عطو

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ع-ط-والصيغ: ١٢ · الجذور المجاورة: ٤٠ · الآيات: ١٢ · السور: ١١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».جزيأُعْطُواسخطلمزفَتَعَاطَىيُعْطِيكَغيرعطويُعْطُواكديحسبعَطَاؤُنَاجذذعَطَاءُمسكسعدصغر

الجذرالصيغ ١٢الآيات ١٢السور ١١المجاورة ٤٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

عطو

ع - ط - و

جذر
  • الورود: ١٤
  • الآيات: ١٢
  • الصيغ: ١٢
  • المعاجم: ٨

Bölüşmede birisine düşen pay demektir. Yahut bölenin kişilere verdiği parçalara denir. “A’ta” mastar olarak “almak”, “ita” mastar olarak “vermek”, “eta” mastar olarak “gelmek”, “ita” mastar olarak “vermek” demektir. “”İ’ta”, karşılıksız vermek, “ita” ise daha çok karşılığında vermektir. Kişinin çıkarına veriyorsan “i’ta”, çıkar olsun olmasın “ita” kullanılır. Sülasisi elinde tutmaktır. İfal babına geçince elinde olanı vermek anlamına gelir. Yani kendisine ait olanı başkasına vermektir. ءتي kökünden ifal babına geçince ise vermektir. Ama kendine ait olup olmama konusu yoktur.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(٨)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Bölüşmede birisine düşen pay demektir. Yahut bölenin kişilere verdiği parçalara denir. “A’ta” mastar olarak “almak”, “ita” mastar olarak “vermek”, “eta” mastar olarak “gelmek”, “ita” mastar olarak “vermek” demektir. “”İ’ta”, karşılıksız vermek, “ita” ise daha çok karşılığında vermektir. Kişinin çıkarına veriyorsan “i’ta”, çıkar olsun olmasın “ita” kullanılır.

Sülasisi elinde tutmaktır. İfal babına geçince elinde olanı vermek anlamına gelir. Yani kendisine ait olanı başkasına vermektir. ءتي kökünden ifal babına geçince ise vermektir. Ama kendine ait olup olmama konusu yoktur.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٩٢٢
باب العين والطّاء وواي معهما ع ط و، ط و ع، ع ي ط، ي ط ع مستعملات عطو: العَطاء: اسمٌ لما يُعْطَى، وإذا سمّيت الشيء بالعطاء من الذّهب والفضّة قلت: أَعْطِيَة، وأَعْطِيَات: جمع الجمع. والعَطْوُ: التّناوُلُ باليدِ. قال امرؤ القيس: وتَعْطو برَخْصٍ غيرِ شَثْنٍ كأنَّه أساريعُ ظَبْيٍ أو مَساويكُ إسْحِلِ والظّبيُ العاطي: الرافع يديه إلى الشّجرة ليتناول منه الورق. قال: تحكُّ بقَـرنَـيْهـا بـريرَ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬٢٦٠
(باب العين والطاء وما يثلثهما) (عطف) العين والطاء والفاء أصلٌ واحدٌ صحيح يدلُّ على انثناء وعِياجٍ. يقال: عَطَفْتُ الشّيء، إذا أمَلْتَه. وانعَطَف، إذا انعاج. ومصدر عطف العُطُوف. وتعطّفَ بالرَّحمة تعطُّفاً. وعَطَف الله تعالى فلاناً على فلانٍ عَطْفاً. والرَّجُل يَعْطِف الوِسادةَ: يثنيها، عطفاً، إذا ارتفَقَ بها. قال لبيد: ومَجُودٍ من صُبابات الكَرَى *** عاطِفِ النُّمرُقِ صَدْقِ المُبْتَذَلْ([1])
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٦٠٧
ع ط و تحك بقرنيها برير أراكة وتعطو بظلفيها إذا الغصن طالها وهو يعاطيه الكأس ويتعاطونها‏.‏ وفلان يتعاطى ما لا ينبغي له‏.‏ ‏"‏ فتعاطى فعقر ‏"‏ وعاطى الصبيّ أهله إذا عمل لهم وناول ما أرادوا‏.‏ ومن المستعار‏:‏ أعطى بيده إذا انقاد‏.‏ وقوس عطوي‏:‏ مواتية سهلة‏.‏ قال ذو الرمة‏:‏ له نبعة عطوى كأن رنينها بألوى تعاطته الأكف المواسح الألوى‏:‏ الوتر‏.‏ وفلان جزيل العطية‏.‏ وإياك وأعطيات الملوك‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٬١٩٢
: ( و ( *!العَطْوُ : التَّنَاوُلُ ) . ) يقالُ : *!عَطا الشيءَ وإليه *!عَطْواً : تَناوَلَه . *!وعَطا بيَدِهِ إلى الإناءِ : تَنَاوَلَه قَبْل أن يُوضَعَ على الأرضِ . ( و ) العَطْوُ : ( رَفْعُ الرَّأْسِ واليَدَينِ ) لتَناوُلِ شيءٍ . ( وظَبْيٌ *!عُطُوٌّ ، مُثَلَّثَةً ) ، وكذا جَدْيٌ عُطُوٌّ ، عن كُراعٍ ولم يَذْكُر فيهما إلاَّ الفَتْح . قالَ ابنُ سِيدَه : كأَنَّه وَصَفَهُما بالمصْدَرِ . ( و )
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٢٬٥٢٦
عَطَا 1 عَطَا ذ , [aor. يَعْطُو,] inf. n. عَطْوٌ: see 6, first quarter, in five places. ― -b2- [Hence] one says طَوِيلٌ لَا تَعْطُوهُ الأَيَادِى [High, so that the hands will not reach it]. (TA.) ― -b3- And عَطْوٌ signifies also The act of raising the head and the hands (K, TA) to take a thing. (TA.) See also an ex. in a verse cited voce أَنْ, p. 106, first col. [And see عَطْوٌ, and عَاطٍ.] -A2-
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬١٥٨
عَطَا عَطَا U ( n. ac. عَطْو 1 ) a. [ acc. or Ila ], Took; received; accepted. b. [ acc. & Ila ], Raised towards. عَطَّوَ عَطَّوَ II , a. Served, worked for; ministered to. b. Urged on, hurried, stimulated. عَاْطَوَ عَاْطَوَ III , a. Gave to, presented with; offered. b. Served. أَعْطَوَ أَعْطَوَ IV , a. see III (a) . b. Was docile; obeyed. تَعَطَّوَ تَعَطَّوَ V , a. Asked,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٣٬٣٤٦
عطو عَطَا – يَعْطُو - عَطَاء - أَعْطَى – يُعْطِي - تَعَاطى – يَتَعَاطَى الجمعة, 11 شباط/فبراير 2011 16:13 عَطَا – يَعْطُوْ + الكائن + شيئاً: يتناوله ويقبضه بيده ويحوزه ويملكه عَطَاء: على وزن " فـَعال" اسم فعل مبالغة من " عَطَا – يَعْطُو ": التناول والحيازة والملك: التملك وانتقال ملكية الشيء إلى الكائن، من كائن أو مصدر آخر أَعْطى – يُعْطي: على وزن" أفعل " من " عَطَا –
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٠ (الإجمالي: ٦٣)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. كدي

    الآيات المشتركة: ١ · Yumuşak toprağın altındaki sert bitkiye elverişli olmayan…

  2. جذذ

    الآيات المشتركة: ١ · Bir şeyin gelişigüzel parçası

  3. حظر

    الآيات المشتركة: ١ · Hazir dikenli çalı demektir

  4. سعد

    الآيات المشتركة: ١ · Saad dirsekten ele kadar olan kısımdır (ön kol)

  5. سخط

    الآيات المشتركة: ١ · Sekete çöküntü demektir

  6. لمز

    الآيات المشتركة: ١ · Remz özel işaret demektir

  7. رضي

    الآيات المشتركة: ٢ · Radiy : Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt

  8. عقر

    الآيات المشتركة: ١ · “Akv” derinin zedelenmesinden oluşmuş yaradır

  9. دوم

    الآيات المشتركة: ١ · Devam : Kışın yaprak dökmeyen ağaç, katran ağacı demektir

  10. حسب

    الآيات المشتركة: ٢ · Hisbe okun nişangah kısmına denir

  11. جزي

    الآيات المشتركة: ٢ · Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden…

  12. صغر

    الآيات المشتركة: ١ · Küçük

الآيات التي ورد فيها(١٢)

  1. قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى

    Bağışladı

  2. فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى

    Bağışladı

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökعطو
YapıÜçlü (nakıs / vavî)
Özel DurumSon harfi illetli (vav/yâ dönüşümü)
Bağlamsal Yakın Köklerاتي, وهب, منن, بذل
Zıt Kökمنع
Çekirdek Özet 1Boynunu ve elini uzatarak bir nesneye erişmek, elden ele uzatıp teslim etmek
Çekirdek Özet 2Bir varlığa fıtrî veya lütuf kabilinden payını doğrudan eline ulaştırma, cömertçe verme
Çekirdek Özet 3Bir hakkı veya lütfu tasarruf yetkisiyle birlikte muhatabın zimmetine geçiren devir işlemi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir nesne transferi sayıp el uzatma, erişim ve mülkiyet devri boyutunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
عطGerilme, uzanma, bükülerek bir yöne yönelme ve esneme hareketi; nitekim عطف kökünde bir yöne eğilip bükülme, عطل kökünde ise uzayıp boş kalma veya süsten arınarak geride kalma anlamı bulunur.وİlletli üçüncü harfin katılmasıyla gerilip uzanma hareketi, bir nesneye erişmek üzere elin veya boynun fiziksel olarak uzatılması ve o nesnenin tutulup başkasına aktarılması (elden ele verme) yönünde özelleşmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
عGöz; görme, bilme, kaynakAlgılama, hedefe yönelme, görünen ve bilinen bir kaynağa odaklanma.
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaHedef nesneyi çevreleme, sınırlandırma, kavrama alanına alma.
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaİki unsuru birbirine raptetme, aktarım bağını kurma, nesneyi alıcıya ekleme.
عطوHedefe odaklanarak uzanma ve kavranan nesneyi alıcıya bağlayarak teslim etmeGözün gördüğü hedefe doğru uzanıp nesneyi yakalama ve onu başka bir ele raptederek ulaştırma hareketinin tamamını ifade eder.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamCeylanın ağaçtaki yapraklara erişmek için ön ayakları ve boynuyla yukarıya doğru gerilip uzanması; insanın bir şeyi almak veya uzatmak için elini ileri doğru sürmesi.
Cahiliye şiiri kullanımıİmruülkays bir beytinde kadının misvak kullanırken uzattığı parmaklarını tasvir eder: وتَعْطو برَخْصٍ غيرِ شَثْنٍ كأنّه / أساريعُ ظبيٍ أو مساويك إسحِلِ (Yumuşak, pürüzsüz parmaklarıyla misvakı tutup uzatır; parmakları sanki ceylan yavrusunun ayakları veya ishil ağacının çubukları gibidir).
Erken Arapça kullanımBir kimsenin haksız yere boyunu aşan bir cürete yeltenmesi hakkında kullanılan عاطٍ بغَيْرِ أنْوَاط darbımeseli; ayrıca kadehin elden ele dolaştırılması için kullanılan المعاطاة tabiri.

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn ve Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde عطو kökü, özellikle Güney-Batı Sami sahasında ve Arapçada fiziksel bir nesneye doğru boyun veya el uzatma, elden ele aktarma ve bağışlama anlam ekseninde kristalleşmiştir. Kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan bu kök harfleriyle birebir fonetik eşleşme sınırlı olmakla birlikte, nesneyi uzatma, yöneltme ve teslim etme işlevi genellikle kökteş morfolojik varyantlar ve genişleyen semantik çekirdekler üzerinden görülür. Arapçada kökün yalın hali olan عطا / يعطو formu doğrudan "uzanmak, eliyle almak" anlamını korurken, if‘âl kalıbına geçişle birlikte "kendi tasarrufundaki bir şeyi başkasının eline teslim etmek" manası asli halini almıştır. Diğer Sami dillerinde verme eylemi için daha ziyade نتن / נתן veya يهب kökleri kullanılırken, Arapça elden ele verme ve uzanma nüansını عطو kökünde müstakil bir kavramsal alana dönüştürmüştür.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane's Lexicon.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönعطا / يعطو → أعطى / إعطاءYalın fiilde ceylanın yaprağa uzanması gibi "uzanıp alma", if‘âl kalıbında ise "uzatıp başkasına teslim etme, hibe etme" yönünde semantik genişleme.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiArapça-Güney Sami ortak kullanım alanıUzanma, bedensel yönelme ve devretme anlamlarının Arapçada kurumsallaşmış hibe ve bağış kavramına evrilmesi.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin ötesinde kanıtlanmış doğrudan bir köken akrabalığı tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
عطوAnlamlıUzanmak, elden ele vermekBoynunu ve elini uzatarak nesneyi devretmek, bağışta bulunmak.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
عوطAnlamlıGebe kalmamak, kısır kalmakDişi hayvanın döllenmeyip uzun süre yavru tutmaması; kısırlaşma.Kur'an'da geçmez.
طعوKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıSözlüklerde bu dizilimde müstakil bir kök kaydedilmemiştir.Kur'an'da geçmez; mühmel.
طوعAnlamlıBoyun eğmek, itaat etmek, uymakBir emre veya yönlendirmeye direnç göstermeksizin kendi isteğiyle tabi olmak.Kur'an'da geçer; zıt kutupta bir kabulleniş bağı taşır.
وعطKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıBu fonetik dizilim klasik leksikografide terk edilmiştir.Kur'an'da geçmez; mühmel.
وطعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıBu dizilimde klasik lügatlerde kayıtlı bir kök bulunmamaktadır.Kur'an'da geçmez; mühmel.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
عطوMerkezİntikal ettirme, mülk devriEl uzatarak, tasarruf hakkını devrederek ve doğrudan teslim ederek verme.Alıcının eline doğrudan ulaştırılan ve mülkiyetine geçirilen bağış.
اتيKomşuUlaştırma, getirmeNesneyi veya hükmü alıcıya getirmek; alıcının konumuna intikal ettirmek.اتي kökünde getirme ve intikal ön plandadır; mülk devri veya uzanma şartı aranmaz.
وهبKomşuKarşılıksız ihsanHiçbir karşılık, talep veya hak ediş olmaksızın sırf lütufla hibe etmek.وهب kökünde bağışlayanın mutlak cömertliği esastır; fiziksel uzatma şartı bulunmaz.
مننKomşuAğır yük yükleyen lütufBüyük bir nimet vererek muhatabı minnet altında bırakmak veya pay kesmek.Nimeti başa kakma tehlikesi barındıran veya tartıyla verilen büyük ihsan.
بذلKomşuHarcama, sunmaElindekini esirgemeden, cömertçe ortaya koyup harcamak.Elindekini sakınmadan terk etme eylemidir; doğrudan teslim şart değildir.
منعZıtAlıkoyma, engellemeNesnenin veya hakkın muhataba ulaşmasına engel olmak, vermemek.عطو kökünün zıddıdır; erişimi kesip nesneyi elde tutmayı ifade eder.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaعطوEl uzatıp vermek, hibe etmekFiziksel olarak uzanıp alma ve if‘âl ile mülkiyeti başkasına devretme eylemi.Kesin
LatinceDare, tribuere, praebereVermek, tahsis etmek, sunmakDare genel vermeyi karşılarken, tribuere pay olarak tahsis etmeyi karşılar; fiziksel uzanma nüansını tam yansıtmaz.Güçlü
İngilizceTo give, to bestow, to hand overVermek, bahşetmek, elden teslim etmekTo hand over elden teslimi ve uzatmayı iyi karşılar; to bestow ise ilahi lütuf boyutunu içerir.Güçlü
AlmancaGeben, überreichen, schenkenVermek, elden sunmak, hediye etmekÜberreichen fiziksel uzatıp teslim etmeyi karşılarken, schenken karşılıksız verme boyutunu taşır.Güçlü
FransızcaDonner, octroyer, tendreVermek, bağışlamak, uzatmakTendre fiili el uzatma eylemini, octroyer ise yetki veya lütufla bağışlama yönünü karşılar.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
عَطَاءً / عَطَاؤُنَاKesintisiz ilahi lütuf, tükenmez ihsanCennet ehline ve dünyada insanlara verilen ilahi bağışlar bağlamında (Hûd 11:108, İsrâ 17:20, Sâd 38:39, Nebe 78:36).
أَعْطَىFıtrî donanım ve yaratılış kemali bahşetmeYaratıcının her varlığa kendi hilkatini ve yapısını tam olarak vermesi bağlamında (Tâhâ 20:50).
أَعْطَى / وَأَعْطَىMalî infak, cömertlik ve esirgeme karşıtlığıİnsanın elindeki serveti arınmak amacıyla muhtaca devretmesi veya cimrilik edip azıcık verip kesmesi bağlamında (Leyl 92:5, Necm 53:34).
يُعْطَوْا / أُعْطُواZekat ve ganimetten pay almaToplumsal paylaştırmada münafıkların pay alma beklentisi bağlamında (Tevbe 9:58).
يُعْطُوا (عَن يَدٍ)Boyun eğerek cizye ödeme, teslim olmaOtoriteye itaat göstergesi olarak vergiyi bizzat elden teslim etme bağlamında (Tevbe 9:29).
أَعْطَيْنَاكَMutlak üstünlük ve bereket (Kevser) bahşetmeHz. Peygamber’e tükenmez hayrın ve şerefin müstakilen mülk kılınması bağlamında (Kevser 108:1).
فَتَعَاطَىHaddini aşarak cüretle bir işe girişmeSemûd kavminden devenin ayaklarını kesmeye yeltenen kişinin kibirle uzanıp suçu işlemesi bağlamında (Kamer 54:29).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHüsün ve kubuh, lütuf ve adalet meselesiAllah'ın kuluna verdiği nimetlerin hak ediş (istihkak) mi yoksa sırf fazl ve lütuf (atâ) mu olduğu tartışması.Karşılıksız, kesintiye uğramayan ve ilahi iradeye bağlı mutlak bağış.
FıkıhHibe, atıyye ve cizye ahkamıMülkiyetin ivazsız devri (atıyyetü’l-merîz), teslim-tesellüm şartı ve cizyenin elden verilmesi meselesi.Bir malın veya hakkın kabz ile birlikte kesin olarak mülkiyete geçirilmesi.
TefsirKevser ve Tâhâ 50. ayetin tefsiriأعطى fiilinin آتى fiilinden farkı; her varlığa fıtratının tam verilmesi ve peygambere verilen tükenmez mülk.Varlığın özüne yerleştirilen veya geri alınmamacasına zimmete bağlanan bağış.
HadisZekat, sadaka ve fazilet rivayetleriVeren elin alan elden üstün olması (el-yedü'l-ulyâ) ve Allah'ın dilediğine hesapsız atâsı.Elden ele teslimiyet, infakta cömertlik ve esirgemeden sunma erdemi.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniYaratılış ve hidayet nizamıFıtrat ve lütufVarlığa kapasitesini kazandırmaAllah'ın her mevcuda varlık formunu ve gayesini bahşetmesi (Tâhâ 20:50).Kesin
İlmiBilgi ve kabiliyet intikaliDonanım aktarımıPotansiyeli kuvveden fiile çıkarmaİnsana öğrenme araçlarının ve kavrayış yeteneğinin doğrudan emanet edilmesi.Güçlü
SiyasiHukuki egemenlik ve vatandaşlıkTabi oluş ve cizyeOtoriteye sadakati tescil etmeBireyin veya tebaanın nizama boyun eğdiğini elden ödeme yaparak göstermesi (Tevbe 9:29).Kesin
İktisadiGelir adaleti ve refah dağılımıHibe, zekat ve kamu payıSermayenin tabana yayılmasıServetin hak sahiplerine doğrudan ulaştırılarak zimmetlerine geçirilmesi.Kesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoğrudan transfer fonksiyonu ve enerji aktarımı (T:A→B)Bir kaynaktan çıkan girdinin, aracı bir faz kaybı olmaksızın doğrudan hedef alıcıya aktarılması ve sistem durumunun kalıcı olarak değişmesi.Güçlü
Beşeri bilimlerMülkiyet devri ve tasarruf hakkının intikaliBir hak veya nesne üzerindeki hakimiyetin, rıza ve fiilî teslim ile bir özneden diğer özneye eksiksiz geçişi.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiعطو kökünü yalnızca maddi sadaka veya sıradan bir nesne alışverişi seviyesine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKök; fıtratın verilmesinden (Tâhâ 20:50), egemenliğin tanınmasına (Tevbe 9:29), haddi aşan bir cüretle hamle yapmaya (Kamer 54:29) kadar uzanan geniş bir eylem ve tasarruf alanını kapsar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİlahi atânın yalnızca ahiret mükâfatı sanılması veya cizye ayetindeki "an yedin" ifadesinin ruhsuz bir vergiye indirgenerek itaat ve teslimiyet boyutunun yitirilmesi.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın varoluşsal sermayesini (fıtrat) ve ilahi inayetin geri alınmaz karakterini ifade eden anahtar bir kavramdır; mülkiyet ve lütuf ilişkisinin kurucu kelimesidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılışın hikmetini anlatan ayetlerde (Tâhâ 20:50), infak ve arınma psikolojisini işleyen surelerde (Leyl 92:5) ve ilahi lütfun büyüklüğünü bildiren nüzul ortamında (Kevser 108:1).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Vermenin sadece bir nesneyi fırlatıp atmak değil; uzanarak, muhatabı muhatap kabul edip elden teslim ederek bir mülkiyet bağı kurmak olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBoynunu veya elini yukarıya/ileriye doğru gererek bir şeye erişmek; kavranan nesneyi elden ele diğer tarafa uzatıp teslim etmek.
  • Soyut anlamBir lütfu, hakkı veya ontolojik donanımı, muhatabın tasarrufuna ve zimmetine kalıcı olarak devretmek.
  • Sistematik karşılıkKaynaktan çıkan potansiyelin eksilme veya engelleme olmaksızın hedefe tam intikal ettiği mülkiyet ve inayet transferi.
  • LaTeX modeliA→ τ B  ⟹  ΔMB=+P,ΔMA=−P
  • LaTeX açıklamasıFormülde A verici kaynağı, B alıcı muhatabı temsil eder. τ el uzatma ve teslim (itâ/atâ) operatörüdür. Bu yönelimli aktarım gerçekleştiğinde muhatabın zimmetindeki mülkiyet ve tasarruf payı (MB), devredilen pay (P) oranında kalıcı olarak artarken, kaynak (A) bu payı kendi tasarrufundan çıkararak muhataba bahşetmiş olur. İlahî atâ bağlamında ise kaynakta bir eksilme olmaksızın B muhatabı tam bir donanım (P) elde eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ع