شعر
ش - ع - ر
جذر- الورود: ٤٠
- الآيات: ٤٠
- الصيغ: ١٤
- المعاجم: ١٢
معناه في القرآن: Şuurunda olurlar
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٠٬٣٦٣باب العين و الشين والراء معهما
)ع ش ر، ع رش، ش ع ر، ش ر ع، ر ع ش مستعملات، ر ش ع مهمل( عشر: العَشْرُ: عدد المؤنّث، والعَشَرَةُ: عدد المذكّر، فإذا جاوزت ذلك أنّثت المؤنث وذكّرت المذكر.
وتقول: عَشْرُ نسوة، وإحدى عَشْرَةَ امرأة، وعشرةُ رجالٍ، وأَحدَ عَشَرَ رجلاً وثلاثةَ عَشَرَ رجلاً تلحق الهاء في ثلاثة وتنزعها من عشرة، ثم تقول: ثلاث عشرة امرأة تنزع الهاء من ثلاثة وتلحقها بالعشرة.
وعَشَرْتُ القوم:
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٤٢٧الشَعَر للإنسان وغيره، وجمعه شُعورٌ وأَشْعارٌ، الواحدة شَعْرَةٌ. ويقال: رأى فلان الشَعْرَةَ، إذا رأى الشَيْبَ. ورجل أَشْعَرُ: كثيرُ شَعْرِ الجسدِ. وقومٌ شُعْرٌ. والأَشْعَرُ: ما أحاط بالحافر من الشَعْرِ، والجمع الأَشاعِرُ. وأَشاعِرُ الناقةِ: جوانبُ حَيائِها. والشِعْرَةُ بالكسر: شَعَرُ الرَكَبِ للنساء خاصّة. والشَعيرُ من الحبوب، الواحدة شَعَرةٌ. وشَعيرَةُ السكين: الحديدةُ التي تُدْخَلُ في السيلانِ
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣١٬٦٩٤باب العين والشين مع الراء
عشر ، عرش ، شرع ، رعش ، شعر : مستعملات
عشر : قال الليث : العَشْر عدد المؤنّث ، والعشرة عدد المذكّر ، فإذا جاوزت العشرة أنَّثت المذكر وذكَّرتَ المؤنث ، تقول عشر نسوة وعشرة رجال ، فإذا جاوزْت العشر فإنّ ابن السكيت حكَى عن الفراء تقول في المذكر أحد عشَر . قال : ومن العرب من يسكِّن العين فيقول أَحَدَ عْشَر ، وكذلك يسكّنها إلى تسعةَ عشَر ، إلاّ اثني عشر فإنَّ العين منه لا
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٬٨٨٧(باب الشين والعين وما يثلثهما)
(شعف) الشين والعين والفاء يدلُّ على أعالي الشيء ورأسه. فالشَّعَفة: رأس الجبل، والجمع شَعَفات وشَعَفٌ. وضُرب فلانٌ على شَعفات رأسه، أي أعالي رأسِه. وشَعَفةُ القلب: رأسُه عند مُعَلَّق النِّياط. ولذلك يقال شَعَفه الحُبَّ، كأنَّه غَشّى قلبَه من فَوقه. وقرأها ناس([1]): ﴿قد شَعَفَهَا حُبَّاً﴾ [يوسف 30]، وهو من هذا. وجاء في الحديث: "خيرُ النّاسِ رجُلٌ في شَعَفَةٍ في
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٢٣٢- الشعر معروف، وجمعه أشعار قال الله تعالى: ﴿ومن أصوافها وأوبارها وأشعارها﴾ [النحل/80]، وشعرت: أصبت الشعر، ومنه استعير: شعرت كذا، أي علمت علما في الدقة كإصابة لشعر، وسمي الشاعر شاعرا لفطنته ودقة معرفته، فالشعر في الأصل اسم للعلم الدقيق في قولهم: ليت شعري، وصار في التعارف اسما للموزون المقفى من الكلام، والشاعر للمختص بصناعته، وقوله تعالى حكاية عن الكفار: ﴿بل افتراه بل هو شاعر﴾ [الأنبياء/ 5]، وقوله:
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٦٠٣ش ع ر
المـال بينـي وبينـك شـق الأبلمـة وشـق الشعـرة.
ورجل أشعر وشعراني: كثير شعر الجسد ورجال شعر ورأى فلان الشعرة: الشيب.
والتقـت الشعرتـان ونبتـت شعرتـه: شعـر عانتـه.
وأشعـر خفّـه وجبتـه وشعرهمـا.
وخـف مشعـر ومشعور: مبطن بالشعر.
وميثرة مشعرة: مظهرة بالشعر.
وأشعـر الجنيـن.
نبـت شعره.
وما أحسن ثنن أشاعره وهي منابتها حول الحوافر.
وعليه شعار عليهم شعر وأشعره:
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣بلا ترجمةالحروف: ٢١٬٠٤٠شَعَرَ به وشَعُرَ يَشْعُر شِعْراً وشَعْراً وشِعْرَةً
ومَشْعُورَةً وشُعُوراً وشُعُورَةً وشِعْرَى ومَشْعُوراءَ ومَشْعُوراً؛ الأَخيرة عن اللحياني، كله: عَلِمَ. وحكى اللحياني عن الكسائي: ما شَعَرْتُ بِمَشْعُورِه حتى جاءه فلان، وحكي عن الكسائي أَيضاً: أَشْعُرُ فلاناً ما عَمِلَهُ، وأَشْعُرُ لفلانٍ ما عمله، وما شَعَرْتُ فلاناً ما عمله، قال: وهو كلام العرب.
ولَيْتَ شِعْرِي أَي ليت علمي أَو ليتني علمت،
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٬٤٨٤* ش ع ر * * الشَّعْرُ * للإنسان وغيره وجمع الشعر * شُعُورٌ * و * أشْعارٌ * الواحدة * شَعْرةٌ * ورجل * أشْعَرُ * كثير شعر الجسد وقوم * شُعْرٌ * وواحدة * الشَّعِير * شَعِيرة و * شَعِيرةُ * السكين الحديدة التي تُدخل في السيلان لتكون مساكا للنصل والشعيرة أيضا البدنة تُهدى و * الشَّعَائِرُ * أعمال الحج وكل ما جُعل علما لطاعة الله تعالى قال الأصمعي الواحدة * شَعيرَةٌ * قال وقال بعضهم * شِعارةٌ * و *
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٨٬٥٢٨شعر به، كنصر وكرم، لغتان ثابتتان، وأنكر بعضهم الثانية والصواب ثبوتها، ولكن الأولى هي الفصيحة، ولذا اقتصر المصنف في البصائر عليها، حيث قال: وشعرت بالشيء، بالفتح، أشعر به، بالضم، شعرا، بالكسر، وهو المعروف الأكثر، وشعرا، بالفتح، حكاه جماعة، وأغفله آخرون، وضبطه بعضهم بالتحريك، وشعرة، مثلثة، الأعرف فيه الكسر والفتح، ذكره المصنف في البصائر تبعا للمحكم وشعري، بالكسر، كذكرى، معروفة، وشعري، بالضم، كرجعي،
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٣٬٥٧٤شَعَرَ بِهِ
1 شَعَرَ بِهِ ذ , (S, Msb, K, &c.,) and شَعُرَ بِهِ, (K,) which latter is disallowed by some, but both are correct, though the former is the [more] chaste, (TA,) aor. شَعُرَ , (S, Msb, K,) inf. n. شِعْرٌ (S, Msb, K, &c.) and شَعْرٌ (K, TA) and شَعَرٌ, (TA, and so in the CK in the place of شَعْرٌ,) but the first is the most common, (TA,) and شِعْرَةٌ (Msb, K) and شَعْرَةٌ and شُعْرَةٌ,
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٦٩٣شَعَرَ
شَعَرَ U ( n. ac. شَعْر 1 , شَعْرَة 1t , شَعْرَى 1ya , شِعْر 2 , شِعْرَة 2t , شِعْرَى 2ya , شُعْرَة 3t , شُعْرَى 3ya , شَعَر 4 , شُعُوْر 27 , شُعُوْرَة 27t , مَشْعُوْر
مَشْعُوْرَة
مَشْعُوْرَة , مَشْرُوْرَآء )
a. [ Bi ], Became aware, cognizant of; perceived, noticed, observed, remarked; knew, heard of.
b. ( n. ac. شَعْر 1 , شِعْر 2 ), Wrote, composed verses; versified,
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٧٢٬٢٠٩شَعَرَ - يَشْعُرُ - شَاعِر- شِعْر - شَعِيْر- شَعِيْرَة - شَعَائِر- شَعْرَة - شَعْر- أَشْعَار- الشِّعْرى - أَشْعَرَ - يُشْعِرُ
شَعَرَ- يَشْعُرُ + الكائن + شيئاً، أو أن يكون شيء، أو بشيء: يتفاعل لمؤثر ما بحيث يدرك مصدره وماهيته وهدفه وأثره العاطفي، من متعة ورضى، أو أذى وضر، وينقل ذلك للآخرين معبراً عما شعر به
﴿وما يشعرون أيان يبعثون﴾
شَاعِر:
الصيغ(١٤)
- يَشْعُرُونَŞuurunda olurlar(يَفْعُلُونَ)×٢١
- تَشْعُرُونَŞuurunda olursunuz(تَفْعُلُونَ)×٤
- شَاعِرٌŞair(فَاعِلٌ)×٢
- شَعَائِرَİşaretler(فَعَائِلَ)×٢
- شَعَائِرِİşaretler(فَعَائِلِ)×٢
- الشِّعْرَŞiir(الْفِعْلَ)×١
- الشِّعْرَىŞira (Köpek yıldızı)(الْفِعْلَى)×١
- الْمَشْعَرِMeş’ar(الْمَفْعَلِ)×١
- شَاعِرٍŞair(فَاعِلٍ)×١
- لِشَاعِرٍŞair için(لِفَاعِلٍ)×١
الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٦ (الإجمالي: ٢٠٩)
- بغت
الآيات المشتركة: ٦ · Baas aniden ortaya çıkıp saldıran hayvan demektir
- مكر
الآيات المشتركة: ٤ · Sinek kapan bitki demektir
- أتي
الآيات المشتركة: ١١ · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır
- حيث
الآيات المشتركة: ٣ · Hayese sürülmüş tarla demektir
- بيت
الآيات المشتركة: ٣ · Beyt ev demektir
- بعث
الآيات المشتركة: ٣ · Baas içtima etmiş askeri birlik demektir
- جنب
الآيات المشتركة: ٢ · Yan demektir
- جنح
الآيات المشتركة: ٢ · Kanat demektir
- طوف
الآيات المشتركة: ٢ · Çeper demektir
- بغي
الآيات المشتركة: ٣ · Buğa boğa demektir
- عذب
الآيات المشتركة: ٦ · Su yosunudur
- طعم
الآيات المشتركة: ٢ · Yiyecek demektir
الآيات التي ورد فيها(٤٠)
يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ
Şuurunda olurlar
أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلَكِنْ لَا يَشْعُرُونَ
Şuurunda olurlar
وَدَّتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يُضِلُّونَكُمْ وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ
Şuurunda olurlar
وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْأَوْنَ عَنْهُ وَإِنْ يُهْلِكُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ
Şuurunda olurlar
وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكَابِرَ مُجْرِمِيهَا لِيَمْكُرُوا فِيهَا وَمَا يَمْكُرُونَ إِلَّا بِأَنْفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُونَ
Şuurunda olurlar
ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتَّى عَفَوْا وَقَالُوا قَدْ مَسَّ آبَاءَنَا الضَّرَّاءُ وَالسَّرَّاءُ فَأَخَذْنَاهُمْ بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ
Şuurunda olurlar
فَلَمَّا ذَهَبُوا بِهِ وَأَجْمَعُوا أَنْ يَجْعَلُوهُ فِي غَيَابَةِ الْجُبِّ وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِأَمْرِهِمْ هَذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ
Şuurunda olurlar
أَفَأَمِنُوا أَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ أَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ
Şuurunda olurlar
أَمْوَاتٌ غَيْرُ أَحْيَاءٍ وَمَا يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ
Şuurunda olurlar
قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَأَتَى اللَّهُ بُنْيَانَهُمْ مِنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَأَتَاهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ
Şuurunda olurlar
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | شعر |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | حس, علم, فطن, فقه |
| Zıt Kök | غفل |
| Çekirdek Özet 1 | Kıl ve tüy gibi en ince dokunuşu, zayıf ve örtük uyarıları derhal algılayan temas hassasiyeti; bedene doğrudan temas eden alt giysi ve belirleyici kılcal alamet. |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın farkına varmadan içine sürüklendiği durumları sezmesi, kılcal düzeydeki manevi tehlikeleri idrak etmesi ve ilahi sembollerin (şeâir) taşıdığı saygınlığı kalpte hissetmesi. |
| Çekirdek Özet 3 | Zihinsel ve teorik bilgiden (ilim) farklı olarak, varoluşsal bir uyanıklık ve içsel duyargalarla işleyen dinamik farkındalık sistemi; kılcal işaretler üzerinden kurulan ontolojik bağ. |
| Kritik Hata Riski | Kökün salt vezinli ve kafiyeli söz (şiir) veya salt zihinsel bilme derekesine indirgenmesi, Kur'an'daki şuur uyarısının gerektirdiği kılcal duyarlık ve içsel farkındalık boyutunun kaybolmasına yol açar. |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| شع | Saçılma, dağılma, yayılma ve kılcal hatlar halinde çatallanarak açığa çıkma; شعب (kollara ve fırkalara ayrılma), شعل (ateşin ve alevin lif lif parlayıp yayılması) gibi köklerde ortak olan çatallanma ve dağılma dinamiği. | ر | Çatallanıp yayılan kılcal hatların insan tenindeki kıl veya zihindeki en ince titreşimler gibi hassas birer alıcıya, alamete ve algılayıcı kanala dönüşmesi. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ش | Diş; ısırma, keskinlik, parçalara ayrılma ve kılcal temas noktaları oluşturma. | Duyusal eşiği aşan en ince uyarıcıların bilince ilk temasını ve kılcal ayrışmayı kurar. |
| ع | Göz; görme, doğrudan müşahede, içe doğma ve idrak kaynağı. | Dıştan gelen kılcal temasın doğrudan algıya ve farkındalık menbaına aktarılmasını sağlar. |
| ر | İnsan başı; başlangıç, bilinç merkezi, üst odak ve yönlendirici akıl. | İnce temas ve idrakin zihinsel merkezde toplanarak anlamlı bir uyanıklığa ve alamete evrilmesini temsil eder. |
| شعر | Dişin keskinliğiyle ayrışan kılcal uyarıların (ش), bilinç gözüyle algılanıp (ع), zihinsel merkezde (ر) canlı bir duyarlılık ve işaret dizgesine dönüşmesi hareketi. | Kökün hem bedendeki kılı hem de ruhtaki en ince farkındalığı ve dışa vuran sembolleri kapsayan semantik omurgasını kurar. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bedenin dış yüzeyini örten kıl, tüy ve saç; bedene doğrudan temas eden iç çamaşırı veya alt giysi (şiar); kurbanlık hayvanın hörgücünün kesilerek veya yarılarak kurban olduğunun belirginleştirilmesi (iş'ar). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Cahiliye şiirinde şair, gaipten gelen ince fısıltıları, başkalarının sezemediği kıl payı incelikleri ve kabilenin alametlerini vezinli sözlerle duyuran derin sezgili kişi olarak kabul edilir. İmruülkays ve Nâbiğa gibi Cahiliye dönemi şairlerinde şiar, geceleyin tene doğrudan temas eden giysi ve savaşta kabilenin birbirini tanıdığı parola anlamında geçer. |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem bedevi kullanımında kişinin kıl kadar ince bir ayrıntıyı fark etmesi durumunda «شعرت بالشيء» denilmiş; klasik deyimlerde «ليت شعري» ifadesi "keşke o ince bilgim/farkındalığım olsaydı" anlamında yerleşik bir temenni kalıbı olarak kullanılmıştır. |
المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha, el-Müfredât.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Sami dillerinde شعر kökü, bedensel bir doku olan saç/kıl ile ince algılama, titreme, ürperme ve dehşet hissi arasında uzanan zengin bir semantik kökene sahiptir. İbranicede sē'ār (שֵׂעָר) doğrudan kıl ve saç anlamına gelirken, sā'ar (שָׂעַר) fırtına kopması, dehşete kapılarak tüylerin diken diken olması ve derin bir sarsıntı hissetmeyi ifade eder. Ugarit dilinde š'rt bedensel kıl ve yün karşılığında düzenli fonetik denklikle yer alır. Süryanice/Aramicede se'rā (ܣܥܪܐ) kıl ve tüy anlamını korurken, kökün türevlerinde teftiş etmek, dikkatle gözden geçirmek ve ziyaret etmek (sa'ar) anlamları belirir; bu da ince dikkat ile kılcal yapı arasındaki bağlantıyı teyit eder. Akadcada šārtu kıl, saç ve keçi kılı anlamına gelirken, šêru erken sabah vakti ve uyanma hissiyle fonetik kesişmeler taşır. Bu ortak Sami matris, kökün en ilksel düzeyde kılcal dokunuşa, tenin ürpermesine ve bu yolla oluşan yüksek duyarlılık eşiğine dayandığını; Arapçada ise bu fiziksel duyu eşiğinin zihinsel, kalbi ve sembolik alametler alanına (şuur, şeâir) genişlediğini açıkça göstermektedir.
درجة الثقة Kesin
المصدر Brown-Driver-Briggs, Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament (HALOT), Payne Smith, David Cohen.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | شعر | Kıl ve tüy somutluğundan, kıl inceliğindeki farkları sezen zihinsel uyanıklığa (şuur) ve belirgin kılınan sembollere (şeâir) geçiş. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice שׂער (sa'ar/se'ar), Süryanice ܣܥܪ (se'ar/sa'ar), Akadca šārtu | Kıl/saç anlamının yanında, tüylerin ürpermesiyle uyanan dehşet, şiddetli his ve dikkatle teftiş etme anlam alanı. | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Proto-Afroasyatik *ŝ-'-r | Beden kılları, yün ve dış deri hassasiyetini temsil eden arkaik Afroasyatik kök katmanı. | Muhtemel |
المصدر David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, HALOT, Lane's Lexicon.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| شعر | Anlamlı | İnce algı, kıl, alamet | Kıl inceliğinde sezme, şuur, şiir ve kurban alameti. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| شرع | Anlamlı | Açmak, su yoluna girmek | Bir yola açıkça girmek, su kaynağına inmek ve yasa koymak. | Kur'an'da geçer; zahiri açıklık ve yol kılma. |
| عشر | Anlamlı | On sayısı, topluluk | Onluk bütünlüğü tamamlama, birbiriyle kaynaşma ve topluluk kurma (aşiret). | Kur'an'da geçer; tamamlama ve sosyallik. |
| عرش | Anlamlı | Yükseltmek, gölgelik | Çardak kurma, tavan yükseltme ve egemenlik tahtı tesis etme. | Kur'an'da geçer; mimari ve egemenlik yükselişi. |
| رشع | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde (el-Ayn) mühmel kayıtlıdır; Kur'an'da geçmez. |
| رعش | Anlamlı | Titreme, sarsılma | Korkudan veya soğuktan bedenin istemsizce titremesi ve sarsılması. | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir. |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| شعر | Merkez | Kılcal algı ve sembol | En ince, fark edilmez ayrıntıları ten hassasiyetiyle sezme ve alametleri idrak etme. | Duyu, sezgi ve alamet boyutunu birleştiren hassas idrak. |
| حس | Komşu | Duyusal algılama | Duyu organlarının doğrudan dış nesneyle fiziksel temasından doğan his. | Maddi dokunuşa ve ses işitmeye daha bağımlı algı türü. |
| علم | Komşu | Zihinsel kesin bilgi | Bir şeyin hakikatini delile, kavrama ve muhakemeye dayanarak kesin biçimde bilme. | Şuurdan daha teorik, sistematik ve soyut bilgi düzeyi. |
| فطن | Komşu | Zekâ ve uyanıklık | İpuçlarından hareketle bir meselenin arkasını çabucak kavrama yeteneği. | Zihnin çevikliği ve mantıksal intikali merkeze alır. |
| فقه | Komşu | Derin anlayış | Sözün ve hadisenin derin gayesini, saklı hikmetini ve maksadını kavrama. | Hukuki ve hikemi derinliği içeren tahlil kabiliyeti. |
| غفل | Zıt | Aymazlık ve duyarsızlık | Uyarıcılar mevcut olduğu halde dikkatsizlik yüzünden hiçbir şeyi fark etmeme durumu. | Şuurun tam karşıtı olarak duyargaların kapanması ve körleşme. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | شعر | Kıl inceliğinde sezme, farkındalık, alamet | Fiziksel kıl/tüy yapısından doğan, hem içsel bilinci (şuur) hem de dışsal ilahi sembolleri (şeâir) kapsayan bütüncül kök. | Kesin |
| Latince | Sentire, Perceptio, Signum | Hissetmek, algılamak, işaret | Sentire fiziksel ve içsel duyumu karşılar; ancak şeâir kavramındaki dini sembolik ve kurumsal boyutu tam içermez. | Güçlü |
| İngilizce | Consciousness, subtle awareness, sacred symbols | Bilinç, kılcal farkındalık, kutsal nişanlar | Consciousness zihinsel şuuru karşılar fakat kökün kıl/deri temasından gelen fiziksel ve şeâir boyutunu tek başına vermez. | Güçlü |
| Almanca | Bewusstsein, Spürsinn, Wahrzeichen | Bilinç, sezgi duyusu, belirgin işaret | Spürsinn kılcal ve örtük uyarıları sezme hassasiyetini çok iyi yansıtır; Wahrzeichen ise şeâir ile örtüşür. | Güçlü |
| Fransızca | Conscience, perception fine, emblème | Bilinç, ince algı, remiz/nişan | Conscience ahlaki ve zihinsel boyutu karşılarken, perception fine duyuların en ince eşiğini ifade eder. | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lalande Vocabulaire technique et critique de la philosophie.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| يَشْعُرُونَ / تَشْعُرُونَ | Farkında olmama, kılcal tehlikeyi sezmeme | İkiyüzlülerin kendi fesatlarını fark etmemeleri, helakin ve kıyametin ansızın geleceğini sezememeleri (Bakara 2:9, En'âm 6:26, Yûsuf 12:107, Neml 27:18). |
| تَشْعُرُونَ | Gaybın inceliğini kavrayamama | Şehitlerin Allah katındaki canlılığını beşeri duyularla kavrayamama durumu (Bakara 2:154). |
| شَعَائِرَ | İlahi alametler ve dinin sembolik nişanları | Hac ibadetinin rükünleri, kurbanlıklar ve Allah'ın haram kıldığı sınırları gösteren açık nişanlar (Bakara 2:158, Mâide 5:2, Hac 22:32, Hac 22:36). |
| شَاعِرٌ / الشُّعَرَاءُ / الشِّعْرَ | Kurgusal sezgiye dayanan, vehim üreten söz ustası | Peygamber'e yöneltilen iftiralar, Kur'an'ın ilahi vahiy olduğunu ve şair sözü olmadığını vurgulayan bağlam (Enbiyâ 21:5, Şuarâ 26:224, Yâsîn 36:69, Sâffât 37:36, Tûr 52:30, Hâkka 69:41). |
| وَأَشْعَارِهَا | Hayvan kılları ve yünleri | İnsanlara sağlanan somut nimetler ve çadır/eşya yapımında kullanılan deve ve keçi kılları (Nahl 16:80). |
| الشِّعْرَى | Şi'râ yıldızı (Sirius) | Müşriklerin tapındığı en parlak kılcal yıldızın dahi Allah'ın kulu olduğunu bildiren tevhid bağlamı (Necm 53:49). |
| الْمَشْعَرِ | İbadet ve toplanma yeri, alamet mahallî | Hac menasikinde tefekkür ve zikir için durulan Müzdelife'deki kutsal durak (Bakara 2:198). |
| يُشْعِرُكُمْ / يُشْعِرَنَّ | Haber vermek, sezdirmek, fark ettirmek | Mucize gelse de inanmayacaklarını bildirme ve Ashâb-ı Kehf'in varlığını kimseye sezdirmeme tembihi (En'âm 6:109, Kehf 18:19). |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Nübüvvet ve vahiy savunusu | Kur'an'ın şair sözü ve hayal mahsulü vehimlerden arınmışlığı; nifak ehlinin "şuurunda olmaksızın" içine düştükleri manevi körlük. | Bilgi kaynağı olarak vahiy ile kurgusal zannın birbirinden mutlak olarak ayrılması. |
| Fıkıh | Hac menasiki ve kurban ibadeti | Hacda kurbanlık hayvanların hörgücünün hafifçe yarılarak kanatılması (iş'ar) ve bu yolla kurban olduğunun tescil edilmesi. | Hayvanın veya mekânın ibadete tahsis edildiğini gösteren somut ve hukuki alametleştirme. |
| Tefsir | "Lâ yeş'urûn" nefiy kalıpları | Münafıkların fesat çıkarırken kendi durumlarını neden "hissetmedikleri" ve şehitlerin hayatının neden "şuurlanmadığı" tahlili. | Şuurun duyu ötesi hakikatleri sezmedeki epistemolojik sınırları ve ahlaki duyarsızlık. |
| Hadis | Şiar kavramı ve zikir adabı | Savaşta ordunun birbirini tanımasını sağlayan parolalar (şiar) ve kurbanlıkların iş'ar edilmesi uygulaması. | Aidiyeti, koruyucu zırhı ve kalbi uyanıklığı bildiren pratik alametler. |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Kutsal semboller ve takva | Şeâirullâh (İlahi alametler) | Ortak dini kimliği ve kalbi saygıyı canlı tutma. | Safa, Merve, kurban ve hac mekânları gibi alametlerin tazimi, kalplerin takvasından doğan bir şuur kurar. | Kesin |
| İlmi | Epistemoloji ve sezgi | Kılcal farkındalık ve duyu eşiği | Teori öncesi ilk uyarıları ve örtük işaretleri yakalama. | Ham bilginin (ilim) ötesinde, zihnin en küçük sapmaları ve çevresel verileri fark etme mekanizmasıdır. | Güçlü |
| Siyasi | Toplumsal uyanıklık ve güvenlik | Şiar (Parola ve ortak aidiyet alameti) | Toplumu iç fitne ve sızmalara karşı teyakkuzda tutma. | Bir yapının varlığını koruması, bireylerin kendi aleyhlerine gelişen süreçleri şuurluca izlemesine bağlıdır. | Güçlü |
| İktisadi | Piyasa duyarlılığı ve kaynaklar | Eş'âr (Hammadde) ve görünmez maliyetler | İnce maliyetleri, zayiatı ve kılcal ekonomik dengeleri sezme. | Hayvan kıllarından üretilen değerlerin yanı sıra, piyasadaki mikro değişimlerin farkında olma kabiliyetidir. | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Sensör hassasiyeti ve kılcallık (Capillarity) | Fizikte sıvıların en dar kılcal borularda yüzey gerilimiyle yükselmesi veya elektronikte bir alıcının en düşük voltaj değişimini (threshold) algılama hassasiyeti, kökün kıl inceliğindeki uyarıları yakalama karakteriyle tam bir yapısal eşbiçimlilik gösterir. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kolektif bilinç ve sembolik etkileşimcilik | Sosyolojide bir toplumun kendisini diğerlerinden ayıran semboller (şiar/şeâir) etrafında birleşmesi ve sosyal psikolojide bireyin çevresindeki mikro tehlikeleri sezen örtük uyanıklığı (awareness), kökün anlam örgüsünü yansıtır. | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | شعر kökünün modern dilde yalnızca sanatsal bir tür olan vezinli şiire ve salt tıbbi/psikolojik bir terim olan uyanıklık haline (bilinç) indirgenmesi; kavramın dini şeâir (alametler) ve ahlaki teyakkuz boyutunun göz ardı edilmesi. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da kök, insanın kendisini aldattığı kör noktaları (nifak, kargaşa, ani helak), şehitliğin aşkın doğasını ve Allah'ın yeryüzüne serptiği hürmet alametlerini kapsayan, hem içsel duyargaları hem de dışsal sembolleri yöneten kapsamlı bir farkındalık nizamıdır. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | "Lâ yeş'urûn" uyarısını sadece "bilmiyorlar" diye tercüme etmek, bilişsel düzeyde bilgi sahibi olan ancak vicdani ve ahlaki duyargaları körelmiş inkârcı ve münafık tipolojisinin vahim sapmasını görünmez kılar; ibadetlerin sembolik boyutunu (şeâir) sıradanlaştırır. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın insan psikolojisinde teşhis ettiği en tehlikeli körlük türü olan "farkında olmadan helake sürüklenme" tehlikesini açıklar. İmanın sadece zihinsel bir tasdik (ilim) değil, en ince sapmaları sezen bir kılcal uyanıklık (şuur) ve Allah'ın belirlediği alametlere (şeâir) karşı kalbi bir hürmet gerektirdiğini ortaya koyar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Münafıkların psikolojik tahlillerini yapan ayetlerde (Bakara suresi başı), şehitlerin aşkın hayat mertebesini bildiren ayetlerde, hac ibadeti ve kurbanlıkların hukukunu belirleyen hüküm ayetlerinde (Bakara, Mâide ve Hac sureleri) ve vahyin beşeri şiirden ayrıldığı nübüvvet savunusu ayetlerinde (Yâsîn, Şuarâ, Hâkka) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Dini sembollerin (kurban, Kabe, Safa-Merve) anlamsız ritüeller olduğu yanılgısını düzeltir; bunların kalpteki takvayı besleyen "şeâir" olduğunu gösterir. Ayrıca kâfir ve münafıkların kötülüğü her zaman kasten ve planlayarak yapmadıklarını, çoğunlukla körelmiş bir şuur sebebiyle kendi yıkımlarını iyilik zannettiklerini bildirir. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamCanlı bedenini kaplayan kıl ve tüy dokusu; bedene doğrudan temas eden iç giysi (şiar) ve kurbanlık hayvanın hörgücüne vurulan kanatıcı alamet izi (iş'ar).
- Soyut anlamKıl payı incelikleri ve en zayıf uyarıları anında yakalayan içsel uyanıklık; bir hakikati veya aidiyeti dış dünyada tescil eden belirleyici sembolik işaret.
- Sistematik karşılıkBireysel düzeyde ahlaki ve manevi felaketleri önleyen iç teyakkuz duyargası; toplumsal düzeyde ortak kimlik ve ibadet şuurunu ayakta tutan ilahi semboller matrisi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde evrensel tecrübe ve varlık alanını temsil eder. Birinci küme, eşik değeri olan kılcal bir farkının veya uyarısının varlığında dahi içsel algı fonksiyonunun derhal aktif hale gelmesini (, yani şuur halini) ifade eder. İkinci küme ise belirli işaret ve sembollerin (), taşıdığı takva ve hürmet katsayısı () kritik değer 'yı aştığında ilahi alamet (şeâir) statüsü kazanmasını modeller. , içsel farkındalık ile dışsal kutsal sembolizmin kesiştiği bütüncül şuur sistemini simgeler.