ندو

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ن-د-والصيغ: ٣١ · الجذور المجاورة: ٦٢ · الآيات: ٥٠ · السور: ٢٦؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».تحتالتَّنَادِنوحندوجوبصحبفَنَادَوْانُودِيَشجرأيوبطوروَنَادَوْاغرر

الجذرالصيغ ٣١الآيات ٥٠السور ٢٦المجاورة ٦٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ندو

ن - د - و

جذر
  • الورود: ٥٣
  • الآيات: ٥٠
  • الصيغ: ٣١
  • المعاجم: ٤

Nedve halkın toplandığı yerdir. Toplanmadan önce toplantıya yüksek sesle çağırmaya “nida” denmiiş. Daha sonra çağırma fiilinin mastarı olmuştur.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(٤)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Nedve halkın toplandığı yerdir. Toplanmadan önce toplantıya yüksek sesle çağırmaya “nida” denmiiş. Daha sonra çağırma fiilinin mastarı olmuştur.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٥٬١٧٤
باب الدال والنون و و ء ي معهما د و ن، د ي ن، و د ن، د ن أ، د ن و، ن د و، ن د ي، ن أ د، ن د أ مستعملات دون: تقول في الإِغراء: دونَكَ هذا الشيءَ وهذا الأمْرَ أي عليكَ. ودونك زيدٌ في المنزلة والقُرْبِ والبعد، وزَيْدٌ دونَكَ أي هو أحسَنُ منك في الحَسَب. وكذلك الدُّون يكون صفةً ويكون نَعْتاً على هذا المعنى، ولا يُشتقُّ منه فِعل، وتقول: هذا دون ذاكَ في التّقريب والتحقير، فالتقريبُ منصوبٌ لأنه صفة،
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٨٩
نَدَا نَدَا U ( n. ac. نَدْو 1 ), a. Called; summoned; convoked, assembled; convened. b. Was present, congregated, assembled. c. Held, contained. d. Was generous. e. Was scattered.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٦٬٤٠٢
ندو نَدَا - يَنْدُو - نَادِي - نَدِي - نَدِيَّا نَدَا - يَنْدُو + كائن + كائناً أو أكثر: يجتمع معهم ويتواصل معهم بفعل مشترك نادي: اسم فاعل صفة مشبهة من " نَدَا - يَنْدُو ": الذي " يندو " الآخر: الذي يحرص على أن يتواصل مع الآخرين: وهو كناية عن أي من جمع من الأفراد يتنادون ويتصاحبون لأمر أو فعل مشترك بينهم: وهو كذلك اسم مكان منه: المكان
رابط المدخل

ندو نَدَا - يَنْدُو - نَادِي - نَدِي - نَدِيَّا نَدَا - يَنْدُو + كائن + كائناً أو أكثر: يجتمع معهم ويتواصل معهم بفعل مشترك نادي: اسم فاعل صفة مشبهة من " نَدَا - يَنْدُو ": الذي " يندو " الآخر: الذي يحرص على أن يتواصل مع الآخرين: وهو كناية عن أي من جمع من الأفراد يتنادون ويتصاحبون لأمر أو فعل مشترك بينهم: وهو كذلك اسم مكان منه: المكان الجامع للتواصل والفعل المشترك: يجتمع فيه الناس للتواصل مع الآخرين وإبلاغهم بأمر أو دعوة أو خبر: كالنادي والأندية والنوادي الشائعة نَدِيّ: على وزن " فعيل " اسم فاعل بمعنى مفعول من " نَدَا - يَنْدُو ": الذي " يُنْدى ": الزميل أو العضو في النادي: المدعو للتواصل والمشاركة بأمر: الزملاء والحضور الذين يهتمون بأمرك وتحرص على دعوتهم للتواصل معهم ومشاركتهم بأمر نَدِيَّاً: حال من " نَدِيّ ": اهتماماً بالحضور للتواصل واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " اللزوم والمصاحبة والصداقة والمرافقة بحب وتفاهم" وهي: عَشَرَ - يَعْشُرُ، رَفِقَ- يَرْفَق، صَحَبَ - يَصْحَبُ، حَفَدَ - يَحْفِدُ، خَدَنَ - يَخدِنُ، نَدَا - يَنْدُو يفرق لفظاً: نَدَا - يَنْدُو + كائن + كائناً أو أكثر: يجتمع معهم ويتواصل معهم بفعل مشترك نَدِيَ - يَنْدَى + كائنٌ + بصوته: يطلق صوته بعيداً: يخرج منه الصوت بالكلام أو الدعاء وينطلق ويذهب بعيداً

ندي - نديا ﴿وإذا تتلى عليهم آياتنا بينات قال الذين كفروا للذين آمنوا أي الفريقين خير مقاما وأحسن نديا (73)﴾ مريم نادي ﴿أئنكم لتأتون الرجال وتقطعون السبيل وتأتون في ناديكم المنكر فما كان جواب قومه إلا أن قالوا ائتنا بعذاب الله إن كنت من الصادقين(29)﴾ العنكبوت ﴿فليدع ناديه (17)﴾ العلق مختار الصحاح ● [ندا] ن د ا: النِّداءُ الصوت وقد يُضم و نَادَاهُ مُنَادَاةً و نِدَاءً صاح به و نَادَاهُ أيضا جالسه في النادي و تَنَادَوا نادى بعضهم بعضا وتنادوا أي تجالسوا في النادي و النَّدِيُّ على فعيل مجلس القوم ومتحدثهم وكذا النَّدْوَةُ و النَّادِي و المُنْتَدَى فإن تفرق القوم فليس بنَدِيٍّ ومنه سميت دار النَّدْوَةِ التي بناها قصي بمكة لأنهم كانوا يندون فيها أي يجتمعون للمشاورة وقوله تعالى ﴿فليدع ناديه﴾ أي عشيرته وإنما هم أهل النادي والنادي مكانه ومجلسه فسماه به كما يقال تقوض المجلس ويراد به تقوض أهله و نَدَا من الجود يقال سن للناس النَّدَى فَنَدَوْا وبابه عدا وفلان نَدِيُّ الكف أي سخي و النَّدَا أيضا بُعْد ذهاب الصوت يقال فلان أندى صوتا من فلان إذا كان بعيد الصوت و النَّدَى الجود ورجل نَدٍ أي جواد وفلان أَنْدَى من فلان أي أكثر خيرا منه وهو يَتَنَدَّى على أصحابه أي يتسخى ولا تقل يُنْدِي على أصحابه و النَّدَى المطر والبلل وجمعه أَنْدَاءٌ وقد جمع على أَنْدِيَةٍ وهو شاذ لأنه جمع الممدود كأكسية و نَدَى الأرض نَدَاوَتُهَا وبللها المطر و نَدِيَةٌ على فَعِلَةٌ بكسر العين ولا تقل ندية وقيل النَّدَى ندى النهار والسدي ندى الليل و نَدِيَ الشيء ابتل فهو نَدٍ وبابه صَدِيَ و نُدُوَّةً أيضا نقله الأزهري و أَنْدَاهُ غيره و نَدَّاهُ تَنْدِيَةً الراغب ندا - النداء: رفع الصوت وظهوره، وقد يقال ذلك للصوت المجرد، وإياه قصد بقوله: }ومثل الذين كفروا كمثل الذي ينعق بما لا يسمع إلا دعاء ونداء﴿[البقرة/171] أي: لا يعرف إلا الصوت المجرد دون المعنى الذي يقتضيه تركيب الكلام. ويقال للمركب الذي يفهم منه المعنى ذلك، قال تعالى:﴾وإذ نادى ربك موسى﴿[الشعراء/10] وقوله:﴾وإذا ناديتم إلى الصلاة﴿[المائدة/ 58]، أي: دعوتم، وكذلك:﴾إذا نودي للصلاة من يوم الجمعة﴿[الجمعة/9] ونداء الصلاة مخصوص في الشرع بالألفاظ المعروفة، وقوله:﴾أولئك ينادون من مكان بعيد﴿[فصلت/44] فاستعمال النداء فيهم تنبيها على بعدهم عن الحق في قوله:﴾واستمع يوم يناد المناد من مكان قريب﴿[ق/41]،﴾وناديناه من جانب الطور الأيمن﴿[مريم/52]، وقال:﴾فلما جاءها نودي﴿[النمل/8]، وقوله:﴾إذ نادى ربه نداء خفيا﴿[مريم/3] فإنه أشار بالنداء إلى الله تعالى؛ لأنه تصور نفسه بعيدا منه بذنوبه، وأحواله السيئة كما يكون حال من يخاف عذابه، وقوله:﴾ربنا إننا سمعنا مناديا ينادي للإيمان{ [آل عمران/ 193] فالإشارة بالمنادي إلى العقل، والكتاب المنزل، والرسول المرسل، وسائر الآيات الدالة على وجوب الإيمان بالله تعالى. وجعله مناديا إلى الإيمان لظهوره ظهور النداء، وحثه على ذلك كحث المنادي. وأصل النداء من الندى. أي: الرطوبة، يقال: صوت ندي رفيع، واستعارة النداء للصوت من حيث إن من يكثر رطوبة فمه حسن كلامه، ولهذا يوصف الفصيح بكثرة الريق، ويقال: ندى وأنداء وأندية، ويسمى الشجر ندى لكونه منه، وذلك لتسمية المسبب باسم سببه وقول الشاعر: - 435 - كالكرم إذ نادى من الكافور (الشطر تقدم، وهو للعجاج في ديوانه ص 25. وهو في مبادئ اللغة ص 150؛ والبصائر 5/23؛ واللسان (كفر)، وقد تقدم في مادة (كفر) ) أي: ظهر ظهور صوت المنادي، وعبر عن المجالسة بالنداء حتى قيل للمجلس: النادي، والمنتدى، والندي، وقيل ذلك للجليس، قال تعالى: }فليدع ناديه{ [العلق/17] ومنه سميت دار الندوة بمكة، وهو المكان الذي كانوا يجتمعون فيه. ويعبر عن السخاء بالندى، فيقال: فلان أندى كفا من فلان، وهو يتندى على أصحابه. أي: يتسخى، وما نديت بشيء من فلان أي: ما نلت منه ندى، ومنديات الكلم: المخزيات التي تعرف. ملخص اللسان 1. النَّدَى: البَلَلُ.والنَّدَى: ما يَسْقُط بالليل، والجمع أَنْداءِ وأَندِيةٌ ،وقد نَدِيَتْ لَيْلتُنا نَدًى ،فهي نَدِيَّةٌ ،وكذلك الأَرض ، وأَنداها المطر ؛ قال: أَنْداهُ يومٌ ماطِرٌ فَطَلاَّ ، إنما يقال نَدِيَ الشيءُ فهو نَدٍ، وأَرضٌ نَدِيةٌ وفيها نَداوةٌ. 2. والنَّدَى على وجوه: نَدَى الماءِ، ونَدى الخَيرِ، ونَدى الشَّرِّ ، ونَدَى الصَّوْتِ، ونَدَى الحُضْر، ونَدَى الدُّخْنةِ ،فأَمَّا نَدَى الماء فمنه المطر ؛ يقال: أَصابه نَدًى من طَلٍّ ، ويومٌ نَدِيٌّ وليلة نَدِيَّةٌ. والنَّدَى: ما أَصابَك من البَلَلِ 3. ونَدَى الخَيْر: هو المعرُوف . ويقال: أَنْدَى فلان علينا نَدًى كثيراً ،وإنَّ يده لَنَدِيَّةٌ بالمعروف ؛ والنَّدَى: الجُود 4. رَمَيْتُ ببصري فما نَدَى لي شيء أَي ما تحرَّك لي شيء. ويقال : ما نَدِيَني من فلان شيء أَكْرَهُه أَي ما بلَّني ولا أَصابني ، وما نَدِيَتْ كفِّي له بشَّرٍ وما نَدِيتُ بشيء تَكْرَهُه 5. ونَدى الحُضْر: بقاؤه 6. والنَّدَى: الكَلأ 7. والنَّدى: الثَّرى 8. والنَّدى: ضَرْب من الدُّخَن 9. ونَدَتِ الإبلُ إلى أَعْراقٍ كَريمةٍ: نَزَعَت.أَي تَنْزِع إليها في النسب ؛ 10. ونَوادي النّوى: ما تَطايرَ منها تحت المِرْضَخة. 11. إذا أَورَدَ الرجُلُ الإِبلَ الماء حتى تشرب قليلاً ثم يَجيء بها حتى تَرْعَى ساعةً ثم يَرُدّها إلى الماءِ ، فذلك التَّنْدِيةُ. 12. وللتَّنْدِيةِ معنى آخر، وهو تَضْمِيرُ الخيلِ وإجْراؤها حتى تَعْرَقَ ويَذْهَبَ رَهَلُها، ويقال للعَرَق الذي يسِيل منها النَّدَى، 13. والنَّداءُ والنُّداء: الصوت مثل الدُّعاء والرُّغاء ، وقد ناداه ونادى ب

الصيغ(٣١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٦٢ (الإجمالي: ٢٣٣)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. جوب

    الآيات المشتركة: ٥ · Cevbe içi su dolu çukur, kova demektir

  2. صحب

    الآيات المشتركة: ٦ · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…

  3. زعم

    الآيات المشتركة: ٣ · Ganimetten ve kollektif olarak elde edilen maldan…

  4. أيوب

    الآيات المشتركة: ٢ · Ve Eyüp

  5. نوح

    الآيات المشتركة: ٤ · “Nevh” rüzgar estiğinde uğultu çıkaran dağdır

  6. ربب

    الآيات المشتركة: ١٧ · Ribve, tümsek demektir

  7. طور

    الآيات المشتركة: ٢ · Sina’da bir dağın adıdır

  8. ودي

    الآيات المشتركة: ٢ · İki dağ arasındaki yamaçlardır

  9. سوم

    الآيات المشتركة: ٢ · Sima çehre demektir

  10. عقل

    الآيات المشتركة: ٣ · Akledersiniz

  11. تحت

    الآيات المشتركة: ٣ · Ayağın alt tarafı demektir

  12. غرر

    الآيات المشتركة: ٢ · Ğerer, “Ğerer” çuval demektir

الآيات التي ورد فيها(٥٠)

  1. إِذْ نَادَى رَبَّهُ نِدَاءً خَفِيًّا

    Çağırdı

  2. وَنُوحًا إِذْ نَادَى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهُ فَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ

    Çağırdı

  3. وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ

    Çağırdı

  4. وَزَكَرِيَّا إِذْ نَادَى رَبَّهُ رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ

    Çağırdı

  5. وَإِذْ نَادَى رَبُّكَ مُوسَى أَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

    Çağırdı

  6. وَاذْكُرْ عَبْدَنَا أَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطَانُ بِنُصْبٍ وَعَذَابٍ

    Çağırdı

  7. فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُنْ كَصَاحِبِ الْحُوتِ إِذْ نَادَى وَهُوَ مَكْظُومٌ

    Çağırdı

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökندو
YapıÜçlü
Özel DurumNâkıs (üçüncü harfi illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerدعو, صوت, صرخ
Zıt Kökصمت
Çekirdek Özet 1İnsanların bir araya gelip istişare ettiği meclis ve uzaktakini bu merkeze yönelten yüksek sesli çağrı
Çekirdek Özet 2Allah'ın kullarına, peygamberlerin topluma ve insanların birbirine yönelttiği varoluşsal ve bağlayıcı hitap
Çekirdek Özet 3Dağınık unsurların ortak bir mecliste veya amaçta toplanmasını sağlayan kamusal duyuru ve hukuki çağrı
Kritik Hata RiskiKökü sıradan bir seslenişe indirgeyip meclis, istişare ve toplanma eksenli kamusal çağrı boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ندBir merkezden ayrılma, uzaklaşma, dağılma veya bir şeye denk/karşıt olarak öne çıkma; ندد kökünde devenin ürküp kaçması ve eş/denk varlık edinilmesi, ندم kökünde yapılan eylemin ardından içe dönük pişmanlıkla sarsılmaوDağılmış veya uzakta olan unsurları belirli bir merkeze, meclise veya eyleme çekmek üzere yönelen ve uzayan nida eylemine dönüşmüştür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkSesin veya hareketin bir kaynaktan çıkarak kesintisiz biçimde uzanması ve yayılması
دKapı; giriş, geçiş, hareketBir alandan diğerine açılma, eşiği aşma, dışarıdakini içeriye veya meclise geçirme
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaÇağıran ile çağrılan arasında irtibat kurma, bireyleri ortak bir merkeze bağlama
ندوBir merkezden dışa doğru uzanan ve bireyleri toplanma alanına bağlayan çağrıUzaktaki veya dağınık durumdaki muhatabı, eşiği aşarak ortak bir mecliste buluşmaya sevk eden kesintisiz sesleniş hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDevelerin su içtikten sonra yakın bir otlağa gidip ardından tekrar suya dönmesi döngüsü; insanların bir meseleyi görüşmek üzere belirli bir gölgelikte veya alanda toplanması
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde devenin otlak ile su arasındaki gidip gelmesini anlatan şahit: دانيةٌ سُرَّتُهُ من مَأْبِضِـهْ / قريبةٌ نَدْوتُه من مَحمَضِةْ
Erken Arapça kullanımKureyş kabilesinin istişare, nikâh ve savaş kararları için Kâbe yanındaki toplanma evine Dâru'n-Nedve adını vermesi ve burada toplanan cemaate nâdî denmesi

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, Maqāyīsü’l-Luğa.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça ندو kökü, Sami dillerinde seslenme, ilan etme, cömertlik/ıslaklık (çiğ düşmesi) ve toplanma sahaları ile irtibatlı çok tabakalı bir semantik yapı sergiler. İbranicede n-d-b kökü gönüllü olarak öne çıkma, topluluk için fedakarlıkta bulunma ve cömertlik gösterme anlamı taşırken; Akadcada nadû(m) fiili bir şeyi ortaya koyma, kurma veya ilan etme katmanıyla fonetik ve semantik bir akrabalık gösterir. Arapçada kökün nâkıs formu (ندو / ندي), bir yandan fiziksel olarak suyun ve nemin yayılması (cömertlik), diğer yandan sesin mesafeyi aşarak uzaktakine ulaşması ve onu bir istişare meclisine (نادي) çağırması ekseninde billurlaşmıştır. Kökün biliteral tabanı olan ند, bir merkezden çevreye doğru yayılma veya ayrılma hareketini imlerken, üçüncü harfin kattığı yönelimle bu dağılımı geri toplayıcı bir ses ve meclis işlevi üretilmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönند kökünden türeyen yönelimli sesBir merkezden uzağa doğru sesin iletilmesi ve uzaktakilerin mecliste toplanmasıKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanicede gönüllü toplanma ve sunu kökleriTopluluğun ortak amaçla çağrılması ve bir araya gelmesi eylemleriyle örtüşmeGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik seslenme ve davet kökleriSes çıkarma, bildirme ve kamusal toplanma morfemleriyle yapısal paralellikMuhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisānü’l-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ندوAnlamlıÇağırmak, toplanmakBir topluluğu bir araya getirmek için seslenmek ve meclis kurmakHedef kök; Kur'an'da geçer
نودKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dilinde müstakil kullanım alanı bulunmayan dizilişKur'an'da geçmez
دنوAnlamlıYaklaşmak, yakın olmakMesafe veya zaman bakımından bir hedefe doğru yaklaşma eylemiHedef kökle zıt yönlü hareket bağı; Kur'an'da geçer
دونAnlamlıAşağıda olmak, beri olmakDerece, konum veya nitelik bakımından bir sınırın altında kalmakKur'an'da geçer
وندKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dilinde asıl kök yapısı olarak kullanılmayan dizilişKur'an'da geçmez
ودنAnlamlıIslatmak, yumuşatmakDeriyi veya taneyi su ile yumuşatıp işlenir hale getirmekÇiğ/ıslaklık katmanıyla uzak ilişki; Kur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ندوMerkezÇağrı ve toplanmaMesafeli muhataba yüksek sesle hitap edip meclise veya amaca yöneltmeSeste yükseklik ve toplanma gayesi esastır
دعوKomşuDavet ve yöneltmeMesafeden bağımsız olarak bir amaca, inanca veya yardıma çağırmaNida sesin şiddetini ve mesafeyi, dua ise talebin özünü hedefler
صوتKomşuSes çıkarmaHer türlü canlı veya cansız kaynağın işitilen ses üretmesiYalnızca ses olgusunu bildirir, anlamlı bir çağrı içermeyebilir
صرخKomşuFeryat etmeTehlike, çaresizlik veya panik anında bağırmaYardım talebi içeren kontrolsüz ve yüksek tondur
صمتZıtSessizlik ve sükûtBilerek veya tabii olarak sesi bütünüyle kesme haliİletişimi ve seslenişi tamamen durdurma durumudur

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaندوSeslenmek, toplanmakUzağa seslenerek çağırmak ve mecliste bir araya gelmekKesin
Latinceconvocare, clamareBirlikte çağırmak, haykırmakConvocare toplanma yönünü, clamare sesin şiddetini karşılarGüçlü
İngilizcecall, summon, assembleÇağırmak, celbetmek, toplanmakSummon hukuki/resmi celbi, assemble meclis boyutunu verirKesin
Almancarufen, zusammenrufenÇağırmak, toplantıya çağırmakRufen genel nidayı, zusammenrufen meclis kurma boyutunu karşılarKesin
Fransızcaappeler, convoquerÇağırmak, toplantıya davet etmekConvoquer yetkili makamın toplanma çağrısını tam karşılarGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
نَادَى / نُودِيَİlahi vahiy ve hitapAllah'ın peygamberlere doğrudan veya vahiyle seslenmesi (Meryem 19:52, Tâhâ 20:11, Kasas 28:30)
نَادَى / فَنَادَىKulun yakarışı ve duasıPeygamberlerin ve müminlerin darlık anında Rabbine içten seslenmesi (Enbiyâ 21:83, Enbiyâ 21:87, Âl-i İmrân 3:193)
يُنَادِيهِمْ / يُنَادَوْنَUhrevi sorgu ve azarlamaKıyamet günü müşriklerin ve suçluların ilahi huzura celbedilerek sorgulanması (Kasas 28:62, Fussilet 41:47)
نَادَوْا / وَنَادَوْاAhiret ehlinin karşılıklı seslenişiCennet ve cehennem ehlinin ya da A'râftakilerin birbirlerine seslenişi (A'râf 7:44, A'râf 7:50, Zuhruf 43:77)
نُودِيَKamusal ibadet çağrısıCuma namazı için yapılan ezan ve toplanma daveti (Cum'a 62:9)
النَّادِيToplantı yeri ve istişare meclisiKureyş ileri gelenlerinin bir araya geldiği meclis ve toplumsal güç odağı (Alak 96:17, Ankebût 29:29)
التَّنَادِKıyamet gününün karşılıklı çağrışmasıDehşet anında insanların birbirinden yardım istemek üzere feryatlaşması (Mü'min 40:32)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKelamullah ve ilahi hitapAllah'ın Musa'ya ve peygamberlere nidasının keyfiyeti, ses ve harf tartışmalarıİlahi hitabın zamansız ve mekânsız mahiyeti ile tecelli ilişkisi
FıkıhEzan ve cuma çağrısıNamaza yapılan nidanın (ezan) meşruiyeti, cuma namazının vücub şartı olarak nidaKamusal ibadete icabet etmeyi gerektiren bağlayıcı hukuki bildirim
TefsirMeclis ve nida ilişkisiDâru'n-Nedve geleneği ve Alak suresindeki nâdî kelimesinin siyasi tahliliToplumsal dayanışma meclislerinin hakkı engellemedeki olumsuz rolü
HadisKıyamet münadisi ve duaAhirette çağrıda bulunacak münadiler ve seher vaktinde yapılan duaların nida oluşuYakarışın samimiyeti ve mahşerdeki umumi celp nidaları

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahiy ve ibadet çağrısıEzan ve ilahi hitapİnsanı gafletten uyandırıp kulluğa çağırmaNida, ferdi tevhidi bilince ve cemaatle ibadete yönelten kurucu çağrıdırKesin
İlmiBilgiye ve gerçeğe davetKamusal tebliğBilginin gizlenmeyip topluma ilan edilmesiİlmin fertte hapsolmayıp meclislerde tartışılarak yayılması işlevidirGüçlü
SiyasiŞûra ve kamu meclisiParlamento ve istişare heyetiKararların meclis çatısı altında müzakere edilmesiDâru'n-Nedve örneğinde olduğu gibi yönetimin istişareyle meşrulaşmasıdırGüçlü
İktisadiPazara ve ticarete çağrıTellallık ve açık artırmaİktisadi talebin ve arzın kamuya duyurulmasıMal ve hizmetlerin şeffaf biçimde piyasa meclisinde işlem görmesidirMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDalgaboyu ve yayınım (broadcasting)Bir merkezden çıkan dalganın belirli bir menzile yayılarak alıcı düğümleri eşzamanlı uyarmasıGüçlü
Beşeri bilimlerKamusal celp ve meclis teşekkülüHukukta tarafların duruşmaya çağrılması ve sosyolojide bireylerin meclis oluşturmasıKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca bireysel bir bağırma veya sıradan bir seslenme olarak algılamak
Kur'an içi daha geniş anlamBir amaca yönlendiren, toplanma meclisini kuran ve muhatabı hukuken bağlayan kamusal hitap
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki ilahi nidanın kurucu, toplayıcı ve bağlayıcı vasfını yitirip kuru bir ses hadisesi sanılması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an vahyinin pasif bir metin değil, muhatabı sürekli eyleme ve meclise çağıran canlı bir nida olduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamber kıssalarındaki vahiy anlarında, dua ve münacat sahnelerinde ve mahşerdeki toplanma tasvirlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Çağrının cevapsız bırakılabilecek sıradan bir teklif olduğu zannını yıkarak nidanın getirdiği sorumluluğu hatırlatır.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamDevelerin otlak ile su kaynağı arasındaki döngüsel hareketi ve insanların istişare etmek üzere gölgelikte meclis kurması.
  • Soyut anlamMesafeyi aşarak muhatabın şuuruna ulaşan, onu mevcut halinden çıkarıp ortak bir amaç veya hakikat etrafında toplanmaya sevk eden kurucu hitap.
  • Sistematik karşılıkBir merkezden çevreye doğru yayınlanan ve dağınık unsurları tek bir mecliste veya hedefte birleştiren çift yönlü irtibat ağı.
  • LaTeX modeliN:S×Δr→ω∑i=1nMi⟶Ω
  • LaTeX açıklamasıModelde S ses veya çağrı kaynağını, Δr çağrının aştığı mesafeyi temsil eder. ω frekansı ve nida dalgasını simgeler. Kaynaktan çıkan bu nida dalgası mesafeyi aşarak çevreye yayılır ve dağınık durumdaki tekil muhatapları (Mi) uyararak ortak bir meclis veya toplanma alanında (Ω) bir araya getirir. Toplanma ve çağrı döngüsünün matematiksel soyutlamasıdır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ن