ندو

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ن-د-و31 sîga, 62 mücavir kök, 50 ayet, 26 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.تحتالتَّنَادِنوحندوجوبصحبفَنَادَوْانُودِيَشجرأيوبطوروَنَادَوْاغرر

KökSîga 31Ayet 50Sure 26Mücavir 62

▶ Ağı aç (3B)

ندو

ن - د - و

KÖK
  • 53 geçiş
  • 50 ayet
  • 31 sîga
  • 4 sözlük

Nedve halkın toplandığı yerdir. Toplanmadan önce toplantıya yüksek sesle çağırmaya “nida” denmiiş. Daha sonra çağırma fiilinin mastarı olmuştur.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(4)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Nedve halkın toplandığı yerdir. Toplanmadan önce toplantıya yüksek sesle çağırmaya “nida” denmiiş. Daha sonra çağırma fiilinin mastarı olmuştur.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR5.174 harf
باب الدال والنون و و ء ي معهما د و ن، د ي ن، و د ن، د ن أ، د ن و، ن د و، ن د ي، ن أ د، ن د أ مستعملات دون: تقول في الإِغراء: دونَكَ هذا الشيءَ وهذا الأمْرَ أي عليكَ. ودونك زيدٌ في المنزلة والقُرْبِ والبعد، وزَيْدٌ دونَكَ أي هو أحسَنُ منك في الحَسَب. وكذلك الدُّون يكون صفةً ويكون نَعْتاً على هذا المعنى، ولا يُشتقُّ منه فِعل، وتقول: هذا دون ذاكَ في التّقريب والتحقير، فالتقريبُ منصوبٌ لأنه صفة،
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR189 harf
نَدَا نَدَا U ( n. ac. نَدْو 1 ), a. Called; summoned; convoked, assembled; convened. b. Was present, congregated, assembled. c. Held, contained. d. Was generous. e. Was scattered.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR36.402 harf
ندو نَدَا - يَنْدُو - نَادِي - نَدِي - نَدِيَّا نَدَا - يَنْدُو + كائن + كائناً أو أكثر: يجتمع معهم ويتواصل معهم بفعل مشترك نادي: اسم فاعل صفة مشبهة من " نَدَا - يَنْدُو ": الذي " يندو " الآخر: الذي يحرص على أن يتواصل مع الآخرين: وهو كناية عن أي من جمع من الأفراد يتنادون ويتصاحبون لأمر أو فعل مشترك بينهم: وهو كذلك اسم مكان منه: المكان
Tamamını oku

Sîgalar(31)

Mücavir kökler62 mücavir (233 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. جوب

    5 ortak ayet · Cevbe içi su dolu çukur, kova demektir

  2. صحب

    6 ortak ayet · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…

  3. زعم

    3 ortak ayet · Ganimetten ve kollektif olarak elde edilen maldan…

  4. أيوب

    2 ortak ayet · Ve Eyüp

  5. نوح

    4 ortak ayet · “Nevh” rüzgar estiğinde uğultu çıkaran dağdır

  6. ربب

    17 ortak ayet · Ribve, tümsek demektir

  7. طور

    2 ortak ayet · Sina’da bir dağın adıdır

  8. ودي

    2 ortak ayet · İki dağ arasındaki yamaçlardır

  9. سوم

    2 ortak ayet · Sima çehre demektir

  10. عقل

    3 ortak ayet · Akledersiniz

  11. تحت

    3 ortak ayet · Ayağın alt tarafı demektir

  12. غرر

    2 ortak ayet · Ğerer, “Ğerer” çuval demektir

Geçtiği ayetler(50)

  1. إِذْ نَادَى رَبَّهُ نِدَاءً خَفِيًّا

    ÇağırdıHani o; Rabbına içinden yalvarmıştı.

  2. وَنُوحًا إِذْ نَادَى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهُ فَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ

    ÇağırdıNuh’u da. Hani daha önceleri Bize niyaz etmişti. Onun duasını kabul edip kendisini ve ailesini büyük sıkıntıdan kurtardık.

  3. وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ

    ÇağırdıEyyub’a da. Hani Rabbına niyaz etmiş: Bu dert beni sarıverdi. Sen, merhametlilerin merhametlisisin, demişti.

  4. وَزَكَرِيَّا إِذْ نَادَى رَبَّهُ رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ

    ÇağırdıZekeriyya’ya da. Hani o, Rabbına niyaz etmiş ve Rabbım; beni tek başıma bırakma. Sen, varislerin en hayırlısısın, demişti.

  5. وَإِذْ نَادَى رَبُّكَ مُوسَى أَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

    ÇağırdıHani Rabbın Musa’ya seslenmişti ki: Zalimler güruhuna git;

  6. وَاذْكُرْ عَبْدَنَا أَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطَانُ بِنُصْبٍ وَعَذَابٍ

    ÇağırdıKulumuz Eyyub’u da hatırla. Hani Rabbına: Doğrusu şeytan bana yorgunluk ve azab verdi, diye seslenmişti.

  7. فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُنْ كَصَاحِبِ الْحُوتِ إِذْ نَادَى وَهُوَ مَكْظُومٌ

    ÇağırdıSen; Rabbının hükmüne sabret ve balık sahibi gibi olma. Hani o; gamla dolu olarak, Rabbına seslenmişti.

Sîga sayfası: يُنَادِيهِمْ
Sîga sayfası: وَنَادَيْنَاهُ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökندو
YapıÜçlü
Özel DurumNâkıs (üçüncü harfi illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerدعو, صوت, صرخ
Zıt Kökصمت
Çekirdek Özet 1İnsanların bir araya gelip istişare ettiği meclis ve uzaktakini bu merkeze yönelten yüksek sesli çağrı
Çekirdek Özet 2Allah'ın kullarına, peygamberlerin topluma ve insanların birbirine yönelttiği varoluşsal ve bağlayıcı hitap
Çekirdek Özet 3Dağınık unsurların ortak bir mecliste veya amaçta toplanmasını sağlayan kamusal duyuru ve hukuki çağrı
Kritik Hata RiskiKökü sıradan bir seslenişe indirgeyip meclis, istişare ve toplanma eksenli kamusal çağrı boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ندBir merkezden ayrılma, uzaklaşma, dağılma veya bir şeye denk/karşıt olarak öne çıkma; ندد kökünde devenin ürküp kaçması ve eş/denk varlık edinilmesi, ندم kökünde yapılan eylemin ardından içe dönük pişmanlıkla sarsılmaوDağılmış veya uzakta olan unsurları belirli bir merkeze, meclise veya eyleme çekmek üzere yönelen ve uzayan nida eylemine dönüşmüştür

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkSesin veya hareketin bir kaynaktan çıkarak kesintisiz biçimde uzanması ve yayılması
دKapı; giriş, geçiş, hareketBir alandan diğerine açılma, eşiği aşma, dışarıdakini içeriye veya meclise geçirme
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaÇağıran ile çağrılan arasında irtibat kurma, bireyleri ortak bir merkeze bağlama
ندوBir merkezden dışa doğru uzanan ve bireyleri toplanma alanına bağlayan çağrıUzaktaki veya dağınık durumdaki muhatabı, eşiği aşarak ortak bir mecliste buluşmaya sevk eden kesintisiz sesleniş hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDevelerin su içtikten sonra yakın bir otlağa gidip ardından tekrar suya dönmesi döngüsü; insanların bir meseleyi görüşmek üzere belirli bir gölgelikte veya alanda toplanması
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde devenin otlak ile su arasındaki gidip gelmesini anlatan şahit: دانيةٌ سُرَّتُهُ من مَأْبِضِـهْ / قريبةٌ نَدْوتُه من مَحمَضِةْ
Erken Arapça kullanımKureyş kabilesinin istişare, nikâh ve savaş kararları için Kâbe yanındaki toplanma evine Dâru'n-Nedve adını vermesi ve burada toplanan cemaate nâdî denmesi

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, Maqāyīsü’l-Luğa.

Sami etimolojik katman

Arapça ندو kökü, Sami dillerinde seslenme, ilan etme, cömertlik/ıslaklık (çiğ düşmesi) ve toplanma sahaları ile irtibatlı çok tabakalı bir semantik yapı sergiler. İbranicede n-d-b kökü gönüllü olarak öne çıkma, topluluk için fedakarlıkta bulunma ve cömertlik gösterme anlamı taşırken; Akadcada nadû(m) fiili bir şeyi ortaya koyma, kurma veya ilan etme katmanıyla fonetik ve semantik bir akrabalık gösterir. Arapçada kökün nâkıs formu (ندو / ندي), bir yandan fiziksel olarak suyun ve nemin yayılması (cömertlik), diğer yandan sesin mesafeyi aşarak uzaktakine ulaşması ve onu bir istişare meclisine (نادي) çağırması ekseninde billurlaşmıştır. Kökün biliteral tabanı olan ند, bir merkezden çevreye doğru yayılma veya ayrılma hareketini imlerken, üçüncü harfin kattığı yönelimle bu dağılımı geri toplayıcı bir ses ve meclis işlevi üretilmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönند kökünden türeyen yönelimli sesBir merkezden uzağa doğru sesin iletilmesi ve uzaktakilerin mecliste toplanmasıKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanicede gönüllü toplanma ve sunu kökleriTopluluğun ortak amaçla çağrılması ve bir araya gelmesi eylemleriyle örtüşmeGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik seslenme ve davet kökleriSes çıkarma, bildirme ve kamusal toplanma morfemleriyle yapısal paralellikMuhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisānü’l-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ندوAnlamlıÇağırmak, toplanmakBir topluluğu bir araya getirmek için seslenmek ve meclis kurmakHedef kök; Kur'an'da geçer
نودKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dilinde müstakil kullanım alanı bulunmayan dizilişKur'an'da geçmez
دنوAnlamlıYaklaşmak, yakın olmakMesafe veya zaman bakımından bir hedefe doğru yaklaşma eylemiHedef kökle zıt yönlü hareket bağı; Kur'an'da geçer
دونAnlamlıAşağıda olmak, beri olmakDerece, konum veya nitelik bakımından bir sınırın altında kalmakKur'an'da geçer
وندKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dilinde asıl kök yapısı olarak kullanılmayan dizilişKur'an'da geçmez
ودنAnlamlıIslatmak, yumuşatmakDeriyi veya taneyi su ile yumuşatıp işlenir hale getirmekÇiğ/ıslaklık katmanıyla uzak ilişki; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ندوMerkezÇağrı ve toplanmaMesafeli muhataba yüksek sesle hitap edip meclise veya amaca yöneltmeSeste yükseklik ve toplanma gayesi esastır
دعوKomşuDavet ve yöneltmeMesafeden bağımsız olarak bir amaca, inanca veya yardıma çağırmaNida sesin şiddetini ve mesafeyi, dua ise talebin özünü hedefler
صوتKomşuSes çıkarmaHer türlü canlı veya cansız kaynağın işitilen ses üretmesiYalnızca ses olgusunu bildirir, anlamlı bir çağrı içermeyebilir
صرخKomşuFeryat etmeTehlike, çaresizlik veya panik anında bağırmaYardım talebi içeren kontrolsüz ve yüksek tondur
صمتZıtSessizlik ve sükûtBilerek veya tabii olarak sesi bütünüyle kesme haliİletişimi ve seslenişi tamamen durdurma durumudur

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaندوSeslenmek, toplanmakUzağa seslenerek çağırmak ve mecliste bir araya gelmekKesin
Latinceconvocare, clamareBirlikte çağırmak, haykırmakConvocare toplanma yönünü, clamare sesin şiddetini karşılarGüçlü
İngilizcecall, summon, assembleÇağırmak, celbetmek, toplanmakSummon hukuki/resmi celbi, assemble meclis boyutunu verirKesin
Almancarufen, zusammenrufenÇağırmak, toplantıya çağırmakRufen genel nidayı, zusammenrufen meclis kurma boyutunu karşılarKesin
Fransızcaappeler, convoquerÇağırmak, toplantıya davet etmekConvoquer yetkili makamın toplanma çağrısını tam karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
نَادَى / نُودِيَİlahi vahiy ve hitapAllah'ın peygamberlere doğrudan veya vahiyle seslenmesi (Meryem 19:52, Tâhâ 20:11, Kasas 28:30)
نَادَى / فَنَادَىKulun yakarışı ve duasıPeygamberlerin ve müminlerin darlık anında Rabbine içten seslenmesi (Enbiyâ 21:83, Enbiyâ 21:87, Âl-i İmrân 3:193)
يُنَادِيهِمْ / يُنَادَوْنَUhrevi sorgu ve azarlamaKıyamet günü müşriklerin ve suçluların ilahi huzura celbedilerek sorgulanması (Kasas 28:62, Fussilet 41:47)
نَادَوْا / وَنَادَوْاAhiret ehlinin karşılıklı seslenişiCennet ve cehennem ehlinin ya da A'râftakilerin birbirlerine seslenişi (A'râf 7:44, A'râf 7:50, Zuhruf 43:77)
نُودِيَKamusal ibadet çağrısıCuma namazı için yapılan ezan ve toplanma daveti (Cum'a 62:9)
النَّادِيToplantı yeri ve istişare meclisiKureyş ileri gelenlerinin bir araya geldiği meclis ve toplumsal güç odağı (Alak 96:17, Ankebût 29:29)
التَّنَادِKıyamet gününün karşılıklı çağrışmasıDehşet anında insanların birbirinden yardım istemek üzere feryatlaşması (Mü'min 40:32)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKelamullah ve ilahi hitapAllah'ın Musa'ya ve peygamberlere nidasının keyfiyeti, ses ve harf tartışmalarıİlahi hitabın zamansız ve mekânsız mahiyeti ile tecelli ilişkisi
FıkıhEzan ve cuma çağrısıNamaza yapılan nidanın (ezan) meşruiyeti, cuma namazının vücub şartı olarak nidaKamusal ibadete icabet etmeyi gerektiren bağlayıcı hukuki bildirim
TefsirMeclis ve nida ilişkisiDâru'n-Nedve geleneği ve Alak suresindeki nâdî kelimesinin siyasi tahliliToplumsal dayanışma meclislerinin hakkı engellemedeki olumsuz rolü
HadisKıyamet münadisi ve duaAhirette çağrıda bulunacak münadiler ve seher vaktinde yapılan duaların nida oluşuYakarışın samimiyeti ve mahşerdeki umumi celp nidaları

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahiy ve ibadet çağrısıEzan ve ilahi hitapİnsanı gafletten uyandırıp kulluğa çağırmaNida, ferdi tevhidi bilince ve cemaatle ibadete yönelten kurucu çağrıdırKesin
İlmiBilgiye ve gerçeğe davetKamusal tebliğBilginin gizlenmeyip topluma ilan edilmesiİlmin fertte hapsolmayıp meclislerde tartışılarak yayılması işlevidirGüçlü
SiyasiŞûra ve kamu meclisiParlamento ve istişare heyetiKararların meclis çatısı altında müzakere edilmesiDâru'n-Nedve örneğinde olduğu gibi yönetimin istişareyle meşrulaşmasıdırGüçlü
İktisadiPazara ve ticarete çağrıTellallık ve açık artırmaİktisadi talebin ve arzın kamuya duyurulmasıMal ve hizmetlerin şeffaf biçimde piyasa meclisinde işlem görmesidirMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDalgaboyu ve yayınım (broadcasting)Bir merkezden çıkan dalganın belirli bir menzile yayılarak alıcı düğümleri eşzamanlı uyarmasıGüçlü
Beşeri bilimlerKamusal celp ve meclis teşekkülüHukukta tarafların duruşmaya çağrılması ve sosyolojide bireylerin meclis oluşturmasıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca bireysel bir bağırma veya sıradan bir seslenme olarak algılamak
Kur'an içi daha geniş anlamBir amaca yönlendiren, toplanma meclisini kuran ve muhatabı hukuken bağlayan kamusal hitap
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki ilahi nidanın kurucu, toplayıcı ve bağlayıcı vasfını yitirip kuru bir ses hadisesi sanılması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an vahyinin pasif bir metin değil, muhatabı sürekli eyleme ve meclise çağıran canlı bir nida olduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamber kıssalarındaki vahiy anlarında, dua ve münacat sahnelerinde ve mahşerdeki toplanma tasvirlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Çağrının cevapsız bırakılabilecek sıradan bir teklif olduğu zannını yıkarak nidanın getirdiği sorumluluğu hatırlatır.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamDevelerin otlak ile su kaynağı arasındaki döngüsel hareketi ve insanların istişare etmek üzere gölgelikte meclis kurması.
  • Soyut anlamMesafeyi aşarak muhatabın şuuruna ulaşan, onu mevcut halinden çıkarıp ortak bir amaç veya hakikat etrafında toplanmaya sevk eden kurucu hitap.
  • Sistematik karşılıkBir merkezden çevreye doğru yayınlanan ve dağınık unsurları tek bir mecliste veya hedefte birleştiren çift yönlü irtibat ağı.
  • LaTeX modeliN:S×Δr→ω∑i=1nMi⟶Ω
  • LaTeX açıklamasıModelde S ses veya çağrı kaynağını, Δr çağrının aştığı mesafeyi temsil eder. ω frekansı ve nida dalgasını simgeler. Kaynaktan çıkan bu nida dalgası mesafeyi aşarak çevreye yayılır ve dağınık durumdaki tekil muhatapları (Mi) uyararak ortak bir meclis veya toplanma alanında (Ω) bir araya getirir. Toplanma ve çağrı döngüsünün matematiksel soyutlamasıdır.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ن