş merkezinde yoğunlaşmıştır.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve ibadetYöneliş ve kulluk rabıtasıİnsanın aşkın Yaratıcı ile irtibat kurmasını sağlayarak varoluşsal sığınak oluşturmakYalnızca fayda ve zarar verme gücüne sahip olana el açıp sığınmanın ontolojik temeliKesin
İlmiHakikat arayışı ve bilgi davetiAkli ve burhani çağrıDelile, araştırmaya ve hakikatin müzakeresine davet etmekİnsanları hikmet ve güzel öğütle doğru bilgiye ve epistemik tutarlılığa çağırma işleviGüçlü
SiyasiToplumsal nizam ve otoriteMeşruiyet ve ümmet davetiToplumu belirli bir ortak ideale, adalete ve nizama yönlendirip mobilize etmekSiyasi önderliğin kitleleri ortak amaca çağırması ve gayrı meşru çağrılara karşı duruşGüçlü
İktisadiHak talebi ve toplumsal paylaşımHukuki talep ve yardımlaşma çağrısıHak sahibinin hakkını aramasını (dava) ve zenginlerin infaka çağrılmasını sağlamakİktisadi adaletsizlik karşısında meşru hakkın talep edilmesi ve mülkiyetin arındırılması davetiGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerÇekim alanı ve vektörel yönelim (Attractor / Gravitational Field)Bir kaynağın çevresindeki elemanları belirli bir kuvvet çizgisi boyunca kendine doğru çekmesi ve yönlendirmesi hareketiGüçlü
Beşeri bilimlerHukuki iddia ve iletişimsel eylem (Claim / Communicative Action)Bir öznenin başkalarını belirli bir norm, talep veya hak etrafında ortak bir kabule ve etkileşime yöneltmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü sadece çaresizlik anında göğe el açıp dünyevi isteklerde bulunulan pasif bir temenni ritüeline indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, hem ontolojik bir ibadet ve kulluk rabıtasını, hem peygamberi tebliğ ve mücadele davetini, hem de hukuki hak talebini ve nesep bağını kapsar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMüşriklerin putlara 'dua' etmesini sadece basit bir dilek sanarak onların sahte otoriteleri hayatlarına yön verici merci kıldıklarını gözden kaçırmak; tebliğ ve dava dinamizmini yitirip pasifleşmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın merkezindeki tevhid ve şirk ayrımının pratikteki en belirgin tezahürü bu kökle ifade edilir; varlığın yönünü kime döndüğü doğrudan 'dua' eylemiyle belirlenir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İbadetin yalnızca Allah'a tahsis edildiği ayetlerde, peygamberlerin tebliğ yöntemini anlatan kıssalarda ve müşriklerin darlık anında sadece Allah'a sığınıp bollukta şirke döndüğünü anlatan bağlamlarda.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Duanın kuru bir sözden ibaret olduğu algısını yıkarak onun bir aidiyet, bilinçli bir yöneliş, varoluşsal bir sığınma ve ameli bir davet olduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir varlığı ses, söz veya işaret yoluyla kendine doğru çekmek, meylettirmek ve aradaki bağı kurmak.
  • Soyut anlamBilinçli bir öznenin, nihai merci olarak gördüğü kudrete sığınması, O'ndan yardım dilemesi ve insanları bu hakikate davet etmesi.
  • Sistematik karşılıkDini alanda tevhidin ameli rabıtası, hukuki alanda meşru hakkın iddiası ve siyasi-içtimai alanda toplumun ortak gayeye yönlendirilmesi.
  • LaTeX modeliD(s,m)=F⃗s→m⋅u⃗m→s
  • LaTeX açıklamasıFormülde s çağıran özneyi (sâil/dâî), m çağrılan muhatabı temsil eder. F⃗s→m ifadesi çağıranın ses ve söz ile muhataba doğru yönelttiği çağrı vektörünü, u⃗m→s ise çağrılanın çağırana doğru meyletmesini sağlayan yönelim vektörünü gösterir. İki vektörün skaler çarpımı olan D(s,m), çağrının hedefine ulaşıp muhatabı kendine doğru meylettirme derecesini ve kurulan rabıtayı sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: د