قرن

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ق-ر-نالصيغ: ١٦ · الجذور المجاورة: ٤٢ · الآيات: ٣٤ · السور: ٢٠؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».خلوصفدقَرْنٍمُقَرَّنِينَنشأرأيقَرِينُهُقرنقَرْنًاهلكمشيقبلالْقَرِينُالْقُرُونِأولفسدقيضالْقَرْنَيْنِجرمأخر

الجذرالصيغ ١٦الآيات ٣٤السور ٢٠المجاورة ٤٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

قرن

ق - ر - ن

جذر
  • الورود: ٣٦
  • الآيات: ٣٤
  • الصيغ: ١٦
  • المعاجم: ١٣

“Kevarir” kristal, “karun” mücevherci demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

“Kevarir” kristal, “karun” mücevherci demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٤٬٠١٠
القاف والراء والنون معهما ق ر ن، ن ق ر، ر ن ق، ر ق ن، ق ن ر مستعملات قرن: قَرْنُ الثور معروف، وموضعه من رأس الإنسان قَرنٌ أيضاً، ولكل رأسٍ والقَرْن في السن: اللذة. والقَرنُ: الأمة. وقَرنٌ بعد قَرنٍ، ويقال: عمر كل قَرنٍ ستون سنة. والقَرنُ: عفلة الشاة والبقرة، وهو شيء تراه قد خرج من ثغرها. والقَرنُ: جبل صغير منفرد. والقَرنان: ما يبنى على رأس البئر من حجر أو طين، توضع عليهما النعامة، وهي خشبة يدور
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٬٢٥٩
القَرْنُ للثَور وغيره. والقَرْنُ: الخُصلةُ من الشَعر. ويقال: للمرأة قَرنانِ، أي ضفيرتان. والقَرْنُ: جُبَيلٌ صغير منفرد. والقَرنُ: حَلْبَةٌ من عَرَقٍ، والجمع القُرونُ. وأنشد الأصمعي: تُضَمَّرُ بالأصائِلِ كـلِّ يومٍ تُسَنُّ على سنابكها القُرونُ يقال: حلبنا الفرسَ قَرْناً أو قَرْنَيْنِ، أي عرّقناه. والقَرْنُ: ثمانون سنة، ويقال ثلاثون سنة. والقَرْنُ: مِثلك في السِنّ. تقول: هو على قَرْني، أي على
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ١٩٬٢٦٧
ق ر ن قرن ، قنر ، رقن ، رنق ، نقر : مستعملة . قرن : أبو داود عن ابن شُميل قال : أهل الحجاز يسمُّون القارورة القَرَّان ، الراء شديدة . وأهل اليمامة يسمُّونها الحُنْجورة . الحَرّاني عن ابن السكّيت ، قال : القَرْن : الجُبيلِ الصغير . والقَرْن : قَرْن الشاة والبقر وغيرهما . والقَرْن من الناس . قال الله جلّ وعزَّ : ( أَلَمْ يَرَوْاْ كَمْ أَهْلَكْنَا مِن قَبْلِهِم مِّن قَرْنٍ ) ( الأنعام : 6 ) . قال
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٨٬٥١٥
(باب القاف والراء وما يثلثهما) (قرس) القاف والراء والسين أصلٌ صحيح يدلُّ على برد. من ذلك القَرْس: البَرد. وقَرِس الإنسانُ قَرَساً، إذا لم يستطع أن يعمل بيديه من شِدّة البَرد. قال أبو زُبَيد: وقد تصَلَّيت حَرَّ حربِهِمُ *** كما تَصَلّى المقرورُ من قَرسِ يقال أقرسَه البرد. ومما ليس من هذا الباب القُرَاسِية: الجملُ الضَّخم. (قرش) القاف والراء والشين أصلٌ صحيح يدلُّ على الجمع والتجمُّع. فالقَرْش:
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٠٧٣
- الاقتران كالازدواج في كونه اجتماع شيئين، أو أشياء في معنى من المعاني. قال تعالى: ﴿أو جاء معه الملائكة مقترنين﴾ [الزخرف/53]. يقال: قرنت البعير بالبعير:جمعت بينهما، ويسمى الحبل الذي يشد به قرنا، وقرنته على التكثير قال: ﴿وآخرين مقرنين في الأصفاد﴾ [ص/38] وفلان قرن فلان في الولادة، وقرينه وقرنه في الجلادة (قال الأصمعي: هو قرنه في السن، بالفتح، وهو قرنه، بالكسر، إذا كان مثله في الشجاعة والشدة. اللسان
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٢٬١٢٨
ق ر ن هو قرنه في السن وقرنه في الحرب القرن بالفتح‏:‏ مثلك في السن وبالكسر‏:‏ مثلك في الشجاعة وهم أقرانه وهو قرينه في العلم والتجارة وغيرهما وهم أقرانه وقرناؤه وهي قرينتها وهنّ قرائنها وقرن الشيء بالشيء فاقترن به وقرن بينهما يقرن ويقرن وقرن بين الحجّ والعمرة قراناً وجاء فلان قارناً وقارنته وتقارنوا واقترنوا وجاؤا مقترنين وأعطاه بعيرين في قرنٍ وفي قران وهو حبل يقرنان به وناولني قراناً وقرناً أقرن
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣بلا ترجمةالحروف: ٢٨٬٧٨١
القَرْنُ للثَّوْر وغيره: الرَّوْقُ، والجمع قُرون، لا يكسَّر على غير ذلك، وموضعه من رأْس الإنسان قَرْنٌ أَيضاً، وجمعه قُرون. وكَبْشٌ أَقْرَنُ: كبير القَرْنَين، وكذلك التيس، والأُنثى قَرْناء؛ والقَرَنُ مصدر. كبش أَقْرَنُ بَيِّنُ القَرَن. ورُمْح مَقْرُون: سِنانُه من قَرْن؛ وذلك أَنهم ربما جعلوا أَسِنَّةَ رماحهم من قُرُون الظباء والبقر الوحشي؛ قال الكميت: وكنَّا إذا جَبَّارُ قومٍ أَرادنا بكَيْدٍ،
لا توجد ترجمة تركية بعدرابط المدخل

القَرْنُ للثَّوْر وغيره: الرَّوْقُ، والجمع قُرون، لا يكسَّر على غير ذلك، وموضعه من رأْس الإنسان قَرْنٌ أَيضاً، وجمعه قُرون. وكَبْشٌ أَقْرَنُ: كبير القَرْنَين، وكذلك التيس، والأُنثى قَرْناء؛ والقَرَنُ مصدر. كبش أَقْرَنُ بَيِّنُ القَرَن. ورُمْح مَقْرُون: سِنانُه من قَرْن؛ وذلك أَنهم ربما جعلوا أَسِنَّةَ رماحهم من قُرُون الظباء والبقر الوحشي؛ قال الكميت: وكنَّا إذا جَبَّارُ قومٍ أَرادنا بكَيْدٍ، حَمَلْناه على قَرْنِ أَعْفَرا وقوله: ورامِحٍ قد رَفَعْتُ هادِيَهُ من فوقِ رُمْحٍ، فظَلَّ مَقْرُونا فسره بما قدمناه. والقَرْنُ: الذُّؤابة، وخص بعضهم به ذُؤابة المرأَة وضفيرتها، والجمع قُرون. وقَرْنا الجَرادةِ: شَعرتانِ في رأْسها. وقَرْنُ الرجلِ: حَدُّ رأْسه وجانِبهُ. وقَرْنُ الأَكمة: رأْسها. وقَرْنُ الجبل: أَعلاه، وجمعها قِرانٌ؛ أَنشد سيبويه: ومِعْزىً هَدِياً تَعْلُو قِرانَ الأَرضِ سُودانا (* قوله: هَدِيا؛ هكذا في الأصل، ولعله خفف هَدِياً مراعاة لوزن الشعر). وفي حديث قَيْلة: فأَصابتْ ظُبَتُه طائفةً من قُرونِ رأْسِيَهْ أَي بعضَ نواحي رأْسي. وحَيَّةٌ قَرْناءُ: لها لحمتان في رأْسها كأَنهما قَرْنانِ، وأكثر ذلك في الأَفاعي. الأَصمعي: القَرْناء الحية لأَن لها قرناً؛ قال ذو الرمة يصف الصائد وقُتْرتَه: يُبايِتُه فيها أَحَمُّ، كأَنه إباضُ قَلُوصٍ أَسْلَمَتْها حِبالُها وقَرْناءُ يَدْعُو باسْمِها، وهو مُظْلِمٌ، له صَوْتُها: إرْنانُها وزَمالُها يقول: يُبيِّنُ لهذا الصائد صَوْتُها أَنها أَفْعَى، ويُبَيِّنُ له مَشْيُها وهو زَمَالها أَنها أَفعى، وهو مظلم يعني الصائد أَنه في ظلمة القُتْرَة؛ وذكر في ترجمة عرزل للأَعشى: تَحْكِي له القَرْناءُ، في عِرْزَالِها، أُمَّ الرَّحَى تَجْرِي على ثِفالِها قال: أَراد بالقَرْناء الحية. والقَرْنانِ: مَنارَتانِ تبنيان على رأْس البئر توضع عليهما الخشبة التي يدور عليها المِحْوَرُ، وتُعَلَّق منها البَكَرةُ، وقيل: هما مِيلانِ على فم البئر تعلق بهما البكرة، وإنما يسميان بذلك إذا كانا من حجارة، فإذا كانا من خشب فهما دِعامتانِ. وقَرْنا البئرِ: هما ما بُنِيَ فعُرِّض فيجعل عليه الخَشَبُ تعلق البكرة منه؛ قال الراجز: تَبَيَّنِ القَرْنَيْنِ، فانْظُرْ ما هما، أَمَدَراً أَم حَجَراً تَراهُما؟ وفي حديث أَبي أَيوب: فوجده الرسولُ يغتسل بين القَرْنَيْنِ؛ هما قَرْنا البئر المبنيان على جانبيها، فإن كانتا من خشب فهما زُرْنُوقان. والقَرْنُ أَيضاً: البَكَرَةُ، والجمع أَقْرُنٌ وقُرُونٌ. وقَرْنُ الفلاة: أَوّلها. وقَرْنُ الشمس: أَوّلها عند طلوع الشمس وأَعلاها، وقيل: أوّل شعاعها، وقيل: ناحيتها. وفي الحديث حديث الشمس: تَطْلُع بين قَرْنَيْ شَيْطانٍ، فإذا طَلَعَتْ قارَنَها، فإذا ارْتَفَعَتْ فارقها؛ ونهي النبي، صلى الله عليه وسلم، عن الصلاة في هذا الوقت، وقيل: قَرْنا الشيطان ناحيتا رأْسه، وقيل: قَرْناه جَمْعاهُ اللذان يُغْريهما بإضلال البشر. ويقال: إن الأَشِعَّةَ (* قوله «ويقال إن الأشعة إلخ» كذا بالأصل ونسخة من التهذيب، والذي في التكملة بعد قوله تشرف عليهم: هي قرنا الشيطان) .التي تَتَقَضَّبُ عند طلوع الشمس ويُتَراءَى للعيون أَنها تُشْرِف عليهم؛ ومنه قوله: فَصَبَّحَتْ، والشمسُ لم تُقَضِّبِ، عَيْناً بغَضْيانَ ثَجُوجِ العُنْبُب قيل: إن الشيطان وقَرْنَيْه يُدْحَرُونَ عن مَقامهم مُرَاعِين طلوعَ الشمس ليلة القَدر، فلذلك تَطْلُع الشمسُ لا شُعاعَ لها، وذلك بَيِّنٌ في حديث أُبيّ بن كعب وذكره آيةَ ليلة القدر، وقيل: القَرْنُ القُوَّة أي حين تَطْلُع يتحرّك الشيطان ويتسلط فيكون كالمُعِينِ لها، وقيل: بين قَرْنَيْه أي أُمَّتَيْه الأَوّلين والآخرين، وكل هذا تمثيل لمن يسجد للشمس عند طلوعها، فكأَنَّ الشيطان سَوَّل له ذلك، فإذا سجد لها كان كأَن الشيطان مُقْتَرِنٌ بها. وذو القَرْنَيْنِ الموصوفُ في التنزيل: لقب لإسْكَنْدَرَ الرُّوميّ، سمي بذلك لأَنه قَبَضَ على قُرون الشمس، وقيل: سمي به لأَنه دعا قومه إلى العبادة فَقَرَنُوه أَي ضربوه على قَرْنَيْ رأْسه، وقيل: لأَنه كانت له ضَفيرتان، وقيل: لأَنه بلغ قُطْرَي الأَرض مشرقها ومغربها، وقوله، صلى الله عليه وسلم، لعلي، عليه السلام: إن لك بيتاً في الجنة وإنك لذو قَرْنَيْها؛ قيل في تفسيره: ذو قَرْنَي الجنة أَي طرفيها؛ قال أَبو عبيد: ولا أَحسبه أَراد هذا، ولكنه أَراد بقوله ذو قرنيها أَي ذو قرني الأُمة، فأَضمر الأُمة وإن لم يتقدم ذكرها، كما قال تعالى: حتى تَوارتْ بالحجاب؛ أَراد الشمس ولا ذكر لها. وقوله تعالى: ولو يُؤَاخِذُ اللهُ الناسَ بما كسَبُوا ما تَرَكَ على ظَهْرِها من دابةٍ؛ وكقول حاتم: أَماوِيَّ، ما يُغْني الثَّراءُ عن الفَتَى، إذا حَشْرَجَتْ يوماً، وضاق بها الصَّدْرُ يعني النفْسَ ، ولم يذكرها. قال أَبو عبيد: وأَنا أَختار هذا التفسير الأَخير على الأَول لحديث يروى عن علي، رضي الله عنه، وذلك أَنه ذكر ذا القَرْنَيْنِ فقال: دعا قومه إلى عبادة الله فضربوه على قَرْنَيه ضربتين وفيكم مِثْلُه؛ فنُرَى أَنه أَراد نَفْسه، يعني أَدعو إلى الحق حتى يُضرب رأْسي ضربتين يكون فيهما قتلي، لأَنه ضُرِبَ على رأْسه ضربتين: إحداهما يوم الخَنْدَقِ، والأُخرى ضربة ابن مُلْجَمٍ. وذو القرنين: هو الإسكندرُ، سمي بذلك لأَنه ملك الشرق والغرب، وقيل: لأَنه كان في رأْسه شِبْهُ قَرْنَين، وقيل: رأَى في النوم أَنه أَخَذَ بقَرْنَيِ الشمسِ. وروي عن أَحمد بن يحيى أَنه قال في قوله، عليه السلام: إنك لذو قَرْنَيْها؛ يعني جَبَليها، وهما الحسن والحسين؛ وأَنشد: أَثوْرَ ما أَصِيدُكم أَم ثورَيْنْ، أَم هذه الجَمّاءَ ذاتَ القَرْنَيْنْ قال: قَرْناها ههنا قَرْناها، وكانا قد شَدَنا، فإذا آذاها شيء دَفَعا عنها. وقال المبرد في قوله الجماء ذات القرنين، قال: كان قرناها صغيرين فشبهها بالجَمّاءِ، وقيل في قوله: إنك ذو قَرْنَيْها؛ أي إنك ذو قَرنَيْ أُمَّتي كما أَن ذا القرنين الذي ذكره الله في القرآن كان ذا قَرْنيْ أُمَّته التي كان فيهم. وقال، صلى الله عليه وسلم: ما أَدري ذو القرنين أَنبيّاً كان أَم لا. وذو القَرْنينِ: المُنْذِرُ الأَكبرُ بنُ ماءٍ السماء جَدُّ النُّعمان بن المنذر، قيل له ذلك لأَنه كانت له ذؤابتان يَضْفِرُهما في قَرْنيْ رأْسه فيُرْسِلُهما، وليس هو الموصوف في التنزيل، وبه فسر ابن دريد قول امرئ القيس: أَشَذَّ نَشاصَ ذي القَرْنينِ، حتى توَلَّى عارِضُ المَلِكِ الهُمامِ وقَرْنُ القوم: سيدُهم. ويقال: للرجل قَرْنانِ أَي ضفيرتان؛ وقال الأَسَدِيُّ: كَذَبْتُم، وبيتِ اللهِ، لا تَنْكِحونها بَنِي شابَ قَرْناها تُصَرُّ وتُحْلَبُ أَراد يا بني التي شابَ قَرْناها، فأَضمره. وقَرْنُ الكلإِ: أَنفه الذي لم يوطأْ، وقيل: خيره، وقيل: آخره. وأَصاب قَرْنَ الكلإ إذا أَصاب مالاً وافراً. والقَرْنُ: حَلْبَة من عَرَق. يقال: حَلَبنا الفرسَ قَرْناً أَو قَرْنينِ أي عَرَّقناه. والقَرْنُ: الدُّفعة من العَرَق. يقال: عَصَرْنا الفرسَ قَرْناً أو قَرْنين، والجمع قُرون؛ قال زهير: تُضَمَّرُ بالأَصائِل كلَّ يوْمٍ، تُسَنُّ على سَنابِكِها القُرُونُ وكذلك عَدَا الفرسُ قَرْناً أَو قرنين. أَبو عمرو: القُرونُ العَرَقُ. قال الأَزهري: كأَنه جمع قَرْن. والقَرُونُ: الذي يَعْرَقُ سريعاً، وقيل

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٬٥٤٦
* ق ر ن * * القَرْنُ * للثور وغيره والقرن أيضا الخصلة من الشعر ويقال للرجل قرنان أي صفيرتان وذو القرنين لقب إسكندر الرومي و * القَرْنُ * ثمانون سنة وقيل ثلاثون سنة و * القَرْنُ * مثلك في السن تقول هو على قرني أي على سني و * القَرْنُ * في الناس أهل زمان واحد قال الشاعر % إذا ذهب القرن الذي أنت فيهم % ‏وخلفت في قرن فأنت غريب % والقَرْنُ قرن الهودَ والقَرْنُ جانب الرأس وقيل منه سمي ذو القرنين لأنه
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٣٤٬٨٤٠
القَرْنُ : الرَّوْقُ من الحَيَوانِ . ( و أَيْضاً : ( موضِعُهُ من رَأْسِ الإِنْسانِ ) وهو حَدُّ الَّرأْسِ وجانِبُه ؛ ( أَو الجانِبُ الأَعْلَى من الَّرأْسِ ، ج قُرون ، لا يُكَسَّرُ على غيرِ ذلِكَ ؛ ومنه أَخَذَه بقُرُون رأْسِه . ( والقَرْنُ : ( الذُّؤَابَةُ عامَّة ومنه الرُّوم ذات القُرُون لطُولِ ذَوائِبِهم . ( أَو ذُؤَابَةُ المرْأَةِ وضَفِيرتُها خاصَّة والجَمْعُ قُرُونٌ . ( والقَرْنُ : (
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٬٣٨٧
قَرَنَ شَيْئًا بِشَىْءٍ 1 قَرَنَ شَيْئًا بِشَىْءٍ ذ He connected, coupled, or conjoined, a thing with a thing. (S.) قَارَنَهُ 3 قَارَنَهُ ذ , (S,) inf. n. قِرَانٌ, (S, K,) and مُقَارَنَةٌ, (K,) He associated with him; became his companion. (S, K.) أَقْرَنَ 4 أَقْرَنَ ذ He gave of a thing two by two. (A 'Obeyd in T, in art. بد, voce أَبَدَّ.) See أَبَدَّ. ― -b2- أَقْرَنَ الشَّىْءَ, (Msb,) or
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٬٥٥٩
قَرَنَ قَرَنَ I , U ( n. ac. قَرْن 1 ) a. [ acc. & Bi ], Joined, united to, coupled with. b. Harnessed, yoked together ( two animals ). c. U ( n. ac. قِرَاْن 23 ) [ Bain ], Performed simultaneously ( two actions ); combined ( two qualities ); ate together ( two sorts of fruit ). قَرِنَ قَرِنَ A ( n. ac. قَرَن 4 ), a. Had the eye-brows joined. قَرَّنَ قَرَّنَ II , a. Joined, united,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٧٦٬٥٠٦
قرن قَرَنَ - يَقْرِنُ - قَرْن - قَرْنَيْن - ذيْ القَرْنَيْن - قُرُوْن - قَرِيْن - قارون - أَقْرَنَ - يُقْرِنُ - مُقْرِن - مُقْرِنِيْن - قَرَّنَ - يُقَرِّنُ - مُقَرَّن - مُقَرَّنِيْن - اقْتَرَنَ - يَقْتَرِنُ - مُقْْتَرِن - مُقْتَرِنِيْن قَرَنَ - يَقْرِنُ + كائن + كائناً + بشيء أو كائن: يربطه ويشده إليه (بحبل أو ما شابه)، فيجعله يلزمه ويتحرك
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٦)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٢ (الإجمالي: ١٦٩)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. هلك

    الآيات المشتركة: ١٢ · Helek, ot bitmeyen tuzlu çorak yerdir

  2. قبل

    الآيات المشتركة: ١٣ · Önce

  3. صفد

    الآيات المشتركة: ٢ · Boyunduruklar

  4. قيض

    الآيات المشتركة: ٢ · Kırılmış yumurta kabuğudur

  5. نشأ

    الآيات المشتركة: ٤ · “Neş’et” sürgün, filiz demektir

  6. بعد

    الآيات المشتركة: ٧ · Baid uzak demektir

  7. جرم

    الآيات المشتركة: ٤ · Cürame hurma döküntüsü demektir

  8. ذنب

    الآيات المشتركة: ٣ · Zenb : Kuyruk demektir

  9. أول

    الآيات المشتركة: ٥ · Alet kaldıraç demektir

  10. مشي

    الآيات المشتركة: ٢ · Yürür

  11. خلو

    الآيات المشتركة: ٢ · Haliy : Boş arı kovanıdır

  12. أخر

    الآيات المشتركة: ٥ · Uhur ense demektir

الآيات التي ورد فيها(٣٤)

  1. فَلَوْلَا كَانَ مِنَ الْقُرُونِ مِنْ قَبْلِكُمْ أُولُو بَقِيَّةٍ يَنْهَوْنَ عَنِ الْفَسَادِ فِي …

    Nesiller

  2. وَكَمْ أَهْلَكْنَا مِنَ الْقُرُونِ مِنْ بَعْدِ نُوحٍ وَكَفَى بِرَبِّكَ بِذُنُوبِ عِبَادِهِ خَبِيرًا بَصِيرًا

    Nesiller

  3. قَالَ فَمَا بَالُ الْقُرُونِ الْأُولَى

    Nesiller

  4. أَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَسَاكِنِهِمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِأُولِي النُّهَى

    Nesiller

  5. … يَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَهْلَكَ مِنْ قَبْلِهِ مِنَ الْقُرُونِ مَنْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً وَأَكْثَرُ جَمْعًا وَلَا …

    Nesiller

  6. أَوَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ أَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَسَاكِنِهِمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ أَفَلَا يَسْمَعُونَ

    Nesiller

  7. أَلَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ أَنَّهُمْ إِلَيْهِمْ لَا يَرْجِعُونَ

    Nesiller

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökقرن
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerصحب, زوج, عصر, جيل, كفء
Zıt Kökفرد
Çekirdek Özet 1İki varlığı veya unsuru birbirine iple bağlayıp bitiştirmek; baş ve zirveden güç ve şiddetle dışarıya fırlayıp uzanan boynuz
Çekirdek Özet 2Zamansal ve mekânsal olarak bir arada bulunan insan toplulukları (nesil/çağ), insanın ayrılmaz yoldaşı ve zincirlerle birbirine bağlanan eşleşmeler
Çekirdek Özet 3Birbirine denk kılınma, eşleşme, güç yetirebilme dengi olma ve tarihsellik içinde bir arada yaşayıp aynı akıbete bağlanan medeniyet blokları
Kritik Hata RiskiKökün «nesil» veya «arkadaş» anlamlarını yalnızca biyolojik soy ya da sıradan dostluk sanıp, kökteki denk gelme, bağlanma ve ortak akıbete kilitlenme kurucu bağını gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قرSoğuma, durulma, toplanıp bir yere yerleşme, karar kılma ve tutunma; قرأ (toplayıp bir araya getirme), قرب (yaklaşma), قرر (yerleşme, sabit kalma), قرش (toplayıp biriktirme) köklerinde olduğu gibi dağınık unsurların bir odak noktasında birleşmesi ve tutunması.نن harfinin getirdiği süreklilik, içsel bağlanma ve uzama hareketiyle; toplanıp yerleşme anlamı iki ayrı varlığın birbirine bağlanarak birlikte hareket etmesi, kenetlenmesi ve dışa doğru uzayan sivri bir güç eksenine (boynuz/zirve) dönüşmesidir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırİki ayrı hattın veya unsurun toplandığı, kesiştiği ve sınırlandığı odak noktası.
رİnsan başı; baş, ilk, üstBaş bölgesi, yükselme, yön tayini, önde ve zirvede olma hareketi.
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkÇekilen ip gibi uzayıp giden bağ, süreklilik, akış ve canlı temas.
قرنUfuk noktasında başın uzantısı olan sürekli bağBaştan dışarı fırlayan boynuz gibi gücü odaklayan sivrilik ve iki varlığı birbirine kesintisiz bir bağla raptedip birlikte sürükleyen kenetlenme.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİki deveyi veya sığırı birbirine bağlamak için kullanılan ip (el-karan / el-kırân); boğa, koç ve dağ keçisi gibi hayvanların başından çıkan, saldırı ve savunma aracı olan boynuz (el-karn); dağın sarp doruk noktası.
Cahiliye şiiri kullanımıCerîr bir beytinde kapıda iple sıkıca bağlanmış bir tutsağın hâlini anlatırken kökü bağ anlamında şöyle kullanır: بلِّغْ خليفَتَنا إنْ كنتَ لاقِيَه / أنِّي لدَى البابِ كالمشدود في قَرَنِ
Erken Arapça kullanımSavaşta birbiriyle eşleşen, güç ve cesaretçe birbirine denk olan vuruşma hasımlarına el-kırn denilmesi; bir işi dengi olup göğüsleyebilme durumuna el-ikrân (mukrin) denilmesi ve iki hurmayı birlikte yemeğe kırân adı verilmesi.

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde قرن kökü, hem somut anatomik nesne olan «boynuz» (ve bundan türeyen güç, tepe, ışın, köşe) hem de «bağlama, birleştirme, eşleştirme» semantik matrisinde son derece köklü ve ortak bir mirasa dayanır. İbranicede qeren (קֶרֶן), boynuz, hayvan boynuzu, dağ tepesi ve boynuz biçimindeki kap veya güç sembolü anlamındadır; Aramice ve Süryanicede qarnā (ܩܪܢܐ), aynı şekilde boynuz, köşe, tepe ve boru/çalgı manasındadır. Akadcada qarnu(m), boynuz, güç ve çıkıntı anlamıyla yer alır. Arapçada bu ilksel somut gövde, bir yandan baştan fırlayan sert kemik uzantısı (boynuz/karn) ve dağ doruğu anlamını korurken, diğer yandan iki şeyi birbirine raptetme (karan), denk kılma (kırn), zamandaşlık (karn) ve ayrılmaz yoldaşlık (karîn) yönünde geniş bir soyutlama ağı üretmiştir. Diller arası fonetik denklik düzenli olup (Sami *q-r-n), Arapçadaki çift çekirdekli yapı (şiddetle fırlayan boynuz ile birleştiren ip bağı) kökün arkaik dönemden beri güç ve bitişikliği aynı kökte cemettiğini belgeler.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, The Foreign Vocabulary of the Qur’an.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönقرن kökünden türeyen karan (bağlama ipi), karn (boynuz/nesil), kırn (denk düşman), karîn (ayrılmaz eş)Birbirine iple raptedilme somut eyleminden zamandaşlık (nesil) ve ayrılmaz refakatçi (karîn) kavramlarına; boynuzdan ise güç, zirve ve hâkimiyet sembolizmine geçiş.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkadca qarnu, İbranice qeren, Süryanice qarnā, Ge'ez qarnBütün temel Sami kollarında hayvan boynuzu, güç, tepe ve köşe anlamında ortak leksikal miras.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiÖn Hint-Avrupa *ker- / *k̑er- (baş, boynuz: horn, cornu) ile fonetik ve anlamsal örtüşmeAfroasyatik ve Hint-Avrupa dilleri arasındaki kadim temas veya kök paralelliği seviyesinde boynuz/baş göstergesi.Muhtemel

المصدر David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, HALOT.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قرنAnlamlıİki şeyi birbirine bağlamak; boynuzEşleme, zamandaş topluluk, boynuz ve güç odağıHedef kök; Kur'an'da geçer
قنرAnlamlıBaşı ve tepeyi örtmek, gizlemekSertlik, büzülme ve başa geçirilen başlık türüKur'an'da geçmez; hedef kökle baş/tepe ilgisi
رقنAnlamlıYazmak, nakşetmek, çizgi çekmekSatır satır dizmek, alacalı ve düzenli kılmakKur'an'da geçmez; sıralı tertip bağı
رنقAnlamlıSuyun bulanması, kuşun kanat çırpıp havada asılı kalmasıKarışıklık, duruluğun bozulması, tereddütKur'an'da geçmez; ters yönde çözülme
نقرAnlamlıGagalamak, delmek, vurmak, ses çıkarmakSivri bir uçla sert bir noktaya sürekli darbe indirmekKur'an'da geçer; boynuz gibi sert uçla temas ilişkisi
نرقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArap dilinde kullanılmayan terkip (mühmel)

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قرنMerkezBağlanma, eşleşme, çağdaşlıkİki varlığın ayrılmaz biçimde birbirine raptedilmesi ve denklenmesiBir iple bağlanmışçasına birlikte hareket etme ve aynı akıbete sürüklenme
صحبKomşuYoldaşlık, arkadaşlıkMülazemet ve beraber bulunma; bağ iple raptedilme zorunluluğu taşımazBir kimsenin yanında, maiyetinde bulunmak; ayrılma ihtimali daha açıktır
زوجKomşuÇift olma, eşleşmeİki tekil unsurun birleşerek bir ikili (bütün) meydana getirmesiBütünleyici çift olma; قرن ise daha çok yan yana bağlanma ve denkliği vurgular
عصرKomşuZaman dilimi, çağZamanın sıkışması, olayların yoğunlaştığı tarihsel evreZamana baskı ve olgu yoğunluğu açısından bakar; قرن yaşayan insan topluluğunu merkeze alır
جيلKomşuİnsan kuşağıBir çağda doğup yaşayan insanların biyolojik ve sosyolojik kuşağıSosyolojik kategori; قرن hem o çağın insanlarını hem de ortak akıbetle helak olan medeniyet evresini kapsar
كفءKomşuDenklik, eşitlikNitelik, güç ve konum bakımından birbirine eşit ve uygun olmaBoyut ve güç dengesi; قرن çatışma ve bağlanma anındaki pratik güç yetirebilmeyi (mukrin) öne çıkarır
فردZıtTeklik, ayrıklık, yalnızlıkBir bağ ile birleşmeksizin tek başına, eşsiz ve refakatsiz kalmaEşleşmenin, zincirle bağlanmanın ve ortak topluluk olmanın tam karşıtı olan yalın teklik

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقرنBağlamak, boynuz, çağ, eşİki varlığı iple bitiştirmek, boynuz gibi sivrilen güç, aynı çağın topluluğu ve ayrılmaz yoldaşKesin
Latincecornu / saeculum / copuloBoynuz / çağ, nesil / bağlamakCornu anatomik boynuz ve askeri kanadı; saeculum belirli bir devir ve nesli; copulo ise iki şeyi birbirine raptetmeyi karşılarGüçlü
İngilizcehorn / generation, era / companion, yokeBoynuz / nesil, çağ / ayrılmaz yoldaş, boyundurukTek bir kelime kökün tüm alanını karşılayamaz; horn boynuz boyutunu, generation/epoch nesil boyutunu, yoke ise bağlanma boyutunu verirGüçlü
AlmancaHorn / Zeitalter, Generation / Gefährte, ankoppelnBoynuz / çağ, nesil / yoldaş, bağlamakAnkoppeln ve verbinden bağlama yönünü, Generation yaşayan çağdaşları, Horn güç uzantısını karşılarGüçlü
Fransızcacorne / génération, siècle / compagnon, attelerBoynuz / kuşak, asır / yoldaş, koşumla bağlamakAtteler hayvanları birbirine iple bağlama somut eylemini, génération ortak zamanı ifade ederGüçlü

المصدر Gaffiot Latin Dictionary, Oxford English Dictionary, Kluge Etymologisches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْقُرُونِ / قَرْنٍ / قُرُونًاAynı çağda yaşayan medeniyet topluluğu, devir, nesilTarihsel helak anlatıları, geçmiş inkârcı medeniyetlerin birbiri ardınca yok edilişi bağlamında (En'âm 6:6, Yûnus 10:13, Tâhâ 20:51, Kasas 28:78).
قَرِينٌ / قَرِينُهُ / قُرَنَاءَİnsana musallat olan veya refakat eden ayrılmaz yoldaş (şeytan veya melek)Ahirette insanın inkârına eşlik eden şeytandan teberri etmesi veya amelleri kaydeden tanık bağlamında (Nisâ 4:38, Sâffât 37:51, Fussilet 41:25, Zuhruf 43:36, Kāf 50:23).
مُقَرَّنِينَZincirlerle ve tomruklarla birbirine sıkıca bağlanmış olanlarKıyamet günü suçluların ve azgınların cehennemde bukağılara vurulması tasvirinde (İbrâhîm 14:49, Furkān 25:13, Sâd 38:38).
مُقْرِنِينَBir binek veya yüke gücü yeten, ona denk gelen, onu zapt edebilenlerİnsanın emrine verilen hayvanlara ve gemilere binerken yapılan şükür ve acziyet itirafı bağlamında (Zuhruf 43:13).
مُقْتَرِنِينَBirbirine eklenmiş, art arda sıralanmış, yan yana eşlik edenlerFiravun'un Hz. Mûsâ ile birlikte meleklerin peş peşe dizilerek gelmesi gerektiği iddiası bağlamında (Zuhruf 43:53).
ذُو الْقَرْنَيْنِİki boynuz / iki güç / iki yön veya iki çağ sahibi hükümdarDoğuya ve batıya sefer düzenleyen, demir kütleleriyle set inşa eden kudretli lider unvanı bağlamında (Kehf 18:83, 18:86, 18:94).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKarîn ve irade meselesiİnsana tayin edilen şeytani veya meleki yoldaşın (karîn) insanın iradesini zorlayıp zorlamadığı, ayetteki «onu ben saptırmadım» savunması çerçevesinde kulun fiilleri tartışması.İnsanın ayrılmaz ameli ve yönelimiyle özdeşleşen içsel/dışsal ayartıcı bağ.
FıkıhHac ibadeti (Hacc-ı Kırân)Hac ile umrenin aynı ihramda birbirine bağlanarak birlikte eda edilmesi; ayrıca nafaka ve nikâhta küfüv (denklik/kırn) kavramı.İki ibadetin tek bir hukuki bağ altında birleştirilmesi.
TefsirKarneyn ve Karn lafzıZülkarneyn'in iki boynuzlu taç mı, iki güneş ufku mu yoksa iki çağa hâkimiyet mi taşıdığı; helak edilen karn lafızlarının bir insan ömrü (40-100 yıl) mü yoksa medeniyet dönemi mi olduğu.Belli bir akide ve nizam üzere bir araya gelmiş organik toplum yapısı.
HadisŞeytanın boynuzları ve asır hayrıGüneşin «şeytanın iki boynuzu arasından doğması» hadisi ve «nesillerin en hayırlısı benim çağımdır (karnî)» beyanı.Zaman diliminin ahlaki karakteri ve küfrün/şirkin zuhur ettiği hâkim güç kutbu.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniBireysel yönelim ve ameli akıbetKarîn (Ayrılmaz Eşlikçi)İnsanın zihinsel ve ahlaki yönelimine denk düşen manevi bağlayıcılıkİnsan hidayetten yüz çevirdiğinde batıl onunla kopmaz bir bağ kurar; bu bağ ahirette somut bir ayrışmazlığa dönüşür.Kesin
İlmiTarih ve medeniyet metodolojisiKarn (Tarihsel Blok / Devir)Bir medeniyetin doğuş, yükseliş ve helak döngüsünün organik birimiToplumlar tek tek fertler olarak değil, ortak bir zihniyet ve ahlak bağıyla birbirine kenetlenmiş medeniyet üniteleri olarak hesaba çekilir.Güçlü
SiyasiHükümranlık ve jeopolitik güçZü'l-Karneyn (Çift Odaklı Hâkimiyet)Doğu ve batı uçlarını, güç ve adaleti birleştiren küresel nizamBoynuz sembolizmi siyasi kudreti ve savunma setleri kurabilme yeteneğini temsil eder.Güçlü
İktisadiMülkiyet, teknoloji ve kaynak yönetimiMukrinîn (Taşıma ve İdare Gücü)İnsanın doğal kaynakları ve binekleri sevk ve idareye denk hâle gelmesiZuhruf 43:13 bağlamında insan, kendi fiziki gücünü aşan vasıtalara ancak ilahi lütuf ve bilgi donanımıyla denk (mukrin) hale gelir.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKovalent bağ ve kuantum dolanıklığı (entanglement)İki parçacığın veya atomun aralarındaki mesafe ne olursa olsun birbirinin durumuna kilitlenmesi, birinin hareketinin doğrudan diğerini belirlemesi hali, قرن kökünün iki nesneyi tek bir iple bağlayıp birlikte sürüklemesi hareketinin fizikteki tam karşılığıdır.Güçlü
Beşeri bilimlerSosyolojik kohort ve tarihsel blok (Gramsci / İbn Haldun asabiyeti)Aynı tarihsel şartlar, krizler ve sosyo-kültürel bağlar içinde yoğrulup aynı zihniyetle eyleyen ve birlikte yükselip çöken toplumsal tabakalar, kökün karn (zaman/nesil) kavramındaki kolektif mukadderat mantığıyla örtüşür.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiقرن lafzını yalnızca kronolojik 100 yıllık bir «asır» ya da karîn kelimesini yalnızca psikanalitik bir «iç ses / bilinçaltı» derekesine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün Kur'an'daki asıl çerçevesi, ortak bir inanç, eylem ve ahlak bağıyla birbirine kenetlenmiş ve bu sebeple aynı tarihsel akıbete uğrayan kolektif medeniyet gövdeleri ile insanın kendi elleriyle ürettiği ve ahirette de yakasını bırakmayan ontolojik bağlardır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataTarihsel helak ayetlerini sadece rastgele takvimsel periyotlar sanmak, toplumların ortak sorumluluk ve organik bağla helak edildiği sünnetullah gerçeğini perdeleyerek tarihi mekanik bir süre akışına indirger.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın tarih felsefesini ve bireysel sorumluluk-akıbet ilişkisini kuran anahtar köklerdendir. İnsanın dünyada neye bağlanırsa (karîn) ahirette de onunla zincirleneceğini (mukarranîn) ve toplumların ortak bağları yüzünden bir bütün (karn) olarak muamele göreceğini gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Geçmiş kavimlerin yıkılışını anlatan tarih ve ibret ayetlerinde (En'âm, Yûnus, Meryem, Tâhâ, Kasas), insanın içsel saptırıcılarıyla yüzleştiği kıyamet sahnelerinde (Fussilet, Zuhruf, Kāf) ve Zülkarneyn kıssasında (Kehf) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Bireyin eylemlerinden bağımsız, soyut bir kadere kurban gittiği vehmini düzeltir; karînin insanın kendi yöneliminin bir neticesi olduğunu ve medeniyetlerin helakinin mekanik zamanın değil, o karnı oluşturan ahlaki çürümenin sonucu olduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamİki varlığı tek bir iple bağlayıp birlikte hareket ettirmek ve baştan şiddetle fırlayan sert güç uzantısı (boynuz).
  • Soyut anlamİki iradenin, failin veya zaman parçasının ortak bir mukadderat bağıyla denklenmesi, kenetlenmesi ve bu bağın doğurduğu ortak güç veya ortak helak.
  • Sistematik karşılıkBireysel düzeyde niyet ile eylemin ayrılmaz yoldaşlığı (karîn); toplumsal düzeyde medeniyeti sürükleyen ortak asabiyet ve kolektif sorumluluk bloku (karn); siyasi düzeyde ise gücün çift kutuplu hâkimiyeti (zü'l-karneyn).
  • LaTeX modeliB=∑i=1n(xi⊗yi)  ⟹  Φ(B)→Ω
  • LaTeX açıklaması

xi bireyi, toplumu veya nesneyi; yi ise ona bağlanan eşlikçiyi, zihniyeti, çağı veya bukağıyı temsil eder. ⊗ tensör çarpımı simgesi, bu iki unsurun sıradan bir yan yanalık değil, birbirine ayrılmaz biçimde raptolunduğu «karân/iktiran» bağını gösterir. ∑ işareti bu bağların bir araya gelerek oluşturduğu organik medeniyet veya ameli blok olan B bütününü (karn/karîn kümesi) ifade eder. Φ tarihsel veya ilahi sünnetullah yasasını, Ω ise bu kenetlenmenin zorunlu sonucu olan ortak akıbeti, helaki veya hesabı simgeler. Formülde hiçbir sözel ifade kullanılmamış, kökün bağlayıcı ve ortak mukadderata sürükleyici soyut dinamiği matematiksel operatörlerle modellenmiştir.

النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ق