رجم

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ر-ج-مالصيغ: ١١ · الجذور المجاورة: ٥٧ · الآيات: ١٤ · السور: ١٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».خمسسدسعتدرَجْمًارهطالْمَرْجُومِينَرجمشطنتَرْجُمُونِعوذرُجُومًاثمنالرَّجِيمِقولظهرشعب

الجذرالصيغ ١١الآيات ١٤السور ١٢المجاورة ٥٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

رجم

ر - ج - م

جذر
  • الورود: ١٤
  • الآيات: ١٤
  • الصيغ: ١١
  • المعاجم: ١٣

Alet olarak kullanılan taştır. Recm etmek taşlamak, recim ise taşlanmış demektir. Kovulmuş anlamında da kullanılır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Alet olarak kullanılan taştır. Recm etmek taşlamak, recim ise taşlanmış demektir. Kovulmuş anlamında da kullanılır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٤٬١٣٧
باب الجيم والراء والميم معهما ج ر م، ج م ر، م ج ر، م ر ج، ر م ج، ر ج م مستعملات جرم: أرض جَرمٌ، وأرضٌ صَردٌ دَخيلانِ مُستعملانِ في الحجرِّ والبردِ. والجِرمُ، ألواح الجَسدِ وجُثمانهُ. ورجل جَريمٌ وامرأةٌ جَريمةٌ أي ذات جِرمٍ أي جِسمٍ. وجِرمُ الصَّوتِ: جهارتهُ، تقول: ما عَرفته إلا بِجِرمِ صوته. وفُلانٌ له جَريمةٌ أي جُرمٌ، وهو مضدر الجارِم الذي يَجرِمُ على نفسه وقومهِ شراً، وهو الجارمُ، قال
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٩٨٦
الرَجْمُ: القتل، وأصله الرمي بالحجارة. وقد رَجَمْتُهُ أَرْجُمُهُ رَجْماً، فهو رَجيمٌ ومَرْجومٌ. والرُجْمَةُ، بالضم: واحدة الرُجَمِ والرِجامِ، وهي حجارةٌ ضِخام دون الرِضامِ، وربَّما جُمِعَتْ على القبر ليُسَنَّمَ. وقال عبد الله بن مغفَّلٍ في وصيّته: لا تُرَجَّموا قبري أي لا تجعلوا عليه الرَجَمَ. أراد بذلك تسوية قبرِه بالأرض وأن لا يكون مسنَّماً مرتفعاً. والرَجَمُ بالتحريك: القبرُ. قال كعب ابن زهير:
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٢٠٬٣٩٨
ج ر م جرم ، جمر ، رمج ، رجم ، مرج ، مجر : مستعملة . جرم : الحرَّاني ، عن ابْنِ السِّكِّيت : الْجَرْمُ : الْقَطْع ، يقال : جَرَمَه يَجْرِمُه جَرْماً إذا قَطَعه . والْجِرْمُ : الْجَسَد ، والجِرْمُ : الصَّوت . قال : وحَكَى لنا أَبُو عمرو : جِلَّةٌ جَرِيمٌ ، أي عِظَامُ الأجْرام ، يَعْني الأجْسام . ثعلبُ عن عَمْرو ، عن أَبيه : الْجِرْمُ : البَدَن ، والْجِرْمُ : اللَّون ، والجِرم : الصَّوْت . ويقال :
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٠٬٠٦٤
(باب الراء والجيم وما يثلثهما) (رجح) الراء والجيم والحاء أصلٌ واحدٌ، يدلُّ على رَزَانةٍ وزِيادة. يقال: رَجحَ الشيء، وهو راجِح، إذا رَزَن، وهو من الرُّجْحان، فأمّا الأُرْجُوحة فقد ذُكِرَتْ في مكانها([1]). ويقال أرجَحْتُ، إذا أَعْطَيتَ راجحاً. وفي الحديث: "زنْ وَأرجح". وتقول: ناوَأْنَا قَوْماً فرجَحْناهم، أي كُنَّا أرزَنَ منهم. وقومٌ مَراجيحُ في الحِلْم؛ الواحد مِرجاحٌ. ويقال: إنّ الأراجِيح
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٣٢٤
- الرجام: الحجارة، والرجم: الرمي بالرجام. يقال: رجم فهو مرجوم، قال تعالى: ﴿لئن لم تنته يا نوح لتكونن من المرجومين﴾ [الشعراء/116]، أي: المقتولين أقبح قتلة، وقال: ﴿ولولا رهطك لرجمناك﴾ [هود/91]، ﴿إنهم إن يظهروا عليكم يرجموكم﴾ [الكهف/20]، ويستعار الرجم للرمي بالظن، والتوهم، وللشتم والطرد، نحو قوله تعالى: ﴿رجما بالغيب﴾ (سورة الكهف: آية 22، قال قتادة: قذفا بالظن)، قال الشاعر: *وما هو عنها بالحديث
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٧٠
ر ج م رَجَمَـه‏:‏ رمـاه بالرِّجـام وهـي الحجـارة‏.‏ وسمع أرعابي يقول‏:‏ جاءت امرأة تسترجم النبي صلى الله عليه وسلم‏:‏ تسأل الرجم‏.‏ وتراموا بالمراجم وهي القذافات الواحدة مرجمة‏.‏ وغيّب الميت في الرجم وهو القبر‏.‏ قال كعب بن زهير‏:‏ أنا ابن الذي لم يخزني في حياته ولم أخزه حتى تغيب في الرجم وهذه أرجام عاد‏.‏ ورجموا القبر رجماً‏.‏ ورجموه ترجيماً‏:‏ جمعوا عليه الرجام‏.‏ ومـن المجـاز‏:‏ رجمـه
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٦٩٦
الرَّجْمُ: القتل، وقد ورد في القرآن الرَّجْمُ القتل في غير موضع من كتاب الله عز وجل، وإِنما قيل للقتل رَجْمٌ لأَنهم كانوا إِذا قتلوا رجلاً رَمَوْهُ بالحجارة حتى يقتلوه، ثم قيل لكل قتل رَجْمٌ، ومنه رجم الثيِّبَيْنِ إِذا زَنَيا، وأَصله الرمي بالحجارة. ابن سيده: الرَّجْمُ الرمي بالحجارة. رَجَمَهُ يَرْجُمُهُ رَجْماً، فهو مَرْجُوم ورَجِيمٌ. والرَّجْمُ: اللعن، ومنه الشيطان الرَّجِيمُ أَي المَرْجُومُ
رابط المدخل

الرَّجْمُ: القتل، وقد ورد في القرآن الرَّجْمُ القتل في غير موضع من كتاب الله عز وجل، وإِنما قيل للقتل رَجْمٌ لأَنهم كانوا إِذا قتلوا رجلاً رَمَوْهُ بالحجارة حتى يقتلوه، ثم قيل لكل قتل رَجْمٌ، ومنه رجم الثيِّبَيْنِ إِذا زَنَيا، وأَصله الرمي بالحجارة. ابن سيده: الرَّجْمُ الرمي بالحجارة. رَجَمَهُ يَرْجُمُهُ رَجْماً، فهو مَرْجُوم ورَجِيمٌ. والرَّجْمُ: اللعن، ومنه الشيطان الرَّجِيمُ أَي المَرْجُومُ بالكَواكب، صُرِفَ إِلى فَعِيلٍ من مَفْعُولٍ، وقيل: رَجِيم ملعون مَرْجوم باللعنة مُبْعَدٌ مطرود، وهو قول أَهل التفسير، قال: ويكون الرَّجيمُ بمعنى المَشْتُوم المَنسْوب من قوله تعالى: لئِنْ لم تَنْتَهِ لأَرْجُمَنَّك؛ أَي لأَسُبَّنَّكَ. والرَّجْمُ: الهِجْرانُ، والرَّجْمُ الطَّرْدُ، والرَّجْمُ الظن، والرجم السَّب والشتم. وقوله تعالى، حكاية عن قوم نوح، على نبينا وعليه الصلاة والسلام: لتَكونَنَّ من المَرْجومينَ؛ قيل: المعنى من المَرْجومين بالحجارة، وقد تَراجَمُوا وارْتَجَمُوا؛ عن ابن الأَعرابي وأَنشد: فهي تَرامى بالحَصى ارْتِجامها والرَّجْمُ: ما رُجِمَ به، والجمع رُجومٌ. والرُّجُمُ والرُّجُوم: النجوم التي يرمى بها. التهذيب: والرَّجْمُ اسم لما يُرْجَمُ به الشيء المَرْجوم، وجمعه رُجومُ. قال الله تعالى في الشُّهُب: وجعلناها رُجوماً للشياطين؛ أَي جعلناها مَرامي لهم. وتَراجَمُوا بالحجارة أَي تَرامَوْا بها. وفي حديث قتادة: خلق الله هذه النجوم لثلاثٍ: زينةً للسماء، ورُجوماً للشياطين، وعَلاماتٍ يُهْتَدى بها؛ قال ابن الأَثير: الرُّجُومُ جمع رَجْمٍ، وهو مصدر سمي به، ويجوز أَن يكون مصدراً لا جمعاً، ومعنى كونها رُجُوماً للشياطين أَن الشُّهُبَ التي تَنْقَضُّ في الليل منفصلةٌ من نار الكواكب ونورِها، لا أَنهم يُرْجَمُونَ بالكواكب أَنفسها، لأَنها ثابتة لا تزول، وما ذاك إِلا كَقَبسٍ يُؤْخَذُ من نار والنار ثابتة في مكانها، وقيل: أَراد بالرُّجوم الظُّنون التي تُحْزَرُ وتُظَنُّ؛ ومنه قوله تعالى: سَيقُولونَ ثَلاثةٌ رابعهم كَلْبُهُمْ ويقولون خَمْسَةٌ سادِسُهم كَلْبُهُمْ رَجْماً بالغيب؛ وما يعانيه المُنَجِّمُونَ من الحَدْسِ والظن والحُكْمِ على اتصال النجوم وانفصالها، وإِياهم عنى بالشياطين لأَنهم شياطين الإِنْس، قال: وقد جاء في بعد الأَحاديث: من اقْتَبَسَ باباً من علم النجوم لغير ما ذكر الله فقد اقتبس شُعْبَةً من السحر، المُنَجِّمُ كاهِنٌ والكاهن ساحر والساحر كافر؛ فجعل المُنَجِّمَ الذي يتعلم النجوم للحكم بها وعليها وينسب التأْثيرات من الخير والشر إِليها كافراً، نعوذ بالله من ذلك. والرَّجْمُ: القول بالظن والحَدْسِ، وفي الصحاح: أَن يتكلم الرجل بالظن؛ ومنه قوله: رجْماً بالغيب. وفرس مِرْجَمٌ: يَرْجُمُ الأَرض بحَوافره، وكذلك البعير، وهو مَدْحٌ، وقيل: هو الثقيل من غير بُطْء، وقد ارْتَجَمَتِ الإِبل وتَراجَمَتْ. وجاء يَرْجُمُ إِذا مَرَّ يَضْطَرِمُ عَدْوُهُ؛ هذه عن اللحياني. وراجَمَ عن قومه: ناضَلَعنهم. والرِّجامُ: الحجارة، وقيل: هي الحجارة المجتمعة، وقيل: هي كالرِّضام وهي صخور عظام أَمثال الجُزُرِ، وقيل: هي كالقُبور العادِيَّةِ، واحدتها رُجْمةٌ، والرُّجْمةُ حجارة مرتفعة كانوا يطوفون حولها، وقيل: الرُّجُمُ، بضم الجيم، والرُّجْمَةُ، بسكون الجيم جميعاً، الحجارة التي تُنْصَبُ على القبر، وقيل: هما العلامةُ. والرُّجْمة والرَّجْمة: القبر، والجمع رِجامٌ، وهو الرَّجَمُ، بالتحريك، والجمع أَرْجامٌ، سمي رَجَماً لما يجمع عليه من الأَحجار؛ ومنه قول كَعْب ابن زُهَيْرٍ: أَنا ابنُ الذي لم يُخْزِني في حَياتِه، ولم أُخْزِه حتى أُغَيَّبَ في الرَّجَمْ (* قوله «أغيب» كذا في الأصل، والذي في التهذيب: تغيب). والرَّجَمُ، بالتحريك: هو القبر نفسه. والرُّجْمَة، بالضم، واحد الرُّحَمِ والرِّجامِ، وهي حجارة ضِخامٌ دون الرِّضامِ، وربما جمعت على القبر ليُسَنَّمَ؛ وأَنشد ابن بري لابن رُمَيْضٍ العَنْبَرِيّ: بَسِيلُ على الحاذَيْنِ والسَّتِّ حَيضُها، كما صَبّ فوقَ الرُّجْمةِ الدّمَ ناسِكُ السَّتُّ: لغة في الاسْتِ. الليث: الرُّجْمة حجارة مجموعة كأَنها قُبورُ عادٍ والجمع رِجام. الأَصمعي: الرُّجْمةُ دون الرِّضام والرضام صخور عِظام تجمع في مكان. أَبو عمرو: الرِّجامُ الهِضابُ، واحدتها رُجْمة. ورِجامٌ: موضع؛ قال لبيد: عَفَتِ الدِّيارُ: مَحَلُّها فَمُقامُها بِمِنىً، تأَبَّدَ غَوْلُها فرِجامُها والرَّجَمُ والرِّجامُ: الحجارة المجموعة على القبور؛ ومنه قول عبد الله بن مُغَفَّلٍ المُزَنِيّ: لا تَرْجُموا قبري أَي لا تجعلوا عليه الرَّجَمَ، وأَراد بذلك تسوية القبر بالأَرض، وأَن لا يكون مُسَنَّماً مرتفعاً كما قال الضحاك في وصيته: ارْمُسُوا قبري رَمْساً؛ وقال أبو بكر: معنى وصيته لبَنِيه لا تَرْجُمُوا قبري معناه لا تَنُوحُوا عند قبري أَي لا تقولوا عنده كلاماً سَيِّئاً قبيحاً، من الرَّجْم السب والشتم؛ قال الجوهري: المحدّثون يروونه لا تَرْجُمُوا، مخففاً، والصحيح تُرَجِّمُوا مشدداً، أَي لا تجعلوا عليه الرَّجَمَ وهي الحجارة، والرَّجْماتُ: المَنارُ، وهي الحجارة التي تجمع وكان يُطاف حولها تُشَبَّهُ بالبيت؛ وأَنشد: كما طافَ بالرَّجْمَةِ المُرْتَجِمْ ورَجَمَ القبر رَجْماً: عمله، وقيل: رَجَمَه يَرْجُمه رَجْماً وضع عليه الرَّجَم، بالفتح والتحريك، التي هي الحجارة. والرَّجَمُ أَيضاً: الحُفْرَةُ والبئر والتَّنُّور. أَبو سعيد: ارْتَجَمَ الشيءُ وارْتَجَنَ إِذا ركب بعضُه بعضاً. والرُّجْمَةُ، بالضم: وِجارُ الضبع. ويقال: صار فلان مُرَجَّماً لا يوقف على حقيقة أَمره؛ ومنه الحديث المُرَجَّمُ، بالتشديد؛ قال زهير: وما هُوَ عنها بالحَديث المُرَجَّمِ والرَّجْمُ: القَذْفُ بالغيب والظنّ؛ قال أَبو العِيال الهُذَليّ: إِنَّ البَلاءَ، لَدَى المَقاوِسِ، مُخْرِجٌ ما كا من غَيْبٍ، ورَجْمِ ظُنونِ وكلام مُرَجَّمٌ: عن غير يقين. وفي التنزيل العزيز: لأَرْجُمَنَّكَ أَي لأَهْجُرَنَّكَ ولأَقولنَّ عنك بالغيب ما تكره. والمَراجمُ: الكلِمُ القَبيحة. وتَراجَموا بينهم بمَراجِمَ: تَرامَوْا. والرِّجامُ: حجر يشد في طَرَف الحبل، ثم يُدَلَّى في البئر فتُخَضْخَض به الحَمْأَة حتى تثور، ثم يُسْتَقَى ذلك الماءُ فتستنقى البئرُ، وهذا كله إِذا كانت البئر بعيدة القعر لا يقدرون على أَن ينزلوا فَيُنْقُوها، وقيل: هو حجر يشد بَعَرْقوَةِ الدَّلو ليكون أَسرع لانْحِدارها؛ قال: كأَنَّهُما، إِذا عَلَوَا وجِيناً ومَقْطَعَ حَرَّةٍ، بَعَثا رِجاما وصف عَيْراً وأَتاناً يقول: كأَنما بعثا حجارة. أَبو عمرو: الرِّجامُ ما يُبْنى على البئر ثم تُعَرَّضُ عليه الخشبةُ للدلو؛ قال الشماخ: على رِجامَيْنِ من خُطَّافِ ماتِحَةٍ، تَهْدِي صُدُورَهُما وُرْقٌ مَراقِيلُ الجوهري: الرِّجامُ المِرْجاس، قال: وربما شُدّ بطرف عَرْقُوَةِ الدلو ليكون أَسرع لانحدارها. ورجل مِرْجَمٌ، بالكسر، أَي شديد كمأَنه يُرْجَمُ به مُعادِيه؛ ومنه قول جرير: قد عَلِمَتْ أُسَيِّدٌ وخَضَّمُ أَن أَبا حَرْزَمَ شيخ مِرْجَمُ وقال ابن الأَعرابي: دفع رجل رجلاً فقال: لَتَجِدَنِّي ذا مَنْكِبٍ مِزْحَم ورُكْنٍ مِدْعَم ولسان مِرجَم. والمِرْجامُ: الذي تُرْجَمُ به الحجارة. ولسان مِرْجَمٌ إذا كان قَوَّالاً. والرِّجامانِ: خشبتان تنصبان على رأْس البئر يُنْصبُ عليهما القَعْوُ ونحوه من المَساقي. والرَّجائم: الجبال التي ترمي بالحجارة، واحدتها رَجِيمةٌ؛ قال أَبو طالب: غِفارِية حَلَّتْ بِبَوْلانَ حَلَّةً فَيَنْبُعَ، أَو حَلَّتْ بَهَضْبِ الرَّجائم والرَّجْمُ: الإِخْوانُ: عن كراع وحده، واحدهم رَجْمٌ ورَجَمٌ؛ قال ابن سيده: ولا أَدري كيف هذا. وقال ثعلب: الرَّجْمُ الخَليل والنَّدِيم. والرُّجْمَةُ: الدُّكَّانُ الذي تعتمد عليه النخلة الكريمة؛ عن كراع وأَبي حنيفة، قالا: أَبدلوا الميم من الباء، قال: وعندي أَنها لغة كالرُّجْبَةِ. ومَرْجُومٌ: لقب رجل من العرب كان سيِّداً ففاخر رجلاً من قومه إِلى بعض ملوك الحِيرة فقال له: قد رَجَمْتُك بالشرف، فسمي مَرْجُوماً؛ قال لبيد: وقَبِيلٌ، من لُكَيْزٍ، شاهِدٌ، رَهْطُ مَرْجُومٍ ورَهْطُ ابن المُعَلّ ورواية من رواه مَرْحُوم، بالحاء خطأ، وأَراد ابن المُعَلَّى وهو جَدُّ الجارودِ بن بشير بن عمرو بن المُعَلَّى. والرِّجامُ: موضع؛ قال: بمِنىً، تأَبَّدَ غَوْلُها فرِجامُها والتَّرْجُمانُ والتُّرْجُمانُ: المفسِّر، وقد تَرْجَمَهُ وتَرْجَمَ عنه، وهو من المثل الذي لم يذكره سيبويه. قال ابن جني: أَما تَرْجُمانُ فقد حكيت فيه تُرْجُمان، بضم أَوله، ومثاله فُعْلُلان كعُتْرُفان ودُحْمُسان، وكذلك التاء أَيضاً فيمن فتحها أَصلية، وإِن لم يكن في الكلام مثل جَعْفُرٍ لأَنهُ قد يجوز مع الأَلف والنون من الأَمثله ما لولاهما لم يجز، كعُنْفُوان وخِنْذِيان ورَيْهُقان، أَلا ترى أَنه ليس في الكلام فُعْلُوٌ ولا فِعْلِيٌ ولا فَيْعُلٌ؟ ويقال: قد تَرْجَمَ كلامَه إِذا فسره بلسان آخر؛ ومنه التَّرْجَمانُ، والجمع التَّراجِمُ مثل زَعْفَرانٍ وزَعافِر، وصَحْصحان وصَحاصِح؛ قال: ولك أَن تضم التاء لضمة الجيم فتقول تُرْجُمان مثل يَسْرُوع ويُسْروع؛ قال الراجز: ومَنْهل وَرَدْتُه التِقاطا لم أَلْقَ، إِذْ وَرَدْتُه، فُرَّاطا إِلا الحمامَ الوُرْقَ والغَطاطا، فهُنَّ يُلْغِطْنَ به إِلْغاطا، كالتُّرْجُمان لَقِيَ الأَنْباطا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٧١٤
* ر ج م * * الرَّجْمُ * القتل وأصله الرمي بالحجارة وبابه نصر فهو * رَجيمٌ * و * مَرْجُومٌ * و * الرُّجْمَةُ * كالعجمة واحدة * الرُّجَم * و * الرِّجَامِ * وهي حجارة ضخام دون الرضام وربما جمعت على القبر ليسنم وقال عبد الله بن مغفل في وصيته لا * تُرَجِّمُوا * قبري أي لا تجعلوا عليه الرجم أراد بذلك تسوية قبره بالأرض وألا يكون مسنما مرتفعا كما قال الضحاك في وصيته ارسموا قبري رسما والمحدثون يقولون لا *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١١٬٠٥٣
| | ( الرَّجْم : القَتْل ) . ومنه : رَجْمُ | الثَّيِّبَيْن إذا زَنَيا ، وبه فُسِّر قَولُه | تَعالى : ! 2 < لتكونن من المرجومين > 2 ! | أي من المَقْتُولِين أقْبَح قِتْلة . | | ( و ) الرَّجْمُ : ( القَذْف ) بالعَيْب | والظَّن ، ( و ) قِيل : هو ( الغَيْبُ | والظّنُّ ) ، قال الزَمَحشَرِيّ : رَجَم | بالظَّن : رَمَى به ، ثم كَثُر حتى وُضِع | مَوْضِع الظَّن فقِيل : قاله رَجْمًا أي : | ظَنًّا ، وفي
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٥٬٢٦٦
رَجْمٌ 1 رَجْمٌ ذ signifies The throwing, or casting, of stones: (S, K:) this is its primary meaning: (S, TA:) you say, رَجَمَهُ, aor. رَجُمَ , inf. n. رَجْمٌ, (S, Msb, TA,) He threw, or cast, stones at him; or pelted him with stones: (S, TA:) or he struck him, or smote him, with رَجَم, meaning stones: (Msb:) and رُجُومٌ is syn. with رَجْمٌ, as an inf. n.: thus some explain the saying, in the Kur
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬١٨٦
رَجَمَ رَجَمَ U ( n. ac. رَجْم 1 ), a. Threw stones at, pelted; stoned; slew. b. Cursed, reviled. c. Conjectured, surmised. d. Put a tombstone over ( a grave ). رَجَّمَ رَجَّمَ II , a. Placed stones on ( agrave ). رَاْجَمَ رَاْجَمَ III , a. Threw stones at. b. [ acc. & Fī ], Contended, competed with .... in. c. [ 'An ], Defended. تَرَاْجَمَ تَرَاْجَمَ VI , a. Threw stones at one
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٢٥٬٢٤٨
رجم رَجَمَ - يَرْجُمُ - رَجْم - رَجْمَاً - رَجِيْم - مَرْجُوْم - مَرْجُوْمين - رُجْم - رُجُوْم رَجَمَ - يَرْجُمُ + كائن + كائناً أو شيئاً: يطرده ويرميه ويقذف به بعيداً على غير هدى: يخرجه ويطرده و يقذف به خارج داره أو بلدته أو مكان إقامته وقراره، من غير أن يكون للقذف والطرد والإخراج وجهة أو مكان محدد يوجه نحوه، مما يجعل المرجوم يتيه ويضيع
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٥٧ (الإجمالي: ٧٧)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. شطن

    الآيات المشتركة: ٥ · Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir

  2. عوذ

    الآيات المشتركة: ٣ · Uvvez, hayvanın yetişemeyeceği yerdeki otluk yerin ve…

  3. نهي

    الآيات المشتركة: ٣ · Nihayet, son demektir

  4. قول

    الآيات المشتركة: ٩ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  5. رهط

    الآيات المشتركة: ١ · Köstebeğin kazdığı toprağı biriktirdiği yuvasıdır

  6. كلب

    الآيات المشتركة: ١ · Onların köpeği

  7. ظهر

    الآيات المشتركة: ٢ · Arka demektir

  8. خمس

    الآيات المشتركة: ١ · Hams : Beş kişilik topluluktur

  9. رغب

    الآيات المشتركة: ١ · Sel yığıntısı alüvyonlu topraktır

  10. ملي

    الآيات المشتركة: ١ · Süreyi uzattım

  11. سدس

    الآيات المشتركة: ١ · سندس Hint kumaşıdır

  12. شعب

    الآيات المشتركة: ١ · Ağacın dalı demektir

الآيات التي ورد فيها(١٤)

  1. … سَمَّيْتُهَا مَرْيَمَ وَإِنِّي أُعِيذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ

    Kovulmuş

  2. فَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ

    Kovulmuş

صفحة الصيغة: لَنَرْجُمَنَّكُمْ

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökرجم
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerرمي, قذف, طرد
Zıt Kökقرب
Çekirdek Özet 1Bir hedefe sert kütle veya taş fırlatarak vurma, yaralama, öldürme ya da mezar üzerine taş yığma
Çekirdek Özet 2İlahi huzurdan ve rahmetten kovulma, zanna dayalı asılsız iddialarda bulunma ve zorbaların elçileri linçle tehdit etmesi
Çekirdek Özet 3Meşruiyet alanından tamamen dışlama, kolektif şiddetle sindirme ve delilsiz yargılarla hakikati perdeleme mekanizması
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca fıkıhtaki zina cezasına indirgenmesi ve Kur’an’daki müstekbirlerin peygamberlere yönelik linç/tard tehdidi ile epistemik zann boyutunun ıskalanması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
رجSarsılma, şiddetli hareket, çalkalanma ve kararsızlık; nitekim رجج şiddetle sarsılmayı, رجف korku ve zelzeleyle titremeyi, رجس zihni ve ameli çalkantıyı/murdarlığı, رجع hareketin kaynağına geri dönüşünü gösterirمÇekirdeğin içerdiği sarsıntı ve devinim hareketine kütle, sonlanma ve temas boyutu katarak, bir nesneyi kütlevi bir ağırlıkla hedef alıp darbe vurmaya ve dışarı atmaya dönüştürmüştür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رinsan başı; baş, ilk, üstEylemin bilinçli bir iradeyle bir hedefe, öne veya belirli bir odağa yönelmesini temsil eder
جdeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaMaddenin veya kuvvetin bir mesafeyi katederek hedefe doğru fırlatılıp taşınmasını simgeler
مsu; akış, çokluk, derinlikKütlevi bir maddenin toplanıp son noktada hedefe çarpmasını, kuşatmasını veya örtmesini ifade eder
رجمBir iradenin kütlevi bir nesneyi hareket ettirip hedefe yönelterek çarptırması, ezmesi ve hedefi bulunduğu konumdan söküp uzaklaştırması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kimseye veya hedefe taş fırlatmak, taşla ezerek öldürmek; kuyunun dibini bulandırmak veya temizlemek için ipin ucuna taş bağlayıp sarkıtmak; mezarın üzerine belirlensin veya örtülsün diye taş yığmak
Cahiliye şiiri kullanımıZüheyr b. Ebî Sülmâ Muallaka’sında kökü zanna dayalı tahmin anlamında şöyle kullanır: وَمَا هُوَ عَنْهَا بِالْحَدِيثِ الْمُرَجَّمِ (O savaş hakkında söylediklerim asla zanna dayalı, asılsız ve taş atar gibi tahmin edilen bir söz değildir)
Erken Arapça kullanımKa‘b b. Züheyr babasını anarken mezarı ifade etmek üzere kökü şöyle kullanır: أَنَا ابْنُ الَّذِي لَمْ يُخْزِنِي فِي حَيَاتِهِ / وَلَمْ أُخْزِهِ حَتَّى تَغَيَّبَ فِي الرَّجْمِ (Ben, hayatında beni utandırmayan, mezar taşları altına gizlenene dek kendisini utandırmadığım kişinin oğluyum)

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Züheyr Dîvânı.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinin batı ve kuzeybatı kollarında ortak bir kök olarak belgelenen bu yapı, kök düzeyinde doğrudan taş atma, taşlayarak öldürme ve mezar üzerine taş yığma anlamlarını taşır. İbranicede rāgam (רָגַם) fiili doğrudan taş fırlatmak ve taşlayarak cezalandırmak/öldürmek manasındadır. Aramice ve Süryanicede rgam kökü aynı şekilde taşlamak ve recmetmek karşılığını korur. Ugarit dilinde r-g-m kökünün konuşmak, ses çıkarmak ve söz söylemek anlamlarına kaymış olması, Arapçadaki «sözle taşlamak» (hakaret etmek veya gayba taş atmak gibi zanda bulunmak) mecazıyla doğrudan semantik paralellik arz eder. Arapçada kök, hem taşla linç ve fiziki tard eylemini hem de sözel itham, lanetleme ve tahminle konuşma biçimlerini tek bir semantik matriste toplamıştır.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Koehler-Baumgartner.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönرجمTaş atmak, mezar üzerine taş yığmak, sövmek, lanetlemek ve zanna dayanarak hüküm vermek anlamlarında zenginleşmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice rāgam, Süryanice rgam, Ugaritçe rgmBatı Sami dillerinde taşla öldürme ve taş yığma temel anlamdır; Ugaritçede söz fırlatma anlamına genişlemiştirKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik ortak kütle fırlatma kökleriDoğu Sami ve çevre Afro-Asyatik dillerde kütle ile darbe vurma ekseninde izler bulunurMuhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
رجمAnlamlıTaşlamak, kovmak, zanla konuşmakKütle fırlatarak darbe vurma, tard etme ve tahmin yürütmeHedef kök; Kur'an'da geçer
رمجAnlamlıKirletmek, iz bırakmak, lekelemekKuşun pislemesi veya yazının karalanıp silikleşmesiHedef kökle ortak fiziksel iz ve temas bağı; Kur'an'da geçmez
جرمAnlamlıKesmek, koparmak, suç işlemekHurmayı dalından kesmek kökünden cürüm ve günah üretilmiştirKütlevi koparma ve haddi aşma ilişkisi; Kur'an'da geçer
جمرAnlamlıKor ateş, toplanmak, taş öbeğiAteş parçası, hacda cemrelere atılan küçük çakıl taşlarıTaş ve kütle fikriyle doğrudan anlamsal örtüşme; Kur'an'da geçmez
مرجAnlamlıKarışmak, salıverilmek, çalkalanmakİki denizin birbirine salınması, nizamsızlık, fitneKontrolsüz salma ve kütlelerin çarpışması; Kur'an'da geçer
مجرAnlamlıÇokluk, yoğunluk, ordu kalabalığıAskerin veya koyun sürüsünün aşırı yoğunlaşıp yayılmasıAğır ve kalabalık kütlenin hareketi; Kur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
رجمMerkezTaşlamak, tard etmek, zannetmekKütlevi bir nesneyle darbe vurup tamamen sistem dışına itmek ve delilsiz hüküm vermekHedef köktür; fiziki linçten ontolojik kovulmaya kadar uzanır
رميKomşuFırlatmak, atmakرمي hafif veya genel nesneleri menzile atmaktır; رجم ise taş gibi sert bir kütleyle yok edici darbe vurmayı gerektirirTaşlama şartı olmaksızın her türlü atışı kapsar
قذفKomşuŞiddetle fırlatmak, itham etmekقذف kütlenin fırlatılışındaki ani hıza ve sertliğe odaklanır; رجم ise sonucun eziciliğine ve dışlayıcılığına bakarAğır hakaret ve zinayla itham anlamında yoğunlaşır
طردKomşuUzaklaştırmak, kovmakطرد fiziksel bir nesne atmadan da sadece kovup uzaklaştırmayı anlatır; رجم ise fırlatılan kütle veya lanet vasıtasıyla kovarEylemin maddesiz uzaklaştırma yönünü ifade eder
قربZıtYaklaşmak, yakınlaştırmakقرب varlığı güvenli alana, rahmete ve merkeze çekmeyi ifade ederken; رجم taşlayarak kovmayı ve uzağa sürmeyi bildirirMekansal ve manevi yakınlığın karşıtıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaرجمTaşlama, kovma, zannetmeTaş atma, linç etme, ilahi rahmetten tard ve gayba taş atar gibi tahmin etme anlamlarını birleştirirKesin
Latincelapidare, expellere, conicereTaşlamak, kovmak, tahmin yürütmekLapidare fiziki taşlamayı, expellere tardı, conicere ise karanlığa tahmin fırlatmayı verir; tek sözcük tüm katmanları karşılamazGüçlü
İngilizceto stone, to banish, to surmiseTaşlamak, sürgün etmek, tahmin etmekTo stone fiziki eylemi, to banish ontolojik ve sosyal tardı, to surmise ise gayba taş atmayı karşılarGüçlü
Almancasteinigen, verstoßen, mutmaßenTaşlamak, dışlamak/kovmak, zannetmekSteinigen bedensel linçi, verstoßen sistemden tard edilmeyi, mutmaßen ise temelsiz tahmini verirGüçlü
Fransızcalapider, bannir, conjecturerTaşlamak, kovmak, varsaymakLapider kütleyle vurmayı, bannir ilahi lanetle dışlamayı, conjecturer dayanaksız zihni kurguyu ifade ederGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
لَأَرْجُمَنَّكَ / يَرْجُمُوكُمْ / لَنَرْجُمَنَّكُمْTaşlayarak linç etme, öldürme veya fiziksel eziyet tehdidiStatükocu müşrik toplumların ve zorba liderlerin tevhidi tebliğ eden elçilere ve inananlara yönelttiği yok etme tehdidi; Hûd 11:91, Meryem 19:46, Kehf 18:20, Şuarâ 26:116, Yâsîn 36:18, Duhân 44:20
رَجِيمٌ / الرَّجِيمِİlahi huzurdan kovulmuş, lanetlenmiş, tard edilmişİblis'in kibri sebebiyle melekût aleminden ve ilahi rahmetten ebediyen dışlanması, kovulması; Âl-i İmrân 3:36, Hicr 15:17, Hicr 15:34, Nahl 16:98, Sâd 38:77, Tekvîr 81:25
رَجْمًا بِالْغَيْبِZanna ve delilsiz tahmine dayanarak hüküm verme, karanlığa taş atmaBilgi sahibi olunmayan metafizik veya gaybi konularda tahmine dayalı iddialar üretilmesi; Kehf 18:22
رُجُومًا لِلشَّيَاطِينِSemadan kovan yakıcı ateş parçaları, göktaşları, şihablarGöğe yükselip kulak hırsızlığı yapmak isteyen şeytani güçleri engelleyen ve kovan yakıcı kozmik unsurlar; Mülk 67:5

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamŞeytanın ontolojik konumu ve gayb epistemolojisiİblis'in melekût makamından tard edilmesi (recim) ve gayb alanında delilsiz zan üretenlerin (racmen bi'l-gayb) epistemik sapmasıRahmetten ebedi tard ve sağlam bilgiye dayanmayan tahayyüllerin mahkumiyeti
FıkıhHad cezaları ve cinayet hukukuKur’an metninde zina cezası olarak recm lafzının bulunmaması, buna karşın sünnet ve fıkıh doktrininde muhsan zânî için recm cezasının meşruiyeti ve nesh tartışmalarıEvli kimsenin zina suçuna uygulanan ölüm cezası ıstılahı
TefsirKıssalardaki zorba kavimlerin dili ve istiâzePeygamberlerin karşılaştığı kaba linç tehdidi ile istiâzede yer alan «eş-Şeytânu'r-Racîm» terkibinin anlam katmanlarıToplumsal zorbalığın şiddet dili ve şeytanın ilahi alandan dışlanmışlığı
HadisKabir adabı ve ceza uygulamalarıKabirlere taş yığılıp tümsek yapılmaması yasağı ("لا تُرَجِّمُوا قَبْري") ve Hz. Peygamber dönemindeki recm tatbikatına dair rivayetlerKabir mimarisi yasağı ile meşru had infazı uygulamaları

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniOntolojik aidiyet ve rahmet alanıTard ve telinKutsal ve arınmış olan alandan kirliliği ve kibri şiddetle uzaklaştırmakŞeytanın ilahi meclisten sürülmesi, manevi ve ahlaki saflığın korunmasını sağlarKesin
İlmiEpistemoloji ve delil teorisiRacmen bi'l-gayb (Zanna taş atma)Kesin bilgiye dayanmayan boş iddiaları ve dayanaksız varsayımları reddetmekBilgi hiyerarşisinde zannın ve delilsiz spekülasyonun ilmi değerini sıfırlarKesin
SiyasiOtorite ve muhalefet ilişkisiKolektif linç ve ostrasizmEgemen zorba gücün, hakikati haykıran muhalifleri kaba şiddetle ezmesiStatükonun kendi düzenini korumak için elçileri taşlayarak tasfiye etme tehdididirGüçlü
İktisadiPiyasa ahlakı ve spekülasyonDelilsiz manipülasyon ve dışlamaPiyasadaki somut verilere dayanmayan asılsız söylentilerle haksız kazanç sağlamaİktisadi verileri zanna kurban eden manipülatif bilgi kirliliğini engellerMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerBalistik itme ve yerçekimsel çarpma dinamiğiBelirli bir kütlenin bir ivme ile başka bir kütleye çarptırılarak onun dengesinin bozulması veya göktaşlarının atmosferik sürtünmeyle tard edilmesiGüçlü
Beşeri bilimlerKolektif linç psikolojisi ve ostrasizm (toplumsal dışlama)Çoğunluğun yerleşik normları tehdit eden bireyi fiziksel ya da sembolik taşlama yoluyla toplumun dışına sürmesi ve yok etmesi süreciKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün anlam alanının yalnızca İslam ceza hukukundaki evlilerin zina cezası olan «recm» infazına indirgenmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKur’an’da recm; zorba kavimlerin hakikat elçilerini susturmak için başvurdukları ilkel kabile lincini, şeytanın melekût aleminden tardını ve zihnin delilsizce gayba taş atmasını kapsayan çok boyutlu bir tecrit ve darbe kavramıdır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKur’an kıssalarında peygamberlerin maruz kaldığı sosyolojik baskı ve linç tehditleri gözden kaçırılır; kök sadece cezai bir kavrama indirgenerek Kur’an’ın epistemik zan eleştirisi ıskalanır

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur’an’ın hakikat-bâtıl mücadelesindeki iki temel olguyu açıklığa kavuşturur: Bâtılın hakikate karşı kaba güç ve linçle (recm tehdidi) cevap vermesi, zihnin ise bilgi yerine temelsiz tahminlere (racmen bi'l-gayb) sığınmasıdır. Ayrıca her kıraatin başında sığınılan Şeytan'ın «racîm» niteliğini ontolojik temele oturtur.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hz. İbrahim, Hz. Nuh, Hz. Şuayb ve Ashab-ı Kehf kıssalarındaki tehdit sahnelerinde; istiâze ve şeytandan korunma bildiren ayetlerde (Hicr, Nahl, Sâd); gaybın sınırlarını çizen epistemolojik uyarılarda (Kehf).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Recm kavramının Kur’an’da müminlerin bir eylemi olarak değil, aksine daima inkârcı zorbaların müminlere karşı uyguladığı bir terör ve linç aracı olarak yer aldığını göstererek kavramın Kur’an içi kullanım bağlamını düzeltir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir kimseye veya nesneye taş ya da sert bir kütle fırlatarak darbe vurmak, ezmek, öldürmek veya mezar üstüne taş yığmak.
  • Soyut anlamBir varlığı bulunduğu meşruiyet dairesinden, rahmetten ve toplumsal alandan şiddetle dışlamak; zihinsel düzlemde ise delilsizce karanlığa taş atar gibi tahmin yürütmek.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin kendi bütünlüğünü bozan yabancı ya da düşman unsuru sınırların dışına fırlatıp atması (tard) ve bilgi sisteminin dayanaksız varsayımları mahkum etmesi.
  • LaTeX modeliR:(M×F)→(T∖S)∪{P∣ΔP=∅}
  • LaTeX açıklamasıModelde M kütlevi varlığı (taş, şihab, söz), F uygulanan fırlatma ve darbe kuvvetini, R recm operatörünü temsil eder. Bu operatörün çıktısı iki alanı üretir: İlki (T∖S) ifadesiyle temsil edilen, hedefin (T) meşru ve güvenli sistemden (S) sökülüp dışarı atılması (ontolojik ve sosyal tard/linçtir). İkincisi ise {P∣ΔP=∅} kümesiyle modellenen, hiçbir ontolojik veya epistemik delile (ΔP=∅) dayanmayan tahmin ve iddiaların (gayba taş atmanın) oluşturduğu boş hüküm sahasıdır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ر