أخو
أ - خ - و
KÖK- 96 geçiş
- 80 ayet
- 51 sîga
- 9 sözlük
Hayvanları bağladıkları ipin iki ucuna konmuş kazıklardan her birine ehv denir. Sonra aynı anneden veya aynı babadan doğmuş kimseler eh olarak adlandırılmışdır. Kur’an’ da dinde kardeşli tabiri de geçmektedir.devamı ›
Bu sayfa şu yazımları da kapsar: ءخو · اخو
Notlarım
Sözlükler(9)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Hayvanları bağladıkları ipin iki ucuna konmuş kazıklardan her birine ehv denir. Sonra aynı anneden veya aynı babadan doğmuş kimseler eh olarak adlandırılmışdır. Kur’an’ da dinde kardeşli tabiri de geçmektedir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.337 harfباب اللفيف من الخاء
خ و خ، و خ وخ، خ و ي، أ خ و، و خ ي، خ ي و، أ خ خ مستعملات
خوخ:
الخَوْخَةُ: مفترق بين بيتين أو دارين لم ينصب عليهما باب، بلغة أهل الحجاز. وناس يسمون هذه الأبواب التي يسميها الفرس بنجرقات: خَوْخات.
والخَوْخَة ثمرةٌ، والجميع الخَوْخُ، وأهل مكْةَ يُسَمُّون ضَرباً من الثّياب أخضَرَ: الخَوْخَةَ.
وخوخ: الوَخْوَخَةُ: حكاية أصوات الطير.
والوَخواخ: الكسل الثقيل، وقال:
ليس بَوخْواخٍ
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR3.471 harf(باب الهمزة والخاء وما معهما في الثلاثي)
(أخذ) الهمزة والخاء والذال أصل واحد تتفرّع منه فروعٌ متقاربة في المعنى. [أمّا] أخذ فالأصل حَوْز الشيء وجبْيُه([1]) وجمعه. تقول أخذت الشيء آخُذه أخذاً. قال الخليل: هو خلاف العطاء، وهو التناول. قال: والأُخْذَةُ رُقْيَةٌ تَأْخُذُ العينَ ونحوَها. والمؤَخَّذ: الرجل الذي تؤخِّذه المرأة عن رأْيه وتُؤَخّذُه عن النّساء، كأنه حُبِس عنهن. والإخَاذة - وأبو عبيد يقول
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR259 harfأ خ و
إخوان الوداد أقرب من إخوة الولاد.
ومـن المجـاز: بيـن السماحة والحماسة تآخٍ ولقيته بأخي الشر أي بخير وبأخي الخير أي بشر.
وله عنـد الأميـر آخيـة ثابتـة.
وشـددت لـه آخيـة لا يحلها المهر الأرن.
وشد الله بينكما أواخي الإخاء وحل أواري الرياء.
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR807 harf* أ خ و * * الأخُ * أصله أخو بفتح الخاء لأنه يجمع على * آخاء ٍ * مثل آباءٍ والذاهب منه واو لأنك تقول في التثنية أخوان وبعض العرب يقول أخان على النقص ويجمع أيضا على * إخْوان * مثل خرب وخربان قلت الخرب ذكر الحبارى وعلى * إِخْوَة * بكسر الهمزة وضمها أيضا على الفراء وقد تسع فيه فيراد به الاثنان كقوله تعالى ﴿فإن كان له إخوة﴾ وهذا قولك أنا فعلنا ونحن فعلنا وأنتما اثنان وأكثر ما يستعمل * الإخْوانُ *
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR11.421 harf: ( و *!الأَخِيَّةُ ، كأَبِيَّةٍ ، مَقْصورٌ ( ويُشَدُّ ، صَوابُه ويُمَدُّ .
ثم راجَعْتُ التّكمِلَةَ فوَجَدْتُ فيه :
قالَ اللَّيْثُ : *!الآخِيَةُ كآنِيَةٍ لُغَةٌ في *!الآخيَّةِ مُشَدَّدَةً ؛ فظَهَرَ أنَّ الذي في النسخِ كأبيَّةٍ غَلَطٌ ، وصَوابُه كآنِيَةٍ . وقَوْلُه : ويُشَدُّ صَحِيحٌ ، فتأَمَّلْ .
( ويُخَفَّفُ ، أَي مع المدِّ ؛ واقْتَصَرَ الجَوْهَرِيُّ على المدِّ والتَّشْديدِ : ( عُودٌ
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR15.243 harfMadde başı: اخوأَخَوْتَ
1 أَخَوْتَ ذ , [third pers. أَخَا,] (S, K,) aor. تَأْخُو, (S,) inf. n. أُخُوَّةٌ; (S, K, &c.;) and ↓ آخَيْتَ, (K, TA,) [in the CK اَخَيْتُ, which is wrong in respect of the pers., and otherwise, for it is correctly] with medd, (TA,) inf. n. اِخَآءٌ and مُؤَاخَاةٌ; (Lth;) and ↓ تَأَخَّيْتَ; (K;) Thou becamest a brother [in the proper sense of this word, and also as meaning a friend, or
أَخَوْتَ 1 أَخَوْتَ ذ , [third pers. أَخَا,] (S, K,) aor. تَأْخُو, (S,) inf. n. أُخُوَّةٌ; (S, K, &c.;) and ↓ آخَيْتَ, (K, TA,) [in the CK اَخَيْتُ, which is wrong in respect of the pers., and otherwise, for it is correctly] with medd, (TA,) inf. n. اِخَآءٌ and مُؤَاخَاةٌ; (Lth;) and ↓ تَأَخَّيْتَ; (K;) Thou becamest a brother [in the proper sense of this word, and also as meaning a friend, or companion, or the like]. (S,* K,* TA.) ↓أُخُوَّةٌ is also [used as] a simple subst., (TA,) signifying Brotherhood; fraternity; the relation of brother; as also ↓اِخَآءٌ and مُؤَاخاةٌ; and ↓تَأَخٍ: (Lth, TA:) and the relation of sister. (S.) You say, بَيْنِى وَبَيْنَهُ أُخُوَّةٌ and ↓اِخَآءٌ [&c., meaning] Between me and him is brotherhood. (JK, TA.) And ↓بَيْنَ السَّمَاحَةِ وَالحَمَاسَةِ تَأَخٍ (assumed tropical:) [Between liberality and courage is a relation like that of brothers]. (TA.) And خُوَّةٌ is a dial. var. of أُخُوَّةٌ, occurring in a trad. (IAth, TA.) -A2- [It is also trans.] You say, أَخَوْتُ عَشَرَةً I was, or became, a brother to ten. (TA.)
أَخَّيْتُ لِلدَّابَّةِ 2 أَخَّيْتُ لِلدَّابَّةِ ذ , (S, K,) or الدَّابَّةَ, (Msb, [so accord. to a copy of that work, but probably this is a mistranscription,]) inf. n. تَأْخِيَةٌ, (S, Msb, K,) I made an آخِيَّة [q. v.] for the beast, (Msb, K,) and tied the beast therewith; (Msb;) [and so, app., ↓ آخَيْتُ (which, if correct, is probably of the measure أَفْعَلْتُ); for it is related that] an Arab of the desert said to another, لِى آخِيَّةً ↓ آخِ أَرْبِطُ اـَلَيْهَا مُهْرِى [Make thou for me an آخيّة to which I shall tie my colt]. (TA.) And you say, فُلَانٌ فِى فُلَانٍ آخِيَّةً فَكَفَرَهَا ↓ آخِى (assumed tropical:) Such a one did a benefit to such a one, and he was ungrateful for it. (TA.) [But perhaps آخِ and آخَى in these two exs. are mistranscriptions for أَخِّ and أَخَّى.]
آخاهُ 3 آخاهُ آخاه آخاة , (S, K,) vulgarly وَاخَاهُ, (S,) or the latter is a dial. var. of weak authority, (K,* TA,) said by some to be of the dial. of Teiyi, (TA,) inf. n. مُؤَاخَاةٌ and اِخآءٌ (S, K) and وِخَآءٌ, (K) and [quasi-inf. n.] ↓ اِخَاوَةٌ (Fr, K) and وِخَاوَةٌ, (CK,) He fraternized with him; acted with him in a brotherly manner: (S,* K,* PS, TK:) A'Obeyd mentions, on the authority of Yz, آخَيْتُ and وَاخَيْتُ, and آسَيْتُ and وَاسَيْتُ, and آكَلْتُ and وَاكَلْتُ: the pret. is said to be thus assimilated to [a form of] the fut.; for they used [sometimes] to say, يُوَاخِى, changing the hemzeh into و. (IB, TA.) ― -b2- It is said in a trad., آخَى بَيْنَ المُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ, meaning He united the emigrants [to El-Medeeneh] with the assistants [previously dwel-ling there] by the brotherhood of El-Islám and of the faith. (TA.) You say also, آخَيْتُ بَيْنَ الشَّيْئَنْنِ [I united the two things as fellows, or pairs]; and sometimes one says, وَاخَيْتُ, like as one says, وَاسَيْتُ, for آسَيْتُ; mentioned by ISk. (Msb.) ― -b3- See also 1, in three places.
4 آخَوَ see 2, in three places.
تَأَخَّيْتَ 5 تَأَخَّيْتَ ذ , and the inf.n. تَأَخٍ: see 1, in three places. -A2- تَأَخَّيْتُ أَخًا I adopted a brother: (S, K:) or [تَأَخَّيْتُهُ signifies] I called him brother. (K.) ― -b2- تَأَخَّيْتُ الشَّىْءَ, (S, K, TA,) or بِالشَّىْ, (Msb,) I sought, endeavoured after, pursued, or endeavoured to reach or attain or obtain, the thing; (S, Msb, K, TA;) as the brother does the brother; and in the same manner the verb is used with a man for its object: but تَوَخَّيْتُ, in the same sense, is more common. (TA.) You say, تَأَخَّيْتُ مَحَبَّتَكَ I sought, &c., thy love, or affection. (TA in art. وخى.)
تَآخَيَا 6 تَآخَيَا تآخيا They became brothers, or friends or companions or the like, to each other. (S,* TA.)
أَخٌ أَخٌ ذ , (S, Msb, K,) originally أَخَوٌ, (Kh, S, Msb,) as is shown by the first of its dual forms mentioned below, and by its having a pl. like آبَآءٍ, (S,) and أَخٌّ, (K,) with the second letter doubled to compensate for the و suppressed, as is the case in أَبٌّ, (TA,) and ↓ أَخًا, [like أَبًا,] and ↓ أَخُو, (IAar, K, TA, [the last, with the article prefixed to it, erroneously written in the CK الاُخُوٌّ,]) and ↓ أَخْوٌ, like دَلْوٌ, (Kr, K,) a well-known term of relationship, (K, TA,) i. e. A brother; the son of one's father and mother, or of either of them: and also applied to a foster-brother: (TA:) and (assumed tropical:) a friend; and a companion, an associate, or a fellow: (K:) derived from آخِيَّةٌ [q. v.]; as though one أَخ were tied and attached to another like as the horse is tied to the آخيّة: (Har p. 42 :) or, accord. to some of the grammarians, it is from وَخَى meaning قَصَدَ; because the أَخ has the same aim, endeavour, or desire, as his أَخ: (TA:) when أَخ is prefixed to another noun, its final vowel is prolonged: (Kh:) you say, هذَا أَخُوكَ [This is thy brother, &c.], and مَرَرْتُ بِأَخِيكَ [I passed by thy brother, &c.], and رَأَيْتُ أَخَاكَ [I saw thy brother, &c.] : (S: [in which it is also asserted that one does not say أَخُو without prefixing it to another noun; but this is inconsistent with the assertion of IAar and F, that الأَخُو is a syn. of الأَخُ:]) the dual is أَخَوَانِ, (S, Msb, Kur xlix. 10, Ham p. 434,) or أَخْوَانِ, with the خ quiescent, (TA, [but this I have found nowhere else,]) and some of the Arabs say أَخَانِ, (S, Msb,) and Kr mentions أَخُوَانِ, with damm to the خ, said by IB to occur in poetry, and held by ISd to be dual of أَخُو, with damm to the خ: (TA:) the pl. is اِخْوَةٌ and اِخْوَانٌ, (S, Msb, K, &c.,) the former generally applied to brothers, and the latter to friends [or the like], (T, S,*) but not always, as in the Kur xlix. 10, where the former does not denote relationship, and in xxiv. 60 of the same, where the latter does denote relationship, (T, TA,) and sometimes the former is applied to a [single] man, as in the Kur iv. 12, (S,) and أُخْوَةٌ, (Fr, S, Msb, K, [in the CK اَخْوَةٌ,]) or this is a quasi-pl. n., (Sb, TA,) and أُخْوَانٌ, (Kr, Msb, K,) and آخَآءٌ, (S, K,) like آبَآءٌ, (S,) and أُخُوٌّ, and أُخُوَّةٌ, (ISd, K,) the last mentioned by Lh, and thought by ISd to be formed from the next preceding by the addition of ة characterizing the pl. as fem., (TA,) and أَخُونَ, (S, Msb, K,) and اخاوون. (Msb: [there written without any syll. signs, and I have not found it elsewhere.]) The fem. of أَخٌ is ↓ أُخْتٌ [meaning A sister: and (assumed tropical:) a female friend, &c.]: (S, Msb, K, &c. :) written with damm to show that the letter which has gone from it is و; (S;) the ت being a substitute for the و; (TA;) not to denote the fem. gender, (K, TA,) because the letter next before it is quiescent: this is the opinion of Sb, and [accord. to SM] it is the correct opinion: for Sb says that if you were to use it as a proper name of a man, you would make it perfectly decl.; and if the ت were to denote the fem. gender, the name would not be perfectly decl.; though in one place he incidentally says that it is the sign of the fem. gender, through inadvertence: Kh, however, says that its ت is [originally] ه [meaning ة]: and Lth, that أُخْتٌ is originally أَخَةٌ: and some say that it is originally أَخْوَةٌ: (TA:) the dual. is أُخْتَانِ: (Kh:) and the pl. is أَخَوَاتٌ. (Kh, S, Msb, K.) The saying لَا أَخَالَكَ بِفُلَانٍ [Thou hast no brother, or (assumed tropical:) friend, in such a one] means لَيْسَ لَكَ بِأَخٍ [such a one is not a brother, or friend, to thee]. (S, K.) It is said in a prov., مَنْ لَكَ بِأَخِيكَ كُلِّهِ [Who will be responsible to thee for thy brother, or (assumed tropical:) thy friend, altogether? i. e., for his always acting to thee as a brother, or friend]. (JK.) And in another, رُبَّ أَخٍ لَكَ لَمْ تَلِدْهُ أُمُّكَ [(assumed tropical:) There is many a brother to thee whom thy mother has not brought forth]. (TA.) And in another, أَخُوكَ أَمِ الذَّئْبُ [Is it thy brother, or the wolf?]; said in suspecting a thing: as also أَخُوكَ أَمِ اللَّيْلُ [Is it thy brother, or is it the night that deceives thee?]. (Har p. 554.) And another saying is, الرُّمْحُ أَخُوكَ وَرُبَّمَا خَانَكَ [(assumed tropical:) The spear is thy brother, but sometimes, or often, it is unfaithful to thee]. (TA.) ― -b2- Ibn-'Arafeh says that when أُخُوَّةٌ does not relate to birth, it means conformity, or similarity; and combination, agreement, or unison, in action: hence the saying, هذَا الثَّوْبُ أَخُو هذَا [(assumed tropical:) This garment, or piece of cloth, is the like, or fellow, of this] : and hence the saying in the Kur [xvii. 29], كَانُوا اِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ (assumed tropical:) They are the likes, or fellows, of the devils: and in the same [xliii. 47], ↓ اِلَّا هِىَ أَكْبَرُ مِنْ أُخْتِهَا (assumed tropical:) But it was greater than its like, or fellow; i. e., than what was like to it in truth &c. (TA.) It is said in a trad., النَّوْمُ أَخُ المَوْتِ [Sleep is the like of death]. (El-Jámi' es-Sagheer.) One says also, لَقِىَ فُلَانٌ أَخَا المَوْتِ (assumed tropical:) Such a one met with the like of death. (Msb, TA.) And they said, لَهَا ↓ وَمَاهُ آللّٰهُ بِلَيْلَپٍ لَا أُخْتَ [(assumed tropical:) God afflicted him with a night having none like to it], i. e., a night in which he should die. (TA.) And لَا أُكَلِّمُهُ اِلَّا أَخَا السِّرارِ (assumed tropical:) I will not speak to him save the like of secret discourse. (As, TA.) [And hence,] سُهَيْلٍ ↓ أُخْتَا [(assumed tropical:) The two sisters of Canopus;] the two stars called الشّعْرَى العَبُورُ and الشّعْرَى الغُمَيْصَآءُ. (S and K in art. شعر, q. v.) ― -b3- يَاَ أَخَا بَكْرٍ, or تَمِيمٍ, means (assumed tropical:) O thou of [the tribe of] Bekr, or Temeem. (Ham p. 284.) ― -b4- Lh mentions, on the authority of Abu-d-Deenár and Ibn-Ziyád, the saying, القُمْمُ بِأَخِى الشَّرَّ, as meaning (assumed tropical:) The people, or company of men, are in an evil state or condition. (TA.) [But accord. to others,] one says, تَرَكْتُهُ بِأَخِى الخَيْرِ, meaning (tropical:) I left him in an evil state or condition: (JK, * Msb, K, TA:) and بِأَخِى الشَّرِّ (tropical:) in a good state or condition. (TA.) ― -b5- You say also, هُوَأَخُو الصَّدْقِ (assumed tropical:) He is one who cleaves, or keeps, to veracity. (Msb.) ― -b6- [أِخُو, as a prefixed noun, is also used in the sense of أَهْلُ, meaning (assumed tropical:) Worthy, or deserving, of a thing: and meet, fit, or fitted, for it. So in the phrase أَخُو ثِقَةٍ (assumed tropical:) Worthy, or deserving, of trust, or confidence; expl. by W (p. 91) as meaning a person in whom one trusts, or confides. And so in the prov., لَيْسَ أَخُو الكِظَاظِ مَنْ يَسْأَمُهُ (assumed tropical:) He who is fit, or fitted, for vehement striving for the mastery is not he who turns away from it with disgust: see art. كظ.] ― -b7- It is also used in the sense of ذُو: as in the phrase, هُوَأَخُو الغِنَى [(assumed tropical:) He is possessed, or a possessor, of wealth, or competence, or sufficiency]. (Msb.) [So too in the phrase, أَخُو الخَيْرِ (assumed tropical:) Possessed, or a possessor, of good, or of what is good. And in like manner,] أَخُو الخَنَعِ means [ذُو الخَنَعِ, i. e. ذُو الذِّلَّةِ, i. e.] الّذَّلِيلُ [(assumed tropical:) The low, base, or abject]. (Ham p. 44.) [So too] سَيْرُنَا أَخُو الجِيْدِ means [سَيْرُنَا ذُوالجَيْدِ, i. e.] سَيْرُنَا جَاهِدٌ [(assumed tropical:) Our journeying is laborious: see an ex. in the first paragraph of art. غدر]. (TA.) ― -b8- حُمَّى الأَخَوَيْنِ (assumed tropical:) A fever that affects the patient two days, and quits him two days; or that attacks on Saturday, and quits for three days, and comes [again] on Thursday; and so on. (Msb.) ― -b9- دَمُ الأَخَوَيْنِ: see دَمٌ, in art. دمى.
أَخًا أَخًا ذ :see أَخٌ.
أَخْوٌ أَخْوٌ ذ :see أَخٌ.
أَخُو أَخُو ذ :see أَخٌ.
أُخْتٌ أُخْتٌ ذ : see أَخٌ, in four places.
أُخَيٌّ [ أُخَيٌّ ذ and أُخَيَّةٌ dims. of أَخٌ and أُخْتٌ.]
أَخَوِيٌّ أَخَوِيٌّ ذ Brotherly; fraternal; of, or relating to, a brother, and a friend or companion: and also, sisterly; of, or relating to, a sister; because you say أَخَوَاتٌ [meaning “sisters”]; but Yoo used to say ↓ أُخْتِىُّ, which is not agreeable with analogy. (S, TA.)
أُخْتِىُّ أُخْتِىُّ ذ : see أَخَوِىُّ.
اِخْوَانٌ اِخْوَانٌ أخ أخوان اـخوان اخوان , besides being a pl. of أَخٌ, q. v., is a dial. var. of خِوَانٌ. (TA. [See art. خون.])
اِخَاوَةٌ اِخَاوَةٌ أخاوه اـخاوة اخاوه اخاوة خاوى : see 3.
أُخُوَّهٌ أُخُوَّهٌ ذ an inf. n. of 1: and also [used as] a simple subst. (TA.) See 1. ― -b2- When it does not relate to birth, it means (assumed tropical:) Conformity, or similarity; and combination, agreement, or unison, in action. (Ibn-'Arafeh, TA.)
آخِيَّةٌ آخِيَّةٌ آخيه آخية , (Lth, S, Msb, K, &c.,) originally of the measure فَاعُولَةٌ, [i. e. آخُويَةٌ,] (Msb,) and آخِيَةٌ, (Lth, Msb, K,) and أَخِيَّةٌ, (JK, K, TA, [but in the K the orthography of these three words is differently expressed in different copies, and somewhat obscurely in all that I have seen,]) A piece of rope of which the two ends are buried in the ground, (ISk, JK, S,) with a small staff or stick, or a small stone, attached thereto, (ISK, S,) a portion thereof, resembling a loop, being apparent, or exposed, to which the beast is tied; (ISk, JK, S;) it is made in soft ground, as being more commodious to horses than pegs, or stakes, protruding from the ground, and more firm in soft ground than the peg, or stake: (TA:) or a loop tied to a peg, or stake, driven [into the ground], to which the beast is attached: (Msb:) or a stick, or piece of wood, (K, TA,) placed crosswise (TA) in a wall, or in a rope of which the two ends are buried in the ground, the [other] end [or portion] protruding, like a ring, to which the beast is tied: (K, TA:) or a peg, or stake, to which horses are tied: (Har p. 42:) [see also آرِىُّ:] the pl. of the first is أَوَاخِىُّ; (JK, S, Msb, K;*) and of the second, أوَاخٍ; (Msb;) and of the third, أَخَايَا, (JK, K,*) like as خَطَايَا is pl. of خَطِيَّةٌ. (TA.) In a trad., the believer and belief are likened to a horse attached to his آخيّة; because the horse wheels about, and then returns to his آخيّة; and the believer is heedless, and then returns to believe. (TA.) And in another, men are forbidden to make their backs like the أَخَايَا of beasts; i. e., in prayer; meaning that they should not arch them therein, so as to make them like the loops thus called. (TA.) ― -b2- Also i. q. طُنُبٌ; (K;) i. e. The kind of tent-rope thus called. (TA in art. طنب, q. v.) ― -b3- And (assumed tropical:) A sacred, or an inviolable, right or the like; syn. حُرْمَةٌ and ذِمَّةٌ. (S, K.) You say, لِفُلَانٍ أَوَاخِىُّ وَأَسْبَابٌ تُرْعَى [(assumed tropical:) To such a one belong sacred, or inviolable, rights, and ties of relationship and love, to be regarded]. (S.) And لَهُ عِنْدِى آجِيَّةٌ (assumed tropical:) He has, with me, or in my estimation, a strong, sacred, or inviolable, right; and a near tie or connexion, or means of access or intimacy or ingratiation. (TA.) ― -b4- In a trad. of 'Omar, in which it is related that he said to El-'Abbás, أَنْتَ آخِيَّةُ آبَآءِ رَسُولِ اَللّٰهِ, it is used in the sense of بَقِيَّةَ; [and the words may therefore be rendered Thou art the most excellent of the ancestors of the Apostle of God;] as though he meant, thou art he upon whom one stays himself, and to whom one clings, of the stock of the Apostle of God. (TA.)
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR847 harfMadde başı: ءخوأَخَا
أَخَا U ( n. ac. أُخُوَّة 27t ),
a. Was the brother of; became a brother to.
آخَوَ
آخَوَ III , آخَوَ IV ,
a. Fraternised with, became a brother to.
تَأَخَّوَ
تَأَخَّوَ V ,
a. Adopted as a brother.
b. Endeavoured to obtain.
أَخَوِيّ
أَخَوِيّ 4yi ,
a. Fraternal, brotherly.
أَخَوِيَّة
أَخَوِيَّة 4yit ,
a. Confraternity, brotherhood.
اِخَاْو
اِخَاْو 23A , اِخَاْوَة 23t ,
a. see
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR yok39.641 harfMadde başı: ءخوءخو
أَخَا - يَأْخُو - أخ - أخَوَيْن - إخْوان - أخْت - أخَوات - إخْوة
أخا - يَأخو + كائن + كائناً : يكون له أخاً: ينتمي معه لذات الأصل والمرجع والمأوى: يعتبر أخ كل من يشترك مع آخر بالانتماء إلى مجموعة بشرية تكون لهم أماً: أي تكون لهم الأصل من جهة، والمأوى والمرجع الذي يرجعون إليه من جهة أخرى (راجع معنى لفظ " أم ")
معنى الأم : الوالدة التي ولدت
Sîgalar(51)
- أَخِيهِOnun erkek kardeşi(فَعْلِهِ)×10
- أَخَاهُمْOnların erkek kardeşi(فَعْلَهُمْ)×8
- أَخَاهُErkek kardeşi(فَعْلَهُ)×4
- أَخُوهُمْOnların erkek kardeşi(فَعْلُهُمْ)×4
- أَخِيErkek kardeşim(فَعْلُنِي)×4
- إِخْوَانِهِنَّOnların erkek kardeşleri(فِعْلَانِهِنَّ)×4
- وَأَخِيهِVe onun erkek kardeşi(وَفَعْلِيهِ)×4
- فَإِخْوَانُكُمْÖyleyse erkek kardeşleriniz(فَفِعْلَانُكُمْ)×3
- لِإِخْوَانِهِمْOnların erkek kardeşlerine(لِفِعْلَانِهِمْ)×3
- وَأَخَاهُVe onun erkek kardeşi(وَفَعْلَهُ)×3
Mücavir kökler135 mücavir (399 toplam)
- أبو
15 ortak ayet · Bab kapı demektir
- يوسف
9 ortak ayet · Çorak yer anlamına gelen “esef”ten türemiştir
- قول
43 ortak ayet · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
- هارون
7 ortak ayet · Harun
- كيل
5 ortak ayet · Kile ölçü birimidir
- مدين
4 ortak ayet · Medyen
- جهز
2 ortak ayet · Cihaz yola çıkan kimsenin yol için aldığı gereklerdir
- نصف
3 ortak ayet · Yarısı
- بنو
9 ortak ayet · Oğullar
- عاد
4 ortak ayet · Âd
- عمم
2 ortak ayet · “An” ve “ma”dan oluşmuştur
- شعب
3 ortak ayet · Ağacın dalı demektir
Geçtiği ayetler(80)
… وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْأُنْثَى بِالْأُنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ذَلِكَ تَخْفِيفٌ …
Onun erkek kardeşiEy iman edenler; öldürmede size kısas farz kılındı. Hür; hür ile, köle; köle ile, dişi; dişi ile. Ama kim de kardeşi tarafından affedilirse, ma’ruf olan emre ittiba etmeli ve ona güzellikle ödemelidir. Bu, Rabbınız tarafından bir hafifletme ve rahmettir. Kim, bundan sonra da tecavüzde bulunursa; onun için pek acıklı bir azab vardır.
فَطَوَّعَتْ لَهُ نَفْسُهُ قَتْلَ أَخِيهِ فَقَتَلَهُ فَأَصْبَحَ مِنَ الْخَاسِرِينَ
Onun erkek kardeşiBunun üzerine kardeşini öldürmekte nefsine uydu ve onu öldürdü de hüsrana uğrayanlardan oldu.
… غُرَابًا يَبْحَثُ فِي الْأَرْضِ لِيُرِيَهُ كَيْفَ يُوَارِي سَوْءَةَ أَخِيهِ قَالَ يَاوَيْلَتَا أَعَجَزْتُ أَنْ أَكُونَ مِثْلَ هَذَا الْغُرَابِ …
Onun erkek kardeşiSonra Allah; kardeşinin ölüsünü nasıl gömeceğini göstermek için, ona yeri eşeleyen bir karga gösterdi. Yazıklar olsun bana, bu karga gibi bile olmaktna aciz kaldım da kardeşimin ölüsünü örtemedim, dedi. Pişmanlık duyanlardan oldu.
… بَعْدِي أَعَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ وَأَلْقَى الْأَلْوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُ إِلَيْهِ قَالَ ابْنَ أُمَّ إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِي …
Onun erkek kardeşiMusa; kavmine kızgın ve üzgün dönünce; benden sonra arkamdan ne kötü işler yapmışsınız? Rabbınızın emrinin çabucak gelmesini mi istediniz? dedi ve levhaları attı. Kardeşinin başından tutup kendisine doğru çekiyordu: Ey anamın oğlu, bu kavim beni gerçekten zayıf gördüler. Az kalsın öldürüyorlardı. Sen de bana düşmanları sevindirecek harekette bulunma ve beni zalimler güruhu ile bir tutma, dedi.
قَالَ هَلْ آمَنُكُمْ عَلَيْهِ إِلَّا كَمَا أَمِنْتُكُمْ عَلَى أَخِيهِ مِنْ قَبْلُ فَاللَّهُ خَيْرٌ حَافِظًا وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ
Onun erkek kardeşiDedi ki: Daha önce kardeşinizi size ne kadar inandıysam, bunu da ancak o kadar inanırım. Ama Allah, koruyucuların en hayırlısıdır ve o, merhametlilerin en merhametlisidir.
فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِي رَحْلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا الْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسَارِقُونَ
Onun erkek kardeşiOnların yüklerini yüklettiğinde su kabını öz kardeşinin yüküne koydurdu. Sonra bir münadi: Ey kafile; siz gerçekten hırsızlarsınız, diye bağırdı.
فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاءِ أَخِيهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِعَاءِ أَخِيهِ كَذَلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ …
Onun erkek kardeşiBunun üzerine kardeşinin kablarından evvel onlarınkini aramaya başladı. Sonra onu kardeşinin kabından çıkardı. İşte Biz, Yusuf için böyle bir tedbir kullandık. Yoksa o hükümdarın dinine göre; kardeşini tutabilecek değildi. Meğer ki Allah dileye. Dilediğimizi derecelerle yükseltiriz. Ve her bilgi sahibinin üstünde bir bilen vardır.
… بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاءِ أَخِيهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِعَاءِ أَخِيهِ كَذَلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِي …
Onun erkek kardeşiBunun üzerine kardeşinin kablarından evvel onlarınkini aramaya başladı. Sonra onu kardeşinin kabından çıkardı. İşte Biz, Yusuf için böyle bir tedbir kullandık. Yoksa o hükümdarın dinine göre; kardeşini tutabilecek değildi. Meğer ki Allah dileye. Dilediğimizi derecelerle yükseltiriz. Ve her bilgi sahibinin üstünde bir bilen vardır.
… يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضًا أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحِيمٌ
Onun erkek kardeşiEy iman edenler; zannın bir çoğundan kaçının. Çünkü bazı zan günahtır. Birbirinizin kusurunu araştırmayın, kiminiz kiminizi arkasından çekiştirmesin. Hangi biriniz ölü kardeşinin etini yemekten hoşlanır? Bundan tiksindiniz değil mi? Allah’tan korkun, şüphesiz ki Allah; Tevvab’dır, Rahim’dir.
يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ
Onun erkek kardeşiKişinin kaçacağı gün; kardeşinden,
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | أخو |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | İlletli ve hemzeli |
| Bağlamsal Yakın Kökler | صحب, ولي, عشر |
| Zıt Kök | عدو |
| Çekirdek Özet 1 | Hayvanı bağlamak üzere yere çakılan kazık, sabit bağ, ortak kökene veya ipe tutunarak bağlanma |
| Çekirdek Özet 2 | Aynı kökten neşet eden nesep bağı ile ortak inanç, hedef ve ahlakta kenetlenen iradi dayanışma bağı |
| Çekirdek Özet 3 | Karşılıklı hak ve hukuku doğuran, tarafları birbirine karşı koruma ve gözetimle yükümlü kılan sarsılmaz irtibat |
| Kritik Hata Riski | Kökün anlamını yalnızca biyolojik soy bağına indirgeyerek Kur'an'ın kurduğu akidevi, kavmi ve ahlaki sorumluluk kardeşliğini göz ardı etmek |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| أخ | Tutma, raptetme, yakalama ve bir merkezde birleşme; bu çekirdek أخذ kökünde nesneyi el ile kavramayı, أخر kökünde ise peşi sıra gelip merkeze eklemlenmeyi ifade eder. | و | Çekirdeğin tutma ve bağlanma hareketine esneklik, süreklilik, iki taraf arasında karşılıklı uzanan bir bağ ve ahit niteliği katarak kavramı organik veya iradi bir ortaklık bağına dönüştürmüştür. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ا | Öküz başı; güç, öncülük, başlangıç | Birincil kaynak ve gücü, ortak bir kökten veya atadan çıkışı simgeler. |
| خ | Çit, duvar (türetme imge); koruma, çevreleme, bölme ve perdeleme | İki unsuru dış tehlikelere karşı aynı çatı ve koruma dairesi içine almayı ifade eder. |
| و | Çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | İki ayrı varlığı birbirine kenetleyen, sabitleyen ve bağı kopmaz kılan rabıtayı temsil eder. |
| أخو | Başlangıçtaki kökten çıkanların koruyucu bir çit içinde çengelle birbirine bağlanması | Ortak bir kaynaktan veya ilkeden beslenen fertlerin, koruyucu bir sınır içinde birbirlerine çadır kazığı gibi kenetlenerek sarsılmaz bir bağ oluşturması hareketidir. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Binek hayvanını sabitlemek amacıyla yere çakılan ya da duvara monte edilen sağlam kazık veya ip halkası (el-āḫiyyeh). İki hayvanın aynı ipe veya kazığa bağlanması durumu. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şairlerinden Amr b. Kulsûm ve çağdaşları tarafından soydaş, kabiledaş ve sadık yoldaş anlamında kullanılmış; şahsın arkasını dayadığı, zor günde desteğini aldığı müttefik için metaforlaşmıştır. |
| Erken Arapça kullanım | Bir kimseyle dostluk kurmak, ahitleşmek ve hedef birliği yapmak anlamında fiil olarak kullanılmıştır. Bir kimsenin yanında sarsılmaz yeri olan kişi hakkında da bu kökten mecazlar üretilmiştir: لفلان عند الأمير آخية ثابتة |
Kaynak Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Luğa, Esâsü'l-Belâga, Lisânü'l-Arab.
Sami etimolojik katman
Sami dil ailesinin en arkaik ve müşterek akrabalık terimlerinden biridir. Kök biçimi Proto-Semitik evrede *ʾaḫ- (erkek kardeş) olarak yeniden kurulur ve neredeyse bütün Doğu, Kuzeybatı ve Güney Sami kollarında düzenli ses denkliğiyle korunmuştur. Akadcada ahu(m) biçiminde erkek kardeş, eş veya ortak anlamındadır; Ugarit dilinde ảḫ, İbranicede āḥ (אָח), Aramice ve Süryanicede ʾaḥā (ܐܚܐ), Ge'ez dilinde ʾəḫw biçiminde yaşamaktadır. Bu leksikal süreklilik, kavramın ilksel aile ve kabile teşekkülünün merkezinde yer aldığını gösterir. Arapçada kökün üçüncü radikali olarak beliren illetli harf (و), Proto-Semitik ikili çekirdeğin çekim esnasında aldığı eklemlenmenin (üçlü kök sistemine intibakının) ve bağlama, raptetme, çadır kazığına iliştirme eylemleriyle kurulan anlamsal genişlemenin bir tezahürüdür. İbranice ve Aramicede kelime hem biyolojik kardeşi hem de aynı kabileye, birliğe mensup yoldaşı karşılayarak Arapçadaki semantik çeşitliliğin köklerini doğrular.
Güven Kesin
Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the Chicago (CAD).
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | أخو / وخي / أخي | Kazık çakıp hayvanı bağlama (el-āḫiyyeh) ve bir amaca yönelip kastetme (tevaḫḫî) ile aynı kökten gelenlerin ortak bağı. | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Proto-Semitik *ʾaḫ- | Akadca ahu(m), İbranice āḥ, Süryanice ʾaḥā ile ortak ata kökten türeyen düzenli akrabalık terimi. | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik hipotezi | Antik Mısır dilindeki snw (kardeş/çift) ile doğrudan kökdeş olmasa da kavramsal alan Afro-Asyatik ailede benzer ikili bağ mantığıyla gelişmiştir. | Muhtemel |
Kaynak David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), HALOT, Lisânü'l-Arab.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| أخو | Anlamlı | Bağlanma, kardeşlik, kazık | Soy veya inanç bağıyla birbirine raptolunma hali | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| أوخ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez |
| خأو | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez |
| خوأ | Anlamlı | Boşluk, açlık, çöküntü | Karnın boşalması, yerin ıssız kalması, yıldızın yağmursuz batması | Kur'an'da geçmez; hedef kökle zıt çağrışım taşır |
| وأخ | Anlamlı | Bir hedefe kastetme, uyum sağlama | Yolunda gitme, birinin adımlarına uyarak peşinden yürüme | Kur'an'da geçmez; وخي ile dönüşümlü kullanım |
| وخأ | Anlamlı | Ayak basma, ezme | Yere basıp iz bırakma veya çiğneme | Kur'an'da geçmez |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| أخو | Merkez | Kardeşlik ve sarsılmaz bağ | Ortak bir kökten (biyolojik, manevi veya kavmi) neşet eden zorunlu veya iradi eşitlik bağı | Taraflar arasında hiyerarşisiz bir kader, hak ve himaye ortaklığı kurar. |
| صحب | Komşu | Birliktelik, arkadaşlık | Mekânsal veya zamansal refakat; yol ve süreç ortaklığı | Süreç bittiğinde sona erebilir, kardeşlik gibi ontolojik bir bağ şart koşmaz. |
| ولي | Komşu | Yakınlık, dostluk, hamiyet | Yardım, yetki, himaye ve hiyerarşik veya hukuki arka çıkma | İçinde sahiplenme, tasarruf ve öncelik hakkı barındırır. |
| عشر | Komşu | Sosyal kaynaşma, muaşeret | Bir arada yaşama, karışıp görüşme ve toplumsal temas | Duygusal veya akidevi derinlik olmaksızın sadece bir arada bulunmayı da kapsar. |
| عدو | Zıt | Düşmanlık, haddi aşma | Sınırı çiğneyerek karşı tarafa zarar verme kastı ve kopukluk | Birlikte tutan bağı kopararak çatışma ve ayrışma üretir. |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | أخو | Kardeşlik bağı | Biyolojik nesep, akide ortaklığı ve kavmi müttefikliği kapsayan organik rabıta | Kesin |
| Latince | Frater, germanus | Kardeş, öz kardeş, tarikat yoldaşı | Frater hem kan kardeşliğini hem de dini/kurumsal cemaat üyeliğini karşılar; germanus ise biyolojik özlüğü vurgular. | Güçlü |
| İngilizce | Brother, brethren, kin | Erkek kardeş, dindaş, hısım | Brother biyolojik bağı; çoğul formu brethren ise inanç ve cemiyet kardeşliğini iyi karşılar. | Kesin |
| Almanca | Bruder, Glaubensbruder | Kardeş, dindaş | Bruder biyolojik ve manevi bağı kapsar; mecazi toplumsal dayanışma için kullanılır. | Kesin |
| Fransızca | Frère, confrère | Kardeş, meslektaş, tarikat mensubu | Frère biyolojik ve genel kardeşliktir; confrère ortak amaçtaki kurumsal birlikteliği karşılar. | Kesin |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Kluge Etymologisches Wörterbuch, Dictionnaire Littré.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| أَخ / إِخْوَة | Öz veya üvey nesep kardeşi | Miras hükümleri, aile hukuku, nikâh engelleri ve kıssa bağlamları (Nisâ 4:11, 4:23; Yûsuf 12:7) |
| أَخ / إِخْوَان | İman ve akide kardeşliği | Müminlerin birbirine karşı hukuku, iç barış, kalplerin kaynaşması ve cennet ehlinin tasviri (Âl-i İmrân 3:103; el-Hucurât 49:10; el-Hicr 15:47) |
| أَخُو... | Kavmiyet, soydaşlık ve hemşehrilik | Peygamberlerin tebliğ yaptıkları kavimle olan beşeri ve nesep bağı (el-A'râf 7:65, 7:73, 7:85; Hûd 11:50) |
| إِخْوَان | Fikir, yol ve kötülük yoldaşlığı | İnkârda, israfta veya şeytani amellerde birbirine destek olma durumu (el-İsrâ 17:27; el-Haşr 59:11; el-A'râf 7:202) |
| أُخْت | Kız kardeş (biyolojik veya nispet) | Meryem'in Harun'a nispeti veya kan bağıyla mirasçı kız kardeş (Meryem 19:28; Nisâ 4:12, 4:176) |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İman bağı ve tekfir meselesi | Büyük günah işleyenin dinden çıkıp çıkmadığı tartışmasında katil ile maktulün velisi arasındaki uhuvvetin sürdüğünü belirten ayetin yorumu (el-Bakara 2:178). | Kardeşliğin küfürle bozulup günahla büsbütün yok olmadığı, akidenin asgari müşterekinde varlığını koruduğu vurgusu. |
| Fıkıh | Miras, evlenme yasakları ve kısas | Asabe ve ashâb-ı ferâiz olarak kardeşlerin terekeye intikali; süt kardeşliği ve mahremiyet sınırları. | Şahsi iradeden bağımsız olarak doğan, devredilemez hukuki ve mali yükümlülükler manzumesi. |
| Tefsir | Peygamberlerin kavimlerine kardeş kılınması | Kavimlerine hitap eden peygamberler için kullanılan "kardeşleri" ifadesinin nesep mi yoksa tebliğ şefkati mi olduğu. | Ortak beşeri zemini, soydaşlığı ve peygamberin tebliğ ettiği kitleye yabancı olmadığını gösteren bağ. |
| Hadis | Müslümanların toplumsal dayanışması | Müslümanın Müslümana zulmetmeyeceğini, onu terk etmeyeceğini bildiren kardeşlik nebevi ilkesi. | Birbirine kenetlenmiş kurşun perçinli bina metaforuyla somutlaşan ahlaki ve hukuki koruma kalkanı. |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid eksenli cemaatleşme | İman Kardeşliği | Birleştirici Eksen | Biyolojik bağların ötesinde vahye dayalı üst kimlik inşa eder (el-Hucurât 49:10). | Kesin |
| İlmi | Hakikat arayışı ve epistemik cemaat | Fikir ve Yöntem Yoldaşlığı | Doğrulama ve Müzakere | Aynı aksiyomatik ilkeleri benimseyen ilim ehlinin ortak mesaisi ve müzakeresi. | Muhtemel |
| Siyasi | Hukuk önünde eşit vatandaşlık ve ittifak | Eşit Hak Sahipliği | Sosyal Barış ve Tahkim | Hiyerarşik tahakküm yerine eşitler arası adil uzlaşma ve dayanışma modeli getirir. | Güçlü |
| İktisadi | Mülkiyetin paylaşımı ve teavün | İnfak ve Miras Hukuku | Kaynak Dağılımı | Terekenin adil paylaşımı ve yardımlaşma ile servetin tek elde tekelleşmesini önler. | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Düğümler arası paralel bağ / Simetrik graf (Undirected Graph) | İki düğüm (node) arasında yön bağımlılığı olmaksızın çift taraflı bilgi, enerji veya kuvvet aktarımı sağlayan eşdeğer ilişki yapısı. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Yatay dayanışma / Sosyal sermaye (Social Capital) | Dikey hiyerarşi ve tahakküme dayanmayan, güven ve ortak normlar üzerinden üyelerine karşılıklı güvence sunan kurumsal yapı. | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kavramı yalnızca romantik bir hissiyata, duygusal bir muhabbete ya da katı kan bağına (etnik/biyolojik) indirgemek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Biyolojik soyu tanıdığı gibi; peygamberin kavmiyle olan insani-kavmi bağını, müminlerin akidevi bağını ve hatta sapanların bâtıldaki suç ortaklığını da aynı kökle açıklar. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Kardeşliği sadece kan bağı sanmak Kur'an'ın miras dışındaki tüm ahlaki ve siyasi adalet teorisini işlevsiz kılar; salt duygusal algılamak ise kardeşliği getirdiği hukuki yükümlülük ve sorumluluklardan arındırarak içi boş bir slogana dönüştürür. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın inşa ettiği toplum nizamının omurgasını oluşturur. Dikey otorite ve tahakküm ilişkisi yerine yatay, eşitlikçi, birbirini gözeten ve koruyan bir toplumsal dokunun anahtar kavramıdır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Kısas ve miras hükümlerinin belirlendiği ahkâm ayetlerinde, peygamber kıssalarındaki tebliğ süreçlerinde ve Medine toplumunda inşa edilen müminler arası hukukun açıklandığı pasajlarda belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Üstünlüğü soylulukta, kabile gücünde veya kan bağı tahakkümünde gören cahiliye asabiyetini yıkar; biyolojik bağı inanç ve ahlak bağıyla tahkim veya tasfiye eder. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamHayvanların ve nesnelerin güvenliğini temin etmek üzere yere çakılan sağlam kazık, ip halkası ve bu merkeze bağlanan varlıkların ortak tutunma noktası.
- Soyut anlamOrtak bir kaynaktan, kökten veya inanç ekseninden neşet eden fertler arasında kurulan, hiyerarşisiz, eşitlikçi, koruma ve sorumluluk doğuran organik rabıta.
- Sistematik karşılıkToplumsal, hukuki ve dini düzlemde taraflara karşılıklı hak, gözetim, savunma ve adalet yükümlülüğü yükleyen yatay dayanışma matrisi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde ve iki ayrı ferdi simgeler. gösterge fonksiyonu olup, iki ferdin ortak bir kök, ilke veya inanç kümesini () paylaşması durumunda değerini alır. Bu ortak zemin üzerinde iki taraf arasında karşılıklı ve simetrik haklar matrisi () ile koruma-yardımlaşma sorumluluğu () çarpımsal olarak devreye girerek kardeşlik rabıtasını () eksiksiz inşa eder.