دخل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: د-خ-ل71 sîga, 157 mücavir kök, 111 ayet, 45 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.جريعدندَخَلًانهردخلجننوَدَخَلَتحتخلدبوبعمليُدْخِلُادْخُلُوا

KökSîga 71Ayet 111Sure 45Mücavir 157

▶ Ağı aç (3B)

دخل

د - خ - ل

KÖK
  • 126 geçiş
  • 111 ayet
  • 71 sîga
  • 13 sözlük

Dahl: Kuytu yer demektir. Sonraları iç anlamına kullanılmış. Daha sonra da “girme” anlamında kullanılmıştır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Dahl: Kuytu yer demektir. Sonraları iç anlamına kullanılmış. Daha sonra da “girme” anlamında kullanılmıştır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.047 harf
باب الخاء والدال واللام معهما خ د ل، د خ ل، خ ل د مستعملات خدل: مرأة خَدْلةٌ الساق، وساقٌ خَدْلةٌ، وقد خَدِلَتْ خَدالةً وخَدِلَتْ خُدولةً، وجمعه خَدَلات وخِدال. وخَدالتْها استِدارتُها كأنما طوي طيا. دخل: الدَّخْل: عَيْبٌ في الحسب، والدَّخَل، مثقل: شبيه بهذا، يقال في هذا الأمر دَخَلٌ ودَغَل، قال: رفدتُ ذوي الأحساب منهم مرافدي وذا الدُّخْل حتى عاد حرا سنيدُهـا والدَّخْل: ما دَخَل ضيعة الإنسان من
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.395 harf
دَخَلَ دُخولاً: يقال: دَخَلْتُ البيت. والصحيح فيه أن تريد دَخَلْتُ إلى البيت وحذفت حرف الجرّ فانتصب انتصابَ المفعول به. وادَّخَلَ على افتعل، مثل دَخَلَ. وقد جاء في الشِعر انْدَخَلَ، وليس بالفصيح. ويُقال: تَدَخَّلَ الشيءُ، أي دَخَلَ قليلاً قليلاً. وقد تَداخَلَني منه شيءٌ. والدَخْلُ: خلافُ الخَرْجِ. والدَخْلُ: العيبُ والريبةُ. وكذلك الدَخَلُ بالتحريك. يقال: هذا الأمرُ فيه دَخَلٌ ودَغَلٌ، بمعنىً.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR7.972 harf
خ د ل خدل ، خلد ، دخل ، دلخ : مستعملة . خدل : قال الليث وغيره : تقول : امرأةٌ خَدْلَةُ الساقِ ، وساقٌ خَدْلَة . . وقد خَدِلَتْ خَدَالةً ، والجميعُ خِدَال . وخَدَالَتها : استِدَارَتُها . . كأنما طُوِيَتْ طيّاً . وقال غيره : الْخِدَالُ : السُّوقُ الغِلاَظُ . وقال ذُو الرُّمَّةِ يصفُ نساءً : جَوَاعِلُ في الْبُرَى قَصباً خِدالاَ أَراد عظامَ أَسْوُقِها . . أَنَّها غليظة . دخل : قال الليث : الدَّخْلُ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR3.667 harf
(باب الدال والخاء وما يثلثهما) (دخر) الدال والخاء والراء أصلٌ يدلُّ على الذُّل. يقال دَخَرَ الرّجُلُ، وهو داخِر، إذا ذَلَّ. وأَدْخَرَه غيرُه: أَذَلَّه. فأما الدَّخْدَار فالثَّوب الكريمُ يُصانُ. قال:‏ * ويَجْلُو صَفْحَ دَخْدارٍ قَشِيبِ(1) *‏ وليس هذا من الكلمة الأولى في شيءٍ؛ لأنَّ هذه مُعرّبة، قالوا: أصلها تَخْت دار، أي مَصُونٌ في تَخْت(2).‏ (دخس) الدال والخاء والسين أصلٌ واحد، يدلُّ على
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.565 harf
- الدخول: نقيض الخروج، ويستعمل ذلك في المكان، والزمان، والأعمال، يقال: دخل مكان كذا، قال تعالى: ﴿ادخلوا هذه القرية﴾ [البقرة/58]، ﴿ادخلوا الجنة بما كنتم تعملون﴾ [النحل/32]، ﴿ادخلوا أبواب جهنم خالدين فيها﴾ [الزمر/72]، ﴿ويدخلهم جنات تجري من تحتها الأنهار﴾ [المجادلة/22]، وقال: ﴿يدخل من يشاء في رحمته﴾ [الإنسان/31]، ﴿وقل: رب أدخلني مدخل صدق﴾ [الإسراء/80]، فمدخل من دخل يدخل، ومدخل من أدخل، {ليدخلنهم
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR506 harf
د خ ل هـو دخيـل فلـان‏.‏ وهـو الـذي يداخلـه في أموره كلها‏.‏ وهو دخيل في بني فلان إذا انتسب معهم وليس منهم وهم دخلاء فيهم ومفاصله مداخلة‏.‏ وحلق الدرع مداخل وهو المدمج المحكـم ودوخـل بعضـه فـي بعـض‏.‏ وسقـى إبلـه دخـالا وهـو أن يدخل بعيراً قد شرب بين بعيرين ناهلين‏.‏ واغسل داخلة إزارك وهو مايلي جسده‏.‏ وإنه لخبيث الدخلة وعفيـف الدخلـة وهـي باطـن أمـره وأنـا عالـم بدخلـة أمـرك وفيـه دخـل
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR10.802 harf
الدُّخُول: نقيض الخروج، دَخَل يَدْخُل دُخُولاً وتَدَخَّل ودَخَل به؛ وقوله: تَرَى مَرَادَ نِسْعه المُدْخَلِّ، بين رَحَى الحَيْزُوم والمَرْحَلِّ، مثل الزَّحاليف بنَعْفِ التَّلِّ إِنما أَراد المُدْخَلَ والمَرْحَل فشدَّد للوقف، ثم احتاج فأَجرى الوصل مُجْرَى الوقف. وادَّخَل، على افْتَعَل: مثل دَخَل؛ وقد جاء في الشعر انْدَخَل وليس بالفصيح؛ قال الكميت: لا خَطْوتي تَتَعاطى غَيْرَ موضعها، ولا يَدي في
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR1.222 harf
* د خ ل * * دَخَلَ * يدخل * دُخُولا * و * مَدْخَلاً * بفتح الميم يقال دخل البيت والصحيح فيه أن تقديره دخل في البيت فلما حذف حرف الجر انتصب انتصاب المفعول به لأن الأمكنة على ضربين مبهم ومحدود فالمبهم كالجهات الست وما جرى مجراها مثل عند ووسط بمعنى بين وقبالة فهذا وما أشبهه يكون ظرفا لأنه مبهم ألا ترى أن خلفك قد يكون قداما لغيرك وكذا الباقي والمحدود الذي له شخص وأقطاره تحوزه كالجبل والوادي والسوق
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR9.463 harf
دخل يدخل دخولا بالضم ومدخلا مصدر ميمي. وتدخل واندخل وادخل، كافتعل كل ذلك نقيض خرج. وفي العباب: تدخل الشيء: دخل قليلا قليلا، ومن ادخل كافتعل قوله تعالى: أو مدخلا أصله: متدخل، وقد جاء في الشعر اندخل، وليس بالفصيح، قال الكميت: لا خطوتي تتعاطى غير موضعها ولا يدي في حميت السكن تندخل ودخلت به دخولا وأدخلته إدخالا ومدخلا بضم الميم، ومنه قوله تعالى: رب أدخلني
Maddenin bağlantısı

دخل يدخل دخولا بالضم ومدخلا مصدر ميمي. وتدخل واندخل وادخل، كافتعل كل ذلك نقيض خرج. وفي العباب: تدخل الشيء: دخل قليلا قليلا، ومن ادخل كافتعل قوله تعالى: أو مدخلا أصله: متدخل، وقد جاء في الشعر اندخل، وليس بالفصيح، قال الكميت: لا خطوتي تتعاطى غير موضعها ولا يدي في حميت السكن تندخل

ودخلت به دخولا وأدخلته إدخالا ومدخلا بضم الميم، ومنه قوله تعالى: رب أدخلني مدخل صدق . وفي العباب: يقال: دخلت البيت، والصحيح: فيه، أن تريد: دخلت إلى البيت، وحذفت حرف الجر، فانتصب انتصاب المفعول به، لأن الأمكنة على ضربين: مبهم ومحدود، فالمبهم الجهات الست وما جرى مجرى ذلك، نحو: أمام ووراء وأعلى وأسفل وعند ولدن ووسط بمعنى بين، وقبالة. فهذا وما أشبهه من الأمكنة يكون ظرفا، لأنه غير محدود، ألا ترى أن خلفك قد يكون قداما، فأما المحدود الذي له خلقة وشخص وأقطار تحوزه، نحو الجبل والوادي والسوق والدار والمسجد، فلا يكون ظزفا؛ لأنك لا تقول: قعدت الدار، ولا صليت المسجد، ولا نمت الجبل، ولا قمت الوادي، وما جاء من ذلك، فإنما هو بحذف حرف الجر، نحو: دخلت البيت، ونزلت الوادي، وصعدت الجبل. انتهى. وفي المحكم: داخل كل شيء: باطنه الداخل. قال سيبويه: وهو من الظروف التي لا تستعمل إلا بالحرف، يعني لا يكون إلا اسما، كأنه مختص كاليد والرجل. وداخلة الإزار: طرفه الداخل الذي يلي الجسد، ويلي الجانب الأيمن من الرجل إذا ائتزر، ومنه الحديث: فلينزع داخلة إزاره ولينفض بها فراشه وفي حديث العائن: يغسل داخلة إزاره أي موضعه من جسده، لا الإزار. وقال ابن الأنباري: قال بعضهم: داخلة الإزار: مذاكيره، كنى عنها كما يكنى عن الفرج بالسراويل، فيقال: فلان نظيف السراويل. وقال بعضهم: داخلة إزاره: الورك. وداخلة الأرض: خمرها وغامضها يقال: ما في أرضهم داخلة من خمر. ج: دواخل كما في التهذيب. ودخلة الرجل، مثلثة عن ابن سيده ودخيلته، ودخيله، ودخلله، بضم اللام وفتحها، ودخيلاؤه بالضم والمد وداخلته ودخله، كسكر، ودخاله، ككتاب. وقال الليث: هو بالضم ودخيلاه، كسميهى، ودخله بالكسر والفتح فهي أربع عشرة لغة، والمعنى: نيته ومذهبه وجميع أمره، وخلده وبطانته لأن ذلك كله يداخله، وقد يضاف كل ذلك إلى الأمر، فيقال: دخلة أمره، ومعنى الكل: عرفت جميع أمره. والدخيل والدخلل، كقنفذ ودرهم: المداخل المباطن وبينهما دخلل ودخلل: أي خاص يداخلهم، قاله اللحياني. قال ابن سيده: ولا أعرف ما هو وفي التهذيب: قال أبو عبيدة: بينهم دخلل ودخلل: أي إخاء ومودة. وداخل الحب، ودخلله، كجندب وقنفذ: صفاء داخله عن ابن سيده. والدخل، محركة: ما داخلك من فساد، في عقل أو جسم، وقد دخل، كفرح وعني، دخلا بالفتح ودخلا بالتحريك، فهو مدخول. الدخل: الغدر والمكر والداء والخديعة يقال: هذا أمر فيه دخل ودغل. وقوله تعالى: ولا تتخذوا أيمانكم دخلا بينكم أي مكرا وخديعة ودغلا وغشا وخيانة. الدخل: العيب الداخل في الحسب ويفتح، عن الأزهري. الدخل: الشجر الملتف كالدغل، بالغين كما سيأتي. الدخل: القوم الذين ينتسبون إلى من ليسوا منهم قال ابن سيده: وأرى الدخل هنا اسما للجمع، كالروح والخول. وداء دخيل وحب دخيل: أي داخل. ودخل أمره، كفرح دخلا: فسد داخله وقول الشاعر: غيبي له وشهادتـي أبـدا كالشمس لا دخن ولا دخل

يجوز أن يريد: ولا دخل: أي ولا فاسد، فخفف، لأن الضرب من هذه القصيدة فعلن بسكون العين، ويجوز أن يريد: ولا ذو دخل، فأقام المضاف إليه مقام المضاف. وهو دخيل فيهم: أي من غيرهم ويدخل فيهم هكذا في النسخ، وفي المحكم: فتدخل فيهم، والأنثى: دخيل أيضا. والدخيل: كل كلمة أدخلت في كلام العرب وليست منه أكثر منها ابن دريد في الجمهرة. الدخيل: الحرف الذي بين حرف الروي وألف التأسيس كالصاد من قوله: كليني لهم يا أميمة ناصب سمي به لأنه كأنه، دخيل في القافية، ألا تراه يجيء مختلفا بعد الحرف الذي لا يجوز اختلافه، أعني ألف التأسيس. الدخيل: الفرس الذي يخص بالعلف وهذا غلط، فإن الذي صرح به الأئمة أنه الدخيلي، وهو قول أبي نصر، وبه فسر قول الشاعر، وهو الراعي: كأن مناط الودع حيث عقدنه لبان دخيلي أسيل المقـلـد وهناك قول آخر لابن الأعرابي، سيأتي قريبا، فتأمل ذلك. الدخيل: فرس الكلج الضبي نقله الصاغاني. المدخل كمكرم: اللئيم الدعي في النسب، لأنه أدخل في القوم. وهم في بني فلان دخل، محركة: إذا كانوا ينتسبون معهم وليسوا منهم وهذا قد تقدم، فهو تكرار. والدخل بالفتح: الداء والعيب والريبة قالت عثمة بنت مطرود: ترى الفتيان كالنخل وما يدريك بالدخل يضرب في ذي منظر لا خير عنده، وله قصة ساقها الصاغاني في العباب، عن المفضل تركتها لطولها. ويحرك عن الأزهري. الدخل: ما دخل عليك من ضيعتك زاد الأزهري: من المنالة. الدخل كسكر: الرجل الغليظ الجسم المتداخله دخل بعضه في بعض. الدخل: ما دخل وفي المحكم: ما داخل العصب من الخصائل وقيل في قول الراعي: ينماز عنه دخل عن دخل دخل: لحم دوخل بعضه في بعض. ويقال: لحمه مثل الدخل. وفي التهذيب: دخل اللحم: ما عاذ بالعظم، وهو أطيب اللحم. الدخل: ما دخل من الكلإ في أصول أغصان الشجر كما في المحكم، وأنشد الصاغاني لمزاحم العقيلي: أطاع له بالأخرمين وكتمة نصي وأحوى دخل وجميم وفي التهذيب: الدخل من الكلإ: ما دخل في أغصان الشجر، ومنعه التفافه عن أن يرعى، وهو العوذ. الدخل: ما دخل بين الظهران والبطنان من الريش وهو أجوده لأنه لا تصيبه الشمس. الدخل: طائر صغير أغبر يسقط على رؤوس الشجر والنخل، فيدخل بينها، واحدتها: دخلة. وفي التهذيب: طير صغار أمثال العصافير، تأوي الغيران والشجر الملتف. وقال أبو حاتم، في كتاب الطير: الدخلة: طائرة تكون في الغيران، وتدخل البيوت، وتتصيدها الصبيان، فإذا كان الشتاء انتشرت وخرجت، بعضهن كدراء ودهساء وزرقاء، وفي بعضهن رقش بسواد وحمرة، كل ذلك يكون، وبالبياض، وهي بعظم القنبرة، والقنبرة أعظم رأسا منها، لا قصيرة الذنابي ولا طويلتها، قصيرة الرجلين، نحو رجل القنبرة. والجماع: الدخل، قال أبو النجم يصف راعى إبل حافيا: كالصقر يجفو عن طراد الدخل

كالدخلل، كجندب وقنفذ. قال ابن سيده: وهو طائر متدخل أصغر من العصفور، يكون بالحجاز. ج: دخاخيل ثبتت فيه الياء على غير قياس، قاله ابن سيده. ووقع في التهذيب: دخاليل. دخل: ع قرب المدينة على ساكنها أفضل الصلاة والسلام، قاله نصر بين ظلم وملحتين. الدخال ككتاب في الورد: أن تدخل بعيرا قد شرب بين بعيرين لم يشربا، ليشرب ما عساه لم يكن شرب. وقيل: هو أن تحملها على الحوض بمرة عراكا، قال أمية الهذلي: وتلقى البلاعيم فـي جـرده وتوفي الدفوف بشرب دخال وقال لبيد رضي الله تعالى عنه: فأوردها العراك ولم يذدهـا ولم يشفق على نغص الدخال وفي التهذيب: وإذا وردت الإبل أرسالا فشرب منها رسل، ثم ورد رسل آخر الحوض، فأدخل بعير قد شرب بين بعيرين لم يشربا، فذلك الدخال، وإنما يفعل ذلك، في قلة الماء، قاله الأصمعي. وقال الليث: الدخال في ورد الإبل: إذا سقيت قطيعا قطيعا، حتى إذا ما شربت جميعا حملت على الحوض ثانية لتستوفي شربها. والقول ما قاله الأصمعي. الدخال: ذوائب الفرس لتداخلها ويضم كما في المحكم. الدخال من المفاصل: دخول بعضها في بعض قال العجاج: وطرفة شدت دخالا مدرجا كالدخيل كذا في النسخ. وفي المحكم: تداخل المفاصل ودخالها، ولم يذكر الدخيل، فتأمل. والدخلة، بالكسر: تخليط ألوان في لون كذا نص المحكم، ونص التهذيب: الدخلة في اللون: تخليط من ألوان في لون. قلت: وهكذا هو في العين. قال ابن دريد: هو حسن الدخلة والمدخل: أي حسن المذهب في أموره وهو مجاز. قال ابن السكيت: الدوخلة بالتشديد وتخفف: سفيفة تنسج من خوص يوضع فيها التمر. ونص ابن السكيت: يجعل فيه الرطب، والجمع: الدواخيل، قال عدي ابن زيد: بيت جلوف بارد ظـلـه فيه ظباء ودواخيل خوص الدخول كقبول: ع في ديار بني أبي بكر بن كلاب، يذكر مع حومل، قال امرؤ القيس: بسقط اللوى بين الدخول فحومل والداخل: لقب زهير بن حرام الشاعر الهذلي أخي بني سهم بن معاوية بن تميم. وابنه عمرو بن الداخل، شاعر أيضا. والدخيلي، كأميري: الظبي الربيب وكذلك الأهيلي، عن ابن الأعرابي، وأنشد قول الراعي الذي قدمناه سابقا، فقال: الدخيلي: الظبي الربيب، يعلق في عنقه الودع، فشبهه الودع في الرحل بالودع في عنق الظبي. يقول: جعلن الودع مقدم الرحل. وهناك قول ىخر لأبي نصر، تقدم ذكره، وقد غلط المصنف فيه. دخلة كحمزة: ة كثيرة التمر قال نصر: أظنها بالبحرين. قال أبو عمرو: الدخلة: معسلة النحل الوحشية. وهضب مداخل وفي العباب: هضب المداخل: مشرف على الريان شرقيه. قال ابن عباد: الدخلل، كزبرج: ما دخل من اللحم بين اللحم. وفي بعض النسخ: ما دخل من الشحم، ونص المحيط ما قدمناه. والدخيلياء بالضم ممدودا: لعبة لهم أي للعرب، كما في العباب. والمتدخل في الأمور: من يتكلف الدخول فيها وهو القياس في باب التفعل. الدخلة كقبرة: كل لحمة مجتمعة نقله الصاغاني. ونخلة مدخولة: عفنة الجوف، قد أصابها دخل. والمدخول: المهزول والداخل في جوفه الهزال، يقال: بعير مدخول، وفيه دخل بين من الهزال. المدخول: من في عقله دخل أو في حسبه. وقد دخل، كعنى وقد تقدم. ومما يستدرك عليه:

الدخل بالضم، والدخن: الجاورس. وفلان حسن المدخل والمخرج: أي حسن الطريقة محمودها. والدخيل: فرس بين فرسين في الرهان، كما في العباب. والدخيل: الضيف، لدخوله على المضيف، كما في المحكم، ومنه قول العامة: أنا دخيل فلان. وقال ابن الأعرابي: الدخلل والدخال والداخل: كله دخال الأذن، قال الأزهري: وهو الهرنصان. وقال السكري في شرح قول الراعي السابق: دخيلي: خيل كان يقال لها: بنات دخيل. وبعضهم يرويه: دخولي، أي: من ظبي من الدخول. وتداخل الأمور ودخالها: تشابهها والتباسها، ودخول بعضها في بعض. وإذا ائتكل الطعام سمي مدخولا ومسروفا. وناقة مداخلة الخلق: إذا تلاحكت واكتنزت واشتد أسرها. وقول ابن الرقاع: فرمى به أدبارهن غلامنا لما استتب به ولم يستدخل يقول: لم يدخل الخمر فيختل الصيد، ولكنه جاهرها. والدخللون: الأخلاء والأصفياء، ومنه قول امرئ القيس: ضيعه الدخللون إذ غدروا هم الخاصة هنا، وأيضا: الحشوة الذين يدخلون في قوم وليسوا منهم، فهو من الأضداد، قاله الأزهري. ودخل التمر تدخيلا: جعله في الدوخلة. وتداخلنى منه شيء. وذات الدخول، كصبور: هضبة في ديارسليم. ومحلة الداخل بالغربية من مصر، وقد ذكرت في ح - ل - ل . والمدخول: الدخل. والمداخل: هو الدخلل في الأمور. والدخال، كشداد: الكثير الدخول. والداخل: لقب عبد الرحمن بن معاوية بن هشام، لأنه دخل الأندلس، وتملك ولده بها. وأبو يعقوب يوسف بن أحمد بن الدخيل، كأمير، محدث. ودخيل بن إياس بن نوح بن مجاعة بن مرارة الحنفي، من أتباع التابعين، ثقة بن أهل اليمامة. ودخيل بن أبي الخليل صالح بن أبي مريم، يروي عن يحيى بن معين، ويقال فيه: دخيل كزبير، كما في العباب. قلت: وهو تابعي ضبعي من أهل البصرة، روى عن أبي هريرة، وعنه مطر الوراق، ذكره ابن حبان. ففي كلام الصاغاني نظر ظاهر. ودخل بامرأته: كناية عن الجماع، وغلب استعماله في الوطء الحلال، والمرأة مدخول بها. قلت: ومنه الدخلة: لليلة الزفاف.

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR yok26.774 harf
دَخَلَ 1 دَخَلَ دخل , (S, K, &c.,) aor. دَخُلَ , (TA,) inf. n. دُخُولٌ (S, Msb, K) and مَدْخَلٌ, (S, K,) He, or it, entered; or went, came, passed, or got, in; contr. of خَرَجَ; (K;) as also ↓ اِدَّخَلَ, of the measure اِفْتَعَلَ, and ↓ اندخل, (S, K,) this last occuring in poetry, but not chaste, (S,) and ↓ تدخّل, (K,) or this signifies it (a thing) entered by little and little. (S, O.) You say,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.985 harf
دَخَلَ دَخَلَ U ( n. ac. مَدْخَل 17 , دُخُوْل 27 ), a. [ acc. or Fī ], Entered; entered upon, commenced. b. [ Bi ], Brought in, introduced. c. [ 'Ala ], Came in upon, called upon. d. [ 'Ala ], Was prefixed, placed before ( preposition ). e. Intervened ( between ). f. ( n. ac. دَخْل 1 ), Came in, accrued ( revenue ). دَخَّلَ دَخَّلَ II , a. see IV . دَاْخَلَ دَاْخَلَ III , a.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok54.085 harf
دخل دَخَلَ - يَدْخُلُ - دَخَل - دَخَلاً - مُدْخَل - أدْخَل - يُدْخِل دَخَلَ - يَدْخُلُ + الكائن + مكاناًً أو شيئاً: يكون في موقع يعتبر خارج شيء، ثم يتحرك فينتقل ويصبح ضمن حيز هذا الشيء دَخَلَ - يَدْخُلُ + كائن + مكاناً: يتحول من خارج حدود المكان فيصير ضمن حيز حدوده ﴿وقلنا لهم ادخلوا الباب سجدا﴾: يصير ضمن حدود وحيز الباب: وهنا الباب بوابة
Tamamını oku

Sîgalar(71)

Mücavir kökler157 mücavir (417 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. جنن

    41 ortak ayet · Bahçe demektir

  2. تحت

    18 ortak ayet · Ayağın alt tarafı demektir

  3. جري

    17 ortak ayet · Cariye yelkenli sandal demektir

  4. بوب

    11 ortak ayet · Bab kapı demektir

  5. نهر

    17 ortak ayet · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden…

  6. صلح

    20 ortak ayet · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir

  7. خلد

    14 ortak ayet · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir

  8. أمن

    34 ortak ayet · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  9. سلم

    13 ortak ayet · “Süllem” merdiven demektir

  10. أبد

    7 ortak ayet · Badiye çöl demektir

  11. عدن

    5 ortak ayet · “Firdevs“ özel mülkiyetli bahçedir, “aden“ ise yaz ve kış…

  12. عمل

    20 ortak ayet · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir

Geçtiği ayetler(111)

  1. وَإِذْ قُلْنَا ادْخُلُوا هَذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ نَغْفِرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ وَسَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ

    GirinHani; şu kasabaya girin, dilediğiniz yerde istediğinizi bol bol yeyin, kapısından secde ederek girin, affet deyin, kusurlarınızı örtelim. İyilik

  2. يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ

    GirinEy iman edenler; hep birden barışa girin. Şeytanın adımlarına uymayın. Çünkü O, siziniçin apaçık bri düşmandır.

  3. وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّورَ بِمِيثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوا فِي السَّبْتِ وَأَخَذْنَا مِنْهُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا

    GirinSöz vermelerine karşılık Tur dağını üzerlerine kaldırdık. Ve onlara; Şehrin kapısından secde ederek girin, dedik. Cumartesileri aşırı gitmeyin, dedik. Onlardan ağır bir te’minat aldık.

  4. يَاقَوْمِ ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِي كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِكُمْ فَتَنْقَلِبُوا خَاسِرِينَ

    GirinEy kavmim; Allah’ın size yazdığı mukaddes yere girin ve ardınıza dönmeyin, yoksa hüsrana uğrayanlardan olursunuz.

  5. قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَالِبُونَ وَعَلَى اللَّهِ …

    GirinKorkanlar arasında bulunan, Allah’ın nimetine erdirdiği iki adam demişlerdi ki: Onların üstlerine kapıdan yürüyün, oraya girerseniz; muhakkak siz, galiblersiniz. Şayet mü’minlerseniz; Allah’a tevekkül edin.

  6. قَالَ ادْخُلُوا فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ …

    GirinBuyurdu ki: Sizden önce geçmiş cinn ve insan topluluklarıyla girin ateşe. Her ümmet girdikçe; yoldaşına la’net eder. Nihayet hepsi birbiri ardından orada toplanınca; sonrakiler öncekiler için derler ki: Rabbımız; işte bizi bunlar saptırdı. Onun için bunlara katmerli azab ver. Buyurur ki: Hepiniz Evet, dediler. Bunun üzerine aralarında bir münadi: Allah’ın la’neti; zalimlerin üzerinedir, diye seslendi.

  7. أَهَؤُلَاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ اللَّهُ بِرَحْمَةٍ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ

    GirinBunlar mıydı ki; kendilerini Allah’ın rahmetine erdirmeyeceğine yemin etmiştiniz. Girin cennete; size hiç bir korku yoktur ve sizler üzülecek de değilsiniz.

  8. فَلَمَّا دَخَلُوا عَلَى يُوسُفَ آوَى إِلَيْهِ أَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوا مِصْرَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ آمِنِينَ

    GirinOnlar Yusuf’un yanına girdiklerinde; o anasını, babasını bağrına bastı ve: Allah’ın isteği ile Mısır’a emin olarak girin, dedi.

  9. الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلَامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

    GirinOnlar; meleklerin, güzel güzel canlarını alacakları kimselerdir. Selam size, yaptıklarınıza karşılık haydi girin cennete, derler.

  10. حَتَّى إِذَا أَتَوْا عَلَى وَادِ النَّمْلِ قَالَتْ نَمْلَةٌ يَاأَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسَاكِنَكُمْ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمَانُ وَجُنُودُهُ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

    GirinNihayet karıncaların bulunduğu vadiye geldiklerinde bir karınca dedi ki: Ey karıncalar, yuvalarınıza girin. Süleyman ve orduları farkına varmadan sakın sizi ezmesin.

Sîga sayfası: يَدْخُلُونَهَا

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökدخل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerولج, نفذ, ورد
Zıt Kökخرج
Çekirdek Özet 1Bir sınır veya engeli aşarak dış alandan iç, kuytu veya kapalı bir mekâna geçmek
Çekirdek Özet 2Somut mekândan manevî, zihnî ve uhrevî hallere, antlaşma ve aidiyet alanlarına dahil olmak
Çekirdek Özet 3Bir sisteme intikal, varoluşsal kuşatılma, içe sirayet ve nihai akıbete yerleşme
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca fiziksel kapıdan geçişe indirgenerek hile, zihnî fesat, iç niyet ve hukuki intisap boyutlarının göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
دخİçeriye sokulma, örtülü veya kuytu bir alana nüfuz etme, yayılıp sinme; nitekim دخن dumanın içe sinip sarmasını, دخر ise baş eğip boyun bükerek dar ve zelil bir sınıra sokulmayı ifade eder.لLam harfinin sağladığı yönelme, bağlanma ve temas işleviyle hareket, dağınık bir yayılma olmaktan çıkıp belirli bir sınıra, mekâna veya kurumsal/manevî alana tam olarak intikal edip yerleşme anlamına kavuşmuştur.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
دKapıGeçiş eşiği, bir sınırdan içeri adım atma imkânı ve hareket serbestisi.
خÇit, duvar (Arap yazısındaki ikiz harf ح imgesinden türetme; hırıltılı sesin getirdiği sürtünme ve yarıp geçme yoğunluğu)Aşılması gereken korunaklı sınır, örtü, gizli ya da kuytu bölme.
لÇoban değneği, üvendireYöneltme, bir hedefe sürme, varış noktasında raptetme ve bağlama.
دخلBir geçiş eşiğinden (د) korunaklı veya kapalı bir sınırın ardına (خ) yönelip oraya tam olarak bağlanma ve nüfuz etme (ل) hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDışarıda bulunan bir cismin, canlı veya nesnenin, bir engeli aşarak bir kabın, evin, kuytunun ya da bedenin iç boşluğuna geçmesi; devenin su içme düzeninde araya sıkışarak su alması; bedene zayıflık veya bir ağaca içten çürüme sirayet etmesi.
Cahiliye şiiri kullanımıEbû Züeyb el-Hüzelî beytinde develerin su içirilmesinde araya katılmayı ifade etmek üzere kökün masdarı şu şekilde geçer: وتُوفِي الدُّفوفَ بشُربٍ دِخَالِ
Erken Arapça kullanımİnsanın iç dünyası, gizli niyetleri ve samimiyeti için duhletü'r-racül دُخْلَةُ الرَّجُلِ denir; bir kabileye dışarıdan katılıp soy kütüğüne eklemlenen yabancı için ise dehîl دَخِيل ve dühlel دُخْلُل tabirleri kullanılır.

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça دخل kökü, merkezi Sami dilleri içinde belirgin bir fonosemantik yapıya sahiptir. Kökün ana eksenini oluşturan d-h-l dizilimi, dışarıdaki bir varlığın belirli bir yarıktan veya eşikten geçerek iç bünyeye dahil olması, karışması veya sirayet etmesi fikrine dayanır. İbranicede doğrudan d-h-l biçimi korku ve geri çekilme ekseninde (Aramice d-h-l "korkmak" ile fonetik benzerlik gösterse de) farklılaşırken, Arapça bu kökü münhasıran "nüfuz, örtülü alana giriş ve sisteme eklemlenme" semantiğinde billurlaştırmıştır. Kökün Arapçadaki özgün gelişimi, yalnızca yer değiştirme hareketini değil, giren şeyin dahil olduğu yapının niteliğini değiştirmesini (fesat, hastalık, hile veya tam üyelik gibi dahal ve dehîl türevleri) de kapsayacak biçimde derinleşmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönدخل kökünden türeyen duhûl, dahal, dehîl ve müdhalEylemin bir sınırdan geçişi (duhûl), içe sızan bozucu kusur ve hileyi (dahal), sonradan bir topluluğa eklenen yabancıyı (dehîl) ve girilen konumu (müdhal) kuşatan geniş semantik ağ.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBatı ve Güney Sami dallarında içe giriş ve katılma formlarıArapça kök, çevre dillerdeki korku ve daralma çağrışımlı köklerden ayrılarak müstakil bir hacimsel giriş ve dahil oluş eylemine tahsis edilmiştir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik katmanda kökün düzenli ses denklikleriyle izlenebilen tartışmasız bir dış soydaşı tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, David Cohen, Lane’s Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
دخلAnlamlıGirmek, dahil olmakBir sınır veya engeli aşarak dıştan içe geçmek, nüfuz etmek.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
دلخAnlamlıAğır adımlarla yürümekYük altında veya gevşeklikten dolayı zorlanarak, yavaşça ilerlemek.Kur'an'da geçmez; hareketin içe değil ağırlıkla zemine yönelişi.
خدلAnlamlıDolgun ve etli olmakBacağın veya uzvun etli, yuvarlak ve tombul olması, kemiğin etle sarılması.Kur'an'da geçmez; iç boşluğun dolulukla kapanması.
خلدAnlamlıSürekli kalmak, sabitlenmekBir yerde uzun süre kalmak, bozulmadan varlığını korumak, ebediyet.Kur'an'da geçer; girişin zıddı olarak girilen yerde kalıcılık.
لدخAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilim mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez; mühmel.
لخدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıFonetik açıdan Arapça kök sisteminde teşekkül etmemiştir.Kur'an'da geçmez; mühmel.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
دخلMerkezİntikal, dahil olmaBir sınır veya kapıyı aşarak bir mahalle ya da duruma yerleşmek.Genel, kuşatıcı ve kalıcı giriş hareketini ifade eder.
ولج / ولجKomşuDar yerden geçmeDar, sıkışık veya gizli bir yarıktan zorlanarak süzülüp girmek.İpin iğne deliğine girmesi veya gecenin gündüze katılması gibi ince geçişler.
نفذKomşuDelip geçmeBir engeli bir taraftan girip diğer taraftan çıkarak tamamen aşmak.Girişte kalmayıp engelin arkasına delerek ulaşmayı vurgular.
وردKomşuSuya/hedefe ulaşmaBelirli bir amaca, su başına veya menzile doğru yönelip sınırına varmak.Mutlaka içine girmeyi değil, hedefin kıyısına ve eşiğine ulaşmayı bildirir.
خرجZıtAyrılma, dışarı çıkmaİçeride bulunulan sınırlı veya kapalı bir alanı terk edip açığa çıkmak.Giriş eyleminin varoluşsal, mekânsal ve kurumsal karşıtıdır.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaدخلBir şeyin içine geçmek, intikal etmekFiziksel girişin yanı sıra iç niyet, akıbet ve aidiyeti de tam kapsar.Kesin
Latinceintrare, ingrediİçeri adım atmak, başlamakMekânsal eşik aşımını karşılar; kökün hile ve iç fesat (dahal) katmanını dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceto enter, to penetrate, to joinGirmek, nüfuz etmek, katılmakEylemsel geçişi ve üyeliği karşılar; manevî sirayet derinliğini tek başına vermez.Güçlü
Almancaeintreten, hineingehenİçeri girmek, dahil olmakSınırı geçip dahil olmayı belirtir; kabilevi intisap ve fıtrî iç niyet anlamları eksik kalır.Güçlü
Fransızcaentrer, pénétrerGirmek, içine işlemekMekân ve zihne girişi karşılar; kökteki zayıflık ve hıyanet çağrışımlarını taşımaz.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Mekânsal girişSomut bir beldeye, eve, odaya veya kapıdan içeri geçişŞehirlere, mescitlere ve evlere izinle girme bağlamı; Bakara 2:58, Yûsuf 12:67, Nûr 24:27.
Dine ve cemaate katılımToplu olarak bir inanç nizamına ve aidiyet dairesine girmeZafer ve fetih sonrası kitlelerin dine intisabı; Nasr 110:2.
Uhrevî akıbete yerleşmeCennet veya cehenneme ebedî veya cezai olarak sevk edilmeİman ve inkârın ahiretteki nihai yurduna giriş; Nisâ 4:13, Nisâ 4:14, Nahl 16:32, Zümer 39:72.
Zihne ve kalbe sirayetİmanın veya fesadın kalbin içine nüfuz etmesiKalbe imanın henüz yerleşmediği veya amellerin içine fesat sokulduğu bağlam; Hucurât 49:14, Nahl 16:92.
Eşler arası hukuki yakınlıkEvlilik akdinden sonra fiilî zifaf ve birleşmenin gerçekleşmesiNikâh hukuku ve haram kılınan dereceler bağlamı; Nisâ 4:23.
Sığınak ve gizlenme mahalliBaşını sokacak kuytu bir sığınak veya korunak bulmaMünafıkların kaçış ve sığınma arayışı bağlamı; Tevbe 9:57.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamCennet ve cehenneme giriş, imanın kalbe nüfuzuİman ile İslam ayrımı, imanın kalbe duhûlü ve kulun cennete amelle mi yoksa ilahi lütufla mı gireceği meselesi.Hak ediş, varoluşsal teslimiyet ve nihai akıbete intikal.
FıkıhNikâhta zifaf (duhûl), evlere giriş izni (istîzân)Mehir hakkının kesinleşmesi, iddetin vacip olması ve konut dokunulmazlığının ihlali şartları.Hukuki sınırın aşılması ve mahremiyet dairesine dahil oluş.
Tefsir"Müdhalen kerîmâ" ve "müdhale sıdk" ifadeleriGirişin mekânsal mı yoksa ahlaki ve manevî bir doğruluk makamı mı olduğu yorumu.Şerefli, dürüst ve hilesiz bir konuma yerleşme.
Hadisİstîzân adabı, fitnenin kalplere girişiBaşkasının evine girmeden önce üç kez izin isteme ve hasır lifi gibi kalbe giren fitneler.Mahremiyete saygı ve kalbin yabancı tesirlere açılması.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİnanç dairesi ve uhrevî yurtİntisap ve vuslatBireyin ilahi nizama teslim olarak kurtuluş yurduna kabul edilmesiDışarıda kalmış insanın vahyin koruyucu çatısı altına girmesi ve cennete kabulü.Kesin
İlmiKavramsal çerçeve ve zihne sirayetVukuuf ve idrakBir konunun künhüne vakıf olma, meseleyi içselleştirmeİlmin yüzeysel taklitten kurtulup zihnin derinliğine nüfuz etmesi.Güçlü
SiyasiVatandaşlık, biat ve antlaşmaKatılım ve iltihakToplumsal sözleşmeye dahil olarak kamu düzeninin bir parçası olmaHukuki sınırlara rıza göstererek kabilevi veya siyasi nizamın korumasına girmek.Güçlü
İktisadiGelir, hasılat ve üretim dairesiDahil ve iratMülkiyete ve kasaya düzenli olarak giren ekonomik değerÜretimden doğan kazancın işletme veya hane bütçesine intikali.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKümeler kuramında elemanın kümeye dahil olması (x∈A) ve sınır değerden içeri geçiş (enjeksiyon/nüfuz)Bir elemanın kapalı bir sınırla tanımlanmış sisteme dışarıdan katılıp kümenin elemanı haline gelmesi ve sistem parametrelerine tabi olması.Kesin
Beşeri bilimlerSosyolojik entegrasyon, asimilasyon ve kurumsal üyelikBireyin yabancı bir sosyal yapı veya kurumun eşiğini aşarak onun rol ve değerler sistemine dahil olması.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün sadece iki ayağın bir kapıdan adım atması şeklindeki kaba fiziki yer değiştirmeye indirgenmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün; kalbe sirayet eden şüphe veya imanı, antlaşmalarda hile yapmayı (dahal), toplumsal nizam içine yabancı unsur olarak eklemlenmeyi ve nihai varoluşsal akıbete yerleşmeyi içeren zihinsel ve ahlaki boyutu.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataNahl 16:92 ayetindeki "yeminlerinizi aranızda bir fesat ve hile aracı yapmayın" uyarısındaki dahal kelimesinin derinliğinin kavranamaması; dinî aidiyetin kalbî bir dahil oluş değil sadece biçimsel bir etiket sanılması.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an, insanın dünyadaki ahlaki konumunu ve ahiretteki nihai akıbetini bir "eşikten geçiş ve bir yurda dahil oluş" metaforuyla kurar; kök, geçici bir teması değil, sonuç doğurucu tam bir intisabı açıklar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Cennet ve cehennem tasvirlerinde, ev ve mahremiyet hukuku içeren ahkâm ayetlerinde, cemaatleşme ve fetih bağlamında insanların kitleler halinde İslam'a girişini anlatan ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dine girmenin sadece fiziksel bir topluluğa katılmak olmadığını, Hucurât 49:14 ayetinde belirtildiği üzere imanın henüz kalbe nüfuz etmediği durumlarda şeklî teslimiyetin yetersiz kalacağını gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir cismin, aradaki engeli aşarak bir kabın, evin, kuytunun ya da bedenin içine geçip yerleşmesi.
  • Soyut anlamBir varlığın dış konumdan korunaklı bir sisteme, inanç dairesine, ahlaki niyete veya nihai akıbet zeminine intikal ederek oranın hükmüne bağlanması.
  • Sistematik karşılıkBir S sınırını aşarak A dış durumundan B iç durumuna geçiş ve bu geçişle birlikte yeni sistemin tüm bağlayıcı şartlarını kabullenme.
  • LaTeX modeliT:x∉B→∂Bx∈B  ⟹  Φ(x)=fB(x)
  • LaTeX açıklamasıModelde x hareket eden faili, B girilen kapalı mahalli veya nizamı, ∂B bu mahallin sınırını veya kapısını temsil eder. T intikal operatörü, başlangıçta B kümesinin dışında olan x nesnesini sınır üzerinden geçirerek B'nin içine dahil eder (x∈B). Bu dahil oluşun nihai sonucu olarak x'in niteliği ve durumu (Φ(x)), artık tamamen dahil olduğu iç sistemin kuralları ve fonksiyonu (fB(x)) tarafından belirlenir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: د