حمد

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ح-م-دالصيغ: ١٦ · الجذور المجاورة: ٨٦ · الآيات: ٦٦ · السور: ٤٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».عشوبِحَمْدِأرضحمدسبحالْحَمْدُبِحَمْدِهِألهصرطملكرببالْحَمِيدِسوي

الجذرالصيغ ١٦الآيات ٦٦السور ٤٤المجاورة ٨٦

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

حمد

ح - م - د

جذر
  • الورود: ٦٨
  • الآيات: ٦٦
  • الصيغ: ١٦
  • المعاجم: ١٢

Hamd: Cümle kapısı demektir. Çardak veya çadır hayatı yaşarken beylerin çadırları gösterişli yapılır, kapısına bekçiler konurdu. Sonraları sarayların cümle kapısı, ana kapısının adı “hamd” olmuştur. Orda bekleyen bekçilere de “abd”, direklere de “amd” denmiştir. Bir arzusu olup bir şey talep etmek isteyen, bu kapıya varır hacetinin giderilmesi için arzuda bulunurdu. Kapının güzelliği, içinde olanların değerini temsil etmesi sebebi ile hamd kelimesi meth etmek, şükr etmek, sena etmek anlamlarını taşıyan bir kelime olmuştur. Medh, kendisinde iyilik bulunan, sena başkalarına iyilik yapan, şükür kendisine iyilik yapanı anlatmaktır. Hamd bunların hepsini içine alan bir kelimedir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Hamd: Cümle kapısı demektir. Çardak veya çadır hayatı yaşarken beylerin çadırları gösterişli yapılır, kapısına bekçiler konurdu. Sonraları sarayların cümle kapısı, ana kapısının adı “hamd” olmuştur. Orda bekleyen bekçilere de “abd”, direklere de “amd” denmiştir. Bir arzusu olup bir şey talep etmek isteyen, bu kapıya varır hacetinin giderilmesi için arzuda bulunurdu. Kapının güzelliği, içinde olanların değerini temsil etmesi sebebi ile hamd kelimesi meth etmek, şükr etmek, sena etmek anlamlarını taşıyan bir kelime olmuştur. Medh, kendisinde iyilik bulunan, sena başkalarına iyilik yapan, şükür kendisine iyilik yapanı anlatmaktır. Hamd bunların hepsini içine alan bir kelimedir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٢٥٣
باب الحاء والدال والميم معهما حدم، دحم، مدح، حمد مستعملات حدم: الحَدْم: شِدَّة إحماء الشَّيْء بحرِّ الشمس والنار، تقول: حَدَمَه كذا فاحتَدَمَ. والحَدْمٍ: التَزَيُّد في الجَرْي، وتقول إذا أَوْزَعْتها بتحريك الساق: واحتَدَمَتْ جرياً، قال الأعشى: وإدلاجِ لَيْلٍ على غِرَّةٍ وهاجرةٍ حَرُّها مُحتَدِمْ دحم: دَحْمٌ ودَحْمان من اسمان، والدَّحْم: النِّكاح، دَحَمَها يَدْحَمُها دَحْماً. مدح: المَدْح:
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٬٧١٩
ح د م حدم ، حمد ، مدح ، دمح ، دحم : مستعملات . حدم : قال الليث : الحَدْمُ : شِدَّةُ إحْماءِ الشَّيْءِ بِحَرِّ الشَّمْسِ والنَّار ، تقول : حَدَمه كذا فاحتدم . وقال الأَعْشَى : وإدلاجِ لَيْلٍ على غِرَّةٍ وهَاجِرةٍ حَرُّها مُحْتَدِم أبو عُبَيد عن الفرّاء : للنّار حَدَمَة وحَمَدة ، وهو صوت الالتهاب ، وهذا يوم مُحْتَدِمٌ ومُحْتَمِدٌ ، وقال أبو عُبَيد : الاحْتِدامُ : شِدَّةُ الحَرّ . وقال أبو زيد :
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٠٬٠٠٧
(باب الحاء والميم وما يثلثهما) (حمد) الحاء والميم والدال كلمةٌ واحدة وأصلٌ واحد يدلّ على خلاف الذمّ. يقال حَمِدْتُ فلاناً أحْمَدُه. ورجل محمود ومحمّد، إذا كثُرت خصاله المحمودة غيرُ المذمومة. قال الأعشى يمدح النعمان بن المنذر، ويقال إنه فضّله بكلمته هذه على سائر مَن مدحه يومئذ: إليك أبيتَ اللّعنَ كانَ كَلاَلُها *** إلى الماجد الفَرْعِ الجَوادِ المُحَمَّدِ([1]) ولهذا [الذي] ذكرناه سمِّي نبينا
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬١٥٣
- الحمد لله تعالى: الثناء عليه بالفضيلة، وهو أخص من المدح وأعم من الشكر، فإن المدح يقال فيما يكون من الإنسان باختياره، ومما يقال منه وفيه بالتسخير، فقد يمدح الإنسان بطول قامته وصباحة وجهه، كما يمدح ببذل ماله وسخائه وعلمه، والحمد يكون في الثاني دون الأول، والشكر لا يقال إلا في مقابلة نعمة، فكل شكر حمد، وليس كل حمد شكرا، وكل حمد مدح وليس كل مدح حمدا، ويقال: فلان محمود: إذا حمد، ومحمد: إذا كثرت
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧١٦
ح م د وألقيت في العبسيّ فضلاً ونعمةً ومحمدةً من باقيات المحامد وأحمد إليك الله‏.‏ وأحمدت فلاناً‏:‏ وجدته محموداً‏.‏ وأحمد الرجل‏:‏ جاء بما يحمد عليه ضد أذم‏.‏ واللـه محمـود وحميـد‏.‏ ورجـل حمـدة‏:‏ كثير الحمد‏.‏ وحمدت الله ومجدته‏.‏ وهو أهل التحميد والتحاميـد‏.‏ وتحمـد فلـان‏:‏ تكلـف الحمـد‏.‏ تقـول‏:‏ وجدتـه متحمـداً متشكـراً‏.‏ ‏"‏ ومن أنفق ماله على نفسه فلا يتحمد به على الناس ‏"‏‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٦٩٩
الحمد: نقيض الذم؛ ويقال: حَمدْتُه على فعله، ومنه المَحْمَدة خلاف المذمّة. وفي التنزيل العزيز: الحمد لله رب العالمين. وأَما قول العرب: بدأْت بالحمدُ لله، فإِنما هو على الحكاية أَي بدأْت بقول: الحمدُ لله رب العالمين؛ وقد قرئ الحمدَ لله على المصدر، والحمدِ لله على الإِتباع، والحمدُ لله على الإِتباع؛ قال الفراء: اجتمع القراء على رفع الحمدُ لله، فأَما أَهل البدو فمنهم من يقول الحمدَ لله، بنصب الدال،
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٥٨
* ح م د * * الحَمْدُ * ضد الذم وبابه فهِم و * مَحْمَدةٌ * بوزن متربة فهو * حَمِيدٌ * و * مَحْمودٌ * و * التَحْمِيدُ * أبلغ من الحمد والحمد أعم من الشكر و * المُحَمَّدُ * بالتشديد الذي كثرت خصاله المحمودة و * المَحْمَدةُ * بفتح الميمين ضد المذمة قلت المحمدة ذكرها الزمخشري في مصادر المفصل بكسر الميم الثانية وذكر صاحب الديوان أن المحمَدة والمحمِدة والمذمَة والمذِمة لغتان فيهما و * أحْمَدَهُ * وجده
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٨٬٧٦٤
الحمد: نقيض الم، وقال اللحياني: الحمد: الشكر، فلم يفرق بينهما. وقال ثعلب الحمد يكون عن يد، وعن غير يد، والشكر لا يكون إلا عن يد. وقال الأخفش: الحمد لله: الثناء. وقال الأزهري: الشكر لا يكون إلا ثناء ليد أو ليتها، والحمد قد يكون شكرا للصنيعة، ويكون ابتداء للثناء على الرجل. فحمد الله: الثناء عليه، ويكون شكرا لنعمه التي شملت الكل. والحمد أعم من الشكر. وبما تقدم عرفت أن المصنف لم يخالف الجمهور، كما
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٤٬١٣١
حَمِدَهُ 1 حَمِدَهُ حمد حمده حمدة , aor. حَمَدَ , inf. n. حَمْدٌ (S, L, Msb, K) and مَحْمَدٌ and مَحْمِدٌ (L, K) and مَحْمَدَةٌ (S, L, K) and مَحْمِدَةٌ; (L, K, and so in a copy of the S;) the last of these inf. ns. [and the third also] extr.; (L;) or the last is an inf. n. and the last but one signifies “ a praiseworthy quality, ” or “ a quality for which one is praised; ” (ElFenلree, MF;) or
رابط المدخل

حَمِدَهُ 1 حَمِدَهُ حمد حمده حمدة , aor. حَمَدَ , inf. n. حَمْدٌ (S, L, Msb, K) and مَحْمَدٌ and مَحْمِدٌ (L, K) and مَحْمَدَةٌ (S, L, K) and مَحْمِدَةٌ; (L, K, and so in a copy of the S;) the last of these inf. ns. [and the third also] extr.; (L;) or the last is an inf. n. and the last but one signifies “ a praiseworthy quality, ” or “ a quality for which one is praised; ” (ElFenلree, MF;) or the last may be a simple subst.; (Har p. 392;) He praised, eulogized, or commended, him; spoke well of him; mentioned him with approbation; (Akh, S, L, Msb;) عَلَى كَذَا for such a thing; (L, Msb;) contr. of ذَمَّهُ: (S, L:) accord. to IAmb, formed by transposition from مَدَحَ: (marginal note in a copy of the MS:) but it is of less common application than the latter verb; (Msb in art. مدح;) signifying he praised him, &c., for something depending on his (the latter's) own will: thus, the describing a pearl as clear is not حَمْدٌ, but it is مَدْحٌ: (Kull p. 150:) or i. q. شَكَرَهُ: (Lh, K:) but it differs [sometimes] from this; (Msb;) for شُكْرٌ is only on account of favour received; whereas حَمْدٌ is sometimes because of favour received, (Th, Az, Msb,) and sometimes from other causes; (Th;) [and thus] the latter is of more common application than the former; (S;) therefore you do not say, شَكَرْتُهُ عَلَى شَجَاعَتِهِ; but you say, حَمِدْتُهُ على شجاعته I praised him, &c., for his courage. (Msb.) حمد also implies admiration: and it implies the magnifying, or honouring, of the object thereof; and lowliness, humility, or submissiveness, in the person who offers it; as in the saying of the afflicted, الحَمْدُ لِلّٰهِ Praise be to God; since in this case there is no worldly blessing, favour, or benefit. (Msb.) This last phrase is generally pronounced as it is written above: but some of the Arabs are related to have pronounced it الحَمْدَ لِلّٰهِ, putting the former word in the accus. case as the absolute complement of the verb أَحْمَدُ understood: and others, الحَمْدِلِلّٰهِ; assimilating the final vowel of the former word to the vowel immediately following it: and others, الحَمْدُ لُلّٰهِ; assimilating the first vowel in للّٰه to the vowel immediately preceding it: Zj, however, disapproves of the latter two modes of pronouncing it: some of them also said, بَدَأْتُ بِالحَمْدُ لِلّٰهِ, meaning I began with the saying Praise be to God. (L.) [See also حَمْدٌ below.] You say, أَحْمَدُ اـِلَيْكَ اللّٰهَ I praise God (Az, A, * L, K) to thee, or in thy presence: (L:) or with thee: (Kh, Az:) or I praise to thee God's benefits, and his blessings, or favours; or I praise to thee God's blessings, or favours, and discourse to thee of them. (L.) And حَمِدَ لَهُ أَمْرًا (tropical:) He approved of a thing for him. (L, K. *) And حَمِدَ اـِلَيْهِ أَمْرًا (tropical:) He approved of a thing for him, and commanded, or enjoined, him to do it. (L.) And جاوَرْتُهُ فَمَا حَمِدْتُ جِوَارَهُ (tropical:) [I became his neighbour, and did not approve of being so]. (A.) See also 4. ― -b2- Also, (aor. and inf. n. as above in the beginning of this art., K,) He recompensed, or requited, him: he gave him, or paid him, his due. (L, K.) -A2- حَمِدَ عَلَيْهِ, aor. حَمَدَ , (L, K, *) inf. n. حَمَدٌ, (TA,) He was angry with him. (L, K.)

حمّد 2 حمّد حمد , inf. n. تَحْمِيدٌ, has a more intensive signification than حَمدَ; (S;) [He declared the praises of God: or] he praised God much, with good forms of praise (بِالمَحَامِدِ الحَسَنَةِ): (T, L:) or repeatedly; or time after time. (L, K.) تحميد [used as a simple subst.] has a pl., namely, تَحَامِيدُ. (A.) [See an ex. voce خَاتَمٌ, in the latter part of the paragraph.]

احمد 4 احمد احمد أحمد حمد He (a man, S) came to a state, or result, such as was praised, or commended, or approved; properly, his affair, or case, came to such a state or result: (S, L, K:) or (so in the K, but in the L “ and ”) he did, or said, that for which he should be praised, or commended; or that which was praiseworthy, or commendable; (A, L, K; *) contr. of أَذَمَّ. (A.) And احمد أَمْرُهُ (assumed tropical:) His affair, or case, was, or became, praiseworthy, or approvable, in his estimation: (K:) or احمد أَمْرَهُ (as in the L) he esteemed his affair, or case, praiseworthy, or approvable. (L [agreeably with what next follows].) -A2- احمدهُ He found him (a man, A, L) [or it] to be such as is praised, commended, or approved; or praiseworthy, commendable, or approvable; (S, A, L, Msb;) contr. of أَذَمَّهُ: (TA in art. ذم:) he made it manifest that he was worthy of praise, eulogy, commendation, or approbation: (L:) he approved of his action, and his course of conduct, or his tenet or tenets, and did not expose it, or them, to others. (K.) And أَحْمَدْتُ صَنِيعَهُ (tropical:) [I found his action to be praiseworthy, or commendable, or approvable]. (A.) And احمد الأَرْضَ (tropical:) He approved the land as a dwelling-place: (A:) or he found the land to be such as is praised, commended, or approved; as also ↓ حَمِدَهَا; (L, K;) but the former verb is the more chaste in this sense. (L.) And احمد مَوْضِعًا (tropical:) He found a place to be such as is praised, commended, or approved, and convenient, or suitable, so that he approved it as a dwelling-place, or for its pasture. (S, L.)

تحمّد 5 تحمّد حمد تحمد He affected, or made a show of, (تَكَلَّفَ,) praise. (A.) You say, ↓ وَجَدْتُهُ مُتَحَمِّدًا مُتَشَكِّرًا [I found him affecting, or making a show of, praise and thanks]. (A.) ― -b2- He praised himself. (KL.) [Golius assigns this meaning to ↓ احتمد, as on the authority of the KL; but it is not assigned to this verb in my copy of the KL.] ― -b3- فُلَانٌ يَتَحَمَّدُ النّاس [app. a slight mistranscription, for لِلنَّاسِ, i. q. اـِلَى النَّاسِ, as in an ex. in the next sentence but one,] Such a one pretends to men, or shows them, that he is praiseworthy, بِجُودِهِ for his liberality. (L.) ― -b4- تحمّد عَلَيْهِ He reproached him for a favour, or benefit, which he (the former) had bestowed, or conferred; or recounted his gifts, or actions, to him; syn. اِمْتَنَّ. (S, L, K.) One says, مَنْ أَنْفَقَ مَالَهُ عَلَى نَفْسِهِ فَلَا يَتَحَمَّدْ بِهِ عَلَى النَّاسِ [Whoso expends his property upon himself, he shall not reproach men therewith as for favours, or benefits, bestowed]: (S, A:) or فلا يتحمّد بِه اـِلَى النَّاسِ [he shall not pretend to men that he is praiseworthy on account of it]: a prov., meaning that a man is not praised for his beneficence to himself, but for his beneficence to others. (L.)

تحامدوا 6 تحامدوا تحامدوا (tropical:) [They praised, or commended, a thing, one to another]. You say, الرُّعَآءُ يَتَحَامَدُونَ الكَلَأَ (tropical:) [The pastors praise, or commend, one to another, the herbage]. (A.)

احتمد 8 احتمد احتمد : see 5. -A2- Said of heat, [It burned, or burned fiercely; or was, or became, vehement:] formed by transposition from احتدم. (S.)

اِسْتَحْمِدِ اللّٰهَ اـِلَى خَلْقِهِ بِاـِحْسَانِهِ اـِلَيْهِمْ واـِنْعَامِهِ 10 اِسْتَحْمِدِ اللّٰهَ اـِلَى خَلْقِهِ بِاـِحْسَانِهِ اـِلَيْهِمْ واـِنْعَامِهِ ذ عَلَيْهِمْ [so I find it written, as though meaning Demand thou, of his creatures, the praising of God, by reason of his beneficence to them, and his bounty to them: but I think that we should read اِسْتَحْمَدَ اللّٰهُ, and that the meaning is, God hath demanded praise of his creatures by his beneficence, &c.]. (A.)

حَمْدٌ حَمْدٌ حمد Praise, eulogy, or commendation; &c. (S, &c. [For further explanations of this word, and respecting the phrase الحَمْدُ لِلّٰهِ and its variations, see 1: and see also شَكَرَ.]) سُبْحَانَكَ اللّٰهُمَّ وَبِحَمْدِكَ, said by a person praying, means [I extol, or celebrate, or declare, thy remoteness, or freedom, from every impurity, or imperfection, &c., O God, (see art. سبح,)] and I begin with praising Thee; أَبْتَدِئُ being understood: (Az, L, Msb:) or by بحمدك is meant الحَمْدُ لَكَ praise be to Thee: and nearly the same is said in explanation of the phrase in the Kur [ii. 28], نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ, that by بحمدك is meant حَامِدِينَ لَكَ: [see, again, art. سبح:] or by the expression وبحمدك is meant, accord. to Aboo-'Othmلn ElMلzinee, and by praising Thee I extol thy remoteness, or freedom, from every impurity, &c.; سَبَّحْتُكَ being understood: or the و is redundant, as it is in the phrase, رَبَّنَاوَلَكَ الحَمْدُ [O our Lord, praise be to Thee], in which the و is sometimes omitted: or, accord. to Aboo-'Amr Ibn-El-'Alà, the و is corroborative, as in the phrase, وَهُوَ لَكَ, for هُوَ لَكَ. (Msb.) لِوَآءُ الحَمْدِ بِيَدِى يَوْمَ القِيَامَةِ [The standard of praise shall be in my hand on the day of resurrection (said by Mohammad)] means that he shall be singularly distinguished by praise, or praising, on that day. (L.) ― -b2- See حَمَادِ: ― -b3- and حُمَادَاكَ. -A2- See also حَمِيدٌ. -A3- It is also said to signify The young one of the kind of bird called قَطًا: so in the prov., حمْدُ قَطَاةٍ يَسْتَمِى الأَرَانِبَ A young one of a katà desires to make the hares its prey: applied to a weak man who desires to insnare a strong one. (Meyd, TA.) -A4- See also what next follows.

حَمَدَةٌ حَمَدَةٌ حمد حمده حمدة The sound of the flaming, or blazing, of fire; (S, K;) as also حَدَمَةٌ [from which it is formed by transposition: see 8: and ↓ حَمْدٌ app. signifies the same: see حَدْمٌ]. (TA.)

حُمَدَةٌ حُمَدَةٌ حمد حمده حمدة : see حَمَّادٌ.

حَمَادِ لَهُ حَمَادِ لَهُ حماد له حماد لة Praise, and thanks, be to him: (S, L, K:) i. e., to such a one: (S, L:) contr. of جَمَادِ لَهُ [q. v.]. (S and A in art. جمد.) حَمَادِ is indecl., with kesr for its termination, because it deviates from its original, which is the inf. n. [↓ الحَمْدُ]: (S, L:) [i. e.,] it is [a quasi-inf. n., (see اِسْمُ مَصْدَرٍ in art. صدر,) being] a proper name for المَحْمَدَةُ [as syn. with الحَمْدُ]. (Sharh Shudhoor edh-Dhahab.)

حَمُودٌ حَمُودٌ حمود : see what next follows.

حَمِيدٌ حَمِيدٌ حميد and ↓ مَحْمُودٌ (S, A, L, K) and ↓ حَمُودٌ (as in copies of the K, but this seems to be an intensive epithet,) Praised, eulogized, or commended; spoken well of; mentioned with approbation; approved; such as is praised, &c.; praiseworthy, laudable; commendable, or approvable: (S, L, K: [in which, as well as in numberless exs., all these significations are clearly indicated, though not so clearly explained; the Arabic words to which they apply exactly agreeing with the Latin “ laudatus, ” which means both “ praised ” and “ praiseworthy: ”]) the fem. of the first is with ة, (L, K,) because the signification, though properly that of a pass. part. n., nearly agrees with that of an act. part. n.: (L:) you say, [هِىَ حَمِيدَةٌ She is praised, &c.; and] أَفْعَالُهُ حَمِيدَةٌ (tropical:) [His actions are praised, &c.]. (A.) ↓ حَمْدٌ, also, [originally an inf. n., like its contr. ذَمٌّ,] used as an epithet applied to a man, is syn. with مَحْمُودٌ; (K;) and as an epithet applied to a woman, syn. with مَحْمُودَةٌ, (TA,) as is also حَمْدَةٌ: (K, TA:) and you likewise say مَنْزِلٌ حَمْدٌ (K) and مَنْزِلَهٌ حَمْدَةٌ (Lh) (assumed tropical:) A place where one alights, sojourns, or abides, such as is praised, or approved, (K, TA,) and convenient, or suitable. (TA.) الحَمِيدُ, meaning He who is praised, or praiseworthy, in every case, is an epithet applied to God; one of the names termed الأَسْمَآءُ الحُسْنَى. (L.) ↓ المَقَامُ المَحْمُودُ [mentioned in the Kur xvii. 81] means (assumed tropical:) The station in which its occupant shall be praised by all creatures [on the day of resurrection] because of his being quickly reckoned with, and relieved from long standing: or it is the station of the intercessor. (L.)

حُمَادَاكَ أَنْ تَفْعَلَ كَذَا حُمَادَاكَ أَنْ تَفْعَلَ كَذَا ذ (S, L, K *) and ↓ حَمْدُكَ (L) The utmost of thy power, or of thine ability, [or the utmost of thy praiseworthy actions, (see an ex. of the pl. in what follows,) will be] thy doing such a thing; syn. مَبْلَغُ جَهْدِكَ, (L,) or قُصَارَاكَ, (S, L,) and غَايَتُكَ: (S, L, K:) and in like manner, حُمَادِى The utmost of my power, &c. (K.) حُمَادَيَاتُ النِّسَآءِ غَضُّ الطَّرْفِ, said by Umm-Selemeh, means The utmost of the praiseworthy qualities of women is the lowering of the eye. (L.)

حَمَّادٌ حَمَّادٌ حماد (TA) and ↓ حُمَدَةٌ (A, K) A man (TA) who praises things much; a great, or frequent, praiser: (A, K, TA:) or the latter, a man who praises things much and extravagantly. (S.) You say, اـِنَّهُ لَحَمَّادٌ لِلّٰهِ Verily he is one who praises God much, or repeatedly, or time after time. (L, K.)

العَوْدُ أَحْمَدُ العَوْدُ أَحْمَدُ ذ is a prov., (S,) meaning (tropical:) Repetition is more attributive of praise (أَكْثَرُ حَمْدًا): (S, A, K:) for generally you do not desire to return to a thing save after experience, or knowledge, [and approbation,] thereof: [the act of returning, therefore, implies praise:] or the meaning is, when one begins a kind act, he attracts praise to himself; and when one repeats, he gains more praise for himself: or احمد is from the pass. part. n., and the meaning is, the beginning is praised, or praiseworthy; and repetition is more deserving of being praised. (K.) [See Freytag's Arab. Prov. ii. 130]

مَحْمَدَةٌ مَحْمَدَةٌ محمد محمده محمدة (S, Mgh) and مَحْمِدَةٌ (Mgh) (assumed tropical:) [A cause of praise, commendation, or approval; a praiseworthy, commendable, or approvable, quality or action;] a thing for which one is, or is to be, praised, commended, or approved: (Mgh:) [see 1, first sentence:] contr. of مَذَمَّةٌ: (S:) [pl. مَحَامِدُ.] You say, هٰذَا طَعَامٌ لَيْسَتْ عِنْدَهُ مَحْمِدَةٌ, with kesr to the second م, (tropical:) [This is food in which is no approvable quality;] the eating of which is not approved. (A.) ― -b2- [The pl.] مَحَامِدُ signifies [also] (assumed tropical:) Forms of praise. (Msb in art. جمع; &c.) [See 2.]

مُحَمَّدٌ مُحَمَّدٌ محمد A man praised much, or repeatedly, or time after time: (L, K:) endowed with many praiseworthy qualities. (S, L.)

مَحْمُودٌ مَحْمُودٌ محمود : see حَمِيدٌ, in two places.

يَوْمٌ مُحْتَمِدٌ يَوْمٌ مُحْتَمِدٌ يوم محتمد A day intensely, or vehemently, hot: (K:) as also مُحْتَدِمٌ [from which it is formed by transposition: see 8]. (TA.)

مُتَحَمِّدٌ مُتَحَمِّدٌ متحمد : see 5.

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٥٤
حَمِدَ حَمِدَ A ( n. ac. حَمْد 1 , مَحْمَدَة 17t ) a. [ acc. & Ala ], Praised, thanked for. حَمَّدَ حَمَّدَ II , a. Praised, magnified, glorified, lauded ( God ). أَحْمَدَ أَحْمَدَ IV , a. Merited, deserved praise, was praiseworthy. b. Praised, commended; approved of, liked. تَحَمَّدَ تَحَمَّدَ V a. [ Bi & 'Ala ], Was kindly disposed to; bestowed upon. تَحَاْمَدَ تَحَاْمَدَ VI , a.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٣٧٬٢٦٥
حمد حَمِدَ - يَحْمَدُ ، حُمِدَ - يُحْمَدُ - حَمْد - حامِد - مَحْمْوْد - حَميْد - أَحْمَد - حَمَّدََ - يُحَمِّدُ - مُحَمَّد حَمِدَ - يَحْمَدُ + كائن + كائناً + بـِ شيء أو أمر: يمدحه ويشكره معاً: يمدحه ويثني عليه بذكر صفاته الحسنة العالية، ويشكر له أفعاله الحسنة تجاهه وينسبها إليه: يذكر أمام آخر الصفات الحسنة التي يتصف بها كائن، معترفاً له
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٦)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٨٦ (الإجمالي: ٢٧٧)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. سبح

    الآيات المشتركة: ١٦ · Sebhe, omuzlara atılan, esen rüzgarda kanatlar gibi açılan…

  2. أله

    الآيات المشتركة: ٤٦ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  3. غني

    الآيات المشتركة: ١٠ · Ğaniy, Ğanem, koyun sürüsü demektir

  4. ربب

    الآيات المشتركة: ٢٦ · Ribve, tümsek demektir

  5. أرض

    الآيات المشتركة: ١٧ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  6. سمو

    الآيات المشتركة: ١٣ · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  7. ملك

    الآيات المشتركة: ٨ · Melekut, tüm kainatı mülk olarak varlığını ifade eder

  8. ركع

    الآيات المشتركة: ٢ · “Ruk’a” eğilerek bakılmadan dibi görülmeyen derin yer…

  9. علم

    الآيات المشتركة: ١٦ · Dağın sivri noktası demektir

  10. غفر

    الآيات المشتركة: ٧ · Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır

  11. عشو

    الآيات المشتركة: ٢ · Akşam yemeği demektir

  12. سوي

    الآيات المشتركة: ٤ · Seviye: Engebesiz düz yerdir

الآيات التي ورد فيها(٦٦)

  1. الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

    Değer

  2. الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ

    Değer

  3. … صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا …

    Değer

  4. دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

    Değer

  5. الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى الْكِبَرِ إِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِنَّ رَبِّي لَسَمِيعُ الدُّعَاءِ

    Değer

  6. … حَسَنًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَجَهْرًا هَلْ يَسْتَوُونَ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

    Değer

  7. وَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيرًا

    Değer

  8. الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَى عَبْدِهِ الْكِتَابَ وَلَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجًا

    Değer

  9. فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنْتَ وَمَنْ مَعَكَ عَلَى الْفُلْكِ فَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي نَجَّانَا مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ

    Değer

  10. وَلَقَدْ آتَيْنَا دَاوُدَ وَسُلَيْمَانَ عِلْمًا وَقَالَا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي فَضَّلَنَا عَلَى كَثِيرٍ مِنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِينَ

    Değer

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökحمد
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerمدح, شكر, ثني
Zıt Kökذمم
Çekirdek Özet 1İhtiyari yetkinlik ve ihsanı takdirle açığa vurup yerme ve ayıplamayı bütünüyle dışlama
Çekirdek Özet 2Varlığın ve yetkinliğin mutlak kaynağı olarak yalnızca Allah’a özgülenen kemal ve iyilik itirafı
Çekirdek Özet 3Varlık düzenindeki tüm iyilik, yetkinlik ve nimetlerin yegâne kaynağını bilip tescil eden ontolojik borçluluk ve değer tasdiki
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca dille yapılan mekanik bir teşekkür veya psikolojik bir övgü sayıp varlıktaki nesnel değer ve ihsan ilişkisinden koparmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
حمIsı, hararet, içsel yoğunluk, koruma ve kaynaşma barındıran temel enerji hâli; nitekim حمم kökünde ısınma ve kömürleşme, حمي kökünde öfke veya hararetle koruma, حمل kökünde ise bu yoğunluğu yüklenme anlamı mevcuttur.دKapı, sınır ve kararlılık bildiren harfin eklenmesiyle içsel hararet ve takdir hissi, taşkın bir öfke veya kontrolsüz bir ısı olmaktan çıkıp nesnel bir sınır, sarsılmaz bir kararlılık ve ilkesel bir tasdik kalıbına oturmuştur.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
حÇit, duvarÇevirme, koruma altına alma, dış etkilere karşı muhafaza etme ve sınır belirleme
مSuKaynama, kabarma, içten gelen akış, derinlik ve kuşatıcı süreklilik
دKapıGeçiş, açılma, sabitlenme, belirli bir yöne açılan eşik ve kararlılık
حمدÇit ile korunan derin bir birikimin kapı eşiğinde açığa çıkmasıİçte biriken hakiki değeri, korunaklı ve bozulmamış bir şahitlikle dışarıya, eşikten hak edene doğru kararlılıkla sunma eylemi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kimseyi veya nesneyi denenip sınandıktan sonra ayıptan uzak, bütünüyle sağlam, övgüye değer ve tatmin edici bulma hâli; yerginin ve ayıbın bütünüyle yokluğunu bildiren durum.
Cahiliye şiiri kullanımıel-A‘şâ, Nu‘mân b. el-Münzir’i överken kökün türevi olan ismi yetkinliklerin kendisinde toplandığı kimse anlamında kullanmıştır: إليك أبيتَ اللّعنَ كانَ كَلاَلُها / إلى الماجد الفَرْعِ الجَوادِ المُحَمَّدِ
Erken Arapça kullanımel-A‘şâ’nın bir diğer beytinde bir davranışı takdir edip hayırla anma anlamında fiil formu geçmektedir: وأَحْمَدْتَ إذْ نَجَّيْتَ بالأمْسِ صِرْمةً / لها غَدَداتٌ واللَّواحِقُ تَـلْـحَـقُ

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça حمد kökü, Sami dillerinde özellikle Güney Sami ve Batı Sami havzasında olumlu karşılık verme, değer bilme, arzulama ve övgüye layık bulma semantik alanıyla ilişkilidir. Kök İbranice ve Aramice gibi Kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan aynı ses dizilimiyle temel olarak arzulama, kıymetli görme, değer atfetme ve hoşlanma anlamını taşıyan ḥ-m-d (İbranice ח-מ-ד / ḥamad) köküyle fonetik ve semantik süreklilik gösterir. İbranicede bu kök kıymetli ve değerli olanı isteme, onda bir güzellik ve yetkinlik görme eksenindedir. Arapçada ise bu arzu ve kıymet algısı, nesnedeki hakiki bir yetkinliği ve ihtiyari iyiliği dille ve kalple tescil etme, yerginin zıddı olarak ahlaki ve ontolojik bir takdire dönüştürme yönünde semantik bir olgunlaşma yaşamıştır. Ge'ez (Klasik Etiyopya) dilinde de benzer biçimde takdir ve rıza bağlamları mevcuttur.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönYerginin zıddı olan övgü, değer bilme ve rızaKök Arapça içinde sınama neticesinde övgüye layık bulma, iyiliği iyilikle tescil etme ve ayıplardan beri kılma yönünde merkezileşmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Aramice ḥ-m-d biçimleriKıymetli bulma, arzulanır ve değerli görme anlamındaki kökle fonetik ve anlamsal denkliği mevcuttur.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik arzu ve değer bildiren unsurlarKökün Afro-Asyatik çeperde kıymet biçme ve onaylama işlevli köklerle uzak ortaklığı tartışılmıştır.Muhtemel

المصدر Lisān al-ʿArab, HALOT, David Cohen.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
حمدAnlamlıÖvgü, değer bilmeİyiliği ve kemali isteyerek takdir etme; yerginin zıddıHedef kök; Kur'an'da geçer
حدمAnlamlıŞiddetli sıcaklık, tutuşmaAteşin alevlenip ses çıkarması ve ısının zirveye çıkmasıKur'an'da geçmez; hararet yönüyle içsel çekirdekle ilişkilidir
محدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
مدحAnlamlıÖvme, sena etmeBir kimseyi güzel vasıflarıyla anma; ihtiyari olma şartı aranmazKur'an'da geçmez; kalb ve yakın anlam ilişkisi vardır
دحمAnlamlıİtme, defetmeŞiddetle sürmek ve sıkıştırıp defetmekKur'an'da geçmez
دمحAnlamlıBoyun eğme, içeri girmeBir şeyin diğerinin içine girmesi, baş eğip razı olmaKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
حمدMerkezDeğer tesciliİhtiyari iyilik ve yetkinliği hak edene özgüleyerek takdir etmeYalnızca iradi yetkinliklere yönelir ve nankörlüğü dışlar
مدحKomşuGenel övgüHem iradi olan hem irade dışı fıtri güzellikler için kullanılabilmeBir kimsenin boyu veya yüz güzelliği medhedilir fakat hamdedilmez
شكرKomşuNimet mukabili övgüYalnızca kişiye ulaşan bir ihsan ve nimete karşı yapılan teşekkürHamd hem ulaşılan nimete hem failin zatındaki mutlak kemale yöneliktir
ثنيKomşuTekrarlı anmaİyiliği tekrarlayarak dille sayıp dökme ve yüceltmeHamd doğrudan zati ve ahlaki değerin tescilini esas alır
ذممZıtYerme ve kınamaBir eksiklik, kusur veya kötülük sebebiyle ayıplama ve değersizleştirmeHamdin tam karşıtıdır; hamd her türlü yergiyi hükümsüz kılar

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaحمدYetkinlik ve ihsanı takdir etmeZati kemali ve iradi iyiliği hakkaniyetle itiraf etmeKesin
Latincelaus, gratiarum actioÖvgü, şükran sunumulaus övgü yönünü, gratiarum actio teşekkür yönünü karşılar ancak ikisini birleştiren zati değer boyutunu eksik bırakırGüçlü
İngilizcepraise, extolment, laudationYüceltici övgü, takdirsalt dille övgü (praise) seviyesinde kalabilir; hamdin varoluşsal borçluluk ve mutlak kemal boyutunu tam kapsamazGüçlü
AlmancaLob, Preisung, RühmungÖvgü, methetmePreisung yüceltme boyutunu taşır; ancak nimete karşılık olma ile zati mükemmelliği bir arada kuran iç yapıyı tam yansıtmazGüçlü
Fransızcalouange, élogeÖvgü, senâlouange dinsel yüceltmeyi verse de hamdin yerginin mutlak zıddı olan adil tescil niteliğini daraltırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Robert Dictionnaire.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْحَمْدُ لِلَّهِBütün değer, yetkinlik ve mülkün yalnızca Allah’a ait oluşuVarlığın yaratılışı, hidayet ve ahiret nimetleri bağlamında ontolojik ilke; Fâtiha 1:2, En‘âm 6:1, Fâtır 35:1
الْحَمِيدُKendiliğinden övgüye değer olan, hiçbir eksikliği bulunmayanZenginlik, kudret ve mülk sahibi olma isimleriyle birlikte zati sıfat; Nisâ 4:131, İbrâhîm 14:1, Lokmân 31:26
بِحَمْدِهِ / بِحَمْدِكَKusursuzluğunu tasdik edip O’na layık kemali itiraf ederekTesbih ile birlikte meleklerin ve tüm kâinatın zikri; Bakara 2:30, İsrâ 17:44, Nasr 110:3
مُحَمَّدٌ / أَحْمَدُÇokça hamdedilen, erdemleri ve güzellikleri kemale ermiş elçiRisalet, nübüvvet ve müjde bağlamında peygamber ismi; Âl-i İmrân 3:144, Ahzâb 33:40, Saf 61:6
مَقَامًا مَحْمُودًاHerkesin gıpta edip övgüyle karşılayacağı yüce makamAhiretteki şefaat ve manevi yükseliş bağlamı; İsrâ 17:79
الْحَامِدُونَDarlıkta ve bollukta Allah’ın takdirine rıza gösterip değerini bilenlerMüminlerin temel ahlaki vasıfları bağlamı; Tevbe 9:112

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamUluhiyet ve zati sıfatlarHamdin Allah’ın ezeli bir hakkı mı yoksa yaratılmışların bir eylemi mi olduğu meselesiAllah’ın kendi zatını hamdetmesi ile kulların hamdi arasındaki ontolojik ayrım
Fıkıhİbadetlerin ifitahı ve dualarNamazda fatihayı okumanın, hutbeye hamdele ile başlamanın hükmüİbadetin geçerliliği ve meşruiyet şartı olarak hamdele lafzının gerekliliği
TefsirBesmele ve Fatiha tahlilleriHamd ile şükür ve medh arasındaki mantıksal ve semantik kapsam farklarıHamdin medhten daha dar, şükürden daha geniş bir kavram olarak konumlandırılması
HadisZikir, dua ve ahlakHer meşru işe hamd ile başlama, belaya sabırda hamdetme prensibiKulun her hâlükârda ilahi iradeye gösterdiği rıza ve teslimiyet dili

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUluhiyet ve kulluk ilişkisiMutlak değer tesciliYaratıcıya karşı borçluluk ve teslimiyet bilinciBütün iyilik ve nimetlerin asıl failine yönelerek şirki kökünden tasfiye eder.Kesin
İlmiHakikat ve bilgi üretimiNesnel değer takdiriBilginin ve varlığın kaynağını meşrulaştırmaVarlıktaki düzenin ve aklın işleyişinin bir lütuf olduğunu bilip hakikati teslim etmektir.Güçlü
SiyasiMeşruiyet ve otoriteİktidarın emanet oluşuOtoritenin kibir ve tiranlığa dönüşmesini engellemeGücün ve mülkün gerçek sahibinin fert veya devlet değil Allah olduğunu gösterir.Güçlü
İktisadiMülkiyet ve artı değerNimetin hakiki sahibini tanımaMülkiyeti mutlaklaştırmayıp paylaşıma açmaZenginliğin bireysel bir başarı değil ilahi bir ihsan olduğunu ikrar ettirir.Kesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKorunum yasaları ve potansiyel fonksiyonuSistemdeki her çıktının ve enerjinin birincil bir kaynağa ve başlangıç potansiyeline eksiksiz biçimde geri bağlanması; sıfır toplamlı döngüde kaynağın doğrulanması.Güçlü
Beşeri bilimlerHakkaniyet, sözleşmesel borçluluk ve itibar yönetimiToplumsal yapıda bir iyilik veya hizmet üretene hakkının eksiksiz teslim edilmesi, haksız temellükün önlenmesi ve kurumsal liyakatin korunması.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiHamd kavramını yalnızca yemekten sonra veya bir iyilik karşısında söylenen sıradan bir teşekkür sözüne (şükran) indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKâinattaki tüm mükemmelliklerin, varoluşsal yasaların ve ontolojik lütufların asıl sahibini bilip, hiçbir varlığa mutlak yetkinlik atfetmeksizin tüm kemali Allah’a has kılmaktır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİnsanın kendi başarısını, zenginliğini veya iktidarını kendinden bilmesine yol açar; hamdin terk edilmesi varlıkta şirkin ve kibrin ilk basamağını oluşturur.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur’an’ın açılış ilkesidir; varlık hiyerarşisini, insanın Yaratıcı karşısındaki nihai konumunu ve ahlaki borçluluğunu tek bir kelimede özetler.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Fâtiha suresi, kozmolojik yaratılışı anlatan ayetler (En‘âm 6:1), ahiretteki nihai akıbeti bildiren pasajlar (Zümer 39:75) ve peygamber vasıfları.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Nimetin kula veya tabiata ait olduğunu zanneden şirk anlayışını, nankörlüğü ve iyiliği kendi nefsine nispet eden pozitivist/seküler kibir yanılgısını düzeltir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamAyıplardan, kusurlardan ve yergiden bütünüyle uzak, denenip onaylanmış bir yetkinliği ve güzelliği hakkaniyetle dile getirme, değerini tescil etme eylemidir.
  • Soyut anlamVarlığın, ahlakın ve nimetin mutlak kemalini kavrayarak, iradi biçimde kaynağına yönelen varoluşsal saygı, borçluluk ve şükran dolu bilinç hâlidir.
  • Sistematik karşılıkBütün ontolojik, ahlaki ve iktisadi sistemlerde değerin birincil kaynağına atfedilmesi, haksız pay sahipliğinin ve ontolojik kibrin bertaraf edilmesi mekanizmasıdır.
  • LaTeX modeliH=∑i=1nV(xi)  ⟹  ∀xi,  S(xi)→S0
  • LaTeX açıklamasıFormülde V(xi), sistemde gözlemlenen herhangi bir xi unsurundaki kemal, iyilik veya nimeti temsil eden değer fonksiyonudur. H, varlıktaki bütün bu tikel değerlerin toplam takdiri olan hamd hâlidir. Model, gözlemlenen her xi değerinin zorunlu olarak (  ⟹  ) gerçek kaynağı olan S(xi) fonksiyonu üzerinden mutlak kaynak S0 noktasına yöneldiğini ve yalnızca oraya ait olduğunu gösterir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ح