دخل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: د-خ-ل71 sîga, 157 mücavir kök, 111 ayet, 45 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.جريعدندَخَلًانهردخلجننوَدَخَلَتحتخلدبوبعمليُدْخِلُادْخُلُوا

KökSîga 71Ayet 111Sure 45Mücavir 157

▶ Ağı aç (3B)

دخل

د - خ - ل

KÖK
  • 126 geçiş
  • 111 ayet
  • 71 sîga
  • 13 sözlük

Dahl: Kuytu yer demektir. Sonraları iç anlamına kullanılmış. Daha sonra da “girme” anlamında kullanılmıştır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Dahl: Kuytu yer demektir. Sonraları iç anlamına kullanılmış. Daha sonra da “girme” anlamında kullanılmıştır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.047 harf
باب الخاء والدال واللام معهما خ د ل، د خ ل، خ ل د مستعملات خدل: مرأة خَدْلةٌ الساق، وساقٌ خَدْلةٌ، وقد خَدِلَتْ خَدالةً وخَدِلَتْ خُدولةً، وجمعه خَدَلات وخِدال. وخَدالتْها استِدارتُها كأنما طوي طيا. دخل: الدَّخْل: عَيْبٌ في الحسب، والدَّخَل، مثقل: شبيه بهذا، يقال في هذا الأمر دَخَلٌ ودَغَل، قال: رفدتُ ذوي الأحساب منهم مرافدي وذا الدُّخْل حتى عاد حرا سنيدُهـا والدَّخْل: ما دَخَل ضيعة الإنسان من
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.395 harf
دَخَلَ دُخولاً: يقال: دَخَلْتُ البيت. والصحيح فيه أن تريد دَخَلْتُ إلى البيت وحذفت حرف الجرّ فانتصب انتصابَ المفعول به. وادَّخَلَ على افتعل، مثل دَخَلَ. وقد جاء في الشِعر انْدَخَلَ، وليس بالفصيح. ويُقال: تَدَخَّلَ الشيءُ، أي دَخَلَ قليلاً قليلاً. وقد تَداخَلَني منه شيءٌ. والدَخْلُ: خلافُ الخَرْجِ. والدَخْلُ: العيبُ والريبةُ. وكذلك الدَخَلُ بالتحريك. يقال: هذا الأمرُ فيه دَخَلٌ ودَغَلٌ، بمعنىً.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR7.972 harf
خ د ل خدل ، خلد ، دخل ، دلخ : مستعملة . خدل : قال الليث وغيره : تقول : امرأةٌ خَدْلَةُ الساقِ ، وساقٌ خَدْلَة . . وقد خَدِلَتْ خَدَالةً ، والجميعُ خِدَال . وخَدَالَتها : استِدَارَتُها . . كأنما طُوِيَتْ طيّاً . وقال غيره : الْخِدَالُ : السُّوقُ الغِلاَظُ . وقال ذُو الرُّمَّةِ يصفُ نساءً : جَوَاعِلُ في الْبُرَى قَصباً خِدالاَ أَراد عظامَ أَسْوُقِها . . أَنَّها غليظة . دخل : قال الليث : الدَّخْلُ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR3.667 harf
(باب الدال والخاء وما يثلثهما) (دخر) الدال والخاء والراء أصلٌ يدلُّ على الذُّل. يقال دَخَرَ الرّجُلُ، وهو داخِر، إذا ذَلَّ. وأَدْخَرَه غيرُه: أَذَلَّه. فأما الدَّخْدَار فالثَّوب الكريمُ يُصانُ. قال:‏ * ويَجْلُو صَفْحَ دَخْدارٍ قَشِيبِ(1) *‏ وليس هذا من الكلمة الأولى في شيءٍ؛ لأنَّ هذه مُعرّبة، قالوا: أصلها تَخْت دار، أي مَصُونٌ في تَخْت(2).‏ (دخس) الدال والخاء والسين أصلٌ واحد، يدلُّ على
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.565 harf
- الدخول: نقيض الخروج، ويستعمل ذلك في المكان، والزمان، والأعمال، يقال: دخل مكان كذا، قال تعالى: ﴿ادخلوا هذه القرية﴾ [البقرة/58]، ﴿ادخلوا الجنة بما كنتم تعملون﴾ [النحل/32]، ﴿ادخلوا أبواب جهنم خالدين فيها﴾ [الزمر/72]، ﴿ويدخلهم جنات تجري من تحتها الأنهار﴾ [المجادلة/22]، وقال: ﴿يدخل من يشاء في رحمته﴾ [الإنسان/31]، ﴿وقل: رب أدخلني مدخل صدق﴾ [الإسراء/80]، فمدخل من دخل يدخل، ومدخل من أدخل، {ليدخلنهم
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR506 harf
د خ ل هـو دخيـل فلـان‏.‏ وهـو الـذي يداخلـه في أموره كلها‏.‏ وهو دخيل في بني فلان إذا انتسب معهم وليس منهم وهم دخلاء فيهم ومفاصله مداخلة‏.‏ وحلق الدرع مداخل وهو المدمج المحكـم ودوخـل بعضـه فـي بعـض‏.‏ وسقـى إبلـه دخـالا وهـو أن يدخل بعيراً قد شرب بين بعيرين ناهلين‏.‏ واغسل داخلة إزارك وهو مايلي جسده‏.‏ وإنه لخبيث الدخلة وعفيـف الدخلـة وهـي باطـن أمـره وأنـا عالـم بدخلـة أمـرك وفيـه دخـل
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR10.802 harf
الدُّخُول: نقيض الخروج، دَخَل يَدْخُل دُخُولاً وتَدَخَّل ودَخَل به؛ وقوله: تَرَى مَرَادَ نِسْعه المُدْخَلِّ، بين رَحَى الحَيْزُوم والمَرْحَلِّ، مثل الزَّحاليف بنَعْفِ التَّلِّ إِنما أَراد المُدْخَلَ والمَرْحَل فشدَّد للوقف، ثم احتاج فأَجرى الوصل مُجْرَى الوقف. وادَّخَل، على افْتَعَل: مثل دَخَل؛ وقد جاء في الشعر انْدَخَل وليس بالفصيح؛ قال الكميت: لا خَطْوتي تَتَعاطى غَيْرَ موضعها، ولا يَدي في
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR1.222 harf
* د خ ل * * دَخَلَ * يدخل * دُخُولا * و * مَدْخَلاً * بفتح الميم يقال دخل البيت والصحيح فيه أن تقديره دخل في البيت فلما حذف حرف الجر انتصب انتصاب المفعول به لأن الأمكنة على ضربين مبهم ومحدود فالمبهم كالجهات الست وما جرى مجراها مثل عند ووسط بمعنى بين وقبالة فهذا وما أشبهه يكون ظرفا لأنه مبهم ألا ترى أن خلفك قد يكون قداما لغيرك وكذا الباقي والمحدود الذي له شخص وأقطاره تحوزه كالجبل والوادي والسوق
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR9.463 harf
دخل يدخل دخولا بالضم ومدخلا مصدر ميمي. وتدخل واندخل وادخل، كافتعل كل ذلك نقيض خرج. وفي العباب: تدخل الشيء: دخل قليلا قليلا، ومن ادخل كافتعل قوله تعالى: أو مدخلا أصله: متدخل، وقد جاء في الشعر اندخل، وليس بالفصيح، قال الكميت: لا خطوتي تتعاطى غير موضعها ولا يدي في حميت السكن تندخل ودخلت به دخولا وأدخلته إدخالا ومدخلا بضم الميم، ومنه قوله تعالى: رب أدخلني
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR yok26.774 harf
دَخَلَ 1 دَخَلَ دخل , (S, K, &c.,) aor. دَخُلَ , (TA,) inf. n. دُخُولٌ (S, Msb, K) and مَدْخَلٌ, (S, K,) He, or it, entered; or went, came, passed, or got, in; contr. of خَرَجَ; (K;) as also ↓ اِدَّخَلَ, of the measure اِفْتَعَلَ, and ↓ اندخل, (S, K,) this last occuring in poetry, but not chaste, (S,) and ↓ تدخّل, (K,) or this signifies it (a thing) entered by little and little. (S, O.) You say,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.985 harf
دَخَلَ دَخَلَ U ( n. ac. مَدْخَل 17 , دُخُوْل 27 ), a. [ acc. or Fī ], Entered; entered upon, commenced. b. [ Bi ], Brought in, introduced. c. [ 'Ala ], Came in upon, called upon. d. [ 'Ala ], Was prefixed, placed before ( preposition ). e. Intervened ( between ). f. ( n. ac. دَخْل 1 ), Came in, accrued ( revenue ). دَخَّلَ دَخَّلَ II , a. see IV . دَاْخَلَ دَاْخَلَ III , a.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok54.085 harf
دخل دَخَلَ - يَدْخُلُ - دَخَل - دَخَلاً - مُدْخَل - أدْخَل - يُدْخِل دَخَلَ - يَدْخُلُ + الكائن + مكاناًً أو شيئاً: يكون في موقع يعتبر خارج شيء، ثم يتحرك فينتقل ويصبح ضمن حيز هذا الشيء دَخَلَ - يَدْخُلُ + كائن + مكاناً: يتحول من خارج حدود المكان فيصير ضمن حيز حدوده ﴿وقلنا لهم ادخلوا الباب سجدا﴾: يصير ضمن حدود وحيز الباب: وهنا الباب بوابة
Türkçe çeviri henüz yokMaddenin bağlantısı

دخل دَخَلَ - يَدْخُلُ - دَخَل - دَخَلاً - مُدْخَل - أدْخَل - يُدْخِل دَخَلَ - يَدْخُلُ + الكائن + مكاناًً أو شيئاً: يكون في موقع يعتبر خارج شيء، ثم يتحرك فينتقل ويصبح ضمن حيز هذا الشيء دَخَلَ - يَدْخُلُ + كائن + مكاناً: يتحول من خارج حدود المكان فيصير ضمن حيز حدوده ﴿وقلنا لهم ادخلوا الباب سجدا﴾: يصير ضمن حدود وحيز الباب: وهنا الباب بوابة عريضة تستوعب أن يكون المرء داخلها وليس منفذاً يعبره ﴿ادخلوا الأرض المقدسة التي كتب الله لكم﴾: يعبر حدودها من خارجها فيصير ضمن حدودها من الداخل أو الباطن ﴿فأولئك يدخلون الجنة﴾ ﴿وإذ قلنا ادخلوا هذه القرية﴾ دَخَلَ - يَدْخُلُ + كائن + في جمع: ينتقل ويتحول من كائن لا ينتمي إلى مجموعة، فيدخل وينضم إليها ويصير في عداد أفرادها ﴿وأدخلني برحمتك في عبادك الصالحين﴾ ﴿فادخلي في عبادي﴾ ﴿قال ادخلوا في أمم قد خلت من قبلكم من الجن والإنس في النار﴾ دَخَلَ - يَدْخُلُ + كائن + في أمر: ينتقل من وضعه ككائن خارج الأمر فلا يشمله ولا يناله أثره، فيدخل في من يشملهم ويضمهم الأمر ﴿يدخل من يشاء في رحمته﴾ ﴿ورأيت الناس يدخلون في دين الله أفواجا﴾ ﴿ياأيها الذين آمنوا ادخلوا في السلم كافة﴾ دَخَلَ - يَدْخُلُ + كائن + على كائن + مكاناً: يدخل مكاناً فيه الكائن ليؤثر عليه ويتفاعل معه بهذا الدخول في هذا المكان ﴿وجاء إخوة يوسف فدخلوا عليه﴾: دخلوا مكان وجوده فقابلوه وتفاعلوا معه ﴿ادخلوا عليهم الباب﴾: ادخلوا الباب ثم قابلوهم وتفاعلوا معهم ﴿كلما دخل عليها زكريا المحراب﴾: دخل محرابها فقابلها وتفاعل معها دَخَلَ - يَدْخُلُ + كائن + من مكان: التقدير: يدخل + كائن + من مكان + في مكان، و" من مكان ": تبين الجهة أو الموقع الذي تركه متحركاً داخلاً في مكان آخر ﴿لا تدخلوا من باب واحد وادخلوا من أبواب متفرقة﴾ دَخَلَ - يَدْخُلُ + كائن + بـِ كائن: يدخل مستعملاً ومنتفعاً ومصحوباً بـِ الكائن ﴿من نسائكم اللاتي دخلتم بهن فإن لم تكونوا دخلتم بهن فلا جناح عليكم﴾: دخلتم بهن حجرة النكاح في خلوة: كناية عن الجماع دَخَلَ - يَدْخُلُ + كائن + مع كائن: يدخل لازماً ومصحوباً بالكائن ﴿ونطمع أن يدخلنا ربنا مع القوم الصالحين﴾ دَخَل :على وزن " فـَعـَل" اسم فعل بمعنى مفعول من " دَخَلَ - يَدْخُلُ " اسم آلة : وسيلة دخول: عامل تسهيل دخول كائن أو شيء دَخَلاً : حال من " دَخَل " ﴿ولا تتخذوا أيمانكم دخلا بينكم فتزل قدم بعد ثبوتها﴾: لا تتخذوا أيمانكم وسيلة لتسهيل الدخول: وسيلة لتسهيل دخول إلى مكان أو حق لآخر من غير وجه حق مُدْخَل: على وزن " مـُفـْعـَل" اسم مكان من " دَخَلَ - يَدْخُلُ ": المكان الذي يتم إدخال الشيء إليه: منفذ الدخول أدْخَل - يُدْخِل: على وزن " أفعل " من " دَخَلَ - يَدْخُلُ ": جعله " يَدْخُلُ ": يقوم بتحريك كائن أو شيء من موقع يعتبر خارج شيء آخر، فيجعله ينتقل ويصبح ضمن حيز هذا الشيء واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الدخول والولوج من مكان خارج شيء إلى مكان داخل شيء"، وهي: دَخَلَ - يَدْخُلُ، وَلَجَ - يَلِجُ، غَاصَ - يَغُوْصُ، وَقَبَ - يَقِبُ، دَهِمَ - يَدْهَمُ (دَهَمَ - يَدْهَمُ)، عَسْعَسَ - يُعَسْعِسُ (عَسَّ - يَعُسُّ) دَخَل - يَدْخل + كائن + مكاناً (1) الجنة ﴿أم حسبتم أن تدخلوا الجنة ولما يأتكم مثل الذين خلوا من قبلكم مستهم البأساء والضراء وزلزلوا حتى يقول الرسول والذين آمنوا معه متى نصر الله ألا إن نصر الله قريب(214)﴾ البقرة ﴿أم حسبتم أن تدخلوا الجنة ولما يعلم الله الذين جاهدوا منكم ويعلم الصابرين(142)﴾ آل عمران ﴿جنات عدن يدخلونها تجري من تحتها الأنهار لهم فيها ما يشاءون كذلك يجزي الله المتقين(31)﴾ النحل ﴿جنات عدن يدخلونها ومن صلح من آبائهم وأزواجهم وذرياتهم والملائكة يدخلون عليهم من كل باب(23)﴾ الرعد ﴿جنات عدن يدخلونها يحلون فيها من أساور من ذهب ولؤلؤا ولباسهم فيها حرير(33)﴾ فاطر ﴿إلا من تاب وآمن وعمل صالحا فأولئك يدخلون الجنة ولا يظلمون شيئا (60)﴾ مريم ﴿ومن يعمل من الصالحات من ذكر أو أنثى وهو مؤمن فأولئك يدخلون الجنة ولا يظلمون نقيرا(124)﴾ النساء ﴿ومن يعمل من الصالحات من ذكر أو أنثى وهو مؤمن فأولئك يدخلون الجنة ولا يظلمون نقيرا (124)﴾ النساء ﴿من عمل سيئة فلا يجزى إلا مثلها ومن عمل صالحا من ذكر أو أنثى وهو مؤمن فأولئك يدخلون الجنة يرزقون فيها بغير حساب (40)﴾ غافر ﴿الذين تتوفاهم الملائكة طيبين يقولون سلام عليكم ادخلوا الجنة بما كنتم تعملون (32)﴾ النحل ﴿وسيق الذين اتقوا ربهم إلى الجنة زمرا حتى إذا جاءوها وفتحت أبوابها وقال لهم خزنتها سلام عليكم طبتم فادخلوها خالدين (73)﴾ الزمر ﴿ادخلوها بسلام آمنين (46)﴾ الحجر ﴿ادخلوها بسلام ذلك يوم الخلود (34)﴾ ق ﴿فادخلي في عبادي (29)﴾ الفجر ﴿وادخلي جنتي (30)﴾ الفجر ﴿قيل ادخل الجنة قال ياليت قومي يعلمون (26)﴾ يس ﴿أهؤلاء الذين أقسمتم لا ينالهم الله برحمة ادخلوا الجنة لا خوف عليكم ولا أنتم تحزنون (49)﴾ الأعراف ﴿ادخلوا الجنة أنتم وأزواجكم تحبرون (70)﴾ الزخرف ﴿إن الذين كذبوا بآياتنا واستكبروا عنها لا تفتح لهم أبواب السماء ولا يدخلون الجنة حتى يلج الجمل في سم الخياط وكذلك نجزي المجرمين(40)﴾ الأعراف ﴿جنات عدن يدخلونها ومن صلح من آبائهم وأزواجهم وذرياتهم والملائكة يدخلون عليهم من كل باب(23)﴾ الرعد ﴿وبينهما حجاب وعلى الأعراف رجال يعرفون كلا بسيماهم ونادوا أصحاب الجنة أن سلام عليكم لم يدخلوها وهم يطمعون(46)﴾ الأعراف ﴿وقالوا لن يدخل الجنة إلا من كان هودا أو نصارى تلك أمانيهم قل هاتوا برهانكم إن كنتم صادقين(111)﴾ البقرة (2) النار ﴿قال ادخلوا في أمم قد خلت من قبلكم من الجن والإنس في النار كلما دخلت أمة لعنت أختها حتى إذا اداركوا فيها جميعا قالت أخراهم لأولاهم ربنا هؤلاء أضلونا فآتهم عذابا ضعفا من النار قال لكل ضعف ولكن لا تعلمون(38)﴾ الأعراف ﴿وقال ربكم ادعوني أستجب لكم إن الذين يستكبرون عن عبادتي سيدخلون جهنم داخرين (60)﴾ غافر ﴿ضرب الله مثلا للذين كفروا امرأة نوح وامرأة لوط كانتا تحت عبدين من عبادنا صالحين فخانتاهما فلم يغنيا عنهما من الله شيئا وقيل ادخلا النار مع الداخلين(10)﴾ التحريم ﴿فادخلوا أبواب جهنم خالدين فيها فلبئس مثوى المتكبرين (29)﴾ النحل ﴿ادخلوا أبواب جهنم خالدين فيها فبئس مثوى المتكبرين (76)﴾ غافر ﴿قيل ادخلوا أبواب جهنم خالدين فيها فبئس مثوى المتكبرين (72)﴾ الزمر (3) الأرض المقدسة ﴿ياقوم ادخلوا الأرض المقدسة التي كتب الله لكم ولا ترتدوا على أدباركم فتنقلبوا خاسرين(21)﴾ المائدة ﴿قالوا ياموسى إن فيها قوما جبارين وإنا لن ندخلها حتى يخرجوا منها فإن يخرجوا منها فإنا داخلون (22)﴾ المائدة ﴿قالوا ياموسى إنا لن ندخلها أبدا ما داموا فيها فاذهب أنت وربك فقاتلا إنا هاهنا قاعدون(24)﴾ المائدة (4) القرية - المدينة ﴿وإذ قلنا ادخلوا هذه القرية فكلوا منها حيث شئتم رغدا وادخلوا الباب سجدا وقولوا حطة نغفر لكم خطاياكم وسنزيد المحسنين (58)﴾ البقرة ﴿قالت إن الملوك إذا دخلوا قرية أفسدوها وجعلوا أعزة أهلها أذلة وكذلك يفعلون(34)﴾ النمل { ولو د

Sîgalar(71)

Mücavir kökler157 mücavir (417 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. جنن

    41 ortak ayet · Bahçe demektir

  2. تحت

    18 ortak ayet · Ayağın alt tarafı demektir

  3. جري

    17 ortak ayet · Cariye yelkenli sandal demektir

  4. بوب

    11 ortak ayet · Bab kapı demektir

  5. نهر

    17 ortak ayet · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden…

  6. صلح

    20 ortak ayet · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir

  7. خلد

    14 ortak ayet · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir

  8. أمن

    34 ortak ayet · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  9. سلم

    13 ortak ayet · “Süllem” merdiven demektir

  10. أبد

    7 ortak ayet · Badiye çöl demektir

  11. عدن

    5 ortak ayet · “Firdevs“ özel mülkiyetli bahçedir, “aden“ ise yaz ve kış…

  12. عمل

    20 ortak ayet · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir

Geçtiği ayetler(111)

  1. وَإِذْ قُلْنَا ادْخُلُوا هَذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ نَغْفِرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ وَسَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ

    GirinHani; şu kasabaya girin, dilediğiniz yerde istediğinizi bol bol yeyin, kapısından secde ederek girin, affet deyin, kusurlarınızı örtelim. İyilik

  2. يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ

    GirinEy iman edenler; hep birden barışa girin. Şeytanın adımlarına uymayın. Çünkü O, siziniçin apaçık bri düşmandır.

  3. وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّورَ بِمِيثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوا فِي السَّبْتِ وَأَخَذْنَا مِنْهُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا

    GirinSöz vermelerine karşılık Tur dağını üzerlerine kaldırdık. Ve onlara; Şehrin kapısından secde ederek girin, dedik. Cumartesileri aşırı gitmeyin, dedik. Onlardan ağır bir te’minat aldık.

  4. يَاقَوْمِ ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِي كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِكُمْ فَتَنْقَلِبُوا خَاسِرِينَ

    GirinEy kavmim; Allah’ın size yazdığı mukaddes yere girin ve ardınıza dönmeyin, yoksa hüsrana uğrayanlardan olursunuz.

  5. قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَالِبُونَ وَعَلَى اللَّهِ …

    GirinKorkanlar arasında bulunan, Allah’ın nimetine erdirdiği iki adam demişlerdi ki: Onların üstlerine kapıdan yürüyün, oraya girerseniz; muhakkak siz, galiblersiniz. Şayet mü’minlerseniz; Allah’a tevekkül edin.

  6. قَالَ ادْخُلُوا فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ …

    GirinBuyurdu ki: Sizden önce geçmiş cinn ve insan topluluklarıyla girin ateşe. Her ümmet girdikçe; yoldaşına la’net eder. Nihayet hepsi birbiri ardından orada toplanınca; sonrakiler öncekiler için derler ki: Rabbımız; işte bizi bunlar saptırdı. Onun için bunlara katmerli azab ver. Buyurur ki: Hepiniz Evet, dediler. Bunun üzerine aralarında bir münadi: Allah’ın la’neti; zalimlerin üzerinedir, diye seslendi.

  7. أَهَؤُلَاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ اللَّهُ بِرَحْمَةٍ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ

    GirinBunlar mıydı ki; kendilerini Allah’ın rahmetine erdirmeyeceğine yemin etmiştiniz. Girin cennete; size hiç bir korku yoktur ve sizler üzülecek de değilsiniz.

  8. فَلَمَّا دَخَلُوا عَلَى يُوسُفَ آوَى إِلَيْهِ أَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوا مِصْرَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ آمِنِينَ

    GirinOnlar Yusuf’un yanına girdiklerinde; o anasını, babasını bağrına bastı ve: Allah’ın isteği ile Mısır’a emin olarak girin, dedi.

  9. الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلَامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

    GirinOnlar; meleklerin, güzel güzel canlarını alacakları kimselerdir. Selam size, yaptıklarınıza karşılık haydi girin cennete, derler.

  10. حَتَّى إِذَا أَتَوْا عَلَى وَادِ النَّمْلِ قَالَتْ نَمْلَةٌ يَاأَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسَاكِنَكُمْ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمَانُ وَجُنُودُهُ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

    GirinNihayet karıncaların bulunduğu vadiye geldiklerinde bir karınca dedi ki: Ey karıncalar, yuvalarınıza girin. Süleyman ve orduları farkına varmadan sakın sizi ezmesin.

Sîga sayfası: يَدْخُلُونَهَا

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökدخل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerولج, نفذ, ورد
Zıt Kökخرج
Çekirdek Özet 1Bir sınır veya engeli aşarak dış alandan iç, kuytu veya kapalı bir mekâna geçmek
Çekirdek Özet 2Somut mekândan manevî, zihnî ve uhrevî hallere, antlaşma ve aidiyet alanlarına dahil olmak
Çekirdek Özet 3Bir sisteme intikal, varoluşsal kuşatılma, içe sirayet ve nihai akıbete yerleşme
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca fiziksel kapıdan geçişe indirgenerek hile, zihnî fesat, iç niyet ve hukuki intisap boyutlarının göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
دخİçeriye sokulma, örtülü veya kuytu bir alana nüfuz etme, yayılıp sinme; nitekim دخن dumanın içe sinip sarmasını, دخر ise baş eğip boyun bükerek dar ve zelil bir sınıra sokulmayı ifade eder.لLam harfinin sağladığı yönelme, bağlanma ve temas işleviyle hareket, dağınık bir yayılma olmaktan çıkıp belirli bir sınıra, mekâna veya kurumsal/manevî alana tam olarak intikal edip yerleşme anlamına kavuşmuştur.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
دKapıGeçiş eşiği, bir sınırdan içeri adım atma imkânı ve hareket serbestisi.
خÇit, duvar (Arap yazısındaki ikiz harf ح imgesinden türetme; hırıltılı sesin getirdiği sürtünme ve yarıp geçme yoğunluğu)Aşılması gereken korunaklı sınır, örtü, gizli ya da kuytu bölme.
لÇoban değneği, üvendireYöneltme, bir hedefe sürme, varış noktasında raptetme ve bağlama.
دخلBir geçiş eşiğinden (د) korunaklı veya kapalı bir sınırın ardına (خ) yönelip oraya tam olarak bağlanma ve nüfuz etme (ل) hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDışarıda bulunan bir cismin, canlı veya nesnenin, bir engeli aşarak bir kabın, evin, kuytunun ya da bedenin iç boşluğuna geçmesi; devenin su içme düzeninde araya sıkışarak su alması; bedene zayıflık veya bir ağaca içten çürüme sirayet etmesi.
Cahiliye şiiri kullanımıEbû Züeyb el-Hüzelî beytinde develerin su içirilmesinde araya katılmayı ifade etmek üzere kökün masdarı şu şekilde geçer: وتُوفِي الدُّفوفَ بشُربٍ دِخَالِ
Erken Arapça kullanımİnsanın iç dünyası, gizli niyetleri ve samimiyeti için duhletü'r-racül دُخْلَةُ الرَّجُلِ denir; bir kabileye dışarıdan katılıp soy kütüğüne eklemlenen yabancı için ise dehîl دَخِيل ve dühlel دُخْلُل tabirleri kullanılır.

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça دخل kökü, merkezi Sami dilleri içinde belirgin bir fonosemantik yapıya sahiptir. Kökün ana eksenini oluşturan d-h-l dizilimi, dışarıdaki bir varlığın belirli bir yarıktan veya eşikten geçerek iç bünyeye dahil olması, karışması veya sirayet etmesi fikrine dayanır. İbranicede doğrudan d-h-l biçimi korku ve geri çekilme ekseninde (Aramice d-h-l "korkmak" ile fonetik benzerlik gösterse de) farklılaşırken, Arapça bu kökü münhasıran "nüfuz, örtülü alana giriş ve sisteme eklemlenme" semantiğinde billurlaştırmıştır. Kökün Arapçadaki özgün gelişimi, yalnızca yer değiştirme hareketini değil, giren şeyin dahil olduğu yapının niteliğini değiştirmesini (fesat, hastalık, hile veya tam üyelik gibi dahal ve dehîl türevleri) de kapsayacak biçimde derinleşmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönدخل kökünden türeyen duhûl, dahal, dehîl ve müdhalEylemin bir sınırdan geçişi (duhûl), içe sızan bozucu kusur ve hileyi (dahal), sonradan bir topluluğa eklenen yabancıyı (dehîl) ve girilen konumu (müdhal) kuşatan geniş semantik ağ.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBatı ve Güney Sami dallarında içe giriş ve katılma formlarıArapça kök, çevre dillerdeki korku ve daralma çağrışımlı köklerden ayrılarak müstakil bir hacimsel giriş ve dahil oluş eylemine tahsis edilmiştir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik katmanda kökün düzenli ses denklikleriyle izlenebilen tartışmasız bir dış soydaşı tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, David Cohen, Lane’s Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
دخلAnlamlıGirmek, dahil olmakBir sınır veya engeli aşarak dıştan içe geçmek, nüfuz etmek.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
دلخAnlamlıAğır adımlarla yürümekYük altında veya gevşeklikten dolayı zorlanarak, yavaşça ilerlemek.Kur'an'da geçmez; hareketin içe değil ağırlıkla zemine yönelişi.
خدلAnlamlıDolgun ve etli olmakBacağın veya uzvun etli, yuvarlak ve tombul olması, kemiğin etle sarılması.Kur'an'da geçmez; iç boşluğun dolulukla kapanması.
خلدAnlamlıSürekli kalmak, sabitlenmekBir yerde uzun süre kalmak, bozulmadan varlığını korumak, ebediyet.Kur'an'da geçer; girişin zıddı olarak girilen yerde kalıcılık.
لدخAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilim mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez; mühmel.
لخدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıFonetik açıdan Arapça kök sisteminde teşekkül etmemiştir.Kur'an'da geçmez; mühmel.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
دخلMerkezİntikal, dahil olmaBir sınır veya kapıyı aşarak bir mahalle ya da duruma yerleşmek.Genel, kuşatıcı ve kalıcı giriş hareketini ifade eder.
ولج / ولجKomşuDar yerden geçmeDar, sıkışık veya gizli bir yarıktan zorlanarak süzülüp girmek.İpin iğne deliğine girmesi veya gecenin gündüze katılması gibi ince geçişler.
نفذKomşuDelip geçmeBir engeli bir taraftan girip diğer taraftan çıkarak tamamen aşmak.Girişte kalmayıp engelin arkasına delerek ulaşmayı vurgular.
وردKomşuSuya/hedefe ulaşmaBelirli bir amaca, su başına veya menzile doğru yönelip sınırına varmak.Mutlaka içine girmeyi değil, hedefin kıyısına ve eşiğine ulaşmayı bildirir.
خرجZıtAyrılma, dışarı çıkmaİçeride bulunulan sınırlı veya kapalı bir alanı terk edip açığa çıkmak.Giriş eyleminin varoluşsal, mekânsal ve kurumsal karşıtıdır.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaدخلBir şeyin içine geçmek, intikal etmekFiziksel girişin yanı sıra iç niyet, akıbet ve aidiyeti de tam kapsar.Kesin
Latinceintrare, ingrediİçeri adım atmak, başlamakMekânsal eşik aşımını karşılar; kökün hile ve iç fesat (dahal) katmanını dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceto enter, to penetrate, to joinGirmek, nüfuz etmek, katılmakEylemsel geçişi ve üyeliği karşılar; manevî sirayet derinliğini tek başına vermez.Güçlü
Almancaeintreten, hineingehenİçeri girmek, dahil olmakSınırı geçip dahil olmayı belirtir; kabilevi intisap ve fıtrî iç niyet anlamları eksik kalır.Güçlü
Fransızcaentrer, pénétrerGirmek, içine işlemekMekân ve zihne girişi karşılar; kökteki zayıflık ve hıyanet çağrışımlarını taşımaz.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Mekânsal girişSomut bir beldeye, eve, odaya veya kapıdan içeri geçişŞehirlere, mescitlere ve evlere izinle girme bağlamı; Bakara 2:58, Yûsuf 12:67, Nûr 24:27.
Dine ve cemaate katılımToplu olarak bir inanç nizamına ve aidiyet dairesine girmeZafer ve fetih sonrası kitlelerin dine intisabı; Nasr 110:2.
Uhrevî akıbete yerleşmeCennet veya cehenneme ebedî veya cezai olarak sevk edilmeİman ve inkârın ahiretteki nihai yurduna giriş; Nisâ 4:13, Nisâ 4:14, Nahl 16:32, Zümer 39:72.
Zihne ve kalbe sirayetİmanın veya fesadın kalbin içine nüfuz etmesiKalbe imanın henüz yerleşmediği veya amellerin içine fesat sokulduğu bağlam; Hucurât 49:14, Nahl 16:92.
Eşler arası hukuki yakınlıkEvlilik akdinden sonra fiilî zifaf ve birleşmenin gerçekleşmesiNikâh hukuku ve haram kılınan dereceler bağlamı; Nisâ 4:23.
Sığınak ve gizlenme mahalliBaşını sokacak kuytu bir sığınak veya korunak bulmaMünafıkların kaçış ve sığınma arayışı bağlamı; Tevbe 9:57.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamCennet ve cehenneme giriş, imanın kalbe nüfuzuİman ile İslam ayrımı, imanın kalbe duhûlü ve kulun cennete amelle mi yoksa ilahi lütufla mı gireceği meselesi.Hak ediş, varoluşsal teslimiyet ve nihai akıbete intikal.
FıkıhNikâhta zifaf (duhûl), evlere giriş izni (istîzân)Mehir hakkının kesinleşmesi, iddetin vacip olması ve konut dokunulmazlığının ihlali şartları.Hukuki sınırın aşılması ve mahremiyet dairesine dahil oluş.
Tefsir"Müdhalen kerîmâ" ve "müdhale sıdk" ifadeleriGirişin mekânsal mı yoksa ahlaki ve manevî bir doğruluk makamı mı olduğu yorumu.Şerefli, dürüst ve hilesiz bir konuma yerleşme.
Hadisİstîzân adabı, fitnenin kalplere girişiBaşkasının evine girmeden önce üç kez izin isteme ve hasır lifi gibi kalbe giren fitneler.Mahremiyete saygı ve kalbin yabancı tesirlere açılması.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİnanç dairesi ve uhrevî yurtİntisap ve vuslatBireyin ilahi nizama teslim olarak kurtuluş yurduna kabul edilmesiDışarıda kalmış insanın vahyin koruyucu çatısı altına girmesi ve cennete kabulü.Kesin
İlmiKavramsal çerçeve ve zihne sirayetVukuuf ve idrakBir konunun künhüne vakıf olma, meseleyi içselleştirmeİlmin yüzeysel taklitten kurtulup zihnin derinliğine nüfuz etmesi.Güçlü
SiyasiVatandaşlık, biat ve antlaşmaKatılım ve iltihakToplumsal sözleşmeye dahil olarak kamu düzeninin bir parçası olmaHukuki sınırlara rıza göstererek kabilevi veya siyasi nizamın korumasına girmek.Güçlü
İktisadiGelir, hasılat ve üretim dairesiDahil ve iratMülkiyete ve kasaya düzenli olarak giren ekonomik değerÜretimden doğan kazancın işletme veya hane bütçesine intikali.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKümeler kuramında elemanın kümeye dahil olması (x∈A) ve sınır değerden içeri geçiş (enjeksiyon/nüfuz)Bir elemanın kapalı bir sınırla tanımlanmış sisteme dışarıdan katılıp kümenin elemanı haline gelmesi ve sistem parametrelerine tabi olması.Kesin
Beşeri bilimlerSosyolojik entegrasyon, asimilasyon ve kurumsal üyelikBireyin yabancı bir sosyal yapı veya kurumun eşiğini aşarak onun rol ve değerler sistemine dahil olması.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün sadece iki ayağın bir kapıdan adım atması şeklindeki kaba fiziki yer değiştirmeye indirgenmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün; kalbe sirayet eden şüphe veya imanı, antlaşmalarda hile yapmayı (dahal), toplumsal nizam içine yabancı unsur olarak eklemlenmeyi ve nihai varoluşsal akıbete yerleşmeyi içeren zihinsel ve ahlaki boyutu.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataNahl 16:92 ayetindeki "yeminlerinizi aranızda bir fesat ve hile aracı yapmayın" uyarısındaki dahal kelimesinin derinliğinin kavranamaması; dinî aidiyetin kalbî bir dahil oluş değil sadece biçimsel bir etiket sanılması.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an, insanın dünyadaki ahlaki konumunu ve ahiretteki nihai akıbetini bir "eşikten geçiş ve bir yurda dahil oluş" metaforuyla kurar; kök, geçici bir teması değil, sonuç doğurucu tam bir intisabı açıklar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Cennet ve cehennem tasvirlerinde, ev ve mahremiyet hukuku içeren ahkâm ayetlerinde, cemaatleşme ve fetih bağlamında insanların kitleler halinde İslam'a girişini anlatan ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dine girmenin sadece fiziksel bir topluluğa katılmak olmadığını, Hucurât 49:14 ayetinde belirtildiği üzere imanın henüz kalbe nüfuz etmediği durumlarda şeklî teslimiyetin yetersiz kalacağını gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir cismin, aradaki engeli aşarak bir kabın, evin, kuytunun ya da bedenin içine geçip yerleşmesi.
  • Soyut anlamBir varlığın dış konumdan korunaklı bir sisteme, inanç dairesine, ahlaki niyete veya nihai akıbet zeminine intikal ederek oranın hükmüne bağlanması.
  • Sistematik karşılıkBir S sınırını aşarak A dış durumundan B iç durumuna geçiş ve bu geçişle birlikte yeni sistemin tüm bağlayıcı şartlarını kabullenme.
  • LaTeX modeliT:x∉B→∂Bx∈B  ⟹  Φ(x)=fB(x)
  • LaTeX açıklamasıModelde x hareket eden faili, B girilen kapalı mahalli veya nizamı, ∂B bu mahallin sınırını veya kapısını temsil eder. T intikal operatörü, başlangıçta B kümesinin dışında olan x nesnesini sınır üzerinden geçirerek B'nin içine dahil eder (x∈B). Bu dahil oluşun nihai sonucu olarak x'in niteliği ve durumu (Φ(x)), artık tamamen dahil olduğu iç sistemin kuralları ve fonksiyonu (fB(x)) tarafından belirlenir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: د