رجو

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ر-ج-والصيغ: ١٤ · الجذور المجاورة: ٤١ · الآيات: ٢٧ · السور: ٢١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».حشركونحذروَتَرْجُونَتَرْجُونَتُرْجِيتلورجوتَرْجُولقيرحمأَرْجَائِهَاأسويومأَرْجِهْرضيبغييَرْجُونَأخوأجل

الجذرالصيغ ١٤الآيات ٢٧السور ٢١المجاورة ٤١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

رجو

ر - ج - و

جذر
  • الورود: ٢٨
  • الآيات: ٢٧
  • الصيغ: ١٤
  • المعاجم: ٧

Recv kuyunun çevresi demektir. Reca Kuyunun kenar duvarı, kuyunun çevresi demektir. “Reca” etmek bir şeyin çevresinde dolaşmak ümit etmek.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(٧)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Recv kuyunun çevresi demektir. Reca Kuyunun kenar duvarı, kuyunun çevresi demektir. “Reca” etmek bir şeyin çevresinde dolaşmak ümit etmek.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٩٤١
باب الجيم والراء و و ا ي ء معهما ج ر أ، ج أ ر، أ ج ر، ر ج أ، أ ر ج، ي ر ج، ج ر ي، ج ي ر، ج ر و، ج و ر، ر ج و، و ج ر، ر و ج مستعملات جزأ: فلان جَريء المقدم، وبه جُرأةٌ. جَراءةً، وهو جريءٌ، أي: جَسور وجرأته تجرئةً. وجمع الجريء: أجرثاء بهمزتين. جأر: جأرت البقرةُ جُؤاراً: رفعت صوتها. وجأر القومُ إلى الله جؤاراً وهو أن يعرفوا أصواتهم إلى الله متضرِّعين. أجر: الأجرُ: جزاءُ العمل.. أجر يأجُرُ،
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٨٣٠
ر ج و أرجـو من الله المغفرة‏.‏ ورجوت في ولدي الرشد‏.‏ وأتيته رجاء أن يحسن إليّ‏.‏ ورجوت زيداً وارتجيته ورجّيته وترجّيته ورجّيتني حتى ترجّيت كقولك منّيتتي حتـى تمنّيـت‏.‏ وأرجـت الحامل فهي مرجية‏:‏ أدنت فرجيَ ولادها‏.‏ وقطيفة أرجوان‏:‏ شديدة الحمرة‏.‏ قال الجعديّ‏:‏ ويوم كحاشية الأرجوا - ن من وقع أزرق كالكوبك حدته قنـاة ردينيـة مثقفة صدقـة الأكعـب ومن المجاز‏:‏ استعمال الرجاء في معنى الخوف
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٬٦٧٧
: ( و ( *!الرَّجاءُ ) ؛ بالمدِّ : ( ضِدُّ اليَأْسِ ) . قال الَّراغبُ : هو ظنٌّ يَقْتضِي حُصُول ما فيه مَسَرَّة . وقالَ الحرالِيّ : هو تَرَقّبُ الانْتِفاعِ بما تقدَّمَ له سَبَب مَّا . وقالَ غيرُهُ : هو لُغَةُ الأمَلِ ، وعُرْفاً تَعَلّق القَلْب بحُصُولِ مَحْبُوبٍ مُسْتَقْبلاً ، كذا عَبَّر ابنُ الكَمالِ . وقالَ شيْخُنا : هو الطَّمَعُ في مُمْكِنِ الحُصُولِ ، أَي بخلافِ التَّمنِّي فإنَّه يكونُ في
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٬١٥١
رَجَوْتُهُ 1 رَجَوْتُهُ ذ , aor. أَرْجُوهُ, (S, Msb,) inf. n. رَجْوٌ, (S, M, K,) or رُجُوٌّ, (Msb,) and رَجَآءٌ, (S, K, TA, &c., [in the CK erroneously written with the short ا i. e., without the meddeh and ء,]) or the latter is a simple subst., (Msb,) and رَجَاوَةٌ (S, K) and رَجَاةٌ, or رَجَآءَةٌ, (accord. to different copies of the K,) or both, (CK,) and مَرْجَاةٌ; (K;) and ↓ رَجَّيْتُهُ, (S,)
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٦٩
رَجَا رَجَا U ( n. ac. رَجْو 1 , رَجَاة [ 4tA ] , مَرْجَاة [ 17tA ] , رَجَآء [ 22A ] ), a. Hoped for, expected. b. Hoped in, placed his confidence in. c. Feared.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٠٬٥٩٥
رجو رَجَا - يَرْجُو - مَرْجُو رَجَا - يَرْجُوْ + كائن + شيئاً: ضد " أرْجَأَ- يُرْجِئُ ": يقدم فعلاً يأمل ويتمنى ويرجو تحقيقه ونفعه على آخر: يقدم بالاهتمام شيئاً أو امراً على آخر، وذلك لأنه يُغَلِّب الظن بحصول المسرة أو النفع منه، وأنه ممكن الوقوع، فيضعه في الترتيب من حيث الأهمية للعمل أو النظر قبل آخر مَرْجُو: اسم مفعول من " رَجَا - يَرْجوْ
لا توجد ترجمة تركية بعدرابط المدخل

رجو رَجَا - يَرْجُو - مَرْجُو رَجَا - يَرْجُوْ + كائن + شيئاً: ضد " أرْجَأَ- يُرْجِئُ ": يقدم فعلاً يأمل ويتمنى ويرجو تحقيقه ونفعه على آخر: يقدم بالاهتمام شيئاً أو امراً على آخر، وذلك لأنه يُغَلِّب الظن بحصول المسرة أو النفع منه، وأنه ممكن الوقوع، فيضعه في الترتيب من حيث الأهمية للعمل أو النظر قبل آخر مَرْجُو: اسم مفعول من " رَجَا - يَرْجوْ ": مُفَضِّل ويوجد أمل منه وفيه واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " التمني والشعور بالرجاء والأمل في حصول أمر"، وهي طَمِعَ - يَطْمَعُ، مَنَا - يَمْنُو (مَنا - يَمني) (المتعدي)، أَمَلَ - يَأْمَلُ، عَسَى - يَعْسُو، رَجا - يَرْجوْ، عَلَّ - يَعِلُّ يفرق لفظاً: رَجَا - يَرْجُوْ + كائن + شيئاً:ضد " أرْجَأَ- يُرْجِئُ ": يقدم فعلاً يأمل ويتمنى ويرجو تحقيقه ونفعه على آخر رَجأَ - يَرْجَأُ + الكائن أو الأمر: يتنحى جانياً ويتأخر ويفسح المجال ليتقدم غيره

رجا - يرجو - يرجون وترجون من الله﴿ولا تهنوا في ابتغاء القوم إن تكونوا تألمون فإنهم يألمون كما تألمون وترجون من الله ما لا يرجون وكان الله عليما حكيما(104)﴾ النساء يرجون تجارة ﴿إن الذين يتلون كتاب الله وأقاموا الصلاة وأنفقوا مما رزقناهم سرا وعلانية يرجون تجارة لن تبور(29)﴾ فاطر يرجو رحمة ﴿إن الذين آمنوا والذين هاجروا وجاهدوا في سبيل الله أولئك يرجون رحمة الله والله غفور رحيم(218)﴾ البقرة ﴿وإما تعرضن عنهم ابتغاء رحمة من ربك ترجوها فقل لهم قولا ميسورا(28)﴾ الإسراء ﴿أولئك الذين يدعون يبتغون إلى ربهم الوسيلة أيهم أقرب ويرجون رحمته ويخافون عذابه إن عذاب ربك كان محذورا(57)﴾ الإسراء ﴿وما كنت ترجوا أن يلقى إليك الكتاب إلا رحمة من ربك فلا تكونن ظهيرا للكافرين(86)﴾ القصص ﴿أمن هو قانت آناء الليل ساجدا وقائما يحذر الآخرة ويرجو رحمة ربه قل هل يستوي الذين يعلمون والذين لا يعلمون إنما يتذكر أولوا الألباب(9)﴾ الزمر من كان يرجو لقاء الله ﴿قل إنما أنا بشر مثلكم يوحى إلي أنما إلهكم إله واحد فمن كان يرجوا لقاء ربه فليعمل عملا صالحا ولا يشرك بعبادة ربه أحدا (110)﴾ الكهف ﴿من كان يرجو لقاء الله فإن أجل الله لآت وهو السميع العليم(5)﴾ العنكبوت يرجوا الله واليوم الآخر ﴿لقد كان لكم في رسول الله أسوة حسنة لمن كان يرجو الله واليوم الآخر وذكر الله كثيرا(21)﴾ الأحزاب ﴿لقد كان لكم فيهم أسوة حسنة لمن كان يرجوا الله واليوم الآخر ومن يتول فإن الله هو الغني الحميد(6)﴾ الممتحنة ﴿وإلى مدين أخاهم شعيبا فقال ياقوم اعبدوا الله وارجوا اليوم الآخر ولا تعثوا في الأرض مفسدين(36)﴾ العنكبوت لا يرجون أيام الله ﴿قل للذين آمنوا يغفروا للذين لا يرجون أيام الله ليجزي قوما بما كانوا يكسبون (14)﴾ الجاثية الذين لا يرجون لقاءنا ﴿وإذا تتلى عليهم آياتنا بينات قال الذين لا يرجون لقاءنا ائت بقرآن غير هذا أو بدله قل ما يكون لي أن أبدله من تلقاء نفسي إن أتبع إلا ما يوحى إلي إني أخاف إن عصيت ربي عذاب يوم عظيم(15)﴾ يونس ﴿وقال الذين لا يرجون لقاءنا لولا أنزل علينا الملائكة أو نرى ربنا لقد استكبروا في أنفسهم وعتوا عتوا كبيرا(21)﴾ الفرقان الذين لا يرجون لقاءنا ﴿إن الذين لا يرجون لقاءنا ورضوا بالحياة الدنيا واطمأنوا بها والذين هم عن آياتنا غافلون(7)﴾ يونس ﴿ولو يعجل الله للناس الشر استعجالهم بالخير لقضي إليهم أجلهم فنذر الذين لا يرجون لقاءنا في طغيانهم يعمهون (11)﴾ يونس لا يرجون نشورا ولا حسابا ﴿ولقد أتوا على القرية التي أمطرت مطر السوء أفلم يكونوا يرونها بل كانوا لا يرجون نشورا(40)﴾ الفرقان ﴿إنهم كانوا لا يرجون حسابا (27)﴾ النبأ ﴿ما لكم لا ترجون لله وقارا (13)﴾ نوح لا يرجون نكاحا ﴿والقواعد من النساء اللاتي لا يرجون نكاحا فليس عليهن جناح أن يضعن ثيابهن غير متبرجات بزينة وأن يستعففن خير لهن والله سميع عليم(60)﴾ النور مرجوا ﴿قالوا ياصالح قد كنت فينا مرجوا قبل هذا أتنهانا أن نعبد ما يعبد آباؤنا وإننا لفي شك مما تدعونا إليه مريب(62)﴾ هود مختار الصحاح ● [رجا] ر ج ا: أرْجَيْتُ الأمر أخرته يهمز ويلين وقرئ ﴿وآخرون مرجون لأمر الله﴾ و ﴿أرجه وأخاه﴾ فإذا وصفت به قلت رجل مُرْجٍ وقوم مُرْجِيَةٌ فإذا نسبت إليه قلت رجل مُرْجِيٌّ بالتشديد كما سبق في ر ج أ و الرَّجَاءُ من الأمل ممدود يقال رَجَاهُ من باب عدا و رَجَاءً و رَجَاوَةً أيضا و تَرَجَّاهُ و ارتَجَاهُ و رَجَّاهُ تَرْجِيَةً كله بمعنى وقد يكون الرَّجْوُ و الرَّجَاءُ بمعنى الخوف قال الله تعالى ﴿ما لكم لا ترجون لله وقارا﴾ أي لا تخافون عظمة الله تعالى وقال أبو ذؤيب إذا لسعته النحل لم يرج لسعها أي لم يخف ولم يبال و الرَّجَا مقصور ناحية البئر وحافتاها وكل ناحية رجا وهما رجوان والجمع أرجاءٌ قال الله تعالى ﴿والملك على أرجائها﴾ و الأرْجُوَانُ صبغ أحمر شديد الحمرة قال أبو عبيد هو الذي يقال له النشاستج قال والبهرمان دونه وقيل إن الأرجوان معرب وهو بالفارسية أرغوان وهو شجر له نور أحمر أحسن ما يكون وكل لون يشبهه فهو أرجوان الراغب رجا - رجا البئر والسماء وغيرهما: جانبها، والجمع أرجاء، قال تعالى: }والملك على أرجائها﴿[الحاقة/17]، والرجاء ظن يقتضي حصول ما فيه مسرة، وقوله تعالى:﴾ما لكم لا ترجون لله وقارا{ [نوح/13]، قيل: ما لكم لا تخافون (انظر: مجاز القرآن 2/271)، وأنشد: - 182 - إذا لسعته النحل لم يرج لسعها *** وحالفها في بيت نوب عوامل (البيت لأبي ذؤيب الهذليين 1/143؛ ومجاز القرآن 1/275؛ وتفسير القرطبي 8/311؛ وتفسير الطبري 11/56) ووجه ذلك أن الرجاء والخوف يتلازمان، قال تعالى: }وترجون من الله ما لا يرجون﴿[النساء/104]،﴾وآخرون مرجون لأمر الله{ [التوبة/106]، وأرجت الناقة: دنا نتاجها، وحقيقته: جعلت لصاحبها رجاء في نفسها بقرب نتاجها. والأرجوان: لون أحمر يفرح تفريح الرجاء. ملخص اللسان 1. الرَّجَاءُ من الأَمَلِ: نَقِيضُ اليَأْسِ، مَمْدودٌ. رَجاهُ يَرْجوهُ رَجْواً ورَجاءً ورَجاوَةً ومَرْجاةً ورَجاةً، 2. ذكر الرجاء بمعنى التَّوَقُّعِ والأَمَل. ورَجِيَهُ ورَجَاهُ وارْتَجاه وتَرَجَّاه بمَعْنىً 3. والرَّجْوُ المُبالاة، يقال: ما أَرْجُو أَي ما أُبالِي. 4. وقد يكون الرَّجْوُ والرَّجاءُ بمعنى الخَوْف. ابن سيده: والرَّجاءُ الخَوْف. وفي التنزيل العزيز: ما لَكُم لا تَرْجُونَ لله وَقاراً. وقال ثعلب: قال الفراء الرَّجاءُ في معنى الخَوْفِ لا يكون إِلا مع الجَحْدِ، تقول: ما رَجَوْتُكَ أَي ما خِفْتُك، ولا تقول رَجَوْتُك في معنى خِفْتُك ؛ 5. وقال الذينَ لا يَرْجونَ لِقاءنا؛ أَي لا يَخْشَوْنَ لقاءنا، 6. وأَرْجاها: جعَل لها رَجاً. 7. وأَرْجَى الأَمْرَ: أَخَّرَه، لغة في أَرْجأَهُ. ابن السكيت: أَرْجَأْتُ الأَمْرَ وأَرْجَيْته إذا أَخَّرْتَهُ، يُهْمز ولا يهمز، وقد قرئ: وآخَرُونَ مُرْجَوْنَ لأَمْرِ الله، وقرئ: مُرْجَؤُونَ، وقرئ: أَرْجِهْ وأَخاه، وأَرْجِئةُ وأَخاه؛ 8. وأَرْجَى الصيدَ: لم يُصِبْ منه شيئاً كأَرْجأَهُ. 9. وهذا كله واويُّ لوجود ر ج و ملفوظاً به مُبَرْهَناً عليه وعدمِ ر ج ي على هذه الصفة. 10. سُمُّوا م

الصيغ(١٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤١ (الإجمالي: ١٦٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. لقي

    الآيات المشتركة: ٧ · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır

  2. أسو

    الآيات المشتركة: ٢ · Örnek

  3. كون

    الآيات المشتركة: ١٣ · Kevn, tepe demektir

  4. بغي

    الآيات المشتركة: ٤ · Buğa boğa demektir

  5. حذر

    الآيات المشتركة: ٢ · Hızr (ha, zal) : Savaşta kullanılan savunma aleti, zırh gibi

  6. أخر

    الآيات المشتركة: ٥ · Uhur ense demektir

  7. أخو

    الآيات المشتركة: ٣ · Hayvanları bağladıkları ipin iki ucuna konmuş kazıklardan…

  8. جنح

    الآيات المشتركة: ٢ · Kanat demektir

  9. يوم

    الآيات المشتركة: ٦ · “Yemm” durgun akan su demektir

  10. رحم

    الآيات المشتركة: ٥ · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir

  11. حشر

    الآيات المشتركة: ٢ · Haşr : Bir araya toplanıp hareketli halde bulunan küçük…

  12. أجل

    الآيات المشتركة: ٢ · İcl havuz demektir

الآيات التي ورد فيها(٢٧)

  1. إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَةَ اللَّهِ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ

    Umarlar

  2. وَلَا تَهِنُوا فِي ابْتِغَاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَكُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَمَا تَأْلَمُونَ وَتَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ مَا لَا يَرْجُونَ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا

    Umarlar

  3. إِنَّ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا وَرَضُوا بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاطْمَأَنُّوا بِهَا وَالَّذِينَ هُمْ عَنْ آيَاتِنَا غَافِلُونَ

    Umarlar

  4. وَلَوْ يُعَجِّلُ اللَّهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ فَنَذَرُ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ

    Umarlar

  5. وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ قَالَ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هَذَا أَوْ بَدِّلْهُ قُلْ …

    Umarlar

  6. وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ …

    Umarlar

  7. وَقَالَ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلَائِكَةُ أَوْ نَرَى رَبَّنَا لَقَدِ اسْتَكْبَرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْا عُتُوًّا كَبِيرًا

    Umarlar

  8. وَلَقَدْ أَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِي أُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِ أَفَلَمْ يَكُونُوا يَرَوْنَهَا بَلْ كَانُوا لَا يَرْجُونَ نُشُورًا

    Umarlar

  9. إِنَّ الَّذِينَ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلَانِيَةً يَرْجُونَ تِجَارَةً لَنْ تَبُورَ

    Umarlar

  10. قُلْ لِلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ أَيَّامَ اللَّهِ لِيَجْزِيَ قَوْمًا بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ

    Umarlar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökرجو
YapıÜçlü
Özel DurumNakıs (üçüncü harfi illetli) ve mehmûz رجأ ile anlam geçişli
Bağlamsal Yakın Köklerأمل, طمع, خوف
Zıt Kökيأس
Çekirdek Özet 1Bir şeyin kenarı, sınırı, kuyunun ağız ve çevre hattı
Çekirdek Özet 2Bir sınır veya eşikte durarak geleceğe yönelik ihtimam, çekinme veya arzuyla bekleme
Çekirdek Özet 3Kesinleşmemiş bir sonuca karşı kayıtsız kalmayıp hesaba katarak yöneliş belirleme
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca pasif ve duygusal temenni anlamında ummak sanıp ihtimam, çekinme ve tehir boyutunu yok saymak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
رجSarsılma, eşiğin titreşmesi, kararsızlık ve dalgalanma hali; رجج, رجف, رجع ve رجم köklerinde görülen hareketوÇekirdekteki sarsıntı ve kararsızlığı zamansal veya mekânsal bir sınıra doğru uzatarak o kenarda bir amaca bağlanıp bekleme haline dönüştürür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başı; baş, ilk, üstZihinsel yönelişi, dikkatin bir hedefe kilitlenmesini ve başlangıç iradesini temsil eder.
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaBir yükü veya gayeyi belirli bir mesafe boyunca taşıma ve hedefe doğru hareket ettirme dinamiğidir.
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaTaşınan zihinsel dikkatin ve niyetin nihai bir eşiğe veya sonuca sıkıca raptedilmesidir.
رجوZihnin bir gaye doğrultusunda harekete geçip kendisini gelecekteki bir sınıra veya eşiğe bağlamasıBireyin bir sınır kenarında durup sonucun gerçekleşmesi adına dikkat, ihtimam ve beklentiyle tutunması hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir nesnenin, özellikle kuyunun ve vadinin kenarı, uç noktası ve sınır hattıdır (رجا البئر). Buradan hareketle o sınırda durup aşağıya veya öteye bakarak bekleme durumunu ifade eder.
Cahiliye şiiri kullanımıEbû Züeyb el-Hüzelî beytinde arının sokmasından çekinmeme, ona aldırış etmeme ve sakınmama anlamında kullanmıştır: إذا لسعته النحل لم يرج لسعها / وخالفها في بيت نوب عوامل
Erken Arapça kullanımKlasik kullanımda hem arzulanan bir şeye kavuşmayı umma hem de gelecekteki tehlikeden çekinip aldırış etme (مبالاة) ile bir işi kenara koyup erteleme (إرجاء) anlamlarında yer almıştır.

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, Dīvânü’l-Hüzeliyyîn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde رجو ve onunla iç içe geçmiş olan رجأ kök matrisi, sınırda durma, kenara çekilme, eşikte bekleme ve bu beklemeden doğan dikkat, endişe veya umut duygusunu taşır. Klasik İbranicede doğrudan ses denkliği gösteren bazı köklerde titreme, sarsılma ve bu sarsıntıyla birlikte bir olayın akıbetini gözetleme çağrışımı mevcuttur. Süryanice ve diğer Doğu Sami dillerinde de sınır hattında durarak bir hükmün ertelenmesi veya bir sonucun vuku bulmasını bekleme anlam alanı takip edilebilmektedir. Arapça bu kökte somut olarak kuyu kenarını ve nesnelerin uç sınırlarını (أرجاء) korumuş, bu fiziksel kenarda bulunma durumunu insanın zihnen ve amelen bir akıbet karşısında lakayt kalmayıp onu hesaba katarak beklemesi (رجاء) ve bir hükmü askıya alarak kenara koyması (إرجاء) yönünde geliştirmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Payne Smith Compendious Syriac Dictionary, Brown-Driver-Briggs, Lisānü’l-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönKuyu kenarından (رجا) zihni bir sınıra bağlamaya geçişFiziksel kenarda durma hali, bilinmeyenin sınırında ihtimamla bekleme ve erteleme haline dönüşmüştür.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKenarda bekleme ve sarsıntılı eşik haliİbranice ve Süryanicedeki bekleme, tehir etme ve çekinme kökleriyle semantik akrabalık taşır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiBelirgin fark tespit edilmediSami ailesi dışında güvenilir ve doğrulanabilir doğrudan bir soydaş tespit edilememiştir.Veri bulunamadı

المصدر Brown-Driver-Briggs, Lisānü’l-ʿArab, Maqāyīsü’l-Luğa.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
رجوAnlamlıKenar, sınır, umut ve ihtimamla beklemeBir sınırda durarak arzu veya çekinmeyle akıbeti gözetleme, ertelemeHedef köktür, Kur'an'da geçer.
روجAnlamlıTedavül, hareketlilik ve yayılmaMalın veya sözün piyasada revaç bulması, dönüp dolaşmasıHedef kökle ortak hareket ve akış bağı vardır, Kur'an'da geçmez.
جروAnlamlıYavru, küçük meyve ve atılganlıkCanlının küçüğü veya bir işe cesaretle yönelip akmaÇekirdeğin filizlenme yönünü taşır, Kur'an'da geçmez.
جورAnlamlıDoğru yoldan sapma ve haddi aşmaOrta çizgiyi bırakıp kenara kayma, zulüm ve meyilKenara yönelme bakımından hedef kökle semantik temas taşır, Kur'an'da geçer.
ورجKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilim mühmeldir.
وجرAnlamlıİlaç içirme, mızrak saplama ve korkuBoğaza zorla bir şey akıtma ve içte oluşan korkuÇekinme ve korku anlamı hedef kökün havf boyutuyla benzeşir, Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
رجوMerkezGeleceğe dönük ihtimamlı beklentiSebeplerine sarılarak hem arzu hem de sorumluluk bilinciyle eşikte bekleme halidir.Kenar, umut, korku ve erteleme ekseninde dengeli yöneliş.
أملKomşuUzak vadeli arzu ve tasavvurأمل kökünde daha çok zihinsel kurgu ve uzak geleceğe ait temenni ağırlıktadır; ameli hazırlık şart değildir.Genellikle vehim ve uzun vadeli emellerle bağdaşır.
طمعKomşuDoğrudan bir menfaate iştah duymaطمع kökünde nesneye dönük güçlü bir arzu ve elde etme isteği ön plandadır; çekinme veya saygı unsuru taşımaz.Somut bir kazancı hırsla arzulama hali.
خوفKomşuTehlikeden sakınma ve ürpermeخوف yalnızca zarardan kaçınmayı hedeflerken, رجو bu sakınmayı saygı ve akıbeti hesaba katma biçiminde içerir.Zarar ihtimaline karşı duyulan doğrudan tedirginlik.
يأسZıtBağlantının tamamen kopması ve kesilmeBeklentinin, ihtimamın ve sonuca dair tüm arayışın kesin olarak sona ermesidir.Gelecekten ve neticeden el çekme, ümitsizlik hali.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaرجوKenar, ihtimamlı beklenti, ertelemeBir sınırda durarak arzu, çekinme veya tehir ile sonucu gözetlemeKesin
LatinceSperare, expectareUmmak, gözlemek, beklemekGeleceğe bakma yönünü karşılar; kökün kuyu kenarı ve korku/ihtimam boyutunu dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceHope, expect, deferUmmak, hesaba katmak, ertelemekHope arzu yönünü, expect hesaba katmayı, defer ise erteleme türevini karşılar; tek kelimede birleşmez.Güçlü
AlmancaHoffen, erwarten, aufschiebenUmmak, beklemek, sonraya bırakmakErwarten zihinsel beklentiyi ve hesaba katmayı karşılar fakat ontolojik sınır imgesini vermez.Güçlü
FransızcaEspérer, s'attendre à, différerUmmak, beklemek, tehir etmekGelecekteki bir olasılığı dikkate alma ve bekleme halini aktarır; fiziksel kenar anlamı eksiktir.Güçlü

المصدر Lewis & Short Latin Dictionary, Oxford English Dictionary, Lane’s Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يَرْجُونَ / تَرْجُونَRahmet ve mükâfatı amelle ummaİman, hicret ve cihat edenlerin Allah’ın rahmetini aktif bir yönelişle beklemesi; Bakara 2:218, Nisâ 4:104.
لَا يَرْجُونَAhirete inanmama, hesaba katmama ve umursamamaYeniden dirilişi, hesap gününü ve Allah’a kavuşmayı ciddiye almayanların hali; Yûnus 10:11, Furkân 25:40, Nebe 78:27.
لَا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقَارًاKorkmama, saygı ve ihtimam göstermemeAllah’ın büyüklüğünden çekinmeme, O’na gereken saygıyı ve dikkati göstermeme; Nûh 71:13.
أَرْجِهْ / تُرْجِيSonraya bırakma, erteleme ve askıya almaHz. Mûsâ’nın durumunun tehir edilmesi veya eşler arasındaki nöbetin ertelenmesi; A‘râf 7:111, Şuarâ 26:36, Ahzâb 33:51.
مُرْجَوْنَHükmü ertelenenler, askıda tutulanlarHaklarındaki nihai ilahi karar henüz açıklanmayıp ertelenen kimseler; Tevbe 9:106.
أَرْجَائِهَاMekânın kenarları, uç sınırlarıGöğün yarılıp meleklerin onun sınır boylarında durması tasviri; Hâkka 69:17.
مَرْجُوًّاKendisinden hayır beklenen, ümit bağlananBir toplumun geleceğine dair olumlu beklenti beslediği şahsiyet; Hûd 11:62.

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİman-amel ilişkisi ve mürciye fırkasıBüyük günah işleyenin durumunu erteleme (ircâ) ile havf ve recâ dengesi tartışılmıştır.Ameli imandan sonraya bırakma veya ilahi affı aktif sorumlulukla bekleme.
FıkıhHükümlerin tehir edilmesi ve mükellefiyetBorcun veya davanın ertelenmesi, bir fiilin neticesinin askıya alınması halleri incelenir.Hukuki kararın veya hakkın infazını bir süre için kenara koyup bekletme.
TefsirAhirete kavuşma ve ilahi heybeti hesaba katmaKökün umut ile korku/saygı arasındaki çift kutuplu yapısı ayet bağlamlarında çözümlenir.Ahireti umursama, Allah’ın azabından sakınma ve rahmetini amelle arama.
HadisKul ile Rab arasındaki niyet bağıKulun Allah hakkındaki zannı, recâ kapısının genişliği ve son nefeste recânın galebesi.Yeis duygusunu kırıp kulun yönünü sürekli açık tutan bilinçli güven hali.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKul ile yaratıcı arasındaki ontolojik bağHavf ile dengelenmiş aktif recâYeisi engelleyip amele süreklilik kazandırmaKul, akıbetin sınırında durarak hem ilahi azaptan çekinir hem de rahmeti arayarak amel üretir.Kesin
İlmiBilgi teorisi ve yöntemHipotezin tahkik edilmek üzere askıya alınmasıKesinleşmemiş veriyi hemen reddetmeyip tehir etmeBir önermenin doğruluğu veya yanlışlığı kesinleşene kadar onu kenarda tutup incelemeyi sürdürme.Güçlü
SiyasiHüküm ve kriz yönetimiKararın ertelenmesi ve tahkikat alanı açmaToplumsal gerilimi zamana yayarak suhuletle çözmeAni yargılamadan kaçınıp tarafların durumunu bir süre kenara alarak netleşmeyi bekleme siyaseti.Güçlü
İktisadiYatırım ve gelecek tasarrufuRisk yönetimi ve getiri beklentisiSermayeyi atıl bırakmayıp gelecekteki faydayı gözeterek bağlamaÇabaya dayalı bir yatırım yaparak sonucun bereketini ihtiyat ve öngörüyle bekleme disiplini.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSınır değer koşulu ve beklenen değer (boundary condition / expected value)Bir sistemin sınır hatlarında tanımlanan değerler (أرجاء) ve olasılık dağılımında gerçekleşmesi öngörülen nihai sonucun matematiksel olarak gözetilmesiyle tam örtüşür.Güçlü
Beşeri bilimlerBeklenti teorisi ve ertelenmiş tatmin (deferred gratification)Bireyin anlık haz yerine gelecekteki daha yüksek bir amacı hesaba katarak bugünkü davranışını şekillendirmesi ve nihai yargıyı sabırla beklemesi sürecidir.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca hiçbir sorumluluk ve eylem gerektirmeyen pasif bir temenni veya kuru bir iyimserlik derekesine indirilmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKök; fiziksel kenarı (sınırı), gelecekteki hesabı ciddiye alıp çekinmeyi (ihtimam/korku), amel ederek rahmeti arzulamayı ve gerektiğinde hükmü kenara alıp ertelemeyi kuşatan dinamik bir eşik bilincidir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataRecâyı amelsiz kuru bir umuda indirgemek, Kur'an'da inkârcılar için kullanılan "Allah'a kavuşmayı hesaba katmazlar/umursamazlar" uyarısını anlamsızlaştırır; ayrıca ircâ kavramını ilahi adaletten kopuk bir sorumsuzluk zeminine kaydırır.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın gayb ve ahiret karşısındaki temel zihinsel ve pratik tavrını belirler; hesaba katma, ciddiye alma ve amelle bekleme bilincini inşa eder.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Ahiret sorumluluğunu reddeden inkârcıların psikolojisini anlatan ayetlerde, müminlerin cihat ve hicretle rahmeti aradıkları pasajlarda ve hükmün ertelendiği kıssalarda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Umudun eylemsiz bir duygu olduğu zannını yıkar; dinin ciddiye alınmamasını (لا يرجون) tanımlayarak saygı, çekinme ve beklentinin aynı kökte birleştiğini gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamKuyunun veya nesnenin kenarı, çeperi, uç sınır hattı.
  • Soyut anlamBir sınır veya eşik boyunda durarak gelecekteki sonuca dikkat, ihtimam, çekinme veya arzu ile yönelip bekleme hali.
  • Sistematik karşılıkKesinleşmemiş bir akıbet karşısında lakayt kalmayıp bugünkü eylemleri o sınır değerin hesabına bağlama ve hükmü gerekirse tehir etme mekanizması.
  • LaTeX modeliE=f(B,A,T)
  • LaTeX açıklaması

Modelde E, geleceğe dönük aktif beklenti ve ihtimam halini temsil eder. Bu durum üç temel bileşenin fonksiyonudur: B sistemin sınır veya eşik değerini, A bu sınıra dönük aktif amel ve yönelişi, T ise hükmün veya sonucun tehir edilip zamana yayılan gözetim sürecini simgeler. Kökün içerdiği kenar, amelli umut ve erteleme dinamikleri tek bir yapıda modellenmiştir.

النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ر